İlk Derece Mahkemesi 2025/1174 E. 2026/516 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/1174 Esas KARAR NO : 2026/516 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/12/2025 KARAR TARİHİ : 30/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı şirket ile 2020-2023 dönemini kapsayan araç kiralama sözleşmesi akdettiğini, davalının sözleşmeye aykırı şekilde müvekkil şirkete ait olmayan masrafları faturalandırdığını, 26.03.2024 tarihli ve ---------- numaralı 340.483,09 TL tutarlı, 24.04.2024 tarihli ve--------- numaralı 4.080,00 TL tutarlı ve 24.04.2024 tarihli ve ----------- numaralı 19.320,00 TL tutarlı faturaların haksız olduğunu, sözleşmenin 10.1 maddesi uyarınca periyodik bakım yükümlülüğünün kiraya verene ait olduğunu, davalının kusur ispatı yapmaksızın mekanik arızaları müvekkili şirkete yansıttığını, bu faturalara karşı 15.05.2024 tarihli ve ---------- numaralı 340.483,09 TL tutarlı, 31.05.2024 tarihli ve ---------- ile ---------- numaralı 19.320,00 TL ve 4.080,00 TL tutarlı iade faturaları düzenlendiğini, davalının bu iade faturalarına --------- Noterliği aracılığıyla itiraz ettiğini, davalının Ir. Bu Süre Zarfında Davalı Tarafça ---------- İcra Dairesi’nin ----------- Esas sayılı dosyası ve İlerleyen Süreçte Davalı Bu Kez ---------- İcra Dairesi’nin -------- Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı icra takiplerinde haksız borçlandırmalar yaptığını, yapılan incelemeler neticesinde müvekkil şirket lehine 1.552.722,80 TL tutarında alacak bulunduğunun tespit edildiğini, davalının bu tutarın 835.662,86 TL kısmını ödediğini ancak bakiye 717.059,94 TL tutarını ödemeyi reddettiğini, bu bakiye alacağın tahsili için başlatılan Davalı Tarafından ---------- İcra Dairesi’nin ---------- Esas sayılı icra takibine davalının haksız itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikli araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığını, bu nedenle HMK madde 4-a uyarınca mahkemenin görevsiz olduğunu ve dosyanın sulh hukuk mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, ayrıca 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/B kapsamında zorunlu arabuluculuk sürecinin usulüne uygun yürütülmediğini belirterek davanın dava şartı yokluğundan reddini talep ettiğini, müvekkil şirket ile davacı arasında 2007-2012 ve 2020-2025 yılları arasında ticari ilişki bulunduğunu, 2020-2025 dönemine ait cari hesap hareketlerinin sözleşme ve ek protokollerden kaynaklandığını, davacının 10.05.2024 tarihinde yaptığı 2.288.442,89.-TL tutarındaki ödemenin --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas ve--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------Esas sayılı dosyalarına haricen tahsil olarak işlendiğini, Yargıtay uygulamaları gereği icra takibi başlatıldıktan sonra yapılan ödemelerde vekalet ücreti ve ferilerin de tahsil edileceğini, davacının 17.05.2024 tarihli itiraz dilekçesinde borcunu kabul ettiğini, müvekkil şirketin icra dosyalarını kapattıktan sonra bakiye tutarı fatura bedellerinden düştüğünü ve cari hesabı 04.07.2025 tarihinde sıfırladığını, ihtilaf konusu faturaların sözleşmeye ve kanuna uygun olduğunu, davacının iade faturalarının kötü niyetli olduğunu ve ---------- Noterliği'nin 23.05.2024 ve 06.06.2024 tarihli ihtarnameleri ile kabul edilmediğini, faturanın reddedilmesinin alacağın olmadığı anlamına gelmediğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, araçların periyodik bakımlarının yapılmaması ve olağan kullanım dışı hasarlar nedeniyle oluşan zararlardan sözleşmenin 10. ve 13. maddeleri gereği davacının sorumlu olduğunu, ----------- sayılı dosyasındaki bilirkişi raporuna maddi hata nedeniyle itiraz ettiklerini, müvekkil şirketin kötü niyetli olmadığını ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını belirterek davanın usulden veya esastan reddini talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır. --------- İcra Müdürlüğünün ----------- E. sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır. ---------- Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. ---------- Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde,bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, Ticaret Mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesine göre tarafların sıfatına veya bir ticari işletme olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari dava olarak sayılan davalar mutlak ticari dava; tarafların tacir sıfatını haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar ise nispi ticari davadır. 6100 Sayılı HMK.nun 4/1-a maddesine göre "Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda" Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine, ya da re'sen gözetilmesi gerekir.---------- sayılı ilamında:"Dava, araç kira sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemesi" görevlidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Somut olayda; uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir. Hal böyle olunca, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. " belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve anılan içtihatlar ışığında somut olaya gelindiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davası olduğu, taraflar arasındaki kira ilişkisinin varlığı ile buna dayalı alacağın bulunup bulunmadığı Sulh Hukuk Mahkemeleri tarafından değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin ---------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği usulden REDDİNE, 2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 3-Görevli ve yetkili mahkemenin----------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğuna, 4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakiben iki hafta içinde talep halinde dava dosyasının yetkili ve görevli mahkeme olan -------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi halde aynı madde gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına (kararın tebliği ile ihtarat yapılmış sayılmasına), bu usuli kararın verilmesi ve bu kararla birlikte harç hususunun re'sen karara bağlanması hususlarının re'sen gözetilmesine; re'sen gözetilmesi gereken hususlar dışında kalan yönlerden ise gerekirse talebe bağlı olarak değerlendirme yapılmasına, 5-Süresinde başvuruda bulunulması halinde yargılama harç ve giderlerinin 6100 Sayılı HMK 331/2. maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemede verilecek nihai kararla birlikte değerlendirilmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde----------- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/06/2026