İlk Derece Mahkemesi 2025/55 E. 2025/998 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/55 Esas KARAR NO : 2025/998

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali DAVA TARİHİ : 21/01/2025 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 16/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatif müvekkilinin, 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına karar verdiğini, kooperatif yönetiminin almış olduğu kararın, esas ve usul açısından haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin adına düzenlenen ihtarnamelerde aidat borcu ve gecikme faizleri hatalı Hesaplandığını, kabul etmediklerini, müvekkilime ihtarnamelerin usulüne uygun bir biçimde tebliğ edilmediğini, ihtarnamelerde müvekkilinin adı, TC Kimlik numarası ve adresi yanlış yazıldığını, müvekkilinin adı ... .... .... olarak yazıldığını, T.C. Kimlik numarası ... iken ... .... .... olarak yazıldığını, başka bir ihtarnamede ise TC Kimlik numarası .... .... .... olarak yine hatalı yazıldığını, ayrıca, kasıtlı olarak Çankaya/...' da, müvekkilinin bulunmadığı bir adrese ihtarname gönderildiğini, anılan sebeplerle düzenlenen ihtarnamelerin ve müvekkiline ilişkin alınan kararın hukuka aykırı olduğunu, karşı tarafın, muaccel olmayan ve gecikme süresi 30 günü geçmeyen aidatları da talep ettiğini, müvekkilinin adına düzenlenen ilk ihtarnamenin, 30 günlük gecikme süresi dolmamış alacak taleplerini de içerdiğini, 30 Haziran 2024 tarihine ait aidatın vadesinin 1 Temmuz 2024 tarihinde muaccel hale geldiğini, Kooperatifler Kanunu ve Kooperatif Ana Sözleşmesi'ne göre alacağın, ihraca konu alacak olarak doğması için 30 günlük gecikme süresinin dolması gerektiğini, sözü edilen 30 günlük sürenin de 30 Temmuz 2024 tarihinde dolduğunu, davalı kooperatifin ihtarnameyi, 17.07.2024 tarihinde noterde düzenlendiğini, yani, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 14. maddesinde açıklanan, yasanın da aradığı ve emredici mahiyette olan 30 günlük geciktirme süresi dikkate alınmadan ihtarname düzenlendiğini, ikinci ihtarname ile müvekkiline verilen 1 aylık süre dolmadan diğer işlemler yapıldığını, tüm bu nedenlerle ihtarnamelerin düzenlenmesinde yasa ve ana sözleşmede belirlenen prosedüre uyulmadığından dava konusu işlemin iptali gerektiğini, aidat borcunun yanlış hesaplanması nedeniyle, söz konusu usulsüz ihtarnamelere dayanılarak yapılan ihraç işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek davalı kooperatifin, müvekkili Süsen AKLAN' ın ihracına ilişkin olan 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı yönetim kurulu kararının hukuka aykırı olduğunun tespitine, kararın iptaline ve müvekkilinin kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili kooperatifin üyesi iken, aidat ve parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 27. maddesine uygun olarak düzenlenen ... 10.Noteri 17.07.2024 tarih ve 04690 yevmiye nolu 1. ihtarnamenin tebliği akabinde davacının 60.000,00 TL tutarındaki aidat borcu ile faizin ödememesi üzerine bu kez ... 10.Noterliğinin 12.09.2024 tarih ve yevmiye nolu 2. ihtarnamenin tebliğine rağmen yine aidat borcunu ödememesi üzerine 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı yönetim kurulu kararı ile davacının ihracına karar verilmiş ve anılan ihraç kararı ... 10. Noterliğinin 24.10.2024 tarih ve 07083 yev ihtarname ile kendisine bildirildiğini, bu bağlamda davacı tarafın “birinci ve ikinci ihtarnamelerde aidat borcu ile gecikme faizinin hatalı hesaplandığı, ihtarnamelerin usulüne uygun tebliğ edilmediği, ihtarnamelerin yanlış adrese tebliğ edildiği, ihtarnamelerde muaccel olmayan aidatların istendiği... "şeklindeki iddialarının tamamının bir somut veriye dayanmayan soyut iddialar olduğunu; bu yöndeki iddianın aksine aidat borcu ile bulunan adresine de ihtarnamelerin gönderildiğini, keza müvekkili tarafından davacıya gönderilen 1. ve 2. ihtarnamelerde davacının isminin yanlış yazılmış ise de, bunun maddi hata olduğu, ayrıca davacının somut davayı açmakla tebligatların usulüne uygun tebliğ edildiğinin kolaylıkla anlaşıldığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16. maddesi ile 27. maddesi hükmü gereğince mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların, yapılan ihtarlara rağmen 10 günlük ve 1 aylık sürelerde borcunu yerine getirmediği takdirde üyelikten çıkarılacağının ön görüldüğünü, bu bağlamda somut olayda da davacı tarafın bu hükme uygun olarak ihraç edildiklerinin kolaylıkla anlaşıldığını, davacı tarafından aidat borcu ve faizini ödediği yönündeki bir iddiasının da bulunmadığı sabit oluğuna göre, dolayısıyla bu açıdan da davacının somut davayı açmakta hiçbir haklı yanının bulunmadığını, yine davacı tarafın “kooperatife borcu olan diğer üyelerin ihraç edilmemesine rağmen davacı dahil bazı kooperatif üyeli borcu nedeniyle ihraç kararları verilerek Kooperatifler Kanunun 23. maddesine aykırı davranıldığı” yönündeki iddiasının da soyut nitelikte olduğunu; müvekkili kooperatif tarafından üyeler arasında hiçbir ayrım yapılmadığı gibi, tam tersine aidat borcunu ödeyen üyelerin haklarını korumak ve kooperatifin amacının yerine getirebilmesi için gereken önlemlerin alınması suretiyle kanundan ve ana sözleşmeden kaynaklanan yetkiler kullanıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Dava; kooperatif yönetim kurulunun 24/10/2024 tarihli ve 2024/88 sayılı üyelikten çıkarma kararının iptali ile kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir. Taraflarca usulüne uygun dayanılan deliller celbedilmiştir. Davalı vekili kooperatif ana sözleşmesini, ihraca ilişkin yönetim kurulu kararını sunmuş, ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri bildirmiş, kooperatif defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce aldırılan 12/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve Ana sözleşme hükümleri bağlamında yasal prosedüre uygun olarak davalı kooperatifte üyeliğinin mevcut olup olmadığı, hususu ile ilgili olarak davacı ...'ın, davalı kooperatifinin normal ödemeli ortağı olduğu, kooperatife ödenmeyen aidat borcu bulunup bulunmadığı, hususu ile ilgili olarak davacı ...'ın, davalı kooperatife, kooperatifin, 23.06.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı Olağan Genel Kurulunda gündemin 9. ve 11. maddeleri olarak görüşüldükten alınan Genel Kurul Kararları uyarınca, Temmuz 2023 - Haziran 2024 dönemi ile ilgili olarak alacakların muaccel hale geldiği 01.07.2024 tarihi itibariyle, davalı kooperatif tarafından, davacı ...'dan talep edebileceği ana para ve gecikme faizlerinin 60.000.00TL Ana Para + 4.975.89TL Gecikme Faizi olmak üzere genel toplam itibariyle 64.975.89TL olduğu, peşin bedelli ortak değil ve mevcut ise yaptığı aidat ödemelerinin miktarı, hususu ile ilgili olarak davacı ...'ın, davalı kooperatifinin normal ödemeli ortağı olduğu, davacı ... tarafından bahse konu Temmuz-2023- Haziran 2024 dönemi ile ilgili olarak davalı kooperatife yapılmış bir ödemenin söz konusu olmadığı, davacı hakkında kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının mevcut olup olmadığı hususu ile ilgili olarak davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiği, söz konusu çıkarma kararının konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olduğu, davacı hakkında kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının mevcut ise ihraca ilişkin sözkonusu ihtarnamenin veya aidat borcu ihtarnamesinin tebliğ tarihleri, davacı hakkında üyelikten ihraç kararı alınmış ise usule ve yasaya uygun olarak alınıp alınmadığı hususu ile ilgili olarak davacı ...'ın, davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiği söz konusu söz konusu çıkarma kararının konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olduğu, kooperatif üyeliğinin tespiti koşullarının oluşup oluşmadığı, hususu ile ilgili olarak davacı ...'ın, davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiği ve söz konusu çıkarma kararının konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olduğu dikkate alındığında, davacı ...'ın kooperatif üyeliğinin tespiti koşullarının oluşmadığı rapor edilmiştir. Mahkememizce davacının dava dilekçesine konu noter ihtarnamelerindeki isim, T.C. Kimlik no ve adrese yönelik itirazları dikkate alınmak, yine davacının davalı kooperatife bildirdiği adresi değerlendirmek, davacı vekilinin 11/09/2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunduğu bir diğer mahkemenin bilirkişi raporu tespitleri karşılanmak ve davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde bildirmiş olduğu itirazları değerlendirilmek suretiyle aldırılan 29/09/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davacının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşme hükümleri bağlamında yasal prosedüre uygun olarak davalı kooperatifin normal ödemeli ortağı olduğu, davacı ...'ın davalı kooperatifin, 23.06.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı Olağan Genel Kurulunda gündemin 9. ve 11. maddeleri olarak görüşüldükten alınan Genel Kurul Kararları uyarınca Temmuz 2023 - Mayıs 2024 dönemi ile ilgili olarak alacakların muaccel hale geldiği, 01.07.2024 tarihi itibariyle ise davalı kooperatifin davacı ...'dan talep edebileceği ana para ve gecikme faizlerinin 55.000 TL Ana Para + 4.973,42 TL Gecikme Faizi olmak üzere genel toplam itibariyle 59.973,42 TL olduğu, ancak davalı kooperatif tarafından davacı ...'a gönderilen ihtarnameler ile talep edilen meblağın ise 60.000 TL ana para, 1.200 TL gecikme faizi ve ihtarname masrafları olduğu, davacı ... tarafından bahse konu Temmuz 2023 - Mayıs 2024 dönemi ile ilgili olarak davalı kooperatife yapılmış bir ödemenin söz konusu olmadığı, davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararı ile davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiği, kooperatif tarafından gönderilen ihtarnamelerde bahse konu edilen Haziran 2024 ayına ait aidat borcu 5.000 TL'nin ödeme tarihi olan 30.06.2025 tarihi üzerinden 30 gün geçmemesine/geciktirilmemesine rağmen davacıya gönderilen ihtarnamelerde yer alması/talep edilmesi sebebiyle davacı ...'ın kooperatif ortaklığından çıkarılması ile ilgili davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararının konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olmadığı ve davacı ...'ın kooperatif üyeliğinin tespiti koşullarının oluştuğu, bilirkişiler Alkım Aydaş ve İrfan Özsoy tarafından hazırlanarak ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/53 Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi heyeti raporunun sonuç bölümünde özetle "davalı kooperatif tarafından davacı yana ... 10.Noterliği vasıtasıyla keşide edilen 02.07.2024 tarih ve 4374 yevmiye sayılı birinci ihtarnamesine konu edilen ve toplam 60.000 TL tutarındaki aidat borçlarından 2024 yılının Haziran ayına ilişkin 5.000 TL tutarındaki aidat borcunun vadesinin ise 23.06.2023 tarihli genel kurul kararı uyarınca 31.06.2024 tarihi olacağı ve söz konusu borcun hem ihtarnamenin keşide edildiği 02.07.2024 hem de söz konusu ihtarnamenin davacı ortağa tebliğ edildiği 22.07.2024 tarihi itibariyle kooperatif ana sözleşmesinin 14 üncü maddesi uyarınca ödemesinin 30 gün geciktirilmiş bir borca ilişkin olmadığı gibi davacı yana keşide edilen birinci ve ikinci ihtarnamelere konu edilen 1.200 TL tutarındaki gecikme faizi (cezası) bakımından ise aidat ödemelerinin vadelerinde yapılmaması nedeniyle ortaklarından gecikme cezası (faizi) alınması ile alınacak bu faizin oranına ilişkin olarak genel kurulca bir karar da alınmadığından ihtarnamelere konu edilerek davacı ortaktan talep edilen söz konusu gecikme faizi(cezası) borcunun, gerçek bir borca ilişkin bulunmadığından, davacı yana keşide edilen ihtarnamelerin Kanun, anasözleşme ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca usulüne uygun olmadığı..." yolundaki değerlendirmeleri ile ilgili olarak; bilirkişilerin değerlendirmelerinin aksine, "1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesine göre genel kurulun bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup, kanun veya anasözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisine haiz olduğu, Konut Yapı Kooperatifi Tip Anasözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek genel kurulun yetkisi dahilinde olduğu, genel kurulca, ödeme günü belirlenerek (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidatın süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde bu kararın tüm ortakları bağlayacağının açık olduğu, genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadığı, ayrıca genel kurullarca kararlaştırılan oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece genel kurula katılmasa dahi tüm üyeleri bağlayacağının Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 19/09/2024 tarihli 2022/5237 Esas 2024/2794 Karar sayılı ilamı ile ortaya konulduğunu, davalı kooperatifin; A-23.06.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı Olağan Genel Kurulunda gündemin 9. ve 11. Maddeleri olarak görüşüldükten sonra; "1-Gündemin 9. maddesinde özetle:”...Ödeme ile ilgili taahhüdünü zamanında yerine getirmeyenlerden aylık %2 gecikme bedeli alınmasına...”, 2-Gündemin 11. maddesinde ise özetle "1 Temmuz 2023 tarihinden itibaren aylık aidatların 5.000,00 TL. olması inşaat ruhsatı alındığında bir seferliğine 150.000,00 TL. ödenmesi önerilmiş bu önerge oylanmış ve oy çokluğu ile kabul edilmiştir." B-22.06.2024 tarihinde yapılan 2023 yılı Olağan Genel Kurulunda gündemin 8. maddesi olarak görüşüldükten sonra "...taahhüdünü zamanında yerine getirmeyen üyelerden aylık %4 gecikme bedeli alınmasına...”, şeklinde genel kurul kararları alındığı, dolayısıyla da davalı kooperatifin 23.06.2023 ve 22.06.2024 tarihlerinde yapılan genel kurullarında alınan kararlar uyarınca hesaplanan toplam 4.973,42 TL tutarındaki gecikme faizinin konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamından; mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınabilir nitelikteki bilirkişi ek raporu ile kooperatif defterlerinde yapılan incelemeler neticesinde davacı ...'ın davalı kooperatifin normal ödemeli ortağı olduğu, mahkememizce yapılan değerlendirmede davalı kooperatifin davacının 1 Temmuz 2023 ile 30 Haziren 2024 dönemlerine ait aidat borçları ve faizleri dahil olmak üzere 60.000 TL aidat ve 1.200 TL gecikme faizi borcunu ve ihtarname masrafını ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödemesi için davacıya iki kez ihtarname gönderdiği, ... 10. Noterliği'nin 17/07/2024 tarihli 4690 yevmiye sayılı 1. İhtarnamesinin; davacının ismi ... olmasına rağmen "Süsen Aklan" ismine tanzim edildiği, doğru TC Kimlik Numarasının yer aldığı, sonraki tebliğlerin yapıldığı adresten farklı olarak "Beyaz Zanbaklar Sok, 23/1, GOP Çankaya/... adresine tanzim edildiği, buna karşın gerekçelendirilmeksizin sonraki tebliğlerin gönderildiği "..." adresine tebliğe çıkartıldığı, Tebligat Kanunu 21/1 maddesi uyarınca tebliğ edilerek tebliğ evrakının muhtara teslim edildiği, ... 10. Noterliği'nin 12/09/2024 tarihli 6154 yevmiye sayılı 2. İhtarnamesinin; davacının ismi ... olmasına rağmen "Süsen Aklan" ismine tanzim edildiği, TC Kimlik Numarası'nın ise yer almadığı, 1. İhtarnameden farklı bir adres olan "..." adresine tanzim edildiği, muhatabın adreste bulunmama sebebi ile aynı konutta birlikte yaşayıp yaşamadıkları hususları belirtilmeksizin annesi İnci Aklan'a Tebligat Kanunu 16. maddesinin öngördüğü usule aykırı olarak tebliğin sağlandığı, davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin ... 10. Noterliği'nin 24/10/2024 tarihli 7085 yevmiye sayılı İhtarnamesinin; davacının ismi ... olmasına rağmen "Suzan Aklan" ismine ve davacının ... TC Kimlik Numarasından farklı alarak 59503426992 TC Kimlik Numarası ile tanzim edildiği ve tebliğ mazbatasında da bu TC Kimlik Numarasının yer aldığı, "..." adresinde Tebligat Kanunu 21/1 maddesi uyarınca tebliğ edilerek tebliğ evrakının muhtara teslim edildiği, her üç ihtarnamenin de davacının adı, TC Kimlik Numarası yönünden faklılık taşıdığı, ayrıca ikinci ihtarnamenin tebliğ memuru tarafından usule aykırı tebliğ edildiği, bu şartlar altında davacıya aidat borçlarını ödemesi için yapılan birinci ve ikinci ihtarnamelerin usulüne uygun olmadığı, sonucu itibariyle davacının bilirkişi raporu ile tespit olunan 55.000 TL aidat borcunu ödemesinin kendisinden beklenemeyeceği, kaldı ki davalı kooperatif tarafından henüz muaccel olmamış borcun ödenmesinin talep edilmesi suretiyle 60.000 TL aidat borcu yönünden talepte bulunulmasının da Kooperatifler Kanunu'nun düzenlemelerine aykırılık oluşturduğu, davacının aidat borçlarını ödemesi için usulüne uygun tanzim edilmiş ve tebliği sağlanmış ihtarnameler bulunmazken bu kez davalı kooperatifin davacının kooperatif üyeliğinden ihracına karar vermesinin de Kooperatifler Kanunu'nun düzenlemelerine aykırılık oluşturduğu anlaşılmakla, bu haliyle davacının usulüne uygun dayandığı delillere ispatladığı davasının kabulü ile; usul ve yasaya uygun olmayan 24/10/2024 tarihli 2024/88 sayılı Yönetim Kurumu Kararının iptali ile davacının davalı Sınırlı Sorumlu ...Turizm Sahil Arsa Yapı Kooperatifi üyesi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulü ile davalı kooperatifin 24/10/2024 tarihli 2024/88 sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptali ile davacının davalı Sınırlı Sorumlu ...Turizm Sahil Arsa Yapı Kooperatifi üyesi olduğunun tespitine, 2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvurma harcı, 5.000 TL bilirkişi ücreti, 257,50 TL tebligat gideri ve 25 TL dosya gömleği masrafı olmak üzere toplam 6.513,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi maddesi uyarınca takdir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HMK 333 maddesi uyarınca yatırılan gider avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/12/2025

Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza