İlk Derece Mahkemesi 2025/192 E. 2025/192 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/192 Esas - 2026/559 TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/192 Esas KARAR NO: 2026/559

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/03/2025 KARAR TARİHİ : 03/07/2026 YAZIM TARİH : 24/07/2026

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KHK’ye tabi, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir kamu kuruluşu olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketler ile 4734 sayılı kanun kapsamında özel güvenlik hizmeti alımına ait sözleşmeler imzaladığını, davalı yüklenici şirketler bünyesinde özel güvenlik personeli olarak çalışan dava dışı ...’ın 23.09.2024 tarihinde işten ayrılarak ... tarafından düzenlenmiş prim gün sayısını doldurduğuna ilişkin yazıyla birlikte kıdem tazminatı talebinde bulunduğunu, dava dışı işçiye 4857 sayılı İş Kanununun 112.maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince müvekkili şirket tarafından 562.359,43.-TL kıdem tazminatı ödendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve eklerinde, işçilerin 5510 ve 4857 sayılı kanunlardan doğan tüm hak ve alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağının açıkça belirtildiğini, dava dışı işçinin 15.11.2011-31.12.2018 tarihleri arasında davalılardan ... A.Ş.’de, 01.05.2019-31.12.2020 tarihleri arasında ise ... San. ve Tic. A.Ş.’de çalıştığını, bu çalışma dönemleri için davalı şirketlerin sorumluluğuna düşen tutarların tahsili için davalı şirketlere yapılan yazılı başvuruların sonuçsuz kaldığını, bu konudaki yerleşik yargı kararlarının da müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalıların sorumlu olduğu yönünde olduğunu, dava konusu alacağa ilişkin yapılan arabuluculuk başvurusunun da olumsuz sonuçlandığını ileri sürerek müvekkilinin kamu kurumu olması nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesini, neticeten fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirket tarafından dava dışı işçi ....’a ödenen 362.756,20.-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından 19.03.2025 tarihinde verilen beyan dilekçesinde; ... San. ve Tic. A.Ş.’den 68.747,24.-TL , ... A.Ş.’den 294.008,96.-TL talep edildiği belirtilmiştir. CEVAP: Davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin davacı taraf ile özel güvenlik hizmeti alımı sözleşmesi yaptığını, bu sözleşme ve idari teknik şartnameye göre tüm işçi alacaklarından davacı İdarenin doğrudan ve tek başına sorumlu olduğunu, davacı ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşmelere göre ihale konusunun iş olmayıp işçiler olduğunu, sözleşmenin davacıya personel teminine yönelik olduğunu. bu nedenle davacı ile müvekkili şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi bulunmadığını, dava dışı işçilerin işe başladıkları günden beri davacı kurumun işçisi olduğunu, davacı yetkililerinin yönetimi ve denetimi altında çalıştıklarını, taşeron şirketler değişmesine rağmen işçilerin işyerinin değişmediğini, hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartnamelere göre ekipmanlar, aletler alınması, işçilerin kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla mesai ve diğer tüm işçi alacakları için öngörülen %3 ek payın belirtilen kalemleri karşılamadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini, davacı taleplerini kabul anlamına gelmemek üzere, alacağın varlığının kabul edilmesi halinde müvekkili şirketin sorumluluğunun, işçinin devir esnasındaki ücreti ile sınırlı olmak üzere davacı taraf ile yarı yarıya olabileceğini, hizmet alım sözleşmesi ve eklerinde kıdem tazminatından hangi tarafın sorumlu olduğu hususunda hiçbir düzenleme bulunmadığını, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, müvekkili şirket temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu alacakların dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, davacı kurum ile müvekkil şirketi arasındaki alt-asıl işveren ilişkisinin muvazaalı olup işçinin baştan beri davacı kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, asıl işverenin işçi alma ve çıkarmada mutlak otorite sahibi olduğunu, işçinin tüm emir ve talimatları asıl işverenden aldığını, müvekkil şirketin sadece işçinin ücret bordrolarını düzenlediğini, ihale dönemi bittikten sonra yeni dönemde ihaleyi kazanan firmalarda aynı işçilerin çalışıp çalışmayacaklarına da davacı kurumun karar verdiğini, tüm alt işverenler değişmesine rağmen işçilerin sürekli olarak asıl işverende çalışmaya devam ettiğini, işçilerin asıl iş kapsamında yer alan işlerde çalıştırıldığını, işçilerin kıdem tazminatına hak kazanması halinde dahi 4857 sayılı yasa, kamu ihale kanunu, kıdem tazminatı yönetmeliği ve Yargıtay uygulamaları uyarınca sorumluluğun asıl işverene ait olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, Yargıtay kararları gereğince sözleşmelerde açık bir düzenleme olmadığından müvekkili şirketin yarı yarıya sorumlu olması gerektiğini, ödeme tarihinde alacak muaccel hale gelmediğinden ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini, davacının yaptığı kıdem tazminatı ödemesinin denetlenmesi gerektiğini, yapılan iş ticari iş olmadığından avans faizi talep edilmesinin hatalı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER: -Dava dışı işçinin istemi üzerine yapılan ödemeye ilişkin davacı kayıtları, -Hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve idari şartnamaler, -Dava dışı ...'a ait ... kayıtları, -Bilirkişi raporu. 29.12.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacı kurum tarafından, 1475 sayılı İş Kanununun 14.maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi gereğince iş sözleşmesi sona eren dava dışı işçi ...’a ödenen kıdem tazminatından; a)... San. ve Tic. A.Ş.’nin sorumlu olabileceği miktarın 68.745,43.-TL olarak hesaplandığı, davacı kurum talebinin 68.747,24.-TL olduğu, b)... A.Ş.’nin sorumlu olabileceği miktarın 294.001,31.-TL olarak hesaplandığı, davacı kurum talebinin 294.008,96.-TL olduğu, c)Dava konusu kıdem tazminatının davacı kurum tarafından ödendiği tarihin 25.10.2024 olarak belirlendiği,

Dosya içeriğinden, davalı şirketlerin dava (/arabuluculuk) tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir belirleme yapılamadığı, (Davacı kurum tarafından davalı şirketlere gönderilen yazılar ile dava dışı işçi ...’a ödenen kıdem tazminatından, işçiyi çalıştırdıkları süreye denk gelen tutarların faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmişse de dosya içeriğinden, bu yazıların davalı şirketlere tebliğ edilip edilemediğinin anlaşılamadığı) hususlarında görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur. 23.05.2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetlet:

Davacı kurum tarafından, 1475 sayılı İş Kanununun 14.maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi gereğince iş sözleşmesi sona eren dava dışı işçi ...’a ödenen kıdem tazminatına ilişkin olarak, a)Dava dışı işçinin ... San. ve Tic. A.Ş.’de 01.05.2019- 31.12.2020 tarihleri arasında geçen çalışmalarının 4857 sayılı İş Kanununun geçici 12. Maddesi kapsamında kaldığı,

b)Dava dışı işçinin ... A.Ş.’de 01.01.2016- 31.12.2018 tarihleri arasında geçen çalışmalarının 4857 sayılı İş Kanununun geçici 12. Maddesi kapsamında kaldığı, Dava dışı işçinin ... A.Ş.’de 15.11.2011- 31.12.2015 tarihleri arasında geçen çalışmalarına ilişkin olarak davalı şirketin sorumlu olabileceği miktarın 170.259,53.-TL (1/2 sorumluluk halinde 85.129,77.-TL) olarak hesaplandığı, Davalı tarafın itirazına göre bir yılın 365 gün olduğu esasına göre hesaplama yapıldığında sorumluluk miktarının 170.278,80.-TL (1/2 sorumluluk halinde 85.139,40.-TL) olarak hesaplandığı, c)Dava konusu kıdem tazminatının davacı kurum tarafından ödendiği tarihin 25.10.2024 olarak belirlendiği, Davacı kurum tarafından, ...’a ödenen kıdem tazminatından, işçiyi çalıştırdığı süreye denk gelen tutarların faiziyle birlikte 15 gün içinde ödenmesi talebiyle gönderilen yazının ... A.Ş.’ye 06.11.2024 tarihinde teslim edildiğinin anlaşıldığı, (15 günlük sürenin dolmasıyla temerrüdün 22.11.2024 tarihinde gerçekleştiği) hususlarında görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak talebine ilişkindir. Dava, davalılar tarafından sözleşme ile çalışan dava dışı işçi ... için davacı tarafından yapılan işçilik alacağı ödemesinin, bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir. Davanın tarafları tacir olup, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir. Davacının ihtiyacı olan hizmetlerin yerine getirilmesi amacı ile davacı ile davalı şirketler arasında değişik tarihlerde imzalanan sözleşmeler uyarınca hizmetler davalı şirketler tarafından kendi elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 29/12/2026 tarihli kök ve ileri sürülen itirazların değerlendirilmesi ile 4857 sayılı İş Kanununa eklenen Geçici Madde 12 kapsamında inceleme yapılması amacı ile 23/05/2026 tarihli ek raporlarında özetle; taraflar arasında imzalanan ve dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen tazminatlardan ve işçilik alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunun bildirildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı şirketin hizmet alım sözleşmesi kapsamında işçi çalıştırmak üzere davalı şirketler ile imzaladıkları sözleşmeler uyarınca dava dışı ...'ın sözleşmede taşeron olan davalı şirketler işçisi olduğu, işçi tarafından emeklilik sebebiyle yapılan başvuru neticesinde dava dilekçesine ekli olarak sunulan kıdem tazminatı hesap bordrosunun tanzim ve hesap edildiği ve hesap edilen işçilik alacaklarının davacı tarafından 25/10/2024 tarihinde ödenmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı tarafından dosyaya sunulan hizmet alımına ilişkin sözleşmelerinin ve teknik şartnamelerin incelenmesinde; sözleşmenin 22. maddesinde "...yüklenicinin sözleşme konusu işle ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür...", teknik şartnamenin 5.1.1 maddesinde "...yüklenici, personelini işten çıkarması halinde, iş kanununun öngördüğü şartlarda tüm yasal haklarını kendisinin ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. Yüklenici personeli, hiçbir şart altında .... çalışanı kabul edilemez...", teknik şartnamenin 5.23 maddesinde "...yüklenici, çalıştırdığı personelin her türlü özlük ve sosyal haklarını ilgili mevzuata göre karşılamak ve ödemek zorundadır..." düzenlemelerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Somut olayda davalı şirketler işçisi olarak davacı bünyesinde çalıştırılan işçi ... için dosyaya kazandırılan bilirkişi kök raporunda yapılan hesaplama ile davacı şirket tarafından ödenen 526.359,43-TL net kıdem tazminatı alacağının davalı ......Aş yönünden sorumluluk miktarının 68.747,24-TL, davalı ......Aş yönünden sorumluluk miktarının 294.008,96-TL olarak hesap edildiği görülmüştür. Ek raporda ise, dosyada mübrez sözleşmeler incelenmekle -davalı ......Aş'nin taraf olduğu yürürlük tarihi 31/12/2025 tarihine kadar olan sözleşmelerin imza tarihinin 11/09/2014 tarihinden öncesine ait olduğu, 01/01/2016-31/12/2018 dönemine ait sözleşme örneği dosyada mevcut değilse de yürürlük dönemi itibariyle imza tarihinin 11/09/2014-15/10/2019 tarihleri arası olduğu, -davalı ......Aş'nin taraf olduğu 01/05/2019-31/12/2020 dönemine ilişkin sözleşmenin 16/03/2019 tarihinde imzalandığı tespit edilmiştir. Bu tespitler gereğince davalı ......Aş'nin taraf olduğu 01/01/2016-31/12/2018 dönemine ilişkin sözleşme ile davalı ......Aş'nin taraf olduğu 01/05/2019-31/12/2020 dönemine ilişkin sözleşmenin kıdem tazminatına ilişkin istemin İş Kanununa eklenen Geçici Madde 12 kapsamında kaldığı tespit edilmekle yeniden yapılan hesaplamada .....Aş'den talep edilebilecek alacağın tamamının düzenleme kapsamında kaldığı, .....Aş'den düzenleme kapsamında kalan kısım çıkartılmakla 170.259,53-TL olarak hesap edildiği görülmüştür. Dava dilekçesinde de yazılı olduğu üzere, dava dışı işçiye yapılan ödemenin Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik gereğince ödeme yapılmış olduğu, davacının kamu iktisadi teşekkülü olması da nazara alındığında davacının Kamu İhale Kanununa tabi olduğunun kabul edilmesi gerektiği kanaati hasıl olmakla, ek raporda yapılan hesaplamanın hükme esas alınması gerekmiştir. 4857 sayılı İş Kanununa 7573 sayılı Kanun ile eklenen Geçici Madde 12^de yazılı "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır." düzenlemesi gereğince 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihleri arasında imza edilen hizmet alım sözleşmeleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, bu kısım açısından yargılama giderinin taraflar üzerinde bırakılması lazım geldiği tespit edildiğinden, izah edilenler çerçevesinde aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının ... ... Şirketine yönelik davasında, 4857 sayılı kanunun Geçici 12. maddesi gereğince ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Davacının davalı ... Şirketine yönelik davasının 123.749,43-TL'lik kısmı yönünden 4857 sayılı kanunun Geçici 12. maddesi gereğince ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

Davacının davalı ... Şirketine yönelik davasının 170.259,53-TL alacak yönünden kabulüne, alacağın künyesi yazılı işbu davalıdan 21/11/2024 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,

Alınması gereken 11.630,43-TL harçtan, peşin alınan 6.194,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.435,46-TL harcın davalı ... Şirketin'den alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma, 6.194,97-TL peşin harç olmak üzere toplam 6.810,37-TL harcın davalı ... Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 445,00-TL tebligat ve posta gideri ile 7.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.445,00-TL yargılama giderinin davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı ... Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine, 4857 sayılı kanunun Geçici 12. maddesi gereğince yasadan kaynaklı karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmuş olduğundan, davalı ... Şirketi yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Davalı ... Şirketi yönünden reddedilen kısım yönünden yine aynı yasadan kaynaklı madde uyarınca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 4.700,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalı ... Şirketin'den tahsili ile hazineye irat kaydına,

HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili Av. .... (E DURUŞMA) ve davalı ... Vekili Av. .... (E DURUŞMA)'un yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip .... ¸e-imzalıdır.

Hakim .... ¸e-imzalıdır.