İlk Derece Mahkemesi 2025/250 E. 2026/902 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/250 Esas KARAR NO : 2026/902

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 14/04/2025 KARAR TARİHİ : 09/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ..., ... Mahallesi, ... Caddesi No:9/2 ... adresinde ...-6 numaralı 14/01/2023-2024 vade tarihli Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile müvekkil nezdinde sigortalı olduğu, Sigortalının müvekkile specifici ihbar neticesinde, 29/12/2023 gecesi ... marka, ... seri numaralı,1000 kVA kapasiteli dinamik kesintisiz güç kaynağında arıza meydana geldiği tespit edildiği, demonte hale getirilen modül incelendiğinde hataların şaft üzerindeki arıza rulmanın kitlenmesinden kaynaklandığı belirlendiği, ... dışında ... etrafında bulunan çalışma yağının yoğun ısı artışına bağlı sertleşmiş durumda olduğu, muhtemelen yağın özelliğini yüksek ısı ile kaybetmesi sonucu rulmanın dönme kabiliyetini azalttığı ve bu noktada aşırı ısıtmaya dönmeye çalıştığı noktalarda karıncalanma şeklinde deformasyon izleri olduğu tespit edildiği, hasarlı ... grubunun tek tek değişimi ile onarımı mümkün olmadığından set halinde yenisi ile değişimi sonrasında makineye start verilip gerekli testlerin sonrasında çalışır halde teslima sağlandığı, bu onarımı gerçekleştirilen firma onarım için sigortalıya 1.026.901,20-TL ödeme yapılması gerekmekte olup bu ödeme müvekkilİ sigortalı aleyhine gönderilen 89/1 ihbarnameleri gereğince 24/06/2024 tarihinde .... İcra Müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyaya 495.647,07-TL, .... İcra Dairesi 2022/... Esas Sayılı dosyaya 405.633,13-TL ödenmiş ve kalan 125.621,00-TL sigortalının müvekkiline olan prim borcuna mahsup edildiğini, dava dışı makinenin tüm kontrollerinin firma pariyada devam eden bakım anlaşması mevesinde dava konusu siginta ettiren kontrollerin periyodik olarak davalı tarafından yapıldığı, ancak davalı, deliller arasında sunulan servis raporlarında otomatik yağlama sistemlerine gres ilavesi yapıldığını yazmış olup ilgili makinede otomatik yağlama olmadığı tespit edildiği, ayrıca makinenin ortalama 6 ayda bir iç ... yağlarının değişmesi gerektiği bu değişimin de yaklaşık 4-5 saatlik bir süreç aldığı bildirilmesine rağmen davalının bakım yaptığı zamanlarda makinenin 4-5 saatlik bir duruşunun olmadığı tespit edildiği, davalınn söz konusu hasardan sorumlu olduğu, müvekkili şirket tarafından ödenen hasar tazminatından davalının sorumlu olması sebebiyle huzurdaki davanın davalısı için .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas Sayılı dosyası ile takip başlatılmış olup davalının söz konusu dosya yapmış olduğu haksız itiraz sonucu takip durdurulduğu, itiraz üzerine dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılmış olup 2025/... numaralı dosya ile anlaşamama tutanağı tutulmuş olup, haksız itirazının iptali ve .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas Sayılı dosyası ile yapılan takibin devamına, ayrıca alacağın likit olması sebebiyle alacağın %20’ından aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekâletin ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı yanın aktif husumet ehliyetini ispatlaması gerektiğini ,davacı tarafından dosyaya ödeme yaptığını ispata elverişli ödeme belgesi sunulmadığını, davacı yanın rücu talepli davasında rücuya konu ödemeyi yaptığını ispatlayıcı delillerini dava dilekçesi ile birlikte dosyaya sunmaması nedeniyle aktif husumet ehliyetini de ispatlayamadığını,. bu nedenle davasının aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davacı tarafça Sigorta Poliçesi kapsamında yapıldığı iddia edilen ödemenin, poliçe teminat limitleri, muafiyet şartları, poliçe kapsamı ile birlikte bilirkişi aracılığı ile incelenmesi gerektiğini, davacı yanın aktif husumet ehliyetini ve rücu koşullarını oluştuğunu ispatlaması gerektiğini, davacı yanın davasının öncelikle aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden ve her halükarda rücu şartları gerçekleşmediğinden esastan reddine karar verilmesini talep ettiklerini belirterek öncelikle zamanaşımı itirazımızın kabulü ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, hak düşürücü süre dolduğundan bahisle davanın usulden reddine, aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine,her halükarda davacı yanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının esastan reddine, davacı aleyhine kötü niyetli takibi nedeniyle % 20' den aşağı olmayacak şekilde tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: .... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... A.Ş'.ne yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, cevaplar dosya arasına alınmıştır. Mahkememizce 27/08/2026 tarihinde Elektronik Mühendisi ve Sigortacılık Uzmanı bilirkişi heyeti vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE: Dava, ödenen sigorta tazminatının kusurlu olan kişiye rücu talebine dair başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir. İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir. İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır. Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin 2024/633 Esas ve 2024/610 Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Alacağın dayanağı rücu talebidir. Dava dışı sigortalıya ait kesintisiz güç kaynağında yaşanan arıza sebebiyle ödenen sigorta tazminatının, makinenin bakımını yapan davalıya kusurlu olduğu iddiası ile rücu talep edilmektedir. Davacının dava hakkı halefiyet ilkesine dayanmaktadır. TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur. Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Somut olayda da davacı, dava dışı sigortalıya yaptığı ödemelere ilişkin makbuzları sunması ve bir kısım bedelin prim borcundan düşülmesi ile mahsup edildiğinin anlaşılması ile sigortalısının haklarına halef olmuştur. Yapılan ödemeler ve mahsup işlemi ile davacının 1.026.901,20 TL ödeme yaptığı görülmüştür. Takibe karşı açılan işbu dava süresinde olup, yapılan ödemeler ile takip tarihi gözetildiğinde rücu isteminin de süresinde olduğu, davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Dava dışı sigortalı ile davalı arasında kesintisiz güç kaynağının bakım işlemi için eser sözleşmesi bulunmaktadır. Davacının iddiası, davalının bakım yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi sebebiyle arızanın meydana geldiği yönündedir. Dava konusu makinede meydana gelen zarar ... parçasından kaynaklanmıştır. Bu durum dosya kapsamındaki tespit belgeleri, eksper raporu ve mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile sabittir. Davalı taraf, ... parçasının bakımının sözleşme kapsamında olmadığını öne sürmüştür. Taraflar arasındaki bakım sözleşmesinin incelenmesinde, bakımı yapılacak parçaların ve bakım hizmetine giren işlemlerin neler olduğunun belirlendiği, rulmanın sözleşme kapsamında olmadığı görülmüştür. Mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyarınca arızanın kaynaklandığı ... parçasının, bakım sözleşmesinin kapsamına girmediği tespit edilmiş olup, işin doğası ve teknik gerekliliklerin de davalının rulmanın bakımını yapmasını şart koşmadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında bulunan yazışmalardan, davalının ... ile ilgili dava dışı sigortalıyı uyardığı, sigortalının bu konuda başka firmalar ile görüştüğü, rulmanın bakım ve onarımı için davalıdan hizmet almadığı anlaşılmıştır. Tüm bu tespitler doğrultusunda, arızanın meydana geldiği parçanın dava konusu sözleşmeye dâhil olmadığı ve davalının bakımıyla yükümlü olmadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının sözleşme kapsamında bakım yükümlülüğünü yerine getirdiği, meydana gelen arızanın davalının iş ve işlemlerinden veya ihmalinden kaynaklanmadığı, hatta arızadan önce sigortalıyı uyararak özen yükümlülüğünü yerine getirdiği anlaşıldığından, davalının zararın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir. Takibin başlatılmasında davacının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın reddine, 2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 15.773,93 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatan 15.155,53-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 203.871,56-TL nisbi vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine, 6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin Davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır