İlk Derece Mahkemesi 2024/636 E. 2026/475 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/636 Esas KARAR NO : 2026/475

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/11/2024 KARAR TARİHİ : 29/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.05.2024 tarihinde saat 16:10 sıralarında ... Mahallesi D-020-06 karayolu bağlantı noktasında davalı ...' ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile müvekkili şirkete ait ... plakalı minibüse vurması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalılardan araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç kaza tutanağına göre % 100 kusurlu olduğunu, meydana gelen maddi hasarlı olay nedeniyle Davalı Sigorta şirketine 24/09/2024 tarihinde müvekkili şirket tarafından sigorta ön başvuru yapılıp akabinde taraflardan sigorta şirketi ve diğer davalı taraflar ile birlikte Zorunlu Ticari Arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu, dava açılmadan önce ticari dava niteliği bakımında dava ön şartı nedeniyle arabuluculuk süreci başlatılmış ancak arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanmadığına yönelik arabuluculuk son tutanağı düzenlendiğini, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkili şirketin aracı bu hususta bakiye maddi hasar tazminatı, değer kaybı ve kazanç kaybı meydana geldiğini, dava konusu müvekkili şirkete ait aracın maddi hasarı için kusurlu davalı şahısların aracının kusurlu olması hasebiyle davalıların aracının trafik sigortası ... Sigorta şirketince 2024 T .../1 açılan dosya yapılan eksper çalışmasında müvekkili şirkete ait olan aracın toplam onarım bedeli 526.948,88 TL maddi hasar oluştuğu trafik sigorta şirketi poliçe limiti dahilinde 200.000,00 TL müvekkili şirketin hesabına gelerek şirket tarafından da aracını tamir edildiği işletmeciye ödediğini, bu hususa sigorta şirketi tarafından yapılan poliçe limiti miktarı ödendikten sonra 326.948.88 TL kalan maddi hasarın bakiyesi bulunduğunu, talepleri hiçbir gerekçe göstermeden, hiçbir yasal delil sunmadan, haksız, hukuksuz ve sigorta şirketi olarak tüm yükümlülüklerine aykırı davranarak ödeme yapılmamış olması sebebiyle huzurda bulunan maddi tazminatı ve değer kaybı tazminatı için belirsiz alacak davasını davasını açma zaruretinin doğduğunu, değer kaybı hesaplaması için 10.07.2024 tarihli kaza neticesinde müvekkili aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için dosyanın alanında uzman bilirkişiye verilmesi için değer kaybı hesaplaması, Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli 31269 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 17.07.2020 tarihli kararı ile KTK Madde 90'ın iptal edilen kısımları da dikkate alınmak suretiyle değer kaybı raporunun 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine uygun, “Serbest Piyasada Oluşan Değer Azalması” yöntemine göre Değer kaybı hesaplaması yapılmasını talep ettiğini, ayrıca müvekkilinin aracı ticari bir araç olması yolcu transfer işi ile iştigal olduğundan aracın onarımı nedeniyle günlük iş kaybı yani kazanç kaybı tazminatı meydana geldiğini, kazanç kaybı tazminatı sigorta şirketi dışında sadece sürücü ve aracın malikine karşı talep edildiğini, aracın tamir süresi geçirdiği süre zarfında araç hiç çalışmamış davalıların kusurundan kaynaklı kazanç kaybı için işbu davamızda alacağın taraflar arasında belirsiz ve çekişmeli olması nedeniyle kazanç kaybı zararı taleplerinin bilirkişi marifetiyle tespitiyle kazanç kaybı zararı taleplerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğu anda taleplerinin HMK 107. Madde uyarınca arttırmak üzere şimdilik 100 TL kazanç kaybı talebinin bulunduğunu, öncelikle ve ivedilikle kötü niyetle yapılması muhtemel devir ve temliklerin engellenmesi ve mal kaçırmanın engellenmesi amacıyla davalı adına kayıtlı ... plakalı araç üzerine ihtiyati haciz (tedbir) konulmasına, talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptıracak bilirkişi incelemesiyle tespit edilebileceği baz alınarak, ... plaka aracın 01.05.2024 tarihinde karıştığı kaza neticesinde gördüğü hasar üzerine meydana gelen maddi hasar bakiye tazminatı, değer kaybı ve kazanç kaybı zararın tazmini istemi hakkında 6100 sayılı yasa'nın107.maddesi uyarınca şimdilik toplam 300 TL belirsiz alacağın; maddi hasar bakiyesi tazminatı için; 6100 sayılı yasa'nın 07.maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik maddi hasar bakiyesi tazminatı için 100 TL tazminat ile işbu tazminat miktarına olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan istenilmesine karar verilmesini, değer kaybı için; 6100 sayılı Yasa'nın 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik değer kaybı için 100 TL tazminat ile işbu tazminat miktarına olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan istenilmesine karar verilmesini, kazanç kaybı için; 6100 sayılı Yasa'nın 07.maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik kazanç kaybı için 100 TL tazminat ile işbu tazminat miktarına olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen davalı araç maliki ... ve araç sürücüsü ... 'dan istenilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı taraflardan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından trafik poliçesi teminat limitlerinin tüketildiği ispat edilemediğinden huzurdaki davanın reddini talep ettiğini, davacı tarafından trafik poliçesi teminat limitlerinin tüketildiği ispat edilmediğinden huzurdaki davanın reddini talep ettiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, müvekkili şirketin sorumluluğu, ZMSS poliçesi limitleri üzerinde kalan kısım ile sınırlı olması gerektiğini, davacının, ... plakalı araçta oluşan maddi hasar ve değer kaybı nedeniyle huzurdaki davayı ikame ettiğini, ancak ihtiyari mali mesuliyet sigortasının kapsamına, gerçek zarar dahil olup sorumluluğu zorunlu mali mesuliyet sigortası limitinin bitiş noktasında başlayacağını, hükmedilen tazminattan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi limiti mahsup edildikten sonra kalan miktarın ihtiyari mali mesuliyet sigortasından tahsiline karar verilmesi gerektiğini, hiçbir surette kabul manasına gelmemekle beraber, müvekkili şirketin sorumluluğu yalnızca zorunlu mali mesuliyet sigortası limitlerini aşan zararlarda ve yalnızca aşan kısım için söz konusu olabileceğini, ZMMS limitini aşmayan zararlardan, müvekkili şirketin sorumlu tutulması mümkün olmadığını, huzurdaki dava konusu kaza 01.05.2024 tarihinde meydana geldiğini, kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limitleri maddi hasar araç başına 200.000,00 TL olduğunu, bu limitlerin tüketilmeden müvekkili şirketin sorumluluğu doğmayacağından huzurdaki davanın reddini talep ettiğini, ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartları A.1. maddesi gereği; anılan poliçe ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatları tükendikten sonra devreye girebileceğini, kaza tarihi itibariyle ZMMS teminatları 200.000,00 tl olduğunu, sözü geçen limit tüketilmeden ihtiyari mali sorumluluk teminatı devreye giremeyeceğinden; huzurdaki başvurunun reddini talep ettiğini, davacı lehine sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına, öncelikle davacının huzurdaki kaza sebebi ile kasko sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı hususunun netleştirilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından mükerrer ödeme yapılmasının ve davacı lehine sebepsiz zenginleşmenin önüne geçmek adına başvuranın kasko sigortacısına müzekkere yazılarak kaza tarihi ve başvurucu araç bilgisi ile hangi konuda ödeme yapıldığının sorulmasına karar verilmesini, şayet bu husus mümkün değil ise başvuru sahibine kesin süre verilerek ilgili bilgi ve belgelerin kendisi tarafından kasko sigorta şirketinden istenerek dosyaya sunulmasını talep ettiğini, davacı huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, bu sebeple huzurdaki başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle reddini talep ettiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde komisyona başvuruda bulunulması gerektiğini, bu sebeple zamanaşımı bakımından da itirazlarımızı sunduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafça fatura ibraz edilmediğinden KDV talebi haksız olmakla, reddinin gerektiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydı ile, müvekkili aleyhine tazminata hükmedilecek olması durumunda iskonto dahil hesaplamanın dikkate alınması gerekeceğini, hiçbir surette davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde yer alan beyanlarını kabul etmediğini, haksız ve mesnetsiz olan davanın reddini talep ettiğini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, müvekkilinin davalı ...'ın ... plakalı aracın maliki olup diğer davalı ...'ın ise aracın şoförü ve kaza yapan kişi olduğunu, davacı tarafından bakiye hasar tazminatı olduğu iddiası öne sürüldüğünü, müvekkiline ait aracın dava dışı ... Sigorta'da ... poliçe numaralı ZMMS'si bulunduğunu, bu sigorta şirketi tarafından davacıya 200.000 TL (2024 T .../1 hasar dosya no) hasar ödemesi yapıldığını, akabinde davacı hasarın 526.948,88 TL olduğunu iddia ederek aradaki farkı talep ettiğini, dosyaya ibraz edilen faturayı kabul etmediğini, hasara ilişkin kapsamlı bir bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, kabule gelmemek kaydıyla, müvekkilinin diğer davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde ... numaralı kasko poliçesi bulunmakta olup hasar farkı çıkması durumunda kendilerinin sorumlu olduğunu beyan ettiğini, davacı tarafın kaza nedeniyle aracının çalışamadığını ve kazanç kaybı meydana geldiğini belirterek iş bu dava ile tarafından haksız olarak talep ettiğini, ancak araçta meydana gelen hasarlar incelendiğinde basit müdahalelerle giderilebilecek nitelikteki hasarlar olduğunu, aracın uzun zaman alan bir tamirat süresi gerektirmediğini, kabule gelmemek kaydıyla, dava dışı ... Sigorta'dan 2024 T .../1 numaralı dosya üzerinden hasar dosyası açıldığını, kabule gelmemek kaydıyla bu konuda bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, ayrıca davacı tarafın aracının yolcu taşımaya elverişli bir araç olması bu aracın ticari kazanç elde ettiği dolayısıyla da kazanç kaybına uğradığı anlamına gelmediğini bildirip, öncelikle aracın ticari bir amaçla çalıştırıldığının ya da ne gibi bir kazanç elde edildiğinin belgeleriyle ispatının gerekli olduğunu, emsal nitelikteki araçların ne kadar kazandığının tespiti ile zarar oluşacağı yönünde bir tespitin haksız kazanç elde etmek olacağını, davanın usulden reddine karar verilmesini, aksi kanaatte ise, davanın esastan reddi ile tarafına yargılama giderlerine ve avukatlık ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak davaya süresi içinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER: ... Sigorta A.Ş'ne müzekkere yazılarak, 01.05.2024 tarihinde saat 16:10 sıralarında ... Mahallesi D-020-06 karayolu bağlantı noktasında mahkememiz davalısı ... (TC:...)'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davacı ... TURİZM TAŞIMACILIK DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİne ... plakalı araçların karıştığı kazaya ilişkin hasar dosyası, eksper raporu ve poliçenin çıkartılarak gönderilmesi istenmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... plaka sayılı aracın 01/05/2024 tarihinde karışmış olduğu kaza ve tazminat bilgilerinin araştırılarak gönderilmesi istenmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Sigorta A.Şne müzekkere yazılarak, 2024-T-... sayılı hasar dosyasının çıkartılarak gönderilmesi istenmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce 11/07/2025 tarihinde Mali Müşavir, Makine Mühendisi, Sigorta uzmanı bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve dosyamız arasına alınmıştır. Yine Mahkememizce aynı bilirkişi heyeti tarafından 19/02/2026 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. Davacı vekilince 29/04/2026 tarihinde değer artırım dilekçesi sunulmuştur. GEREKÇE: Dava, trafik kazası sebebiyle hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı zararının tazmini talebine ilişkindir. Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır. KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir. Trafik kazası sonucu zarar görenin aracında meydana gelen değer kaybı ve aracın kaza sebebiyle tamir gördüğü süre içinde çalışamamasından doğan ekonomik kayıplardan zarar veren sorumludur. Yerleşik yüksek mahkeme içtihatları uyarınca değer kaybı, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki ikinci el değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edilir. Araç mahrumiyet zararı ise, aracın kaza sebebiyle meydana gelen hasarının giderilmesi için makul tamir süresinin belirlenmesi, bu süre için kaza olmasaydı dahi yapılması gereken zorunlu giderler indirildikten sonra emsal nitelikteki bir aracın kiralama bedelinin belirlenmesi yoluyla hesaplanır. Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır. Dava konusu trafik kazası 01/05/2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalıların sorumluluğundaki ... plakalı araç arasında meydana gelmiştir. Davalılardan ... sürücü, ... malik ve ... Sigorta aracın kasko sigortacısı olarak işleten sıfatını haizdir. Dava açılmadan önce kaza sebebiyle davalı aracın zmms sigortacısı olan ... Sigorta tarafından davacıya 05/08/2024 tarihinde 200.000 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Kusur tespiti ve zarar hesabı hususunda mahkememizce alanında uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporu uyarınca, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kazanın oluş şekli, kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler gözetildiğinde davalının tam kusurlu olduğu yönündeki tespitin doğru olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir. Kaza sebebiyle davacı aracında meydana gelen hasar ile aracın değeri karşılaştırıldığında pert işleminin uygulanması gerektiği bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Pert işlemi sonucu davacının zararının 343.333,00 TL olduğu ve davacının aldığı ödemenin mahsubu ile bakiye 143.333,00 TL zararının bulunduğu hesaplanmıştır. Kazanç kaybına ilişkin, davacının yeni bir araç bulması için gereken makul sürenin 30 gün olduğu tespit edilmiş ve günlük kiralama bedeli üzerinden davacının 38.400,00 TL kazanç kaybı zararının bulunduğu hesaplanmıştır. Mahkememize sunulan kök ve ek bilirkişi raporunun denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiş ve hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, dava konusu kaza sebebiyle davacının 143.333,00 TL hasar bedeli ve 38.400,00 TL kazanç kaybı zararının bulunduğu, araç hakkında pert işleminin uygulanması gerektiğinden değer kaybı zararının bulunmadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalılar ... ve ...’ın kaza tarihinde, Davalı ... Sigorta’nın da 24/09/2024 tarihli başvurunun üzerinden 45 gün sonra 08/11/2024 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, 2-Hasar bedeli olarak 143.333,00 TL tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, işbu bedele Davalı ... Sigorta yönünden 08/11/2024, diğer davalılar yönünden 01/05/2024 kaza tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine, 3-Kazanç kaybı olarak 38.400,00 TL tazminatın Davalılar ... ve ...’dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, işbu bedele 01/05/2024 kaza tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine, 4-Değer kaybı tazminatı talebinin reddine, 5-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 12.414,18 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.527,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.886,58 TL harcın Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 6-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin/nisbi harcı, 3.100,00 TL ıslah harcı, 22.500,00 TL bilirkişi ödemeleri, 1.767,50 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 28.222,70 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 28.207,18 TLnin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına 7- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, 8-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 100,00-TL vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalılara verilmesine, 9-Zorunlu arabuluculuk nedeniyle devletçe karşılanan 1,98 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3.598,02 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 10-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2026

Katip ...

Hakim ...