İlk Derece Mahkemesi 2024/943 E. 2025/261 K.

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/943 Esas KARAR NO : 2025/261 DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/11/2024 KARAR TARİHİ : 18/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı tarafından müvekkili aleyhine İzmir...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla taraflar arasında açık nokta sözleşmesi bulunduğundan bahisle yatırım tutarının iadesi ve cezai şartın ödenmesi talebiyle 7 örnek ilamsız takip başlatıldığını, her ne kadar açık nokta sözleşmesine dayanarak müvekkili aleyhine takip başlatılmışsa da müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, davacı müvekkilinin, davaya konu icra takibinde taraf sıfatı bulunmadığını, davalı alacaklı taraf her ne kadar 01.02.2019 tarihli açık nokta sözleşmesine dayanarak... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile birlikte müvekkili ... aleyhine takip başlatmışsa da limited şirket ortaklarının üçüncü kişilere karşı sorumluluklarının sınırlı bir sorumluluk olduğunu, davalının sözleşmeyi tek taraflı feshinin mümkün olmadığını, davalı tarafından gerçekleştirilen İzmir... Noterliğinin...yevmiye numaralı sözleşmenin feshine yönelik fesih ihtarının sözleşme hükümlerine, yasaya ve usule aykırı nitelikte olduğunu, sözleşme tetkik edildiğinde görüleceği üzere davalı ve dava dışı üçüncü kişi olan şirket arasında akdedilen sözleşmenin 3. maddesinde 30.000 litre miktarındaki ürünün satışının taahhüt edildiğini ve herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın satış miktarının tamamlanmasıyla birlikte sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğinin hüküm altına alındığını, hal böyle iken davacının pandemi döneminde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesinin mümkün olmadığını,COVID-19 salgını veya bu salgın kapsamında alınan tedbirlerin sözleşmenin ifasını imkansız hale getirdiğinin ispatlanması halinde mücbir sebebin gerçekleştiğinin kabul edileceğini, müvekkili aleyhine telafisi mümkün olmayan zararlar doğabileceğinden yargılama sonuna dek icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ettiklerini belirterek davanın kabulüyle, müvekkilinin İzmir...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından davalı alacaklıya borcu bulunmadığının tespitine, takipte haksız ve kötüniyetli olan davalının, takip konusu alacak tutarlarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı şirket... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti arasında 01/02/2019 başlangıç tarihli açık satış sözleşmesi imzalandığını. imzalanan sözleşme kapsamında, davacı ve dava dışı şirketin 30.000,00 litre miktarındaki ürünü müşterilere satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, bununla birlikte müvekkili şirket tarafından da kendilerine dava dışı distribütör ... Tic. Ltd. Şti. Aracılığı ile 170.000,00-TL tutarın yatırım tutarı verildiğini, yine aynı sözleşmenin 20. maddesi uyarınca da sözleşmeye aykırı davranılması halinde, yatırım tutarı ile aynı miktarda olan 170.000,00-TL cezai şartın isteneceğinin hüküm altına alındığını, sözleşme imzalanırken ki şirket yetkilisi olan davacı tarafından hem şirketin yetkilisi olması sebebiyle şirket adına hem de şirket kaşesinin üzerine attığı imza haricinde anılı sözleşmeye kendi adına attığı imzası nedeniyle kendi adına imzaladığını, nitekim davacı tarafça da imzanın kendilerine ait olmadığı yönünde herhangi bir itirazı bulunmadığı gibi, kendine katkı payının ödenmediğine ilişkin de bir itirazları bulunmadığını, davacı tarafın her ne kadar sözleşmenin tarafı olmadığını iddia etmekte ise de taraflarınca İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinin davacının şirket ortağı olması sebebiyle değil, müvekkili şirket ile aralarında imzalanan açık satış sözleşmesini kendi adına imzalayarak sözleşmenin tarafı olması nedeniyle yapıldığını, bu kapsamda davacı tarafından imzalanan sözleşmenin sadece şirket adına değil, kendi adına da imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davacı ve dava dışı şirketin bira ürünlerini satmaması sebebiyle feshedildiğini, imzalanan sözleşme kapsamında karşı tarafın toplamda 30.000,00 litre bira ürünü satmayı taahhüt ettiğini ancak sadece 9.993,87 Litre sattığını, daha fazla satıldığı yönünde de herhangi bir iddiada bulunmadıkları gibi, bunun aksi yönde bir delil de mahkemeye sunulmadığını, bu nedenle, müvekkil şirketin ve dava dışı distribütör şirketin üzerine düşen bütün yükümlülükleri yerine getirmesine karşın, davacı ve dava dışı ...Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sözleşme hükümlerine riayet etmediğini, taraflarınca yapılan araştırma ve tespitler sonucunda, davalının işletmesini kapattığı/devrettiği, sözleşmeye aykırı hareket ettiği, TAPDK belgesini yenilemediği ve artık daha fazla da satamayacağı da göz önünde bulundurularak; sözleşmenin ifasının mümkün olmadığı için, davacının Ocak 2020 tarihinden itibaren ürün almadığı gözetilmiş ve taraflarınca işbu sözleşmenin İzmir... Noterliği'nin... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haklı olarak feshedildiğini, davacı tarafın kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talebinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddine, davacı aleyhine takip borcunun %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, dava masraf ve vekalet ücretinin davacı aleyhine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVA KONUSU : Açılan dava, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı icra dosyasından davalı alacaklıya borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesi taleplerine ilişkindir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE Görev hususu, kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Öte yandan, HMK'da mahkemenin görevli olması, dava şartları arasında sayılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesi; TTK'nın 16/2. maddesinde "Kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları" düzenlemesi benimsenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır. Somut olayda, davacının vergi mükellefiyetinin bulunmadığı, şirket ortağı olmasının başlı başına tacir sayılmasını gerektirmeyeceği, davacının tacir sıfatını haiz olmadığı ve ticari işletmesinin bulunmadığı ve bu sebeple uyuşmazlığın davacının ticari işletmesi ile ilgili de olmadığı, davanın nispi ticari dava olarak kabulü için her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirir mahiyette bulunması gerektiği, açıklanan gerekçeler dikkate alındığında mahkememizin görevli olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü noktasında görevli mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, usul ekonomisi ve yargılamanın süratle bitirilmesi ilkeleri nazara alınarak ve takdiren dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Her ne kadar Mahkememizce 15/11/2024 tarihinde "..2-Davacı vekilinin İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibi kapsamında icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi talebinin, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72/3. maddesi gereğince dava değeri olan 340.000,00-TL'nin %15'si oranında olmak üzere 51.000‬,00-TL nakit teminat bedelinin mahkememiz veznesine yatırılması ya da 51.000‬,00-TL bedelli kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkememize ibrazı koşuluyla KABULÜNE, -Teminat bedeli mahkememiz veznesine yatırıldığı veya teminat bedelini içeren müddetsiz bir banka teminat mektubu mahkememize ibraz edildiği takdirde İzmir... İcra Dairesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyada icra veznesine yatırılan para varsa bu paranın veya yatırılacak olan paranın dava değeri olan 340.000,00-TL'lik KISMININ ALACAKLIYA ÖDENMEMESİNİN İSTENİLMESİNE,..." dair karar verilmiş ise de davacı tarafından teminat bedeli yatırılmadığı gibi teminet bedelini içeren müddetsiz bir banka teminat mektubu da mahkememize sunulmadığından işlem yapılmamıştır.) HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Görevli mahkemenin İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olması ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE, 2- HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın görevli İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE, 3-HMK'nun 331(2) maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine, 4-HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde görevli mahkemeye gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına, Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/03/2025

Katip... ¸e-imza

Hakim ... ¸e-imza