İlk Derece Mahkemesi 2024/640 E. 2025/1150 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/640 Esas KARAR NO : 2025/1150

DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/07/2024 KARAR TARİHİ : 15/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kuyumcukent’te ayar evi işleten müvekkilin, davalı tarafından aynı bölgede ayar evi kurulup işletilmesi nedeniyle haksız rekabete maruz kaldığını, davalının 5362 sayılı Kanun gereği ticari faaliyette bulunma yetkisi bulunmamasına rağmen ayar evi işletmek suretiyle sektörde tekelleşme algısı yarattığını, bu durumun emek ilkesine ve TTK m.55 hükümlerine aykırı olduğunu, davalı faaliyeti sonrası müvekkilin iş hacminin yaklaşık %30 oranında daraldığını, bu nedenle haksız rekabetin tespiti ve men’i ile şimdilik 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini, yargılama süresince telafisi güç zararlar doğacağından ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, delil olarak vergi levhası, kira sözleşmesi, arabuluculuk tutanağı, tanık, keşif ve bilirkişi incelemesine dayanıldığını ileri sürerek davanın kabulünü talep ettiğini bildirmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında kurulduğu, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olduğunu, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nün 17.12.2007 tarihli 004 sayılı, 17.06.2009 tarihli 018 sayılı ve 20.02.2024 tarihli 066 sayılı yetki belgelerine dayanarak 17.06.2009 tarihinden bu yana Kuyumcukent’te yetkili ayar evi olarak yasal faaliyette bulunduğunu, bu hizmetlerin TBK m.57 ve TTK m.55-56 kapsamında haksız rekabet teşkil etmediğini, davacının somut hiçbir hukuka aykırı fiil ortaya koymadığını, cirolarının düştüğüne ve Kuyumcukent’te yaklaşık 50 ayar evi bulunduğuna dair iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Darphane kayıtlarına göre Kuyumcukent’te yalnızca 9 yetkili ayar evi bulunduğunı, ayrıca davacının Kuyumcukent’teki ayar evi faaliyetine ilişkin İTO kaydının 24.07.2023 tarihinde kapandığını ve davacının müvekkilden önce faaliyette bulunduğunu iddiasının da resmi kayıtlarla çürütüldüğünü, bu haliyle davanın mesnetsiz ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirtilerek, davanın ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, davalının haksız rekabet eylemlerinin tespiti ve men'i ve son olarak meydana gelen maddi ve manevi zararın tazmini talebine ilişkindir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya haksız rekabet alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; Dosyada davalı tarafça mübrez Darphane ve Damga Matbaası Kurumunun 17.12.2007 tarih ve 004 sayılı ve 17.06.2009 Tarih ve 018 sayılı yetki belgeleri ile davalı Yönetim Kurulunun 21.06.2006 Tarih ve 04 sayılı ve 14.04.2009 Tarih ve 14 sayılı kararı doğrultusunda; ... Tic.Ltd. Şti. nezdinde ne tür hizmetlerde bulunduğu, bu şirketin Oda ile bağlantısının ne olduğu, bağımlı olarak ya da bağımsız bir şekilde faaliyet gösterip göstermediği hususunun tespiti için ... Tur.Ltd.Şti’ne ait kayıtların İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden, yetki verilmesi hususuna ilişkin kayıtların ise Darphane ve Damga Matbaası Kurumu’ndan celbinin gerektiği, ayrıca Heyetimize sektör bilirkişisi de eklenerek kuyumculukta Ayarevi kurulması, işletilmesi ve gerek davalı üyeleri gerekse diğer kişilerle olan sektörel bağının değerlendirilmesinden sonra haksız rekabet hususunun gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin değerlendirilebileceği şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya haksız rekabet alanında uzman ve sektör bilirkişisi (kuyumculukta ayarevi kurulması ve işletilmesi) bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle davalı şirketin İstanbul Kuyumcu Esnaf ve Sanatkarları Odası bünyesinde kurulmuş Oda’ya bağlı bir şirket olduğu, davalı şirketin İstanbul Kuyumcu Esnaf ve Sanatkarları Odası tarafından 5362 Sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu hükümlerine çerçevesinde mesleki ve sektörel yardımlarda bulunmak amacıyla kurulduğu, özel ayar evi yetki belgesi çerçevesinde ayar evi hizmeti verdiği, sektör bilirkişisinin değerlendirmesine göre sektörü denetleyen bir unvanı bulunduğundan ve daha kurumsal olduğu düşünüldüğünden dolayı kurum ve kuruluşlar genelde İko’yu tercih etmekte oldukları, bu faaliyet ve hizmetlerin diğer ayar evi, bilirkişik mesleği yapanlar ya da hizmet verdiği alanının içinde olanları olumsuz yönde etkilemekle birlikte, TTK 54 vd maddeleri anlamında düsürlük kuralına aykırı serbest rekabet ortamını bozan unsurlarının bulunmadığı bu nedenle haksız rekabet koşullarının oluşmadığı şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. 6102 Sayılı TTK'nun 54/2 maddesinde; "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükmü düzenlenmiş, yine aynı Kanunun dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlıklı 55/1-a maddesinde; "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak, Kendisini, mallarını, iş ürünlerini, faaliyetlerini, fiyatlarını, gerçeğe aykırı, yanıltıcı, rakibini gereksiz yere kötüleyici veya gereksiz yere onun tanınmışlığından yararlanacak şekilde; başkaları, malları, iş ürünleri veya fiyatlarıyla karşılaştırmak ya da üçüncü kişiyi benzer yollardan öne geçirmek", aynı Kanunun 55/1-c maddesinde; "Kendisine emanet edilmiş teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden yetkisiz yararlanmak, Üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden, bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş veya sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanmak, aynı Kanunun 55/1-d maddesinde; "Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; özellikle, gizlice ve izinsiz olarak ele geçirdiği veya başkaca hukuka aykırı bir şekilde öğrendiği bilgileri ve üretenin iş sırlarını değerlendiren veya başkalarına bildiren dürüstlüğe aykırı davranmış olacağı aynı Kanunun 55/1-e maddesinde; "İş şartlarına uymamak; özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan olan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olacağı" hüküm altına alınmıştır. 6102 sayılı TTK'nun 56. maddesinde ise; haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin önlenmesini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, kusur varsa zararın tazminini isteyebileceği belirtilmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin İstanbul Kuyumcu Esnaf ve Sanatkarları Odası bünyesinde kurulmuş oda’ya bağlı bir şirket olduğu, davalı şirketin İstanbul Kuyumcu Esnaf ve Sanatkarları Odası tarafından 5362 Sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu hükümlerine çerçevesinde mesleki ve sektörel yardımlarda bulunmak amacıyla kurulduğu, özel ayar evi yetki belgesi çerçevesinde ayar evi hizmeti verdiği, sektörü denetleyen bir unvanı bulunduğundan ve daha kurumsal olduğu düşünüldüğünden dolayı kurum ve kuruluşlar genelde İko’yu tercih etmekte olduklar ancak bu hususun davalının ayrıca hukuka aykırı eylemine rastlanılmadığı anlaşılmakla TTK 54 vd maddeleri anlamında dürüstlük kuralına aykırı olmadığı ve serbest rekabet ortamını bozan unsurlarının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle davalının haksız rekabet oluşturan eylemi bulunmadığı anlaşılmakla dosyadaki bilgi ve belgeler davacının iddiasının ispatı için yeterli görülmemiştir. HMK’nın ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; alacak iddiasının davacı tarafça ispatı gerekmekle bu husus ispatlanamadığından, davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 615,40 TL ilam harcından peşin alınan 3.415,50 TL harcın toplamı olan 3.415,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.800,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından sarf edilen 18,00 TL'nin posta gideri davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine, 7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair,tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 15/12/2025

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır