İlk Derece Mahkemesi 2025/509 E. 2026/774 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/509 Esas KARAR NO : 2026/774

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/07/2025 KARAR TARİHİ : 22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine ... 21. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL'lik 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek, ... 21. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00 Tl'lık 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek ile ilgili karşılıksız çek şikayetinde bulunulduğunu, ayrıca iş bu çeklerden ... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL'lik 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek dayanak gösterilerek müvekkili şirket hakkında ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, taraflarınca bu icra dosyası kapsamında ... 28. İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde... Esas sayılı dosyası ile imza ve yetkiye itiraz edilerek dava açıldığını, icra dosyaları bilgileri icra dosyasının Mahkeme kararı sonucu yetkili icraya gönderilmesi halinde değişebileceğini, ayrıca iş bu çeklerden ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL'lik 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekin dayanak gösterilerek müvekkili şirket hakkında ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, taraflarınca bu icra dosyası kapsamında ... 21.İcra Hukuk M ahkemesi nezdinde ... Esas sayılı dosyası ile imza ve yetkiye itiraz edilerek dava açıldığını, icra dosyaları bilgileri icra dosyasının mahkeme kararı sonucu yetkili icraya gönderilmesi halinde değişebileceğini, çek şikayeti dosyalarında ve icra dosyalarında şikayete ve takibe konu ve çekler üzerinde, müvekkili şirket yetkilisinin adına atılmış gibi görünen imzaların yer aldığını, ancak bu imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, şimdilik 1000,00-TL yönünden müvekkilinin davalıya ... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL'lik 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekten ve çekin takibe konu edildiği ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından dolayı faiz ve masraflar dahil tüm ferileriyle birlikte borcunun bulunmadığının tespitine, ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL'lik 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekten ve çekin takibe konu edildiği ... 22. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından dolayı faiz ve masraflar dahil tüm ferileriyle birlikte borcunun bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasına, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki dava menfi tespit davası olup kısmi dava açılması mümkün olmadığından harcın yasal sürede tamamlatılması aksi halde huzurdaki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, müvekkilinin yasanın öngörmüş olduğu prosedürü eksiksiz olarak yerine getirmiş olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, müvekkilinin ağır kusur veya kötüniyeti söz konusu olmadığından davacının şahsi defi olan iddialarını müvekkili davalıya karşı öne sürmesinin söz konusu olmadığını, davacı çeklerdeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını iddia etmiş ise de söz konusu çekin iddia ettiği gibi sahte imzayı atan kişinin eline nasıl geçtiği hakkında hiçbir açıklama yapmaması aslında atılan sahte imzadan haberdar olduğunu ortaya koymakta olduğunu, gerek Yargıtay İçtihatları gerek yasal düzenlemer doğrultusunda müvekkili davalının iyiniyetinin korunması ve davalının menfi tespiti talebinin reddi gerektiğini, müvekkilinin itiraz edilen imzanın sıhhatini bilme imkanı bulunmadığını, davacı tarafça aynı imzaları taşıyan ödenmiş çeklerin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tespit edilmesi halinde davacı tarafça borcun kabul edilmiş sayılacağını, huzurdaki davanın reddi ile müvekkil lehine %20'den aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini, davacıya eksik harcı tamamlaması için kesin süre verilmesine, yatırmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına ve yasal süresinde harç tamamlanarak dosya yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Toplanan Deliller: ... 21. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının UYAP kayıtları, ... 21. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ve...Esas sayılı ceza dava dosyalarının UYAP kayıtları, ... 22. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları, ... 22. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları, ... 28. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının UYAP kayıtları, ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL'lik 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek aslı, ... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL'lik 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek aslı, Davacı şirket yetkilisi ...'in sağ ve sol el, oturarak ve ayakta alınan imza örnekleri, Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20.07.2026 tarihli bilirkişi raporu, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Davanın konusu, ... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL bedelli, 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek ve ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli, 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekler ile bu çeklerin konu edildiği ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (yeni takip ... İcra Müdürlüğü) ve ... Esas sayılı icra takipleri sebebiyle imza inkarına dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle menfi tespit davasının hukuki niteliği, menfi tespit davasının icra takibine etkisinin irdelenmesinde ve yasal mevzuatın açıklanmasında yarar bulunmaktadır. Davalı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 346). Menfi tespit davası, 2004 sayılı İİK'nın 72.maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır. Kural olarak, imzası inkar edilmeyen senetlere karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçludadır. Ancak senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzasının borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ...Esas ...Karar). Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir. Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafından davacı aleyhine, ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (yeni takip ... İcra Müdürlüğü) ve ... Esas sayılı icra takip dosyaları ile, ... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL bedelli, 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek ve ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli, 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek bedelleri ve ferilerinin tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü icra takipleri başlatıldığı, ödeme emrinin davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından çekler sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiklerine dair işbu davanın açıldığı, davaya konu çeklerin davacı keşideci tarafından cirolanmadığı, imzasının taklit edilerek sahte imzayla tedavüle ve takibe konulduğunun iddia edildiği ve işbu davanın açıldığı, sahtelik def'inin mutlak def'i olduğundan herkese karşı ileri sürülebileceği (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi ...Esas ... Karar,... Esas... Karar) anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında dava konusu çeklerde davacı keşideci adına atılı imzaların davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığının tespiti amacıyla isticvap beyanları da dikkate alınarak grafoloji uzmanı tarafından tanzim edilen 20/07/2026 tarihli bilirkişi raporu ile imzanın davacı şirket yetkilisi Salih Yemez'in eli ürünü olmadığının tespit edildiği, raporun dosya kapsamındaki delillere göre düzenlenmesi sebebiyle söz konusu raporlara itibar edilebileceği, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, raporlara itibar edilmemesini gerektirir sebep dahi bulunmadığı değerlendirilmiş ve çeklerde davacı keşideci şirket adına atfen bulunan imzaların davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı kabul edilmiştir. Davalı tarafından .../... Şubesi'ne müzekkere yazılarak, davacı ... Şirketine ait; ödenmiş çek yapraklarının asıllarının, hesap sahibine ait imza kartonu asıllarının, kimlerin çek keşide etmeye yetkili olduğunun, çek keşide etme konusunda üçüncü şahıslara verilmiş vekalet olup olmadığının, temsil ve ilzam yetkililerinde geçmişte değişiklik olmuş ise buna ilişkin belgelerin ve eski yetkililerin imza sirküleri ile isim ve kimlik bilgilerinin sorulması talep edilmişse de, imza inkarının mutlak def'ilerden olduğu, öte yandan, ödenmiş çek yapraklarına ilişkin somut bir çek bilgisi sunulmadığı anlaşıldığından (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi... Esas... Karar,...Esas ...Karar) talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde on adet kuruma müzekkere yazılarak imza asıllarının celbedilmesi talep edilmişse de, evrak tarih ve künyesi gibi detaylarının belirtilmediği, kaldı ki grafolojik açıdan imza tarihine yakın imza asılları ile inceleme yapıldığı anlaşıldığından itirazlar yerinde görülmemiş ve bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Somut uyuşmazlıkta, davacı taraf, takip ve dava konusu çeklerde yer alan imzanın davacıya ait olmadığı, sahtelik def'inin mutlak def'ilerden olduğu ve herkese karşı ileri sürülebileceği, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından çekte yer alan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğu hususunun ispat edilemediği anlaşıldığına göre davacının çekler ve icra takipleri sebebiyle menfi tespit talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Takip ve dava konusu keşidecisinin davacı, hamilinin ise davalı olduğu, ancak arada lehtar ve ilk ciranta olan diğer takip borçlusunun yer aldığı, davacının imza inkarı sebebiyle yapılan incelemede davacı adına atılı imzaların davacı şirket temsilcisi eli ürünü olmadığının tespit edildiği, bu durumda imzaların istiklali prensibi de göz önünde bulundurularak davacının menfi tespit talebinin kabulü gerektiği, ancak davacının cirosu ile davalı arasında başkaca cironun bulunduğu ve bu nedenle imzanın davacıya ait olmadığını davalının bilmesinin mümkün olmadığı, öyleyse takibin kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddi gerektiği ve davanın kabulüne karar verildiğinden davalının yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiği değerlendirilmiş, takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle, Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit istemli davanın KABULÜ ile, 1-... Şubesine ait ... seri numaralı 309.000,00-TL bedelli, 28.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek ve ... Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli, 25.01.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çek ile bu iki çekin konu edildiği ... 22.İcra Müdürlüğü'nün...Esas (yeni takip ... İcra Müdürlüğü) ve ... Esas sayılı icra takiplerinden dolayı dolayı davacının, davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin 2004 sayılı İİK'nın 72/5. maddesindeki yasal koşullar oluşmadığından reddine, 3-Uygulanan tedbir kararı bulunmadığından 2004 sayılı İİK'nın 72/4. maddesindeki yasal koşullar oluşmadığından davalının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen (809.000,00-TL) alınması gereken 55.262,79-TL harçtan peşin alınan 615,40-TL peşin harç ile 14.956,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 15.571,40-TL harcın mahsubu ile eksik olan 39.691,39-TL harcın davalıdan alınarak hazineye kaydına, 5-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40-TL peşin harç ile 14.956,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 15.571,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 732,90-TL posta ve tebligat gideri ile 13.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.732,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 127.350,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına, 10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine, Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır