İlk Derece Mahkemesi 2025/637 E. 2026/502 K.

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/637 KARAR NO : 2026/502

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 18/07/2025 KARAR TARİHİ : 10/06/2026

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;----- şirkete ait ----- ŞUBESİ 20 Aralık 2024 Basım tarihi ----- nolu çekin iradeleri dışında kaybolduğunu veya çalınmış olduğunu, ----- Nolu çek müvekkilinin cüzdanı ile birlikte ya çalındığını ya da kaybolduğunu, Üçüncü kişilere geçmesi kuvvetle muhtemel olduğunu, ---- Nolu çek ------Şirketi adına, 450.000 TL ve 26.07.2025 keşide tarihi olarak düzenlendiğini, İş bu çekin taraflarınca alındığını ve hamilin müvekkili olduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle, 764 üncü maddenin birinci fıkrasının çekler için de uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 757/1. Maddesinde iptal talep etme yetkisi hamiline tanındığını, --- BAM ----. Hukuk Dairesi'nin 05/10/2017 tarihli ----- Esas ve Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "... İptal davası açma hakkı, TTK 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK 652.maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur. Müvekkilimiz yetkili hamil olduğundan çekin başka kişi ve kişilere geçmesi kuvvetle muhtemel olduğundan iptaline karar verilmesi gerekmektedir. Çek bedeli tahsil edildiğinde müvekkilinin mağdur olacağını, Bu mağduriyetin giderilmesi için çek üzerine ihtiyati tedbir/ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLER : Dava dilekçesi, ilanlar, bankadan gelen müzekkere cevabı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Uyuşmazlık; Dava, keşidecisinin ---- Şirketi olduğu, 450.000 TL ve 26.07.2025 keşide tarihli, ----- nolu çekin zayi olup olmadığının tespiti davasıdır.---- müzekkere cevabı ile; dava konusu ------ çek numaralı 26/07/2025 keşide tarihli 450.000,00 TL bedelli çekin ibraz edildiğini bildirmiştir. Davacı vekiline 18/02/2026 mahkememizin ----- nolu ara kararı ile; ---- gelen yazı cevabı uyarınca dava konusu çekin ibraz edildiği belirtildiğinden işbu çek yönünden davacı tarafa istirdat davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, dava açılmadığı takdirde işbu çekler yönünden ödeme yasağının kaldırılacağı ve davanın reddedileceği hususunun ihtarın yapıldığı görüldü.Davacı vekiline mahkememizce çek istirdadı davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verildiği ancak süreye rağmen beyanda bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin 15/04/2026 tarihli duruşmada beyanında; arabuluculuk görüşmelerine devam ettiklerini( ---- arabuluculuk numarası ) istirdat davası açacaklarını, arabuluculuk görüşmelerinin bitmesini beklediklerini beyan etmiştir. Davacı vekili 10/06/2026 tarihli duruşmada; istirdat davasını ---- ATM ----- esas sayılı dosyası ile istirdat davası açtıklarını, yargılamanın devam ettiğini beyan etmiştir. TTK nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)TTK nın 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde karar verilmelidir. (Yargıtay ----H.D nin 17/06/2019tarih ve -----Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davanın, keşidecisinin ---- Şirketi, lehtarının --- Şirketi olduğu, 450.000 TL ve 26.07.2025 keşide tarihli, ----- nolu çekin kaybolduğu iddiası ile açılan zayi davası olduğu, bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta çekin ibraz edildiği bildirildiğinden davacı vekiline istirdat davası açmak üzere mahkememizce süre verildiği, davacı vekilinin ---Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası ile çek istirdatı davası açtığı bu nedenle davamızın konusuz kaldığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, tedbir talebinin istirdat davasına konu olacağı kanaati ve eldeki davanın konusuz kalması nedeni ile kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Mahkememizce konulan ödemeden men kararının kaldırılmasına ve bu hususun ilgili bankaya müzekkere ile derhal bildirilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davanın niteliği gereği, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar kesinleştiğinde, bakiye gider avansının davacıya iadesine, 6-Teminatın HMK 392/2 maddesi gereğince karar kesinleştikten 1 ay sonra davacıya iadesine,Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.