İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/635 E. 2026/740 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/635
- Karar No
- 2026/740
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/635 Esas KARAR NO : 2026/740
DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/09/2025 KARAR TARİHİ : 14/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Sınırlı Sorumlu ... üyesi olan davalı ...'in genel kurul kararları uyarınca ödemesi gereken aidat ve diğer parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu kapsamda davalı aleyhine .... İcra Dairesi 2019/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, kooperatif ortaklarının aidat miktarlarını genel kurul kararlarıyla bildiklerini ve alacağın likit olduğunu, davalının basit bir hesaplama ile borç miktarını tespit edebilecek durumda bulunduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek davalının icra takibine yönelik itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı kooperatif tarafından .... İcra Müdürlüğü 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine konu edilen aidat borçlarının müvekkili ...'e ait olmadığını, müvekkilinin daha önce Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi'nin 406 nolu üyesi olduğunu, ancak 06.07.2017 tarihinde .... Noterliği tarafından düzenlenen ... yevmiye numaralı Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile tüm aktif ve pasifleriyle birlikte üyeliğini ...'a devrettiğini, söz konusu devir işleminin kooperatif yönetimi tarafından 06.07.2017 tarihli ve 48 sayılı karar ile onaylandığını, devralan ...'un 406 nolu üye olarak kooperatif kayıtlarına işlendiğini, bu nedenle müvekkilinin kooperatif üyeliğinin sona erdiğini, üyelik sıfatı kalmayan müvekkilinin aidat borçlarından sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin artık kooperatifle herhangi bir hukuki bağının bulunmadığını, bu sebeple başlatılan icra takibine haklı gerekçelerle itiraz edildiğini, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak takip başlattığını, Kooperatifler Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ortaklık devrinin geçerli olduğunu, devir işleminin kooperatif tarafından kabul edildiğini, müvekkilinin aidat borcu bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle alacaklı tarafın takip konusu alacağın %40'ından az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, 06/07/2017 tarihli ... yevmiye numaralı .... Noterliği'nce düzenlenmiş Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi, Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu kararı, 16/09/2019 tarihli genel kurul kararı, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf, davalı tarafın kooperatif üyesi olmasına rağmen genel kurul tarafından alınan kararlar uyarınca yükümlü olduğu ödemeleri yapmadığını, ödenmeyen aidat bedellerin tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafından yapılan haksız itiraz sebebiyle duran icra takibinin devamı için itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf, davacı kooperatifin 406 nolu üyesi iken 06/07/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı .... Noterliğine ait Kooperatif Hisse Dveir Sözleşmesi kapsamında tüm aktif ve pasifi ile üyeliğini dava dışı ...'a devir ettiğini, davacıya karşı herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, dava dışı yeni üyenin kooperatif tarafından yönetim kurulu kararı ile üyeliğinin kabul edildiğini, bu sebeple aidatlardan kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığını, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Kooperatif Uzmanı Bilirkişi ... tarafından 27/04/2026 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; "Dava konusu; taraflar arasındaki kooperatif üyeliği ilişkisinden kaynaklı olarak davacı kooperatif tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali, davalının genel kurul kararları uyarınca ödemekle yükümlü olduğu aidat borçlarını yerine getirmediği iddiasına dayalı alacakların tahsili talebine ilişkin olduğu, davacı defterlerini, 6102 sayılı TTK m 64/3, VUK m 182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 yılları Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 yılları Yevmiye Defterinin kapanış tasdikinin süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince mevcut haliyle davacının 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davacının ticari defter ve kayıtları incelendiğinde, takip tarihine (17.10.2019) kadar olan dönemde davacı tarafından toplam 41.449,40 TL tutarında aidat tahakkuku yapıldığı, buna karşılık davalı tarafından bu kaleme ilişkin olarak toplam 57.309,40 TL ödeme gerçekleştirildiği, bu itibarla aidat tahakkukları yönünden davacının davalıya karşı 15.860,00 TL borçlu durumda bulunduğu, diğer taraftan davacı kooperatif tarafından “ara ödemeler” kapsamında toplam 130.250,00 TL tutarında tahakkuk kaydı oluşturulduğu, buna karşılık davalı tarafından bu kaleme ilişkin olarak 71.870,00 TL ödeme yapıldığı, bu kapsamda ara ödemeler yönünden davacının davalıdan 58.380,00 TL alacaklı olduğu, söz konusu borç ve alacak kalemlerinin birlikte değerlendirilerek mahsuplaştırılması neticesinde ise davacının takip tarihi itibarıyla davalıdan 42.520,00 TL bakiye alacaklı olduğunun tespit edildiği, diğer yandan davacı alacağının esasen düzenli aidat tahakkuklarından değil, tamamı “ara ödeme” olarak adlandırılan kalemlerden kaynaklandığı, bu ara ödemelerin ise site yönetimlerince genellikle toplu nitelikte yapılan harcamalar (örneğin müteahhide yapılan ödemeler, bakım-onarım giderleri veya ortak alanlara ilişkin toplu işler) nedeniyle kat maliklerine yansıtılan bedeller olduğu, dolayısıyla alacağın mahiyetinin dönemsel aidatlardan ziyade bu tür toplu gider yansıtımlarına dayandığı, davalı yan 02/03/2026 günü saat 14:20'de Mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış olup ticari defter ve belge ibraz etmediği, davacı yan 17.10.2019 tarihli icra takibinde asıl alacağına 5.382,45 TL gecikme faizi talep ettiği, dosya kapsamı itibariyle yapılan incelemelerde, davacı tarafça talep edilen gecikme faiz tutarına ilişkin olarak; bu faizin hangi dönemi kapsadığı, hangi ana para tutarlarına hangi oranlar üzerinden uygulandığı ve hesaplama yönteminin ne olduğu hususlarında yeterli ve denetlenebilir bir açıklamaya yer verilmediği, bu kapsamda dosya içerisinde somut ve hesaplamaya elverişli herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, her ne kadar genel kurul kararlarında aidat ödemelerine ilişkin gecikme faizi oranlarının belirlendiği görülmekte ise de, davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarında alacağına esas itibariyla aidat tahakkuklarından değil, “ara ödeme” olarak adlandırılan ve toplu gider yansıtımı niteliğinde olan kalemlerden kaynaklandığı, bu tür kalemler yönünden ise gecikme faizi uygulanmasına ilişkin açık, tutarlı ve dönemsel bazda izlenebilir bir hesaplama sisteminin ortaya konulmadığı, bu nedenle mevcut veriler çerçevesinde gecikme faizine ilişkin sağlıklı, denetlenebilir ve teknik açıdan güvenilir bir hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı kanaatine varıldığı, neticeten, dava dosyasına sunulu olan deliller ile mübrez tüm evraklar üzerinde yapılan incelemeler ve değerlendirilmeler doğrultusunda, davacı kooperatifin incelenen/tarafımıza sunulan ticari defterleri nezdinde takip tarihine (17.10.2019) kadar olan dönemde davacı tarafından toplam 41.449,40 TL tutarında aidat tahakkuku yapıldığı, buna karşılık davalı tarafından bu kaleme ilişkin olarak toplam 57.309,40 TL ödeme gerçekleştirildiği, bu itibarla aidat tahakkukları yönünden davacının davalıya karşı 15.860,00 TL borçlu durumda bulunduğu, diğer taraftan davacı site yönetimi tarafından “ara ödemeler” kapsamında toplam 130.250,00 TL tutarında tahakkuk kaydı oluşturulduğu, buna karşılık davalı tarafından bu kaleme ilişkin olarak 71.870,00 TL ödeme yapıldığı, bu kapsamda ara ödemeler yönünden davacının davalıdan 58.380,00 TL alacaklı olduğu, söz konusu borç ve alacak kalemlerinin birlikte değerlendirilerek mahsuplaştırılması neticesinde ise davacının takip tarihi itibarıyla davalıdan 42.520,00 TL bakiye alacaklı olduğu, ancak davacının talebiyle bağlılık ilkesi gereği davalı yandan mali kayıtlarda kaydı olarak 42.130,00 TL alacaklı olduğu, sektörel yönden yapılan incelemelerde, davalı ...'in kooperatif ortaklığını aktif ve pasifleri ile 06/07/2017 tarihi itibariyle ...'a devrettiği ve bu devrin davacı kooperatif tarafından kabul edildiği, kabulden sonra davalının, davacı ile ortaklık bağı kalmadığı, davalı ... tarafından ...' a yapılan hisse devrinin iptali ile hisseyi devreden ...'in üyeliğinin devamına dair 16/06/2019 tarihli genel kurulun 14. gündem maddesinde alınan kararın ...'in tekrar kooperatif ortağı olmasını sağlamayacağı, kötüniyet ve icra inkar tazminatı taleplerinin değerlendirilmesinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu," şeklinde rapor düzenlenmiştir. HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasında ki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. Dava, davalı tarafın kooperatif üyeliğinden kaynaklı aidat borçlarının ödenmemesinden kaynaklı davacı kooperatif tarafından alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz sebebiyle durması sonucunda açılmış olan itirazın iptali istemine ilişkin olup; davacı tarafça davaya konu edilen kooperatif üyeliğinin ortaklık payının .... Noterliğinin 06/07/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı Kooperatif Hisse Devri Sözleşmesi ile dava dışı ...'a tüm aktif ve pasifiyle birlikte devredildiğini, kooperatif aidat borçlarından kaynaklı herhangi bir sorumluluğunun kalmadığının iddia edildiği, yapılan bilirkişi incelemesi ile hisse devir sözleşmesinin akabinde davacı kooperatif tarafından hisse devrinin incelenerek ...'un kooperatif ortaklığına 06/07/2017 gün ve 48 numaralı yönetim kurulu kararı ile 406 numaralı ortak olarak kabul edildiği, davacı kooperatifin 06/07/2017 gün ve 48 numaralı yönetim kurulu kararı ile birlikte davalının kooperatif ile ortaklık bağı kalmadığı, her ne kadar 16/06/2019 tarihinde yapılan 2018 yılı olağan genel kurul toplantısının 14.maddesinde “..tahsilat yapılamayan ... un iki ortaklığının yapılan devirlerin muvazaalı ve karşılıksız olduğuna dair şüphe olduğu ve bu şüpheyi haklı çıkaracak şekilde söz konusu devirlerle ilgili devir tarihinden itibaren herhangi bir ödemenin olmadığını, devir alan şahısların ekonomik olarak güçsüz olduğu ve kooperatife ödeme yapabileceklerine dair herhangi bir belge sunmadıkları tarafımızdan tespit edilmiş olduğundan söz konusu devirlerin kooperatif hak ve menfaatleri gözetilerek askıya alındığı , bu kişilerin muvazaalı devirlerini iptali ile, devir eden üyelerin üyeliklerinin devamı konusunda genel kuruldan karar alınması ve genel kurul tarafından oy birliğiyle kabul edilmiştir.” şeklinde karar alınmış ise de ortaklık payının muvazaalı devredildiğine dair ve yine yeni kooperatif üyesinin aidatları ödeyemeyecek kadar ekonomik anlamda güçsüz olduğuna dair dosya kapsamında herhangi bir delil sunulmadığı, ortaklık payı devrinin usulüne uygun yapıldığı ve bu hususun davacı kooperatif tarafından kabul edilip genel kurul kararı ile de tanındığı anlaşılmakla sonradan alınan kararın davalının yeniden kooperatife üye olacağı anlamına gelmediği, tersi anlamda dava dışı ... tarafından davalıya karşı herhangi bir ortaklık payı devrinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından davacı tarafından bu davanın dava dışı ...'a karşı açılması gerekmekte olup bu yönden davalı gerçek kişinin pasif husumeti söz konusu değildir, husumetin dava şartı olması nedeniyle davacı tarafça alacağın tahsiline yönelik davalıya ilişkin açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafından davalıya yönelik olarak açılan davanın HMK'nın 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereğince pasif husumet yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 116,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra karar kesinleştiğinde davacı tarafa resen iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/10/2026
Katip ... e-imzalıdır
Hakim ... e-imzalıdır