İlk Derece Mahkemesi 2024/702 E. 2025/357 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/702 Esas KARAR NO : 2025/357 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/10/2024 KARAR TARİHİ : 17/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkili şirket bünyesinde 09.04.2018 - 09.06.2023 tarihleri arasında; Kıdemli Araştırma Uzmanı, Kıdemli Mekanik Tasarım Uzmanı, GKK&Tedarikçi Geliştirme Mühendisi, Kalite Mühendisi olarak çalıştığını, davalı ile müvekkili şirket arasında, davacının işe girişi esnasında her sayfasını imzaladığı iş sözleşmesi akdedildiğini, davalının iş akdini 06.06.2023 tarihli dilekçe ile feshetmiş olduğunu, müvekkili şirketi tarafında da davalının iş akdi fesih iradesi talebi doğrultusunda dilekçesinin işleme konulduğunu, ancak davalının, iş sözleşmesinde yer alan rekabet kaydına aykırı davranarak müvekkili şirket ile aynı alanda hizmet veren ... Firmasında çalışmaya başladığını, somut olay çerçevesinde davalıya karşı sözleşmeye aykırı davranmasından dolayı İzmir... İcra Dairesi... E. Sayılı dosyası ile İcra takibi başlatıldığını fakat davalı tarafından icra takibine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde itiraz edildiğini. davalının iş sözleşmesinin "Özel Şartlar" yan başlığı altında yer alan 6. Maddesi gereği rekabet yasağı hükümlerine aykırı davranılması halinde en son brüt aylık ücretinin 10 katı tutarında cezi şart (cezai şart) ödemeyi kabul ve taahhüt edeceği kaydının bulunduğunu, beyaz Eşya alanında çalışan şirketlerde her ürün grubunun ARGE'si bulunduğunu, ARGE'lerin kendi ürün gruplarının seri üretimlerine yönelik çalışmalar yaptığını, ancak davalının istifa etmeden önce çalıştığı daha merkezi olan YTAG'de daha çok geleceğe dönük ve konsept ürünler, inovasyon merkezli tasarımlar yapıldığını, bu bölümde yapılan tasarımların sadece belli bir ürünün tasarımından değil, bütün ürün gruplarını (buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, kurutma makinesi v.s...) kapsayacak şekilde gerçekleştirildiğini, davalının da görev tanımı gereği bu alandaki rekabet açısından belirleyeci olan tüm bilgi ve birikime sahip olduğunu, benzer ürün gruplarında ve benzer pazarlarda faaliyet gösteren rakip firmalara elde ettiği bu bilgileri rahatlıkla uygulayabilecek bir pozisyonda çalıştığını, iş ilişkisi sırasında know-how ve good-will (iyi niyet) gibi değerli bilgileri elde eden işçinin, iş sözleşmesinin sona ermesinin ardından rakip bir işletmeyle iş ilişkisi kurması veya kendi hesabına rakip bir işletme açması suretiyle eski işvereniyle rekabet etmesinin ciddi bir olasılık olduğunu beyanla haklı davanın kabulü ile davalı borçlunun borca itirazının iptaline, takibine devamına, davalı borçlu aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yasal düzenlemeler ve güncel içtihatlar göz önüne alındığında, davanın görevli olmayan bir mahkemede ikame edildiğini, görevli Mahkemenin İş Mahkemesi olduğunu, öncelikle davanın usulden reddi gerektiğini, davaya konu olan ''matbu'' rekabet yasağı kaydının hukuka, anayasaya, insan haklarına, çalışma serbestisine ve güncel yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, dava konusu edilen iş sözleşmesinde ki rekabet yasağı kaydının ayrı bir sözleşme şeklinde değil, hizmet sözleşmesi içinde matbu olarak düzenlendiğini ancak iş bu kayıt rekabet yasağının kanunda belirtilen bağlayıcı şartları taşımamakta, müvekkilinin anayasa ve kanunlarla koruma altına alınan tüm haklarını zedeleyici bir kayıt olmaktan öteye geçmediğini, müvekkilinin İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği mezunu olduğunu, kendisini alanında geliştirerek ülkesine, üretime faydalı, donanımlı bir Makina Mühendisi olduğunu, işverenin faaliyet konusunu oluşturan ifadesinin açıkça müvekkilin ...Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin üretimini yaptığı ve pazarladığı hiçbir ürüne ilişkin sektörde çalışmamasını emretmekte ve aşırılık içermekte olduğunu, faaliyet konusu bakımından sınırlandırılmamış, hizmet sözleşmesinin içinde yer alan ve şirket nezdindeki tüm çalışanlara okutulmadan ve iradeleri alınmaksızın imzalatılan işbu matbu rekabet sözleşmesi kaydının müvekkilin sektör ve alan fark etmeksizin her şekilde mesleğini ifa etmesine engel, çalışma özgürlüğünü ve iktisadi geleceğini kısıtlamaya yönelik bir tek taraflı bir kayıt olduğunu, müvekkilinin İlgili rekabet yasağı kaydı ile davacı firmadan ayrıldıktan sonra yalnızca Karadeniz ve Doğu bölgelerinde çalışmasının beklendiğini, müvekkilinin Ege, Akdeniz, Marmara ve İç Anadolu bölgeleri haricinde (Karadeniz Bölgesi, Doğu bölgeleri) kendi meslek alanında çalışabileceği herhangi bir alan ve sanayi girişimi bulunmadığını, bilindiği üzere tüm otomobil fabrikaları, elektronik firmalarına ait fabrikalar, firmaların yatırım planları ve saha, coğrafi, liman yakınlığı, iklim ve lojistikten kaynaklanan maliyet etmenleri göz önünde bulundurularak Ege, Marmara ve İç Anadolu bölgelerine konuşlandırıldığını, müvekkilinin davacı ...şirketi ile şu an çalıştığı ... şirketinde yaptığı iş ve bulunduğu pozisyonun tamamen farklı olduğunu, müvekkilinin ...şirket bünyesinde Kurutma Fabrikasında Kalite ve Arge departmanlarında görev aldığını, ... Anonim Şirketi'nde ise, Çamaşır Makinesi Fabrikasında uzman kademesinde bir mühendis olarak çalıştığını, davada işverene ait işlerden hangisi ya da hangileri ile sınırlandırıldığının net biçimde belirtilmediğini, çalışma alanlarının ucu açık bırakıldığını rekabet yasağı kaydının tamamen müvekkilin ekonomik olarak yıkımına neden olacak şekilde ikame edildiğini beyanla haksız, kötü niyetli, usule ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulü itirazlr doğrultusunda usulden, esasa girilmesi halinde ise esastan reddine, davacı yan aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER: 1-Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları Davacı şirketin en son sicil kaydı ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden celp edilerek dosya arasına alınmıştır. 2-09.04.2018 tarihli Belirsiz Süreli Hizmet Sözleşmesi 3-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı/davacı ...Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, borçlu/davalı... aleyhine sözleşmeden kaynaklanan cezai şart bedeline ilişkin 05.10.2023 tarihinde başlatılan ilamsız takipte 429.068,20-TL alacağın tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 10.10.2023 tarihli itiraz dilekçesi ile alacaklıya herhangi bir borcun bulunmadığından bahisle icra takibine, ödeme emrine, işlemiş faize, alacağa ve alacağın tüm ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine İcra müdürlüğünün 10.10.2023 tarihli kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 4-Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü kayıtları Davalının hizmet döküm cetveli İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. 5-Davalının ...Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. nezdinde bulunan özlük dosyası 6-... A.Ş.yazı cevabı Mahkememizce dava dışı ... A.Ş.'ye, davalının şirketlerinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren hangi pozisyonlarda çalıştığı ve çalıştığı pozisyonların organizasyon şemalarını gösterir kayıt ve belgeler ile davalının özlük dosyasının Mahkememize gönderilmesi hususunda yazılan müzekkereye verilen 15.01.2025 tarihli cevabi yazı ile davalı...' nın, Arge Görünüş-Gövde tasarım ekibinde, ilgili yapısal parçaların CAD tasarımları, rakip ürün incelemeleri, yeni ürün devreye alma çalışmaları, ilgili testlerin takibi ve yorumlaması, üretimde ya da sahada çıkan hatalara yönelik çözümlerin bulunması, bu çözümlerin ürüne uygulanması ve maliyet iyileştirme çalışmalarında aktif sorumluluk almakta olduğu, şuan Ankastre Ürün Squadımızda Developer olarak görev yaptığı, daha önce 07.08.2017-31.03.2018 tarihleri arasında proje asistanı olarak, yaklaşık 1 sene süreyle Çayırova ...’te çalıştığı, İzmir'e taşınma isteği sebebiyle ayrıldığı, İşletmelerinin Manisa’ya taşınma durumu sonrası kendisinin açık pozisyona başvurusu üzerine süreçlerin olumlu sonuçlanarak tekrar bünyelerinde çalışmaya başladığı bildirilmiş, yazı ekinde davalıya ait 2017 yılında ilk girişteki özlük dosyası ve 2023 yılında ikinci girişteki özlük dosyası ibraz edilmiştir. 7- Bilirkişi raporu Mahkememizce, davalının davacı şirket ve davacı şirketten sonra çalışmaya başladığı ... A.Ş.'de hangi pozisyonlarda çalıştığı, her iki şirketin faaliyet konularının aynı / benzer olup olmadığı, davalının davacı işverenin ticari veya teknik sırları hakkında bilgi edinme imkanına sahip olabilecek bir konumda çalışmış olup olmadığı ve buna göre bahsi geçen hüküm uyarınca rekabet yasağı anlaşmasının geçerli sayılıp sayılamayacağı hususlarında elektronik araç gerek ve beyaz eşya sektörü alanında uzman Makine Mühendisi ve Haksız rekabet alanında uzman Hesap bilirkişisinden oluşan heyetten aldırılan 05/03/2025 havale tarihli raporda özetle; Davalının, İzmir İli Bornova İlçesi ... doğum tarihli olup, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Makine Mühendisliği Fakültesinden (2013-2018) döneminde (3,02) mezun olarak (2019-2020) yılları arasında ...Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Fakültesinde Yüksek Lisans (3,68) Eğitimini tamamladığı, 09.04.2018 tarihinde ...Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. Manisa fabrikasında işe başladığı, 09.06.2023 tarihine kadar fabrikada çalıştığı, işten ayrılmış olduğu tarih itibariyle fabrikanın "Yenilikçi Teknolojiler Araştırma Gr. Böl." (YTAG) Araştırma Uzmanı olarak çalışmakta olduğu ve 09.06.2023 tarihinde kendi isteği ile fabrikadan istifa etmiş olduğu, dosyada yer alan "Staj Başlangıç Formu" nun incelenmesinden davalının Makine Mühendisliği öğrenciliği döneminde 10.07.2017 -04.08.2017 tarihleri arasında ... A.Ş. Çayırova Kampüsü, Çamaşır Makinesi İşletmesi Tuzla/İstanbul' da staj gördüğünün anlaşıldığı, Davacı ...Beyaz Eşya ve Tic. A.Ş. Fabrikasının Manisa Organize Sanayi Bölgesinde kurulu bir fabrika olup beyaz eşya ürün gamında (Buzdolabı, Derin Dondurucu, Çamaşır Makinesi, Kurutma Makinesi, Bulaşık Makinesi, Solo Fırın, Set Üstü Ocaklar, Mini Fırın, Mikrodalga Fırınlar, Aspiratörler, su sebili, Şarap Soğutucu v.b.) olduğu bu ürünlerin kendi arasında, değişik, kapasite ve renklerde üretilmekte olduğunun bilinmekte olduğu, dava dışı ... A.Ş. nin ise Eskişehir'deki Fabrikasında Buzdolabı ile diğer soğutucu ürünler ile Tuzla/İstanbul/Çayırova tesislerinde Çamaşır Makinesi /Kurutma Makinesi üretimi yapmakta olup ... A.Ş.' nin her iki fabrikasının ürün gamı incelendiğinde, davacı ...Beyaz Eşya ve Tic. A.Ş. Fabrikası tarafından üretilen (Buzdolabı, Derin Dondurucu, Çamaşır Makinesi, Kurutma Makinesi, Bulaşık Makinesi, Solo Fırın, Set Üstü Ocaklar, Mini Fırın, Mikrodalga Fırınlar, Aspiratörler, su sebili, Şarap Soğutucu v.b.) benzer ürünleri kapsadığının görüldüğü, internet ortamında yapılan incelemelerde özellikle Buzdolabı ve Çamaşır Makinesi ve Kurutma Makinesi olarak her iki fabrikanın da çok çeşitli kapasitelerde, tiplerde ve renklerde ürünlere sahip olduğunun anlaşıldığı, Davalı Makine Mühendisi...'nın Makine Mühendisliği öğrenciliği döneminde 10.07.2017 -04.08.2017 tarihleri arasında ... A.Ş. ...Kampüsü, Çamaşır Makinesi İşletmesi Tuzla/İstanbul' da staj gördüğü, daha sonra da (07.08.2017-31.03.2018) kısa bir süre de bu fabrikada Proje Asistanı olarak çalıştıktan sonra 09.04.2018 Tarihinde ...Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. Manisa Fabrikasında Makine Mühendisi olarak işe başlamış olduğu ve "Yenilikçi Teknolojiler Araştırma Gr. Böl." (YTAG) Araştırma Uzmanı olarak çalışmakta iken 09.06.2023 tarihinde kendi isteği ile Fabrikadan istifa etmiş olduğu ve 19/06/2023 tarihinde ... A.Ş. Tuzla /İstanbul Fabrikasında ARGE Elemanı olarak işe başladığının anlaşıldığı, Davalının, davacı fabrikanın Satış Departmanlarında (Yurt İçi- Yurt Dışı, İthalat- İhracat) çalışmadığı ve bu nedenle müşteri portföyüne erişme ve Ticari Sırra Sahip Olma İmkanı Olmadığı, günümüzde Çamaşır Makinesi ve Kurutma Makinelerinin çalışma sistemi ve sürelerinin bilgisayar yazılım programları ile takip edildiği (makine beyni) ve bu işin Bilgisayar/Yazılım Mühendisliği konusu olduğu, Makine Mühendislerinin genellikle gövde tasarımları üzerinde çalıştıkları bilinmekte olup, günümüz teknolojik imkanları ile benzer makinelerin çeşitli gövde tasarımlarına İnternet Ortamında erişilebilmekte olup, davalının, daha önce ... A.Ş.' de staj gördüğü ve kısa süre çalıştığı, sonrasında ...A.Ş.' de çalışmaya başladığı, davalının, davacının teknik sır olarak herhangi bir bilgisine sahip olduğu yönünde mesleki deneyim ve dosya içeriğinde yapılan incelemelerden bir kanaat hasıl oluşmadığı, Davalının işten 06.06.2023 tarihinde istifa etmiş olduğu, buna karşın son bordrosunun 09.06.2023 günü 9 günlük kıst döneme dair hazırlanmış olduğu, dosyaya sunulu davacının son tam çalışmalı Mayıs 2023 bordrosuna göre davalının aylık brüt kazancı 46.701,10-TL olup, davacının ise kıst döneme dair 42.906,20-TL olarak değerlendirilen brüt aylık kazanç üzerinden icra takibinde 429.068,20-TL talebi ile bağlı olabileceğinin görüldüğü, Yerleşik İçtihatlara ve Anayasal Çalışma Hürriyetine aykırı olmaması için işçi ile işveren arasındaki haksız rekabet sözleşmelerinin yer ve zaman olarak sınırlanmış olması gerektiği, bu durumda taraflar arasındaki rekabet sözleşmesinin yer unsuru bakımından geçerli olup olmadığının takdirinin Mahkemeye ait olduğu, Sonuç itibariyle; davalının, davacı fabrikanın satış departmanlarında (yurt içi- yurt dışı, ithalat- ihracat) çalışmadığı ve bu nedenle müşteri portföyüne erişme ve ticari sırra sahip olma imkanı olmadığı, davalının, davacının teknik sır olarak herhangi bir bilgisine sahip olduğu yönünde mesleki deneyim ve dosya içeriğinde yapılan incelemelerden bir kanaat hasıl oluşmadığı, rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Görev itirazı yönünden; Davalı tarafça iş mahkemesinin görevli olacağından bahisle görev itirazında bulunulmuştur. Eldeki dava, davalının imzaladığı belirsiz süreli hizmet sözleşmesi kapsamında davalının işten ayrıldığı tarihten itibaren bir yıl süreyle rekabet etmemeyi taahhüt etmesine karşın; akdin sona ermesinden sonra aynı alanda faaliyet gösteren şirkette çalıştığı ve rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayanmaktadır. İş aktinin devamı sırasında işçinin sadakat borcundan kaynaklanan rekabet etmeme yasağına aykırılık halinde, bu tür davalara bakmakla görevli mahkeme iş mahkemesidir. İş aktinin sona ermesinden sonra rekabet yasağına aykırı hareket edilmesi halinde ise, buna dayalı olarak açılacak dava niteliği itibariyle 6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi kapsamına girmekle ve bu kapsamdaki davalar TTK'nun 4/1-c maddesinin açık hükmü karşısında tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari davalardan olup, bu tür davalar ticaret mahkemelerinde incelenip karara bağlanır. (bknz Yargıtay HGK'nun 29.02.2012 tarih ve 2011/11-781 Esas, 2012/109 karar sayılı, 27.02.2013 tarihli, 2012/9-854 Esas, 2013/292 karar sayılı, Yargıtay 11. HD'nin 2015/12296 esas-2015/11445 karar sayılı emsal kararları). Bu durum karşısında davaya bakmaya Mahkememizin görevli olduğu değerlendirilerek davalının görev itirazının reddine karar verilmiştir. Davanın esası yönünden; Dava, İzmir... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasında iş sözleşmesinden kaynaklanan rekabet yasağının ihlaline dayalı cezai şartın tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasında uyuşmazlık, İzmir... İcra Müdürlüğünün...sas sayılı dosyasında iş sözleşmesinden kaynaklanan rekabet yasağının ihlaline dayalı cezai şartın tahsili istemli olarak başlatılan takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, davalının rekabet yasağını ihlal edip etmediği, sözleşmede yer alan rekabet yasağı hükmünün geçerli olup olmadığı, bu surette itirazın iptali şartlarının mevcut olup olmadığı konusunda noktalarında toplanmaktadır. Davacı tarafça, müvekkili ile davalı arasındaki 09.04.2018 tarihli belirsiz süreli hizmet sözleşmesi gereği davalının sözleşmede yer alan rekabet kaydına aykırı davrandığından dolayı sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağına ilişkin olarak İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe vaki davalının itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı taraf, takibe itiraz dilekçesinde alacaklıya borcun bulunmadığından icra takibine, ödeme emrine, işlemiş faize, alacağa ve tüm ferilere itiraz ettiklerini ve Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde de, davaya konu olan matbu rekabet yasağı kaydının hukuka, anayasaya, insan haklarına, çalışma serbestisine ve güncel Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, dava konusu edilen iş sözleşmesindeki rekabet yasağı kaydının ayrı bir sözleşme şeklinde değil, hizmet sözleşmesi içinde matbu olarak düzenlendiğini ancak bu kaydın rekabet yasağının kanunda belirtilen bağlayıcı şartlarını taşımadığını, müvekkilinin Anayasa ve kanunlarla koruma altına alınan tüm haklarını zedeleyici bir kayıt olmaktan öteye geçmediğini beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Taraflar arasında 09.04.2018 tarihinde imzalanan Belirsiz Süreli Hizmet Sözleşmesi ile davalının kalite mühendisi olarak davacı işverenin tesisleri ve işveren tarafından belirlenecek Türkiye Cumhuriyeti coğrafi sınırları içindeki sair işyerlerinde sözleşmede öngörülen şart ve süreler ile ücret dahilinde çalışması konusunda anlaşmaya varıldığı; Sözleşmenin rekabet yasağı kaydını içerir özel şartlar başlıklı 6.maddesinin ilgili kısmında yer alan düzenlemenin; "Personel, sözleşme süresince işverenle rekabet oluştursun veya oluşturmasın, başka bir işle uğraşamaz. Personel ayrıca iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir yıl süre ile Ege, Akdeniz, Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde; işverenin faaliyet konusunu oluşturan işleri kendi nam ve hesabına yapmamayı, bu işleri yapan yerlerde çalışmamayı, ortak veya benzeri sıfatlarla bulunmamayı, bu çerçevede işverenin faaliyet konusunu oluşturan ve merkezi yukarıda belirtilen bölgelerde bulunan şirketlerde çalışmamayı, işveren tarafından üretilmekte olan ürünlerden bazılarını veya birini üreten ve/veya pazarlama ve satışını faaliyet konusu yapan rakip şirket, firma, kuruluşlarla doğrudan doğruya veya dolaylı ortaklık ilişkisi kurmamayı, anılan yerlerde hissedar olmamayı veya sair bir sıfatla görev yapmamayı, personel, İşveren tarafından üretilmekte olan ürünlerden bazılarını veya birini hiçbir şekilde bizzat imal etmemeyi, satmamayı, ithal ya da ihraç etmemeyi işbu sözleşme uyarınca kabul ve taahhüt eder. Personel yukarıda belirtilen bentlerindeki sadakat ve rekabet yasağı hükümlerine aykırı davrandığı takdirde almakta olduğu en son brüt aylık ücretinin 10 katı tutarında cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt eder." Şeklinde kararlaştırıldığı görülmektedir. 6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi uyarınca, fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, işveren tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş veya ayrılan işçi tarafından haksız olarak feshedilmemiş olması, davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında işyerinin önemli müşteri çevresi veya üretim yönünden ticari sırlarına vakıf olabilecek bir pozisyonda çalışması ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri yeni işyerinde kullanmasının, önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin varlığı yeterlidir. Yani, rekabet yasağı kaydı karşısında, işverenin somut bir zarara uğraması gerekmemekte olup, işçinin yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak davacı işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunması aranmaktadır. 6098 sayılı TBK’nın 445/2 fıkrasına göre de “Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da irdelendiği üzere, somut olayda taraflar arasında imzalanan iş akdinin 09/04/2018 tarihinde yapıldığı, davalının davacı işyerinden 09/06/2023 tarihinde ayrıldığı anlaşılmaktadır. TBK.’nun md. 444/2 hükmü uyarınca rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olacağından bu kapsamda yapılan değerlendirmede, davalının ...Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. Manisa fabrikasında 09.06.2023 tarihinde işten ayrılıncaya kadar “Yenilikçi Teknolojiler Araştırma Gr. Böl.” araştırma uzmanı olarak çalıştığı, davcı şirketten ayrıldıktan sonra ... A.Ş.'nin arge görünüş-gövde tasarım ekibinde, ilgili yapısal parçaların CAD tasarımları, rakip ürün incelemeleri, yeni ürün devreye alma çalışmaları, ilgili testlerin takibi ve yorumlaması, üretimde ya da sahada çıkan hatalara yönelik çözümlerin bulunması, bu çözümlerin ürüne uygulanması ve maliyet iyileştirme çalışmalarında görev aldığı, halen ankastre ürün sguadında developer (ankastre ürün geliştirme ekibi) olarak görev yapmakta olduğu; davalının davacı fabrikanın satış departmanlarında (yurt içi- yurt dışı, ithalat- ihracat) çalışmadığı ve bu nedenle müşteri portföyüne erişme ve ticari sırra sahip olma imkanı olmadığı, günümüzde çamaşır makinesi ve kurutma makinelerinin çalışma sistemi ve sürelerinin bilgisayar yazılım programları ile takip edildiği ve bu işin bilgisayar/yazılım mühendisliği konusu olduğu, makine mühendislerinin genellikle gövde tasarımları üzerinde çalıştıkları bilinmekte olup, günümüz teknolojik imkanları ile benzer makinelerin çeşitli gövde tasarımlarına kolayca internet oramında dahi erişilebildiği, davacının teknik sır olarak bilgiye sahip olamayacağı kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan, TBK.'nun md. 445 hükmü uyarınca; rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz. Anılan yasal düzenlemeye göre, rekabet yasağının geçerli olabilmesi için "yer" bakımından da sınırlandırılması gerektiği, rekabet yasağı sözleşmesinin, işçinin ekonomik geleceğini tamamen olumsuz yönde etkileyecek genişlikte bir coğrafi alan için düzenlenmesinin söz konusu olamayacağı, aksi durumda geçersiz olacağı açıktır. Zira, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Çalışma ve Sözleşme Hürriyeti başlığı altında düzenlenen 48. ve devamı maddelerinde herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahip olduğu anayasal teminat altına alınmıştır. TBK.'nun md. 26 hükmüne göre, taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler denilmekle birlikte md. 27 hükmünde kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüz olacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin tarafları, sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde sözleşmenin konusunu belirlemede özgür iseler de bu özgürlüğün sınırsız ve sonsuz olduğu söylenemez. Sözleşmede öngörülen rekabet yasağı; ancak işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürmeyecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun sınırlamalar içeriyor ise geçerlidir. Somut uyuşmazlıkta, rekabet yasağı süresinin 1 yıl olarak düzenlendiği ve yer olarak Ege, Akdeniz, Marmara ve İç Anadolu bölgeleri olarak sınırlama bulunduğu, davacı şirketin beyaz eşya ve elektronik sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğu, bu tür faaliyetlerin ticaretin ve nüfus yoğunluğunun en fazla illerde gerçekleştirilebileceği, süre ve yer ile iş niteliğinin somut olay dikkate alındığında davalının ekonomik özgürlüğünü sınırlayarak ekonomik durumunu önemli ölçüde sarsacağı ve hakkaniyete aykırı olacağından rekabet yasağına ilişkin taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olmayacağı kanaatiyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir. (Bu yönde bknz. Yargıtay 11.HD 2017/4900 E. 2019/3973 K. 2016/2751 E.- 2017/1589 K., 2016/5641 E.-2017/1255 K., 2015/4311 E.-2015/11343 K). Davacının takipte kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN REDDİNE, 2-Koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 7.327,42-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 6.712,02-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun... nolu başvuru dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 68.360,23 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 17/04/2025

Katip... E imza

Hakim... eimza