İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/1069 E. 2026/614 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/1069
- Karar No
- 2026/614
- Karar Tarihi
T.C. Ankara Batı 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/1069 Esas - 2026/614 T.C. Ankara Batı 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/1069 KARAR NO: 2026/614
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :
DAVACILAR: VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Menfi Tespit/İstirdat DAVA TARİHİ : 11/11/2025
BİRLEŞEN ANKARA BATI ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS, ...KARAR SAYILI DOSYASINDA DAVACILAR : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Menfi Tespit/İstirdat DAVA TARİHİ : 12/01/2026 KARAR TARİHİ : 02/09/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/09/2026
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP :Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 11.07.2025 tarihinde taraflar arasında işverene ait .... İli, ......İlçesi, .... Mahallesi, ... ada ... parsel üzerine yapılacak olan inşaatların PVC doğrama işlerinin yapılması ile ilgili sözleşme imzalandığını, davalıya iş karşılığı 2.000.000TL ve 2.500.000TL bedelli çekler verildiği halde işin yerine getirilmediğini, davalı şirketin işyerinin kapalı olduğunu, işyerini başkalarına devrettiğini, şirket hakkında icra takipleri başlatıldığının öğrenildiğini, davalıya çıkartılan 13.10.2025 tarihli, e-imza e-imza e-imza e-imza ..., ...., ... Noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnameye cevap verilmediğini, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına dolandırılıcık suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkiline ait çeklerin karşılığı bankadan tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu belirterek, sözleşme gereği verilen ..... Bankası A.Ş. ait 30.11.2025 vadeli 2.000.000 TL 10.01.2026 vadeli 2.500.000 TL tutarında 2 adet çekin iptaline karar verilmesini ve davalıya borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile aralarındaki sözleşme gereği ....İnşaat Taşımacılık Tur. San. Tic. Ltd. Şti' ne iş karşılığı verilen ..... Bankası A.Ş.'ne ait 10/01/2026 vadeli 2.500.000,00TL çeki elinde bulunduran 3. Kişi .....' ın kötüniyetli olduğunu, tacir kaydı bulunmadığını,... Danışmanlık şirketinin imzasının taklit edilmiş olabileceğini belirterek çekin ödenmesini önlemek üzere ödeme yasağı konulmasını, davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Asıl davada davalı usulüne uygun tebliğe rağmen dosyaya süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan .... San. Tic. Ltd. Şti Ve... Pet.inş.malz.san.tic Ltd.şti. Adi Ortaklığının tüzel kişiliği bulunmaması nedeniyle aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacılardan ...Yapı San. Tic. Ltd. Şti. davaya konu olan çekin keşidecisi olduğundan davayı açma yetkisi bulunmadığını, davacılar ile müvekkili arasında doğrudan bir ticari ilişki olmadığını, dava konusu edilen çekin müvekkiline karşılıklı borç ilişkisine karşılık olarak ... Danışmanlık Emlak İnşaat Taş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından verildiğini, kıymetli evrakların sebebinden bağımsız olduğunu, müvekkiline karşı yöneltilmiş tüm iddiaların mesnetsiz olduğunu, müvekkil ile ... Danışmanlık Emlak İnşaat Taş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, çekin bilerek düzenlenmiş olması, çekin tedavüle çıkmış olması, bedelin tahsil edilmiş olması karşısında davanın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, asıl ve birleşen davada davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ve dava konusu edilen çeklerin iptali istemine ilişkindir. Dava konusu edilen çeklerin çek karne bilgisi, tapu kayıtları, ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünde mevcut mimari proje, bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Asıl dava tarafları arasında, işveren “.... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...... Pet. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı” ile yüklenici “...... Danışmanlık Emlak İnş. Taş. Tur. San Tic. Ltd. Şti.” arasında 11.07.2025 tarihli “İş Sözleşmesi” düzenlenmiş, sözleşmenin konusu olarak "İşverene ait ....İli, ... İlçesi, ..... Mahallesi, .... ada 4 parsel üzerinde yapılacak olan inşaatların PVC doğrama işlerinin yapılması " hususu olduğu görülmüş, sözleşme tutarı 19.500.000,00 TL + KDV olarak belirlenmiş, ödeme şekli ise işveren yükleniciye ..... ada .... parsel üzerindeki inşaattan ... Blok ... kat.... numaralı bağımsız bölüm 15.000.000 TL bedelle iş karşılığı olarak yükleniciye verilmesi şeklinde, daire tapusu yüklenici PVC doğrama ve cam montajlarını bitirdiğinde hakedilmiş sayılacağı ve tapu devri yükleniciye veya yüklenicinin söylediği 3 kişiye devredileceği, kalan tutarın 30.11.2025 tarihli ve 2.000.000 TL tutarında çek ve 05.01.2026 tarihli 2.500.000 TL tutarında çek verilmesi şeklinde tanzim edilmiştir. 30/03/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, davacı, ... Yapı…Ltd. Şti. ve ......…Ltd. Şti. Adi Ortaklığının ve davacı ....Yapı San. Tic. Ltd. şirketinin ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun 64/3 maddesinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, Davacı adi ortaklık ile davalı şirket arasında imzalanan 11.07.2025 tarihli sözleşme kapsamında; davacı .... Yapı San. Tic. Ltd. Şirketi tarafından, ..... Bankası A.Ş. - ...... Şubesine ait 30/11/2025 vade tarihli ... seri nolu 2.000.000,00TL ve e-imza e-imza e-imza e-imza
10/01/2026 vade tarihli 0011519 seri nolu 2.500.000,00 TL bedelli çekin Davalı ... Danışmanlık Emlak İnş. Taş. Tur. San Tic. Ltd. Şirketi adına keşide edildiği, keşide edilen bu çeklerden; 30/11/2025 vade tarihli 0011518 seri nolu 2.000.000,00 TL çek bedelinin 03.12.2025 tarihinde,10/01/2026 vade tarihli ..... seri nolu 2.500.000,00 TL bedelli çekin ise 12.01.2026 tarihinde ödenmiş olduğu, yapılan bu tutar çek ve ödemelerinin; davacı....Yapı San. Tic. Ltd. Şirketinin ticari defterlerinde ve .... Bankası A.Ş. - ...... Şubesinde bulunan hesap eksteresinde kayıtlı olduğu, Davacı, ....Yapı…Ltd. Şirketi ve .....…Ltd.Şirketi Adi Ortaklığının 2025 yılı Ticari Defterlerinde; Davacı Adi Ortaklık ile Davalı .... Danışmanlık Emlak Ltd. Şirketi arasında gerçekleşen ticari bir işlemin kayıtlı olmadığı, davacı ..... Yapı San. Tic. Ltd.Şirketinin Ticari Defterlerinde; Davalı .... Danışmanlık Emlak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinin; 4.500.000,00.-TL tutarında Borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, teknik yönden yapılan incelemede; dava konusu yerin .... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi, (.....Köyü Mahallesi) .... ada ... parselde yer alan A ve B Bloklar adresinde bulunduğu, A ve B Blok binalarda 11.07.2025 tarihli “İş Sözleşmesi” ne konu PVC doğrama imalatlarının hiç yapılmamış olduğu, şantiye sahası içerisinde PVC imalatlarının bulunmadığı belirlenmiştir Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle, alacağın dayanağını teşkil eden kambiyo senedinin hukuksal niteliğini irdelemekte yarar vardır. Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir ‘gayeye’ ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye, bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan bu ilişki "kambiyo ilişkisi" olarak anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu "kambiyo taahhüdü"nde bulunmuş olur. Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl/temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır. Kambiyo senetlerinde mücerretlik (soyutluk) ilkesi geçerli olup, bu ilke bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi asıl bir borç ilişkisinin illi bir ilişkinin varlığını bertaraf eden nitelikte değildir. Diğer yandan kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacakların mücerretliği bunların asıl borç ilişkisinden tamamen ve her yönden kopmuş olduğu şeklinde anlaşılmamalıdır (Öztan, Fırat; Kıymetli Evrak Hukuku, 2. B, Ankara 1997, s. 376-377). Nitekim mücerretlik ilkesi senedin el değiştirmesi tedavülü halinde söz konusu olacaktır. Senedi elinde bulunduran ve bu senede dayanarak talepte bulunan hamil aynı zamanda kambiyo senedinin doğumuna neden olan alt ilişkinin tarafı ise bu alt ilişkiden doğan defiler ona karşı ileri sürülebilir (Mahmut Coşkun Kıymetli Evrak Hukuku 3.Baskı Sayfa 69). 6102 sayılı TTK'nın 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklinde ifade edilmiştir. Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin kambiyo senedinde görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, bedelsizlik iddiasına dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, asıl dava dosyasında davacılar vekili tarafından davacı adi ortaklık ile davalı şirket arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı ödeme olarak verilen çekler karşılığı davalının edimini yapmaması nedeniyle bedelsizlik e-imza e-imza e-imza e-imza
iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti, ödeme halinde istirdatına karar verilmesi talep edilmiştir. Çeklerin karşılığı işin yapılmadığını ispat yükü davacı tarafta olup, keşfe istinaden düzenlenen bilirkişi raporunda sözleşmede belirtilen PVC doğrama imalatlarının hiç yapılmamış olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda asıl davada davalı şirket ile yapılan sözleşmenin tarafı davacı adi ortaklık ise de, adi ortaklığın taraf ehliyeti bulunmayıp ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmesi ve adi ortaklık tarafından açılacak davanın bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerekir. Öte yandan dava konusu çekler davacı ......Ltd Şti tarafından keşide edilmiş ve ödenmiş olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacı adi ortaklığın menfi tespit ve istirdata ilişkin davasının reddi, bedelsizlik iddiasını kanıtlayan ve yargılama sırasında ödeme yapan davacı .......Ltd. Şti nin davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Birleşen dava dosyasında ise, davacılar vekili tarafından 10.01.2026 vadeli 2.500.000 TL bedelli çek lehdarı olan davalının kötü niyetli hamil olduğunu ileri sürülmüş ise de, davalı yetkili hamil olup, kural olarak mücerretlik ilkesi gereğince keşideci ile hamil arasında temel ilişki bulunmayan durumlarda kişisel defiler hamile karşı ileri sürülemez. TTK'nın 687. Maddesi gereği davacı tarafça davalı hamilin, senedi iktisap ederken senedin bedelsiz olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği ve buna rağmen borçlunun zararına hareket ettiğinin ispat edilemediği, yemin deliline de dayanılmamış olduğu anlaşılmakla davanın reddin edair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; * Asıl dava dosyasında; 1-Davacı .... Yapı San. Ticaret Limited Şirketi ve ...... Pet. İnş. Malz San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı tarafından açılan davanın reddine,
2-Davacı .... Yapı San. Tic. Ltd. Şti'nin menfi tespit talebinin reddi ile istirdat davasının kabulü ile 4.500.000,00-TL'nin 2.000.000,00-TL'lik kısmına 03.12.2025 tarihinden 2.500.000,00-TL'lik kısmına 12.01.2026 tarihinden itibaren olmak üzere avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, * Birleşen davanın reddine;
3-Asıl Dava Yönünden; a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 307.395,00TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 76.848,75TL harcın mahsubu ile bakiye 230.546,25TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davacı .... Yapı San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan 76.848,75TL peşin harç, 615,40TL başvuru harcı ve 5.188,00TL keşif harcı olmak üzere toplam 82.652,15TL harcın davalıdan tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,
c)Davacı ..... Yapı San. Tic. Ltd. Şti. yargılamada bir vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın kabul oranına göre hesaplanan 609.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,
d)Davacı ..... Yapı San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sarf edilen 20.000,00TL bilirkişi ücreti, 3.470,00TL keşif araç ücreti, 569,00TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 24.039,00TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Birleşen Dava Yönünden; a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 732,00TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 42.693,75TL harçtan mahsubu ile bakiye 41.961,75TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine, b)Davalı yargılamada bir vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın ret oranına göre hesap ve takdir olunan 367.000,00TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya ödenmesine,
e-imza e-imza e-imza e-imza
c)Davacılar tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.02/09/2026
Başkan ... Üye .... Üye ..... Katip .... e-imza e-imza e-imza e-imza