İlk Derece Mahkemesi 2025/230 E. 2026/471 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/230 Esas - 2026/471 T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/230 Esas KARAR NO : 2026/471

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 24/03/2025 KARAR TARİHİ : 12/06/2026 KARAR YAZMA TARİHİ :01.07.2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkil, 29.05.2024 tarihinde davalı firmadan satın aldığı ..... marka, 0 km ticari araçta teslimden kısa süre sonra başlayan ve garanti süresi boyunca defalarca yetkili servise başvurulmasına rağmen kalıcı şekilde giderilmeyen motor yağı eksilmesi sorununun bulunduğunu, bu ayıbın kullanım hatasından değil üretim kaynaklı olduğunu, aracın ticari niteliği nedeniyle ciddi maddi ve manevi mağduriyet yaşadığını, ayrıca davalı tarafından ödenmesi gereken 3.600 TL ...’nin de kendisine ödettirildiğini, ihtarname ve zorunlu arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kalması üzerine işbu davayı açtığını ileri sürerek; 6502 sayılı TKHK kapsamındaki seçimlik haklarına dayanarak aracın aynen iadesiyle 0 km emsaliyle, bu mümkün olmazsa 0 km bir üst modeliyle değiştirilmesini, bunun da mümkün olmaması hâlinde toplam 1.364.607,10 TL’nin reeskont faiziyle birlikte iadesini ve ayrıca davalı yana ait olan ancak müvekkili tarafından ödenen 3.600,00TL'sının ... vergisi talepleriyle birlikte iadesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu aracın ticari amaçla satın alınması nedeniyle ticari garanti şartlarına tabi olduğunu, bu kapsamda satıcının sorumluluğunun yalnızca ücretsiz onarım ile sınırlı bulunduğunu, araç değişimi veya bedel iadesi talep etme hakkının bulunmadığını, araçta üretimden kaynaklanan herhangi bir ayıp olmadığını, dizel ve emisyon standartlarını sağlayan araçlarda belirli ölçüde yağ tüketiminin teknik olarak normal kabul edildiğini ve kullanım ilerledikçe azalacağını savunmuştur; ayrıca aracın halen kullanılıyor olması nedeniyle değer veya kullanım kabiliyetinde önemli bir azalma bulunmadığını, bu nedenle TBK anlamında ayıp şartlarının oluşmadığını ileri sürmüştür. Davacının araç değişimi, üst modelle değişim ve bedel iadesini içeren terditli taleplerinin hukuken geçersiz olduğunu, seçimlik hakların yenilik doğurucu olup yalnızca birinin kullanılabileceğini, bu hususun yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla sabit olduğunu belirtmiş; taleplerin TMK m.2’deki dürüstlük ve hakkaniyet ilkesine de aykırı olduğunu ifade etmiştir. Mahkemece aksi yönde karar verilmesi hâlinde ise aracın her türlü borç, rehin ve takyidattan ari şekilde iadesi ve tescili, ayrıca tramer, vergi, trafik cezası ve değer kaybı incelemelerinin yapılması gerektiğini savunarak, öncelikle husumet nedeniyle, aksi hâlde esastan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacının davalıdan almış olduğu otomobilde garanti süresi içerisinde fark edilen ayıpları nedeniyle aracın davalıya iadesi akabinde aynen 0 km emsali ile değiştirilmesi, mümkün olmaması halinde bir üst model 0 km araç ile değiştirilmesi, bunun da mümkün olmaması halinde satış bedelinin iadesi ve davalı tarafça ödenmesi gereken ... bedelinin iadesi talebinden kaynaklı tazminat/alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; aracın davacının iddia ettiği şekilde ayıplı olup olmadığı, ayıplı olması halinde aracın davalıya iadesi akabinde aynen 0 km emsali ile değiştirilmesi, mümkün olmaması halinde bir üst model 0 km araç ile değiştirilmesi, bunun da mümkün olmaması halinde satış bedelinin iadesi ve davalı tarafça ödenmesi gereken ... bedelinin iadesi taleplerinin yerinde olup olmadığı, davalının bu taleplerden sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edildi. DELİLLER: Davacı vekilinin delil dilekçesi sunduğu , davalıya yazılan müzekkereye cevap verildiği, ilgili dosyaların dosya arasına kazandırıldığı, Davaya konu servis işlemlerine ilişkin iş emirlerinin ... Otosandan dosya arasına alındığı, Garanti Servis Kılavuzu ve Kullanıcı El Kitabının istendiği, ..... davaya konu aracın tramer kayıtlarının alındığı, dosyanın tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için otomotiv konusunda uzman makine mühendisi/otomotiv mühendisi bilirkişiye tevdine, karar verildiği ve bilirkişi raporunun alındığı anlaşıldı. Akabinde mahkememizce verilen ara karar ile Gerçeğin daha ziyade tezahürü için, dosyaya sunulan önceki bilirkişi raporuna yapılan itirazlar ve heyetin eksik oluşması nedeniyle taraflar arasında uyuşmazlığın giderilmesi için ön inceleme tutanaklarından tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda her bir talep için sonuçların ayrı ayrı değerlendirilmesi suretiyle rapor düzenlenmesi için dosyanın Borçlar Hukuku alanında uzman bilirkişi ... İler , Otomotiv ve Makine Mühendisi ,ve Kusur hasar konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisi ...'ye tevdine, karar verildiği ve yeni heyet raporunun alındığı, ..... AŞ'den rehne ilişkin borcun ödenip ödenmediği, bakiye borç miktarı ve iş bu davanın görülmesine rehin alacaklısı sıfatıyla muvafakat verilip verilmediğinin sorulduğu ve ilgili cevapların dosya arasına alındığı anlaşıldı. BİLİRKİŞİ RAPORU : Makine mühendisi ... raporu ile; Yukarıda bilgileri bulunan ... plakalı ... şase no' lu, ... Motor no” lu ..... Model olan ... marka aracın, yukarıda detayları ile açıkladığımız hususlar doğrultusunda davacının iddia ettiği şekilde GİZLİ AYIPLI bir araç olmadığı, aracın motorunda yağ eksiltmelerinin temel nedeni olarak aracın kullanımına bağlı olmasından kaynaklı olduğu ve bu nedenle aracın Gizli ayıplı ve Ayıplı bir araç niteliği taşımadığı, görüş kanaatine varılmıştır. BİLİRKİŞİ RAPORU: Mahkememize sunulan bilirkişi heyet raporu ile; Dava konusu aracın yağ eksiltme yönünden gizli ayıplı olduğu, (yeni) 0 km alınan dava konusu araçtaki üretime bağlı gizli ayıbın alındıktan çok kısa bir süre sonra garanti süresi içinde ortaya çıktığı ve devamlılık arz ettiği; doğrudan kullanım hatasına bağlı olmadığı, Dosya kapsamına göre,davacının, araçta ortaya çıkan motor yağı eksilmesi sorunu nedeniyle defalarca yetkili servise başvurduğu, her bir başvuruda aracın garanti kapsamında işlem görmesini talep ettiği, ancak yetkili servis tarafından yapılan işlemlerin ayıbı gidermeye yönelik kalıcı bir onarım niteliği taşımadığı, nitekim ayıbın aynı şekilde ve defalarca tekrar ettiği, Mevcut ayıbın; aracın kullanımını ve ondan beklenen faydayı direkt etkileyici bir unsur olduğu, bu bağlamda ayıbın önemli olduğundan söz edilebileceği,hal böyle iken takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; hak ve menfaatler dengesi gözetildiğinde; değer kaybı ile izale edilecebilecek bir zarardan söz edilemeyeceği, Yapılan teknik tespitler ışığı altında;davacının misli ile değişim, mümkün olmadığı takdirde, bir üst model 0 km araç ile değiştirilmesi, mümkün olmaması halinde bedel iadesine ilişkin taleplerinin takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Davacının talebinin takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere;dava konusu aracın emsali ile değiştirilmesinin mümkün olup olmadığı,mümkün olmaması halinde bir üst model 0 km aracın özellikleri ve fiyatı konusunda dosya kapsamında herhangi bir bilgi bulunmadığı, Sayın Mahkemenin, misli ile değişim ya da bedel iadesi yönünde hüküm kurması durumunda aracın tramer kayıtlarının olup olmaması önem arz edecek olup,dosyadaki ...'nin ..... sayılı yazısında; ... plakalı ...’ya ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası poliçesindeki ... şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) hasar bilgisi, Kasko Sigortası hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisinin araştırıldığı,kayıt bulunamadığı hususlarının belirtilmiş olduğu,bu bağlamda dava konusu aracın dava tarihine kadar herhangi bir kazaya karışıp karışamadığının tespit edilemediği, söz konusu yazının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Yine dosya içerisinde; aracın kayıtlarında takyidat, ceza olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmamış olup,aracın trafik tescil kayıtlarının dosyaya kazandırılmasının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu,Davacının terditli yöndeki bedel iadesi talebinin uygun görülmesi halinde;davacı tarafından davalıya ödenen bedelin fatura ile sabit bulunduğu üzere 1.361.007,10 TL olduğu, Davacının huzurdaki davada, terditli yöndeki bedel yanında davalı yana ait olan ancak müvekkili tarafından ödenen 3.600,00TL'sının ... vergisinin talepleriyle birlikte iadesini istediği, davacının terditli talebinde haklılık görülmesi halinde; menfi zarar olarak davacının ödediğini belirttiği 3600,00TL ... vergisinin ödeme belgesinin/kaydının dosyaya kazandırılması sureti ile davalıdan tahsilli isteminin takdiri Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Davacının talebinde;aracın aynen iadesiyle 0 km emsaliyle, bu mümkün olmazsa 0 km bir üst modeliyle değiştirilmesini, bunun da mümkün olmaması hâlinde toplam 1.364.607,10 TL’nin reeskont faiziyle birlikte iadesini ve ayrıca davalı yana ait olan ancak müvekkili tarafından ödenen 3.600,00TL'sının ... vergisi talepleriyle birlikte reeskont faiziyle birlikte iadesini talep ettiği,faiz isteminin takdirinin münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacının davalıdan almış olduğu otomobilde garanti süresi içerisinde fark edilen ayıpları nedeniyle aracın davalıya iadesi akabinde aynen 0 km emsali ile değiştirilmesi, mümkün olmaması halinde bir üst model 0 km araç ile değiştirilmesi, bunun da mümkün olmaması halinde satış bedelinin iadesi ve davalı tarafça ödenmesi gereken ... bedelinin iadesi talebinden kaynaklı tazminat/alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; aracın davacının iddia ettiği şekilde ayıplı olup olmadığı, ayıplı olması halinde aracın davalıya iadesi akabinde aynen 0 km emsali ile değiştirilmesi, mümkün olmaması halinde bir üst model 0 km araç ile değiştirilmesi, bunun da mümkün olmaması halinde satış bedelinin iadesi ve davalı tarafça ödenmesi gereken ... bedelinin iadesi taleplerinin yerinde olup olmadığı, davalının bu taleplerden sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edildi. Dosya kapsamında uyuşmazlıkların halli için heyet raporları alındığı, Makine bk raporları arasındaki çelişkiyi gidermek için üçüncü Makine bilirkişisinden rapor alındığı ve 2. Heyet raporu ile aynı geldiği anlaşılmış, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup aracın dava ve tespit tarihi itibari ile de hasarsız olması nedeniyle değer kaybı hesap edilmesine gerek görülmemiştir. Buna göre hüküm kurmaya ve denetime elverişli 04.03.2026 tarihli makina mühendisi bilirkişi raporu ve 25.01.2026 tarihli 2. Heyet raporuna göre;

... plakalı ... yeni ... İçten Yanmalı Paket 5 Şasi ... Nolu ticari nitelikteki aracın 29.05.2024 tarihinde 1.361.007,10 TL bedelle davalıdan satın alınmış olduğu, yapılan teknik tespitlere göre; Dava konusu aracın yağ eksiltme yönünden gizli ayıplı olduğu, (yeni) 0 km alınan dava konusu araçtaki üretime bağlı gizli ayıbın alındıktan çok kısa bir süre sonra garanti süresi içinde ortaya çıktığı ve devamlılık arz ettiği; doğrudan kullanım hatasına bağlı olmadığı, Dosya kapsamına göre,davacının, araçta ortaya çıkan motor yağı eksilmesi sorunu nedeniyle defalarca yetkili servise başvurduğu, her bir başvuruda aracın garanti kapsamında işlem görmesini talep ettiği, ancak yetkili servis tarafından yapılan işlemlerin ayıbı gidermeye yönelik kalıcı bir onarım niteliği taşımadığı, nitekim ayıbın aynı şekilde ve defalarca tekrar ettiği, Mevcut ayıbın; aracın kullanımını ve ondan beklenen faydayı direkt etkileyici bir unsur olduğu, bu bağlamda ayıbın önemli olduğundan hak ve menfaatler dengesi gözetildiğinde; değer kaybı ile izale edilecebilecek bir zarardan söz edilemeyeceği anlaşılmıştır. Aracın tramer kayıtlarının ...'nin ..... sayılı yazısında; ... plakalı ...’ya ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası poliçesindeki ... şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) hasar bilgisi, Kasko Sigortası hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisinin araştırıldığı, kayıt bulunamadığı hususlarının belirtilmiş olduğu,bu bağlamda dava konusu aracın dava tarihine kadar herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı anlaşılmış olup aracın üzerindeki tüm takyidatlarından ari olarak davalıya iadesi ile davacıya ayıpsız yenisinin misli ile verilmesi yönünde karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1-Davacının davasının KABULÜ ile dava konusu ... Kamyonet / ... ... yük nakli/ ticari ... Dizel yakıtlı / ..... Beygir ... plakalı aracın tüm masrafları davalı tarafa ait olmak üzere ayıpsız yenisi ile değiştirilmesine, 2- ... Kamyonet / ... ... yük nakli/ ticari ... Dizel yakıtlı / ..... Beygir ... PLAKALI aracın tüm takyidatlarından ari bir şekilde davalıya iadesine, 3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 93.216,31 TL harçtan, dava açılışında alınan 23.304,08 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 69.912,23 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 5) Davacı tarafından yapılan 23.304,08 TL peşin harç, 615,40 TL başvurma harcı, 33.000,00 TL bilirkişi ücreti, 287,90 TL posta gideri, olmak üzere toplam 57.207,38 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 209.044,99 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 7) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2026

Katip ..... e-imzalıdır

Hakim ..... e-imzalıdır