İlk Derece Mahkemesi 2025/737 E. 2026/693 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/737 KARAR NO : 2026/693

DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 14/10/2025 KARAR TARİHİ : 24/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini ve sözleşmeye konu 1 adet, ... marka modelli, ... seri numaralı ... Köprülü İşleme Merkezinin mülkiyeti müvekkili şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığını, ancak davalı şirketin sözleşme kaynaklı borçlarını tam ve eksiksiz ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünü, bu kapsamda davalı şirkete ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek borcun 60 gün içerisinde ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine ise sözleşmenin fesih olduğunu, bu kapsamda ileride telafisi mümkün olmayan zararların önlenmesi amacıyla, taraflarınca talep edilmesi üzerine ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından, malın taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, söz konusu tedbir kararının ... 7. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasından icraya indirildiğini, ... İcra Müdürlüğünün ...talimat sayılı dosyasından ise icrai işlem yapıldığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile, finansal kiralamaya konu 1 adet, ... marka modelli, ... seri numaralı ... İşleme Merkezinin müvekkili şirkete iadesini, aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte ekipmanların değerinin davalı taraftan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davanın, niteliği itibariyle zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğunu, dava şartı gerçekleşmediğinden usulden ve dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerekmekte olduğunu, yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın harcı eksik yatırdığını, davacı tarafa, kiralama sözleşmesine ilişkin tüm bedellerin ödendiğini, bu hususta müvekkilinin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasının ve ödeme dekontlarının bankadan celbinin gerektiğini, hem sözleşme hükümleri gereğince ve hem de 6361 sayılı Kanun gereğince, davacı tarafın sözleşmenin feshi için geçerli haklı sebepleri oluşmadığından, sözleşmenin feshinin haksız olduğunu ve huzurdaki davada istirdat taleplerinin de haksız olduğunu, bir an için ödenmeyen bedeller olduğu düşünüldüğünde, süre yönünden sözleşme süresinin fazlaca bir kısmının sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde geçirildiğini ve müvekkili tarafından sözleşme hükümlerine uyulmak suretiyle tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, davacı tarafın, sözleşmenin sona ermesine az bir süre kalmasına karşılık bu zamana kadar ödenen bedeller göz ardı edilmek suretiyle, kalan bedellerin tahsili yerine maddi yönden oldukça kıymetli dava konusu makinenin geri alınmasına yönelik talebinin hakkaniyete, usul ve yasaya aykırı olduğunu, hakkın kötüye kullanımını teşkil etmekte olduğunu, davacı tarafından ... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ve ... 32. İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyası ile ödenmediği iddia edilen taksitlerin ödenmiş olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın esastan ve usulden reddini talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememiz dava dosyası öncelikle 60.262,55-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 3.528.768,83-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş, mahkememizin 15/10/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava konusu malın dava tarihi itibariyle KDV dahil rayiç değerini gösterir ekspertiz raporunu dosyaya sunmak ve var ise eksik harcı tamamlamak üzere 2 haftalık süre verilmesine, karar verilmesi üzerine davacı vekili, 31/10/2025 tarihli dilekçesi ekinde, finansal kiralama konusu malın KDV dahil rayiç bedelinin 9.500.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş, mahkememizin 31/10/2026 tarihli ara kararı ile; "Davacı vekiline, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ila 32. maddeleri ve 6100 sayılı HMK'nın 120. maddesi gereğince dava esas değeri 9.500.000,00-TL üzerinden hesap edilen 162.236,25-TL harçtan, peşin olarak yatırılan 60.262,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 101.973,70-TL harcı mahkememiz veznesine yatırmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine; verilen kesin süre içerisinde söz konusu harcın yatırılmaması durumunda ise dosyanın işlemden kaldırılacağı ve yasal süre içerisinde yenilenmediği takdirde de davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun davacı tarafa ihtarına" karar verilmesi üzerine davacı vekili, 03/11/2025 tarihinde 102.000,00-TL tamamlama harcını ikmal etmiştir. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ...tarih ve...sözleşme numarası ile tescilli finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planları, teslim-tesellüm belgeleri, faturalar, ... 24. Noterliğinin 14/05/2025 tarihli ve 08115 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, ... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı, ... 32. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı ve .... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları vs. dosyamız arasına alınmış finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor ve ek rapor temin edilmiştir. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Finansal kiralama uzmanı bilirkişi... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 31/08/2026 tarihli rapor ile; davalı tarafın 03/12/2025 takip tarihi itibariyle 72.159,56-EUR faturalı kira borcu, 69.684,30-EUR faturalandırılmamış kira borcu, 8.628,52-EUR kira temerrüt borcu, 1.892,97-EUR sigorta borcu ve 252,19-EUR sigorta temerrüt borcu olmak üzere toplam 152.617,54-EUR borcu olduğu, takip tarihi itibariyle ECMB döviz satış kurunun 1,00-EUR=49,4499-TL olduğu, 152.617,54-EURx49,4499-TL=7.546.922,09-TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve fesih halinde derhal malın iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Davalı tarafça her ne kadar mahkememizin yetkisine karşı itiraz edilmiş ise de, taraflar arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin 50. maddesi ile, taraflar arasındaki ihtilaflarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağı kararlaştırıldığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir. Yine davalı tarafça her ne kadar hak düşürücü süre itirazı ve zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin tarihi, dava tarihi, 6098 sayılı TBK;'nın 146. maddesi hükmü dikkate alınarak, davalı tarafın bu yöndeki itirazlarına da itibar edilmemiştir. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi... tarafından düzenlenen raporlar ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "1 adet ... marka modelli ... seri numaralı ..." emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... D. İş Esas,... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, 5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 648.945,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 60.262,55-TL peşin harç ve 102.000,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 162.262,55‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 486.682,45-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 162.262,55‬-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 985.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 20.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 526,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 21.141,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2026

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır