İlk Derece Mahkemesi 2026/128 E. 2026/258 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/128 Esas KARAR NO : 2026/258

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - VEKİLLERİ : Av. ....... Av. ......

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 27/05/2024 KARAR TARİHİ : 15/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İDDİA VE İSTEK : Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkil Bankanın Beşevler/... Şubesinde, 30.04.2024 tarihinde, ... genelindeki yoğun yağış nedeni ile sel baskını yaşanmış ve saklamakla yükümlü olunan evraklar ziyaa uğradığını, beyan ederek TTK 82 madde çerçevesinde zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Talep, 6102 sayılı TTK'nın 82.m. gereğince zayi istemine ilişkindir. Bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK’nın 18/1, 64, 82. maddelerinde tacirlere, ticari defter ve kayıtlarını tutma, saklama ve ibrazı hususlarında yükümlülükler yüklenmiştir. Bununla birlikte TTK’nin 82/7 maddesinde; “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin "Diğer Hususlar" başlıklı 7. maddesinin 1. bendinde “e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hükümlere göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine zayi belgesi verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayıda olmadığını, örnekleme yoluyla sayıldığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir. 6102 sayılı TTK’nin 18/2 maddesine göre her tacir, ticari işlerine ait bütün işlem ve faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmelidir. Ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olan tacirin, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini almasına rağmen ticari defterlerinin zayi olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Mahkememiz'ce yapıan yargılama sonucunda davanın ukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nı 114/1.h, 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiş ise de; Mahkememiz tarafından verilen 03/06/2024 tarih, 2024/361 Esas ve 2024/398K. sayılı kararının istinafen ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 21. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 05/12/2025 tarih ve 2025/1053 Esas, 2025/1517 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla; dava dosyasında Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur. Davacı vekili tarafından Mahkememiz'ce verilen süreler içerisinde zayi taleplerine konu olan belgelere ilişkin olarak 12.03.2026 ve 31.03.2026 tarihli beyan dilekçeleri ve eklerindeki isim listeleri dosyamıza sunulmuştur. Bu bağlamda, dava dilekçesi ve ekinde sunulan fotoğraflar birlikte dikkate alındığında; talepte bulunan bankanın Beşevler/... şubesinde 30/04/2024 tarihinde yaşanan su baskını nedeni ile şube tarafından arşivde saklanmakta olan ve yukarıda anılan beyan dilekçelerine konu belgelerin zayi olduğunun sabit olduğu, davacının davasının 27/05/2025 tarihinde ve yasal 30 günlük süresinde açtığı, sabit olan zayi olgusu ve Bankanın ticari faaliyet alanı gözetildiğinde davacının istemine konu belgeler ile zayi talebinde bulunmakta hukuki yararının mevcut olduğu kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle davacının isteminin kabulüne, Davacı vekilinin 12.03.2026 ve 31.03.2026 tarihli beyan dilekçeleri ekinde sunduğu listelerin sayısının çokluğu ve kapsamı oluşu nedeni ile Mahkememiz kararının eki sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE; davalı banka şubesinin arşivinde muhafaza edilmekte iken zayi olan evraklardan zayi istemine konu 18.08.2016 tarihinde zayi olgusunu gerçekleştiren su baskının meydana geldiği 30.04.2024 tarihine kadarki döneme ait olmak kaydıyla davacı vekilinin 12.03.2026 ve 31.03.2026 tarihli beyan dilekçeleri ekinde sunduğu listelerde isimleri ve diğer ayırıcı bilgileri belirtilen müşterilere ait ticari müşteri dosyaları, POS sözleşme dosyaları, firma talimat dosyaları, ödenmiş çek yaprakları, kullandırılan teminat mektubu pikürleri, kredi genel sözleşmeleri, bireysel kredi dosyaları, TİK, Konut kredisi, Araç kredisi, Bireysel ürün paket sözleşmeleri, Kredi kartı teslim tutanakları, Bankomat kart teslim tutanakları, Müşteri talimat dosyaları, İnternet bankacılığı başvuru formları, düzenli para transferi ödeme talimatları, düzenli fatura ödeme talimatları, Beşevler Şubesine ait genel dosyalar ile kasa sayım defteri, dekont yevmiye zarfları, ATM mutabakat jurnal ve formları nedeni ile davacı tarafa ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, 2-Davacı vekilinin 12.03.2026 ve 31.03.2026 tarihli beyan dilekçeleri ekinde sunduğu listelerin Mahkememiz kararının eki sayılmasına,

2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır