İlk Derece Mahkemesi 2026/1962 E. 2026/861 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1962 Esas KARAR NO : 2026/861

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 21/10/2026 KARAR TARİHİ : 02/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin keşidecisi olduğu; ... A.Ş. ... Şubesine ait, ... No.lu ve 30.10.2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL meblağlı çek ile yine ... A.Ş. ... Şubesine ait, ... No.lu ve 05.11.2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL meblağlı çekleri uhdesinde bulundurmaktayken kaybettiğini, Keşidecisi, numarası ve meblağı belirtilen çeklerin kaybı nedeniyle, çeklerin iyi niyetli olmayan üçüncü kişilerin eline geçmesi hâlinde müvekkilinin büyük bir zarara uğrayacağını, Bu nedenle söz konusu çeklerin TTK hükümlerine göre zayi nedeniyle iptali için mahkemeye müracaat etmesi gerektiğini, müvekkilinin zilyetliğinde bulunan çekler, kaybolmuş olup yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, Çeklerin hâlihazırda nerede bulunduğu ve üçüncü kişilerin eline geçip geçmediği bilinmediğini, TTK 818/1-s maddesinin yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken 757 ve devamı maddeleri uyarınca, iradesi dışında elinden çıkan çekin iptalini talep etme hakkı, çek üzerinde hak sahibi bulunan hamile ait olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çekleri kayboldukları sırada hak sahibi hamil sıfatıyla zilyetliğinde bulundurmakta olup çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep etmekte hukuki yararı bulunmakta olduğunu, TTK m. 757 uyarınca, iradesi dışında çek elinden çıkan hak sahibi hamilin talebi üzerine mahkemece, çekin muhatap bankaya ibraz edilmesi hâlinde bedelinin ödenmemesi yönünde karar verilmesi mümkün olduğunu, dosya kapsamında dava konusu çeklerin üçüncü kişiler tarafından bankaya ibraz edilmesi hâlinde çek bedellerinin ödenmesi, müvekkilinin alacak hakkını ve hukuki menfaatlerini tehlikeye düşüreceğini, Dava konusu çeklerin üzerlerinde yazılı tarihler dikkate alındığında, bankaya ibraz edilerek tahsil edilme ihtimali yakın olup ihtiyati tedbir kararı verilmesinde gecikilmesi halinde müvekkilinin telafisi güç zararlara uğramasının söz konusu olacağını, Bu nedenle, ... A.Ş. ... Şubesine müzekkere yazılarak dava konusu çeklerin üçüncü kişiler tarafından bankaya ibraz edilmesi hâlinde çek bedellerinin ödenmemesi yönünde, dosya üzerinden ve ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, Açıklanan nedenlerle, müvekkilinin haklarının korunması, dava konusu çeklerin üçüncü kişiler tarafından tahsil edilmesinin önlenmesi ve zayi olan çeklerin hukuken hükümsüz hâle getirilmesi amacıyla işbu davanın kabulü gerektiğini, Söz konusu çeklerin kaybı ile ilgili olarak Savcılığa ayrıca suç duyurusunda bulunulacağını, Öncelikle ve ivedilikle, müvekkile ait ... A.Ş. ... Şubesine ait, ... No.lu ve 30.10.2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL meblağlı çek ile yine aynı bankanın ... Şubesine ait, ... No.lu ve 05.11.2026 keşide tarihli, 500.000,00 TL meblağlı çeklerin üçüncü kişiler tarafından bankaya ibraz edilmesi hâlinde bedellerinin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Verilecek ödeme yasağı kararının ilgili bankaya ivedilikle bildirilmesine, TTK'nın ilgili hükümleri uyarınca gerekli ilanların yapılmasına ve çekleri ellerinde bulunduran kişilerin çekleri mahkemeye ibraz etmeye davet edilmesine, Dava konusu toplam 1.000.000,00 TL bedelli iki adet çekin, yasal prosedürün tamamlanması ve gerekli koşulların gerçekleşmesi üzerine zayi nedeniyle iptaline, Yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına karar verilmesini etmiştir. GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir. TTK'nın 651. maddesi gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. T.T.K.'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK 651. maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile ait olup, keşideci olan davacının boş çek yaprakları hakkında talepte bulunmasında hukuki yararı yoktur. Bu çekler üçüncü şahıslarca doldurulup davacıdan alacak talep edilirse, davacının sahteciliğe dayalı menfi tespit talep hakları mevcut olup, istenilen hukuki korumanın bu şekilde sağlanması mümkün olup, eldeki davada hukuki yarar bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2019/1460 Esas 2021/1445 Karar) HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-DAVANIN AKTİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE, 2-Yeterince harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, davacının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.02/11/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır