İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1816 E. 2026/857 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1816
Karar No
2026/857
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1816 Esas KARAR NO : 2026/857

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/05/2026 KARAR TARİHİ : 19/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda : TALEP: Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " Müvekkile ait ... plakalı araç, 10/07/2025 tarihinde, ... İli, ... İlçesi, ..., D-100 Karayolu ... yönünden ... istikametine sol şeritte seyir halindeyken; davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'nin maliki ve davalı ...'nin kiralayanı olduğu ... plakalı araç, aynı istikamette sağ şeritte seyrederken ...karşısına geldiği esnada orta şeride geçmek isterken yine aynı istikamette orta şeritte seyir halinde olan dava dışı ... plakalı araca çarpmış ve bu çarpmanın etkisiyle duramayarak müvekkile ait ... plakalı araca çarpmıştır. Kaza neticesinde müvekkilin aracı ön kısımlarından ağır hasar alarak pert olmuştur. Davalı sürücü ..., gerçekleşen kazada 2918 Sayılı 52/1-b ve 56/1-a maddelerini ihlal ederek asli ve tam (%100) kusurlu olarak kazaya sebebiyet vermiştir. Müvekkile izafe edilebilecek herhangi bir kusur bulunmamaktadır. Maddi hasarlı kaza sonrası trafik ekiplerince kaza tespit tutanağı tanzim edilmiş olup tutanak dilekçemiz ekindedir.Müvekkil, gerçekleşen kaza sonrasında ağır hasarlanan aracının onarımı için kazada kusurlu olan davalı tarafa ait ... plakalı aracın, ... numaralı ... poliçesi ile sigortalı olduğu ...'ye başvurmuş, ... numaralı hasar dosyasını açtırmıştır. ... tarafından açılan hasar dosyası üzerinden yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde müvekkilin aracının perte ayrılmasının uygun olacağı şeklinde görüş bildirilmiş ve müvekkilin aracı perte ayrılmıştır. Davalı tarafa ait ... plakalı aracın trafik sigortacısı olan ...'nin ... numaralı hasar dosyası kapsamında müvekkile ait aracın rayiç değeri (kesinlikle kabul etmemekle birlikte) 1.250.000,00 TL ve aracın hasarlı vaziyetteki değeri (sovtaj değeri) 817.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Sigorta şirketi ile müvekkil arasında yapılan mutabakat gereği sigorta şirketi kaza tarihindeki trafik poliçesi teminat limiti olan 300.000,00 TL yi, 25/08/2025 tarihinde pert tazminatı olarak müvekkile ödemiştir. Müvekkilin pert olan ... plakalı aracının, (hasarlı hali) sovtajı üçüncü kişi olan ...'a satılmış ve müvekkile 05/08/2025 tarihinde sovtaj ödemesi yapılmıştır. Müvekkil, tazminat ödemelerini alana kadar ve aldığı az miktardaki tazminat ödemeleri ile pert olan aracına emsal bir araç alana kadar uzun süre araçsız kalmış ve araç mahrumiyeti yaşamıştır. Türk Borçlar Kanunun 49. Maddesi ve Karayolları Trafik Kanunun İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. Maddesi hükmü uyarınca davalılar, müvekkilin kaza sebebi ile oluşan tüm zararlarını müştereken müteselsilen karşılamakla yükümlüdür. Davalı tarafa ait aracın ... sigorta şirketi olan ..., kaza tarihindeki trafik poliçesi teminat limiti olan toplam 300.000,00 TL yi müvekkile ödemiş ve müvekkile karşı olan sorumluluğunu sona ermiştir. Ancak kesinlikle kabul etmediğimiz, müvekkilin fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu ( ihtirazi kayıtlı) mutabakatta dahi müvekkilin aracının rayiç değeri 1.250.000,00 TL, aracın sovtaj bedeli 817.000,00 TL olarak tespit edilmiştir. Müvekkil, davalı tarafa ait ... plakalı aracın trafik sigortacısı olan ...'den kaza tarihinde ki poliçe teminat limitleri kapsamında 300.000,00 TL tazminat ödemesi almışsa da müvekkilin aracının rayiç değeri düşünüldüğünde, müvekkilin zararı tam olarak tazmin edilmemiştir. Müvekkile ait araç, 2021 model ... marka bir araçtır. Davalıya ait aracın trafik sigortacısı olan ... tarafından atanan eksper, müvekkilin ... plakalı aracının rayiç değerinin 1.250.000,00 TL olduğu yönünde görüş bildirmiş ise de bu bedel müvekkilin aracının rayiç bedeli olmaktan çok uzaktır. Yapılan piyasa araştırmalarında müvekkile ait aracın kaza tarihindeki gerçek rayiç bedelinin çok daha yüksek olduğu açıktır. Davalı tarafa ait aracın, trafik sigortacısı olan sigorta şirketi tarafından müvekkile poliçe teminat limiti kapsamında 300.000,00 TL pert tazminatı ödemesi yapılmış, müvekkilin aracının sovtaj bedeli olarak da müvekkile 817.000,00 TL ödeme yapılmış ise de müvekkilin uğramış olduğu zarar, almış olduğu tazminat miktarlarından çok daha yüksektir. Sayın Mahkemenizden bilirkişi incelemesi yaptırılarak, müvekkilin aracının kaza tarihindeki gerçek rayiç değerinin ve sovtajının belirlenmesini talep ederiz. Sayın Mahkemenizce atanacak bilirkişinin hazırlayacağı rapor doğrultusunda netice i talebimizi arttırmak üzere; müvekkilin aracının gerçek rayiç bedelinden, müvekkile yapılan ödemeler düştükten sonra, müvekkilin aracının pert olması nedeniyle uğramış olduğu bakiye zararın, davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ederiz. Müvekkilin ... plakalı aracı, 10/07/2025 tarihinde gerçekleşen kaza sonrasında pert olmuştur. ..., trafik poliçesi teminat limiti kapsamında müvekkile 25/08/2025 tarihinde 300.000,00 TL ödeme yapmıştır. Müvekkilin pert olan ... plakalı aracının sovtajı da üçüncü kişi olan ...'a 05/08/2025 tarihinde satılmıştır. Müvekkil, tazminat ödemesi alana kadar ve almış olduğu az miktardaki tazminat ödemesi ile yeni bir araç alana kadar uzun süre araçsız kalmış, araç mahrumiyeti yaşamıştır. Müvekkilin işi, sosyal yaşamı, zorunlu araç ihtiyaçları göz önüne alındığında aracından yoksun kaldığı her gün için araç mahrumiyet bedelinin tespit edilerek davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini talep etmek zarureti hasıl olmuştur. Müvekkilin aracına emsal kiralık araç ilanları dilekçemiz ekinde yer almaktadır. Müvekkil şirket olup karşı taraf şirketin aracı da ticari araç olduğundan her iki tarafın da ticari aracı ile ilgili olan kaza ve bu kazadan doğan müvekkilin zararının tazmini için açmış olduğumuz iş bu davadan önce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5A/1. Maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğundan, tarafımızca arabulucuya başvurulmuştur. Davalı taraflarla anlaşmaya varılamamış olup anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dilekçemiz ekindedir.Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle ve Mahkemenizin re'sen gözeteceği hususlarla birlikte; Davamızın KABULÜ ile fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, 10/07/2025 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın, müvekkile ait ... plakalı araca asli ve tam kusurlu olarak çarparak müvekkilin aracının pert olmasına neden olması sebebiyle; Fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL bakiye pert tazminatının, kaza tarihi olan 10/07/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, Fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyeti tazminatının, kaza tarihi olan 10/07/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama harç ve giderleriyle, vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini," talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " Davacı taraf dava dilekçesinde özetle, müvekkil ... adına kayıtlı dava konusu ... plakalı araçla ... plakalı araç arasında meydana gelen 10.07.2025 tarihli kaza sonrası ... plakalı aracın pert olması nedeniyle bakiye pert tazminatı ve araç mahrumiyet bedeli talep edilmektedir. Huzurdaki haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi gerekmektedir. Şöyle ki; huzurdaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle müvekkil şirket açısından reddine karar verilmelidir. nitekim müvekkil şirket adına kayıtlı... plakalı araç, finansal kiralama sözleşmesi ile 04.10.2024 tarihli teslim tutanağı ile dava dışı ...tic. a.ş.'ye uzun süreli (36 ay) olarak kiralanmıştır. izah olunan sebeple müvekkil şirket "işleten sıfatını" kaybetmiş olduğundan, müvekkile husumet yöneltilmesi mümkün değildir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde; "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte yine aynı Kanun'un 85. maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hüküm altına alınmıştır. Kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil ... adına kayıtlı ise de, dilekçemiz ekinde ibraz ettiğimiz Uzun Süreli Finansal Kiralama Sözleşmesi, eki niteliğindeki Kontrat ve Teslim Tutanağı ile ilgili araç 36 ay süre ile dava dışı ...'ye kiralanmıştır. İşbu kiralama sözleşmesi ile birlikte müvekkil şirket araç üzerindeki fiili hakimiyet ve tasarrufunu kaybettiğinden müvekkil şirketin işleten sıfatı da sona ermiş olup işleten sıfatı aracı dava dışı kiracı ...'ye geçmiştir. Müvekkil şirket, işleten sıfatını haiz olmadığı gibi, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile birlikte araç üzerindeki fiili hakimiyetini, tasarruf hakkını kaybettiğinden ve müvekkil şirketin araçtan ekonomik olarak yararlanması da söz konusu olmadığından, müvekkil şirketin salt araç maliki olması sebebi ile meydana geldiği iddia edilen zarardan da sorumlu tutulması mümkün değildir.Yukarıda izah olunan sebeplerle, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın akdedilen sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası niteliğindeki eklerinden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirket tarafından dava dışı ...'ye kiralanmış olması sebebi ile müvekkil şirket araç üzerindeki işleten sıfatını kaybetmiş olduğundan ve yalnızca araç maliki sıfatını haiz olması sebebi ile müvekkil şirketin davacının iddia ettiği zararlardan sorumlu tutulmasının mümkün olmaması sebepleri ile, huzurdaki davanın müvekkil şirket bakımından pasif husumet yokluğu sebebi ile reddini talep ederiz. Bununla birlikte, Mahkemenizce gerekli görülmesi halinde Emniyet Genel Müdürlüğünün Kiralık Araç Bildirim Sistemi olan KABİS'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın ...'ye kiralandığına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin celp edilmesini talep etmekteyiz. hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davacı taraf meydana gelen zararı ve ... plakalı araç sürücünün kusurunu ispat ile yükümlüdür. Bununla birlikte davacı tarafa ait aracın kaza tarihinde bir kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olması halinde, kasko poliçesinde "ikame araç" teminatı bulunup bulunmadığı, kasko sigorta şirketi tarafından kendisine ikame araç tahsis edilip edilmediği hususlarının araştırılması da, davacının iddia ettiği gibi aracın onarım süresi boyunca kullanılamamasından kaynaklanan bir zararının bulunup bulunmadığı, böyle bir zararı var ise dahi, farklı bir şekilde bu zararın giderilip giderilmediğinin tespiti bakımından önem arz edecektir. Bu kapsamda, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak davacıya ait ... plakalı aracın 10.07.2025 tarihli kaza tarihini kapsayan kasko sigorta poliçesinin bulunup bulunmadığının sorulması gerekmektedir. Sigorta Gözetim Merkezi tarafından aracın ilgili tarihi kapsayan kasko sigorta poliçesinin mevcut olduğunun bildirilmesi halinde ise, ilgili sigorta şirketine müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 10.07.2025 tarihinde karıştığı kazaya istinaden araçta meydana gelen hasar sebebi ile kasko sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketi veya asistans firma tarafından davacıya ikame araç tahsis edilip edilmediği sorulmalıdır. Türk Borçlar Kanununun 52. maddesine göre "Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir." Bu kapsamda, zarar görenin kendi kusuru veya zararı artırıcı tutumları tazminat miktarını etkileyecektir; zira aracın tamirini geciktirmek veya teklif edilen makul bir ikame çözümünü reddetmek gibi durumlar tazminatın kapsamanı daraltmaktadır. Bu çerçevede sigorta şirketi tarafından davacıya ikame araç tahsis edilmemiş ise dahi ikame araç teklif edilip edilmediği hususunun da sigorta şirketinden sorulmasını talep ederiz.Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının kaza tarihinde ... plakalı araç dışında başkaca bir aracının bulunup bulunmadığı hususunun sorulmasını talep ederiz. Nitekim davacının başka bir aracı varsa ve davacı bu sayede ulaşım ihtiyacını gidermişse artık ... plakalı aracın kullanılmamasından doğan bir ikame araç zararından bahsetmek mümkün olmayacaktır. DAVAYI kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davacının ... plakalı aracı kullanmaya devam etseydi yapmak zorunda kalacağı giderlerin araç mahrumiyet zararı hesaplanırken tenzili gerekmektedir. huzurdaki davanın müvekkil şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini gerekmektedir. bu durumda avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca müvekkil şirket lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesini talep ederiz. huzurdaki davanın müvekkil şirket yönünden esasa girilmeksizin pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine; aksi taktirde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini" talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, 10/07/2025 tarihinde davacıya ait araç ile davalı ...'nın sürücüsü olduğu, davalı ...'ın maliki olduğu ve davalı ...'in kiralayanı olduğu araç arasında gerçekleşen trafik kazası nedeniyle davacıya ait aracın pert olduğu iddiasıyla bakiye pert tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsili istemli davadır. Mahkememizin 16/10/2026 tarihli duruşma 1 numaralı celse 2 numaralı ara kararı gereği "Davalı ... aleyhine açılan davanın tefriki ile mahkememizin son esasına kaydının yapılmasına," şeklinde ara karar kurulduğu ve mahkememiz dosyası tefrik edilerek iş bu esas numarasını almıştır. Emsal mahiyette Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin... E ... K sayılı ilamında özetle; "Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalı ...’nin maliki olduğu kazaya neden olan ... plakalı aracın finansal leasing sözleşmesi ile davalı ...’ye 07.07.2008 tarihinden itibaren 4 yıl süre ile kiralandığı, sonrasında ise aracın davalı ... tarafından ihbar olunan ... ...'ne otomobil kiralama sözleşmesi ile 17.07.2008 tarihinden itibaren 3 yıl süre ile kiralandığı, davalı ...’ın ise ihbar olunan şirketin çalışanı olduğu ve olay günü şirkete ürün taşıdığı anlaşılmaktadır. Somut olayda, davalı finansal kiralama sözleşmesinde kiracı olan ... ile ihbar olunan ... ... arasında 17.07.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 3 yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığı, aracın fiilen ihbar olunan şirketin kullanımında olduğu, davalı ...’ın ihbar olunan şirketin çalışanı olduğu durumları gözetildiğinde, kira sözleşmesinin 3.kişileri bağlayıcı etkide ve güçte olduğunun kabulü ile aracın işleten sıfatının ihbar olunan şirkette olduğu, davalı araç maliki ...’nin ve davalı finansal kiralayandan aracı kiralayan ...’nin ayrı ayrı işleten sıfatlarının bulunmadığı anlaşılmakla, adı geçen davalılar yönünden davanın reddi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş olmaları doğru görülmemiş, kararın bu nedenle temyiz eden davalı ... ve davalı ... yönünden bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verilmiştir. Somut olay bakımından yapılan incelemede; davalı ... tarafından dava konusu aracın diğer dosya davalısı olan ...'ye 28/01/2021 tarihli sözleşme ile 3 yıl süre ile kiralandığı anlaşılmıştır. Emsal mahiyetteki Yargıtay ilamında da belirtildiği üzere davalının uzun süreli kira sözleşmesi ile dava konusu aracı diğer davalıya kiralamış olması nedeniyle bahse konu trafik kazası nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır. Ayrıca davacının dava konusu aracın ruhsat sahibine hayatın olağan akışı gereğince dava açmış olması ve söz konusu aracın kiralık olup olmadığını araştırma yükümlülüğü bulunmadığından davacı aleyhine vekalet ücreti takdir edilmemiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davanın REDDİNE, 2-Dosyanın tefrik edilmesi nedeniyle, karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2026 yılı başvurma harcı 732,00 TL ve peşin harç 732,00 TL olmak üzere toplam 1.464,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan her hangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalının yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.19/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1816, K. 2026/857, T. 19.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1816-e-2026-857-k-57ea6847df30