İlk Derece Mahkemesi 2025/482 E. 2025/798 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/482 Esas KARAR NO : 2025/798

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -T.C.: ... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) DAVA TARİHİ : 19/06/2025 KARAR TARİHİ : 19/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrakın iptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İDDİA VE İSTEK : Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; Mevlüt Benli tarafından keşide edilerek müvekkiline teslim edilen dava dilekçesinde ayırıcı unsur ve bilgilerini belirttiği toplam 5 adet çekin müvekkili hamilin zilyetliğinde iken kaybolduğunu beyanla isteme konu çekler üzerine TTK 757 vd.m. gereğince zayi nedeni ile öncelikle tedbiren ödeme yasağı konulmasını ve iptallerine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA : Dava hasımsız olarak açılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, 6102 Sayılı TTK M. 818/1-s bendi yollamasıyla TTK 757,759,760.m. gereğince dava konusu 5 adet çekin zayi olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir. ) Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Bilindiği üzere; zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (.. .., .. ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, ...-2006, s.51). Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir. 6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi talep edilebilir. Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır. Dava konusu çekler yönünden ticaret sicil gazetesinden yasal ilanlar yaptırılarak gazete örnekleri dosyamız arasına alınmıştır. Yargılama sürecinde dava dışı 3. kişi konumundaki .. ... vekili tarafından (asli) müdahale dilekçesi sunularak dava konusu çeklerden ...... çeklerin müvekkiline ciro yoluyla devredilerek teslim edildiğini ve halen müvekkilinin zilyetliğinde olduğunun bildirilmesi nedeni ile 22/09/2025 tarihli ara kararı ile asli müdahale talebinin reddine karar verilerek davacıya müdahale talep eden çek hamiline karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre verilmiştir. Davacı vekili dosyamıza beyan dilekçesini sunarak anılan her iki çek ile ilgili olarak dava açmak üzere arabuluculuk başvurusunda bulunduklarını dosyamıza bildirerek başvurusuna ilişkin bilgi ve belgeleri dosyamıza sunmuştur. Bu nedenle, söz konusu çekler hakkında açılan dava yönünden dava konusuz kalmakla; karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Dosyamıza... A.Ş. ... Mobilyacılar Sitesi Şubesi'ne ait keşide yeri ... olan ... seri no'lu, 30/06/2025 ödeme tarihli ve 486.000,00-TL bedelli çekin hamili olan .... Şirketi tarafından Siteler şubesine tahsil cirosu ile verildiği, çekin arka yüzündeki düzgün ciro zincirine göre talepte bulunan davacının ibraz tarihinde ciranta sıfatının bulunduğu, dava konusu talep tarihi itibariyle davacının çekin yetkili hamili olmadığı anlaşılmıştır. Yine, dava konusu... seri nolu 30/06/2025 ödeme tarihli 264.000,00-TL bedelli çekin dosyada mevcut fotokopisinin arka yüzündeki ciro zincirinde de davacının ciranta konumunda olup yetkili hamil sıfatına haiz olmadığı sabittir. Ancak bilindiği üzere; çekin zayi nedeni ile iptalini talep etme yetkisi ancak çekin yetkili hamiline aittir. Bu nedenle, davacının zayi nedeni ile çek iptali davası açmasına hukuken olanak bulunmamakla; anılan çekler yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Dava konusu diğer çek olan .... seri nolu 30/09/2025 ödeme tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek ise; Mahkememiz'ce yapılan yasal ilanlar süresince bankaya ibraz edilmediğinden ve çekin hamili olduğu iddiasıyla Mahkememize müracaat eden herhangi bir kimsenin de mevcut olmadığı anlaşılmakla; anılan çek yönünden zayi nedeni ile iptal isteminin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ...seri nolu 30/09/2025 ödeme tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeni ile İPTALİNE, 2-Dava konusu.... seri nolu 30/06/2025 ödeme tarihli 264.000,00-TL bedelli çekler yönünden davanın REDDİNE, 3-Dava konusu .... seri nolu 31/08/2025 ödeme tarihli 750.000,00-TL bedelli çekler yönünden açılan davada davanın konusu kalmadığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 4-Dava konusu .... seri nolu 30/06/2025 ödeme tarihli 264.000,00-TL bedelli çekler yönünden Mahkememiz ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin derhal kaldırılmasına, bu hususta ilgili banka şubelerine müzekkere yazılmasına, dava konusu diğer çekler yönünden verilen ihtiyati tedbir ara kararının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA, 5-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 6-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/11/2025

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır