İlk Derece Mahkemesi 2025/335 E. 2026/421 K.

T.C. ............... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/335 Esas - 2026/421

T.C. ............... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/335 Esas KARAR NO : 2026/421

........................... ............................... ..................................... .......................................... .............................................. .................................................... ....................................................... DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/05/2025 KARAR TARİHİ : 18/05/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 16/06/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı araca ilişkin meydana gelen trafik kazasında karşı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, bu kapsamda davacı sigorta şirketinin sigortalısına toplam 290.793,62 TL hasar bedeli ödediği, karşı aracın trafik sigortasından 200.000,00-TL tahsil edildiği ve kalan 90.793,62-TL'nin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalılarca haksız itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davacının Türk Ticaret Kanunu m.1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olarak zarardan sorumlu sürücü ve işletene karşı rücu hakkı bulunduğu, davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamına, bakiye alacağın faizleriyle birlikte tahsiline ve davalıların icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı .............. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen alacağın kaynağını ( borcun sebebini) trafik kazası yani haksız fiilin oluşturduğunu, yani ortada ticari iş ve işlemlerde istenebilen bir faiz türü olan "avans faizinin" uygulanmasını gerektiren borç ilişkisi olmadığını, bu hale göre işbu davaya konu alacak iddiası bakımından istenmesi gereken faiz türü "yasal faiz" olup davacının bu talebinin de yerinde olmadığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, davacının, tüm kusurun davalıda olduğu iddiasının kabul edilebilir olmadığını, müvekkili ..............'in, .......... Genel Müdürlüğü bünyesinde alt işveren ..............'a bağlı olarak şoförlük yaptığını, davacı yan meydana gelen kaza ile ilgili tahsil talebinde bulunsa bile, söz konusu kazanın meydana gelmesinde kaskocusu olduğu dava dışı araç sürücüsünün özensiz ve ihmali davranışlarının varlığı konusu araştırılıp tespiti halinde kusur indirimi yapılması gerektiğini, meydana gelen kazada dava dışı araç sürücünün kusurunun olmadığı yönündeki kaza tespit tutanağının hatalı olup hükme esas alınamayacağını, zira dosya kapsamında yapılacak araştırma ve delilleriyle sabit olacağını, söz konusu kazanın davacının sigortalısı olan ait aracın kusur durumu değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkil işvereni tarafından kendisine verilen yol güzergahı gereği istikameti doğrultusunda yola devam etmekteyken meydana gelen kazada asıl kusurlu dava dışı araç sürücüsü, aracın bakım ve onarım yükümlüsü .......... ve yol bakım sorumlusu olduğunu, müvekkili yönünden davanın öncelikle müvekkilin kusuru bulunmadığından davanın tümüyle reddi gerektiğini, bu itirazlarının mahkemece yerinde görülmemesi halinde, davacı yanca talep edilen alacak kalemlerinin fahiş nitelikte olması nedeniyle reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin kusurlu olması halinde sorumluğun mali sorumluluk sigortaları poliçeleri kapsamında sigorta şirketlerine ait olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilinin mali sorumluluğunun bulunduğu varsayımında ve sigorta poliçe limitlerinin doğduğu koşullarda, sorumluluk adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında ................ Genel Müdürlüğü ile toplu iş sözleşmesi gereği işveren .............'ta olduğunu, davacı yanca talep edilen icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden, aksi kanaatte olunması halinde ise müvekkilinin kusurunun bulunmaması nedeniyle esastan reddi ile yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı .......... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görev yönünden reddinin gerektiğini, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açılmasının mümkün olmadığını, kuruluşularının iş bu davanın husumet tarafı olmadığını, Kuruluşumuz 4325 ve 5393 Sayılı yasalarla oluşmuş, ............... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına bağlı tüzel kişi olduğundan, iş bu dava konusu kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, ayrıca işbu dava konusu kazaya karışan araç her ne kadar Kuruluşlarına ait ise de, araç sürücüsü .............. kuruluşlarının hizmet alımı yaptığı .............. A.Ş. bünyesinde çalıştığını, aracın kaza esnasında .............. tarafından işletildiğini, müvekkil şirket aracın sadece maliki konumunda olduğunu, kaza, aracın sevk ve idaresi ..............'de iken gerçekleştiğinden ve .............. , .............. A.Ş. bünyesinde çalıştığından Kuruluşlarının iş bu davanın husumet tarafı olmadığını, davacının taraf tazminat taleplerini somutlaştıramadığını, davacının tüm taleplerini sigorta şirketine yöneltmesi gerektiğini, davacı tarafın beyanları tamamen soyut ve gerçeklikten uzak kaldığını, davacı tarafından talep edilen giderlere ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını, araç masraflarının hangi kalemlerden oluştuğu ve ne miktarda, olduğu ne kadar süre tamirde kaldığı somut belgelere dayalı olarak belirtilmediğini, ayrıca davacının icra takibi dayanağı olarak da herhangi bir bilgi belge eklememiş taleplerini somutlaştırmadığını, davacı davasında haklı olduğunu ispat etmekle mükellef olduğundan ve davacı tarafında yapılan tüm masraf kalemlerinin somut olarak belirtilmesi gerektiğinden tüm tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, müvekkili Kuruluşa ait ................... plakalı araç sürücüsü ..............'in gerekli tüm tedbir ve önlemleri aldığı halde dava konusu kazanın gerçekleştiğini, kuruluşlarının aracı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olduğundan davacının tüm taleplerini sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, Kuruluşları aracı .................. Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğundan ve kuruluşumuzun iş bu kazanın meydana gelmesinde sorumluluğu bulunmadığından, KTK kapsamında .................. Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, bu nedenle öncelikle davacı tarafından .................. Sigorta A.Ş.’ den herhangi bir ödeme alıp almadığının belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafın reeskont-avans faizi talebinin haksız olduğunu, müvekkil kuruluşa işbu dava nedeniyle husumet yöneltilemeyeceğini, kuruluşlarının kazanın meydana gelmesinde kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, kaza neticesinde meydana gelen tüm maddi ve manevi zararlardan .................. Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, davacı tarafın Mahkemeden talep etmiş olduğu tüm tazminat talepleri herhangi bir bilgi ve belgeye dayandırılmadığı gibi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, tüm bu sebeplerle öncelikle davanın .................. Sigorta A.Ş'ye ve .............. A.Ş.'ye ihbarına, haksız itirazın iptali davasının ve davacının %20 den az olmamak üzere talep etmiş olduğu icra inkar tazminatı talebinin kuruluşları açısından reddini ve tüm yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının sigortalısına ait araç ile davalıya ait aracın karıştığı trafik kazası sebebi ile tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacının ödediği hasar onarım tutarının davalılardan rücusu isteminin yerinde olup olmadığı, görev ve zamanaşımı itirazlarının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin, Türkiye Noterler Birliği'nin, ............... 8. Genel İcra Dairesi'nin yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır. HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır. 13/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda; Trafik Kusur İncelemesi, ................... plakalı araç sürücüsü ..............'in, ana yoldan servis yoluna geçiş esnasında geçiş yapacağı yol kesimini kontrol etmeden ve bu kesimde seyreden araçlara geçiş hakkı tanımadan manevra yaptığı, bu suretle 2918 sayılı KTK'nın 56/1-a maddesinde düzenlenen şerit izleme ve manevra kurallarını ihlal ederek kazaya doğrudan sebebiyet verdiğinin anlaşıldığını, bu nedenle % 100 kusurlu olduğu, ................ plakalı araç sürücüsü İsmail Taşkesen'in ise kendi seyir doğrultusunda normal şekilde ilerlediği, olayın ani gelişimi nedeniyle kazayı önleme imkânının bulunmadığı ve kusur atfedilebilecek bir kural ihlalinin olmadığının değerlendirildiği, dava konusu araçta meydana gelen hasar kapsamında; parça, işçilik ve KDV dahil olmak üzere toplam hasar bedelinin 290.793,62 TL olduğu, bu bedelin hasarın niteliği ve kapsamı dikkate alındığında piyasa rayiçleri ile uyumlu ve makul olduğu, kazaya sebebiyet veren ................... plakalı araca ait .................. sigorta tarafından düzenlenmiş ZMMS poliçesi teminatın 200.000,00 TL olduğu, bu nedenle sigorta şirketinin sorumluluğunun bu tutar ile sınırlı bulunduğu, toplam zarar ile teminat limiti arasındaki fark olan 90.793,62 TL'nin poliçe teminatı dışında kaldığı, bu bakiye zarardan kusurlu sürücü ve işletenin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu rapor edilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;davalı sürücünün tam kusurlu olduğu kazada , dava konusu araçta meydana gelen hasar kapsamında; parça, işçilik ve KDV dahil olmak üzere toplam hasar bedelinin 290.793,62 TL olduğu, bu bedelin hasarın niteliği ve kapsamı dikkate alındığında piyasa rayiçleri ile uyumlu ve makul olduğu, kazaya sebebiyet veren ................... plakalı araca ait .................. sigorta tarafından düzenlenmiş ZMMS poliçesi teminatın 200.000,00 TL olduğu, bu nedenle sigorta şirketinin sorumluluğunun bu tutar ile sınırlı bulunduğu, toplam zarar ile teminat limiti arasındaki fark olan 90.793,62 TL'nin poliçe teminatı dışında kaldığı, davalı sürücü ve işleteni bu tutardan sorumlu olduğu anlaşılmakla ; resen işlemiş faiz hesabı uyarınca; 90.793,62 TL (ana para) × %49,25 (avans faizi) × 152 (ödeme tarihi 28/08/2024 ile takip tarihi 27/01/2025 tarihi itibari ile aradan geçen gün sayısı ) / 365 =18.621,4 TL olmak üzere;............... 8. Genel İcra Dairesi 2025/4960 esas sayılı dosyasına yapılan itirazın asıl alacak 90.793,62-TL ve işlemiş faiz talebi 18.621,04-TL toplam 109.415,02-TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın (90.793,62) %20 si oranında davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1- Açılan davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE, ............... 8. Genel İcra Dairesi 2025/4960 esas sayılı dosyasına yapılan itirazın asıl alacak 90.793,62-TL ve işlemiş faiz talebi 18.621,04-TL toplam 109.415,02-TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Asıl alacağın (90.793,62) %20 si oranında davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, 3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 7.474,14-TL olduğundan, peşin alınan 1.330,86-TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.143,28-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.700,00-TL'nin davalı ............... ............... İŞLETMESİ MÜESSESESİ'nden tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 777,34-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 1.946,26-TL harç toplamı ile 8.630,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.576,26-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 10.502,22-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, geri kalan 74,04-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ............... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/05/2026