İlk Derece Mahkemesi 2025/670 E. 2026/420 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/670 Esas KARAR NO : 2026/420

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 13/09/2025 KARAR TARİHİ : 18/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Keşidecisi ... Ltd. Şti. ve lehdarı ...Şti. ve hamili ... A.Ş. olan ... Bankası ... Şubesine ait 24.01.2025 tarihli ... no.lu 416.500,00 TL bedelli çekle ilgili olarak ... A.Ş. tarafından ... 28. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, davaya konu çek karşılığında müvekkili şirkete teslim edilmesi gereken malların davalı ... şirketi tarafından teslim edilmediğini, 6361 sayılı Kanun 9/2 maddesi uyarınca müvekkili firmanın önceki borçluya karşı ileri sürebileceği şahsi defileri faktöring şirketine karşı da ileri sürebileceğini, davalı faktöring şirketinin davaya konu çeki takip hakkı bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; dava konusu çekten dolayı müvekkilinin davalı ... Ltd. Şti. Ne borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasından müvekkilinin ... A.Ş. ne borçlu olmadığının tespitine, davalıların %20 den aşağı olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile... Dış Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen faktöring sözleşmesi kapsamında fatura alacaklarının müvekkili şirkete temlik edildiğini ve ödeme aracı olan dava konusu çekin müvekkili şirkete devredildiğini, mevzuata uygun şekilde istihbarat çalışması yapılarak davacı şirket yetkilisi ...’ tan teyit alındığını, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, davacının malların teslim edilmediğine dair herhangi bir delili olmadığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.'ye yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır. DELİLLER / Taraf vekillerinin belirttiği, ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, Taraf defter ve kayıtları, vergi dairesi kayıtları, banka kayıtları, ticaret odası kayıtları, bilirkişi incelemesi, delil olarak değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının Keşideci ...Şirketi, lehtarı davalı ... Dış Tic Ltd Şti hamili davalı ... A.Ş olan ... Bankası ... Şubesine ait 24.01.2025 düzenlenme tarihli 416.500-TL bedelli ... seri nolu çek sebebiyle davacının davalılara borçlu olup olmadığı, çekin bedelsiz olup olmadığı, Faktoring şirketinin çeki iktisap ederken Faktoring Kanunu'na uygun olarak gerekli istihbari çalışmayı yapıp yapmadığının tespitinden ibaret olduğu anlaşıldı. 24/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda “Davacı şirket tarafından keşide edilen, lehdarı davalı ... Ltd. Şti. olan dava konusu Çek; ...Şubesine ait 24.01.2025 tarihli ... no.lu 416.500,00 TL bedelli çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. cirosu ile davalı ... A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu, Davalı ... A.Ş. ile davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. arasında 01.10.2024 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında; faktöring şirketine temlik edilen 30.10.2024 tarihli ... no.lu 416.328,00 TL tutarındaki faturanın ve 16.10.2024 tarihli ... no.lu 1.500.301,00 TL tutarındaki faturanın 172,00 TL kısmına istinaden dava konusu ... 24.01.2025 tarihli ... no.lu 416.500,00 TL bedelli çekin davalı ... A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu ve dava dışı şirket adına tanzim edilen 30.10.2024 tarihli ... no.lu 1.500.430,80 TL tutarındaki faturanın 400.000,00 TL kısmına istinaden dava konusu olmayan 17.02.2025 tarihli ... no.lu 400.000,00 TL bedelli çekin davalı ... A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu ve faktöring şirketi tarafından davalı ... firmasına 645.000,00 TL ödeme yapılarak finansman sağlanmış olduğu, Davalı ... A.Ş. tarafından 29.02.2025 tarihinde ... 28. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile davacı şirket ve diğer davalı şirket aleyhine dava konusu çek hakkında icra takibi başlatılmış olduğu, Taraf şirketlerin 2024-2025 yıllarına ait Alış-Satış kayıtlarında mutabakat sağlanmış olduğu ve davalı şirket tarafından davacı şirket adına tanzim edilen faturaların tarafların vergi dairesi sisteminde kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında; Dava konusu faktöring işlemi kapsamında davalı şirkete temlik edilen 30.10.2024 tarihli 416.328,00 TL tutarlı faturanın ve 16.10.2024 tarihli 1.500.301,00 TL tutarlı faturanın kayıtlı olduğu, Dava konusu 24.01.2025 tarihli ... no.lu 416.500,00 TL bedelli çeke ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, Davalı faktöring şirketinin ticari defter kayıtlarında; faktoring sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından keşide edilen çekin kayıtlı olduğu ve bu çeke istinaden davalı ... firmasından faktöring alacağı bulunduğu, Faktoring işlemine konu edilen davalı şirket tarafından temlik alınan faturaların Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğu ve GİB dan doğrulanmış olduğu, Dava konusu çek hakkında yapılan istihbarat çalışmalarının rapor içerisinde açıklanmış olduğu, Faktoring işlemi yapan davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından, fatura borçlusu davacı ...Tic. Ltd. Şti. Adına fatura ile işlem yapılmış olduğu, davacı talebine ilişkin nihai değerlendirmenin ve hukuki tavsifin Sayın Mahkemeye ait olacağı,” sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE / Dava, İİK'nın 72.maddesi uyarınca, dava konusu çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespit istemine ilişkindir. Davacının davaya konu olan çeki davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.ye mal teslimi karşılığında verdiğini ancak mal teslimi yapılmadığını, çek sebebiyle davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.ye borçlu olmadığını, diğer davalı ... A.Ş nin 6361 sayılı yasa 9/2 gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden bu davalıya karşı da borçlu olmadığını iddia etmiştir. Davaya konu çekin incelenmesi ile ...Şubesine ait, 24.01.2025 tarihli ... nolu, 416.500,00 TL bedelli çekin, keşidecisinin davacı ...ŞİRKETİ, lehtarının davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti., lehtar tarafından diğer davalı ... A.Ş ye cirolandığı görülmüş olmakla ciro silsilesinde hiç bir bozukluk olmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce ticari defterlenmiş incelenmiş, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacı adına düzenlenen 30.10.2024 tarihli ... no.lu 416.328,00 TL faturanın faktoring işlemine konu edildiği, davacının bu faturaya karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı, davaya konu olan çekin davacının ticari defterlerinde yer almadığı görülmüştür. ... Vergi Dairesinin 07.01.2026 tarihli müzekkere cevabında ,davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti nin 2024 ve 2025 yıllarında davacı ...Şti ye 10 adet belge karşılığı 9.405.411,13 TL lik mal sattığı , aynı zamanda bu kadar da 10 adet belge karşılığı karşıt alış yaptığı bildirilmiş, ....Ştinin ise davacı ile ticari ilişkide bulunduğuna dair herhangi faturayı vergi dairesine bildirmediği görülmüştür. Buna göre 2024-2025 yıllarına ait Alış-Satış kayıtlarında mutabakat sağlanmış olduğu ve davalı şirket tarafından tanzim edilen faturaların tarafların vergi dairesi sisteminde kayıtlı olduğu görülmüştür. Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Davalı davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacı adına düzenlenen 30.10.2024 tarihli ... no.lu 416.328,00 TL faturanın davacı tarafından vergi dairesine bildirilmesi ve davacının ticari defterlerinde bu faturaya ilişkin olarak herhangi bir iade faturası düzenlediğine ilişkin kayıt bulunmaması sebebiyle davacının davalı ... Dış Tic Ltd Şti ye karşı iddiasını ispatlayamadığına kanaat getirilerek bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ... A.S. ile diğer davalı ... Dış Tic. Ltd. Sti. Arasında 01.10.2024 tarihinde 5.000.000,00 TL limitli Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, buna göre davalı ... Dış Tic. Ltd. Sti. Nin davacıdan 30.10.2024 tarihli ... no.lu 416.328,00 TL fatura karşılığı alacağını davalı faktoring şirketine temlik ettiği, fatura karşılığı davalının uhdesinde bulunan ... şubesine ait, 24.01.2025 tarihli ... nolu 416.500 TL bedelli çeki davalı ... şirketine verdiği, faktoring şirketi tarafından diğer davalı ... Dış Tic. Ltd. Sti ye ödeme yapıldığı, davalı faktoring şirketi tarafından, 30.10.2024 tarihli ... no.lu 416.328,00 TL tutarındaki faturanın ve 16.10.2024 tarihli ... nolu 1.500.301,00 TL tutarındaki faturanın Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğu, GİBdan doğrulanmış olduğu, Dava kon ke ilişkin aya sunulan istihbarat raporunda; keşideci şirket yetkilisi ... ile 30.10.2024 tarihinde telefon görüşmesi yapılarak sözlü teyit alındığı, ilgili watsapp yazışmasının sunularak teyit işleminin yapıldığının görülmekle davalı faktoring şirketinin 6361 sayılı yasanın 9/2 uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği anlaşılmıştır. Diğer davalı ... Dış Tic. Ltd. Sti ye karşı açılan davanın reddine karar verilmesi ve bu davalının 6361 sayılı yasanın 9/2 fıkrası uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğinden bu davalı yönünden de davanın reddine dair karar verilmiştir. Davalı faktoring şirketince kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de somut olayda İİK 72/4 şartları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın Reddine, 2-Koşulları Oluşmaması Sebebiyle Davalı Faktoring Şirketinin Kötüniyet Tazminatı Talebinin Reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan 7.893,39 TL harçtan mahsubu ile, artan 7.161,39- TL'nin davacıya iadesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 6-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 7-Davalı ... AŞ kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen taktiren 66.640,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile ... AŞ ye verilmesine, 8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, -Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/06/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*