İlk Derece Mahkemesi 2025/541 E. 2026/100 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/541 Esas KARAR NO :2026/100

DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:21/03/2025 KARAR TARİHİ:11/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile Pakistan merkezli ... ... Limited Şirketi arasında yapılan anlaşma gereğince müvekkilinin Pakistan'ın Kasur şehrinden yüklenen koton kumaş cinsi eşyayı Gebze'de bulunan fabrikasında işlemek amacı ile ithal ettiğini, ürünlerin dava dışı şirket tarafından müvekkilinin teslim alabileceği şekilde yüklediğini ve usulüne uygun olarak ... Mah. ... Cad. NO:51 İç Kapı No:1 .../İstanbul adresinde bulunan limana varış yaptığını, davalı yanın da 31/07/2024 tarihinde varış yaptığını ikrar ettiği 312 kap koton kumaşın muayeneye girmesi için 07/08/2024 tarihinde talepte bulunulduğunu gerekli kontrollerin yapılması ve onayların alınması akabinde müvekkilinin ithalat ve ihracat işlemleri için deste almış olduğu uyum ... Ltd Şti tarafından davalı yana 07/08/2024 tarihinde malların muayene taleplerinin iletildiğini ancak davalı yanca muayene için konteyner boşaltımı ancak 20/08/2024 tarihinde talepten tam 13 gün sonra tamamlanabildiğini, davalı yanın kusurundan kaynaklı 13 günlük bir kayıp yaşandığını, müvekkilinin ürünlerini süresinde teslim edemediği için temerrüte düştüğünü ve bundan kaynaklı olarak maddi zarara uğradığını, müvekkilinin zararlarının davalı yanca karşılanması gerektiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerini TBK madde 112 ve 575 hükümlerine atıfla, fazla ödenen ardiye ücretinin iadesi, taşıyana ödemiş olduğu demurrage ücretinin iadesi ve 3. Kişilere karşı ticari itibarının zedelendiği gerekçesi ile tazminata dayandırdığını ancak davaya konu hizmet müvekkilim tarafından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ardiye hükümlerine istinaden verilen bir hizmet olduğunu, davacı tarafından talep edilen ardiye ücreti ve demurrage ücreti belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, ayrıca davacının talepleri haksız fiil ve bundan doğan zarara ilişkin olamayacağından dava tazminat davası olarak görülemeyeceğini, Bu nedenle davanın usuli olarak kısmi dava olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin kurulduğu 1991 yılından beri..., Dökme Yük ve Konteyner tipi gemilere elleçleme hizmeti veren Türkiye'nin sayılı limanlarında bulunan yeşil ... sertifikasına ve aynı zamanda profesyonel bir ekip ve anlayışa sahip sektöre yön veren bir limancılık şirketi olduğunu, müvekkilinin ... Limanı içerisinde “Geçici Depolama Yeri İşleticisi” olarak gerekli tüm resmi onaylar alınmış bir şekilde ve ... Gümrük Müdürlüğü denetiminde "... işletmesi" olarak hizmet verdiğini, İşbu dava özelinde de, davacıya ait Pakistan Kasur şehrinden Türkiye'ye deniz yolu ile taşıması yapılan, ... numaralı konteyner muhteviyatı ve ... numaralı beyanname muhteviyatı"koton (pamuklu) cinsi kumaş" vasfındaki ithalat yükünün depolama ve terminal hizmetlerini hizmetlerini verdiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde birden fazla talep ve istemde bulunduğunu, Davacı tarafın ilk iddiasında, ithalat ve ihracat işlemleri için destek almış olduğu Uyum ... tarafından muayene talebinin 07/08/2025 tarihinde müvekkiline iletilmiş olmasına rağmen, müvekkilim tarafından bu işlemin talepten 13 (on üç) gün sonra yani 20/08/2025 tarihinde tamamlandığı ve ürünlerin geç teslimi nedeni ile, ithal edilen ürünlerin işlenerek ortaya çıkarılacak ürünlerin 3. Kişi alıcılara geç teslim edildiği ve ayrıca ardiye ücretinin makul bedelin çok üzerinde işlemiş olduğunu, müvekkilinin ... Limanı içerisinde ve ... Gümrük Müdürlüğü denetiminde "... İşletmeciliği ve Geçici Depolama Yeri" faaliyetinde bulunmadığını, Davacı taraf ise müvekkili ile doğrudan sözleşmesel ilişki içinde olmadığını, müvekkilinin ile anlaşması bulunan armatörlerin gemilerinden gelen ithal rejimli konteynerlerdeki yüklerin alıcısı konumunda 3. taraf ithalatçı bir firma olduğunu bu nedenle, davacı taraf ile doğrudan akdedilmiş ardiye sözleşmesi ilişkisi olmadığını, müvekkilinin hukuki olarak "taşıyanın ifa yardımcısı" sıfatı ile hareket ettiğini müvekkilinin 1991 yılından bu yana ... Limanı'nda hizmet vermekte olup, sektöründe tanınmış bir ... işletmesi olduğunu, Müvekkilinin, iş süreçlerini ... Gümrük Müdürlüğü denetiminde ve belirlenmiş kalite standartlarında yerine getirmekte olduğundan, kendi kusur ve sorumluluğunundan kaynaklı bir bekletme yapamayacağını, muayene işleminin icrasına Gümrük Müdürlüğü tarafından görevlendirilen muayene memuru bizzat katılmadığını bu tür hizmetler için, İşletmelerin Gümrük denetiminde belirlediği sınırlı alanlar olup icra anı, giriş ve çıkışları ... personeli, güvenlik görevlileri ve kameralar tarafından bizzat takip edildiğini, standart bir muayene işlemi, genellikle 1-2 günlük süreçte belirlenmiş olan alanda yapılmakta ise de, davaya konu emtianın "kumaş" nev'i olması nedeniyle resmi makamlar tarafından getirilen yeni bir uygulama olarak özel bir muayene işlemi tatbik edilmediğini, normal bir muayene işleminde çoğu zaman konteyner kapaklarının açılıp yüke bakılması yeterli iken söz konusu kumaş yükleri için aşağıdaki maddelerde yer alan prosedürler uygulanmadığını, konteyner içindeki yükün tamamının boşaltılmasını, yükün boşaltılacağı yerin kapalı ambar ve diğer yüklerden ayrı olarak konulmasını, gerektiğinde yükten numune alınması ve test sonuçlarına kadar yine boşaltıldığı alanda kalmasını, yükün boşaltıldığı konteynere aynı şekilde tekrar geri yüklenmesini, tüm açıklanan bu nedenlerle, müvekkilinin ... işletmesinin ambarları ve sahalarında ciddi potansiyel karşılayacak gerekli tüm altyapı, makine ve personel donanımı mevcut olduğunu, Müvekkilinin, yemek ve vardiya değişimleri hariç, 7x24 hizmet verdiğini ancak bu tür resmi süreçlerde yine resmi makamın mesai saatlerine bağlı olarak hizmet verebildiğini, Gümrük memurları, mesai saatlerinde gerekli kontrol işlemlerini yaptıklarından günün üçte ikisinde ve hafta sonları muayene işlemlerinde hizmet verilmesi mümkün olmadığını, müvekkilinin ... işletmesi olarak vermekte olduğu hizmetleri, ... Gümrük Müdürlüğü denetimi altında verildiğinden, gerek muayene işlemlerine katılacak gümrük memurlarının uygunluğunun beklenmesi, gerekse yükün özelliği nedeni ile ... Gümrük Müdürlüğü tarafından özelikli bir muayene sürecinin işletilmekte oluşu nedeni ile muayene sürecinin 13 günde tamamlanmış olması, müvekkilimin ihmal ve/veya kusurundan kaynaklanmadığını, davacının diğer iddiası, muayene işleminin uzaması nedeni ile fazladan demurrage ücreti ödendiğini, davacının ithalata konu ettiği emtia kumaş cinsinden olduğundan özel bir muayene işlemine tabi tutulduğunu, müvekkilinin hukuki statüsü ile ilgili olarak ... işletmecisi olarak TTK m.1179/2 kapsamında "Taşıyanın İfa Yardımcısı" sıfatı ile hareket ettiğini müvekkilinin ... işletmecisi olarak yükün deniz yolu taşımasını organize eden ... firmasından gelen talep doğrultusunda ... Limanı'na gelen yükün tahliyesi ve gümrük sürecindeki depolama ve terminal hizmetlerini verdiğini, davaya konu olayda müvekkil şirket üstlendiğini, olduğu ... hizmetleri kapsamında, davacıya ait emtianın ... ardiyesinden alıcı davacıya teslimini gereği gibi yerine getirdiğini, davanın bu nedenle davacının yasal dayanağı olmayan tüm taleplerinin reddi gerektiğini, tüm açıklanan bu nedenlerle; dava konusu tazmin tutarının zamanaşımına uğraması nedeniyle davanın usulden reddini, müvekkili şirketi aleyhine ikame edilen haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, yargılama ücretleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı, 05/05/2025 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilen dava dosyasının mahkememiz işbu dosyasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun, görev hususunu düzenleyen 5. maddesinin ikinci fıkrasında "(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4'üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmü getirilmiştir. Davacı tarafça PAkistan merkezli ... ... Limited Şirketi ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında Pakistan'ın Kasur şehrinden yüklenen pamuklu kumaş cinsi emtianın ... mah. ... Cad. No:51 .../İstanbul adresinde bulunan limana varış yaptığı ancak davalı tarafça muayene için konteyner boşaltımının 13 gün sonra gerçekleştirildiği, davacı tarafça ithal edilen ürünlerin kara taşıması başlamadan limanda kaldığı bu gecikme sebebiyle uğradığı zararın davalı ... işletmesinden tahsilinin talep edildiği görülmüştür. Davacı tarafça emtianın Limandan çıkartılamadığı süreye ilişkin yaşanan gecikme ve bu sebeble bir kısım masraflar ve ilave navlunu masrafı çıktığı ,zararın kara taşıması başlamadan meydana geldiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde 6102 sayılı yeni TTK'nın “Deniz Ticareti Sözleşmeleri” başlıklı 1119 vd. maddelerinin hükümlerinin de uygulanması gerektiğinden, davanın deniz ticaret işleri ile görevli mahkemenin görev alanı içinde olduğu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2020/967 Esas, 2021/891 Karar sayılı ilamında da benzer hususların vurgulandığı görülmekle anılı içtihat ışığında davaya bakmakla görevli mahkemenin ve denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115. Maddeleri gereğince; dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin huzurdaki davada görevli olmadığı, görevli Mahkemenin .... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip her iki mahkeme arasında görev açısından olumsuz görev uyuşmazlığı meydana gelmekle merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 3-HMK nın 331. Maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, 4-Dosyanın kanuni süresi içinde gönderilmemesi durumunda talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinin mahkememizce karara bağlanmasına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2026

Katip ... E-imza

Hakim ... E-imza