İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/375 E. 2025/76 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/375
- Karar No
- 2025/76
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/375 KARAR NO : 2025/76
HAKİM : ... ... KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
DAVALI : ... - ... - ...
DAVA : Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) DAVA TARİHİ : 11/09/2024 KARAR TARİHİ : 27/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2025
TALEP: Davacı vekili 11/09/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili ... S. A.Ş.’nin çeşitli sporlar için ürettiği ürünleri 40’dan farklı ülkede müşterilerine sunduğunu, müvekkilinin çok sayıda markasının ve tasarımının olduğunu, vekil eden adına tescilli markaların tüketiciler nezdindeki çekim gücü ve güvenilir marka algısı nedeniyle marka haklarına tecavüz eden taklit nitelikteki ürünlerin üretilip satışa sunulduğunu, davalıya ait işletmede vekil edenin marka haklarına tecavüz teşkil eden taklit nitelikteki ürünlerin satışa sunulduğu bilgisinin akabinde; davalıya ait işletmeden 1 çift “...” marka ve logolu ayakkabının satın alındığını, davalı tarafın satışa sunmuş olduğu ve/veya ticari amaçla elde bulundurduğu ürünlerin müvekkilinin marka haklarına tecavüz teşkil ettiğini, davalı eylemlerinin marka hakkına tecavüz fiiline karşılık geldiğini ileri sürerek, davalının eylemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 106. maddesi ve 6769 sayılı SMK’nın, 29 ve 149/1-a uyarınca müvekkili marka haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitini, marka haklarına yönelik ihlalin durdurulmasını, marka haklarına tecavüz teşkil eden taklit nitelikteki ürünlere el konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalı şahsa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şahıs davaya cevap vermemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava, marka hakkına tecavüz iddiasına dayalı, tecavüzün tespiti, ihlalin durdurulması ve el koyma istemlerinden ibarettir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olunmuş, sundukları deliller toplanmış, tasarım konusu bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı eylemlerinin, davacının 86709, 2011/28664, 2014/79110 sayılı markalarına ilişkin marka hakkına tecavüz oluşturan eylemlerinin bulunup bulunmadığı, varsa bu eylemlerin tespiti, durdurulması, ürünlere el konulması istemlerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29 ve 149. maddeleri şu şekildedir: Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller Madde 29- (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır: a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak. b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek. c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. (2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.
Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler MADDE 149- (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi. (2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir. (3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer. (4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez.
SMK'nın 29. maddesinde önce 7. maddeye gönderme yapılarak, belirtilen maddede sayılan hallerin birer tecavüz olduğu belirtilmekte, devamında ise kısmen tekrar yoluyla marka hakkına tecavüz sayılan diğer haller sıralanmaktadır. SMK'nın 7/2(a) maddesinde "Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması" hali düzenlenirken 29/1(b) maddesinde marka sahibinin izni olmaksızın markayı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek durumu düzenlenmiştir.
Bir malın sahte olduğunun kabul edilebilmesi için önemli olan husus, markanın aynısının veya esas unsurları itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerinin, mal üzerine marka sahibinin izni ve bilgisi dışında konulmuş olmasıdır (ÇOLAK Uğur, Türk Marka Hukuku, 4. Baskı, Oniki Levha Yayıncılık, s: 470 ). Bu sebeple malın kalitesi orijinallik vasfını tayinde belirleyici olmayıp, önemli olan marka sahibin bilgisi ve izni olmaksızın markanın kendisinin ya da ambleminin ürün üzerinde kullanılmış olmasıdır. Belirtilen durumda marka hakkının ihlali söz konusu olacaktır.
Tarafların iddia ve savunmaları, davacıya ait marka tescil belgesi, davacı yanın ibraz ettiği deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında göre; Davacı yanın marka hakkı ihlali iddiasına mesnet gösterdiği T/00983 sayılı tanınmış markasının olduğu, 86709 sayılı "..." ibareli markanın 04 / 06 / 07 / 08 / 09 / 12 / 16 / 18 / 22 / 25 / 26 / 28 / 34. Sınıf alt gurplardındaki bir kısım emtialar bakımından 13/03/1995 tarihinde tescil edildiği; 2011/28664 sayılı "s" ibareli markanın 18/ 25/ 28. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 21/12/2012 tarihinde tescil edildiği; 2014/79110 sayılı "speedcross", markasının 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 05/06/2015 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından, dava dilekçesi ekinde davalıya ait işyerinden önceden alındığı belirtilen ürün örneğinin sunulduğu görülmüştür. Bu ürünün bir adet ayakabbı olduğu, ön yüzünde saloman ibaresinin bulunduğu, sunulan fişte ise "...-..." isminin bulunduğu (davalı adı) tespit edilmiştir.
Mahkememizce alınan 25/09/2024 havale tarihli bilirkişi tespit raporunun sonuç bölümünde özetle: "Tespite konu “Kazım Karabekir Mah. 2061 Cad. No:1/B BİM Sağ Yanı, Kuveyt Türk Karşısı ETİMESGUT/...” adresinde yer alan işletmenin davalı ...’a ait olan ve “...” tabelasıyla faaliyet yürüten ayakkabı mağazası olduğu, iş yerinde farklı marka ve çeşitteki ürünlerin yanı sıra uyuşmazlık konusu 2 adet ... marka ayakkabının da bulunduğu belirlenmiştir. Davacı vekilinin sunduğu 1 çift ... marka ayakkabı ile davalı iş yerinde tespit edilen 2 çift ... marka ayakkabı üzerinde kullanılan ..., .... .... .... markaları ile davacı ... S. A. S. adına 86709 sayı ile tescilli “...”, ... sayı ile tescilli “S” ve 2014 79110 sayı ile tescilli “speedcross” markalarının aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, tüketicilerin aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer markalar karşısında iltibas yaşamasının kaçınılmaz olduğu, davacı ... S. A. S. adına 86709, ... ve 2014 79110 sayı ile tescilli markaların eşya listesinde bilirkişi tarafından incelenen "ayakkabı” malının yer aldığı ve "..." marka orijinal ürünler ile bilirkişi tarafından incelenen "..." marka toplam 3 çift ayakkabı arasında ürünlerin karşılaştırılması bölümünde ayrıntılarıyla açıklanan farklılıkların bulunduğu, bu sebeple davacı vekilinin sunduğu 1 çift ... marka ayakkabı ile davalı iş yerinde tespit edilen 2 çift ... marka ayakkabının orijinal olmadığı tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde: davacı vekilinin sunduğu 1 çift ... marka ayakkabı ile davalı iş yerinde tespit edilen 2 çift ... marka ayakkabı üzerinde kullanılan ...,.... .... .... markalarının, davacı ... S. A. S. adına 86709 sayı ile tescilli “ ...”, ... sayı ile tescilli “...” ve 2014 79110 sayı ile tescilli “SPEEDCROSS” markalarından doğan hakları ihlal ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde ifade edilmiştir.
Davacının 86709 sayılı markası ... ibareli ve şekil harfleriyle oluşmakta olup, 2011/28664 sayılı markası ise beyaz zemin üzerinde s harfinin 3 boyutlu şekilden oluşmakta olup, 2014/79110 markada beyaz zemin üzerinde siyah harfler ile speedcross ibaresinden oluşmaktadır. Görüldüğü gibi davacı markaları “...” ve “...” ibaresinden müteşekkil ya da “...” ibaresini asli unsur olarak içeren markaları haizdir. Davalının satışa arz ettiği ayakkabılar üzerinde "...” ibareleri bulunmaktadır. Davacı markaları ile davalı kullanımları karşılaştırıldığında; davacının tescilli markalarının bulunduğu ve tüketici nezdinde marka algısı yaratan markasal unsuru “...” olan bu markalarıyla, davalının satışa arz eylemine konu olan ve tüketici nezdinde markasal algı yaratır nitelikte bulunan “...” ibarelerinin benzer olduğu; davacının ayakkabı emtiasında tanınmış markasını oluşturan davalının kullanımına konu olan ve tüketici nezdinde markasal algı yaratır nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkması için markaların benzerliği yeterli olmayıp mal ve/veya hizmetlerin de aynı ya da benzer olması ya da mal ve hizmetler farklı olmasına rağmen davacı markasının Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle, davalının markanın itibarından haksız bir yarar elde etme, markanın itibarına zarar verme ya da ayırt edici karakterini zedeleme ihtimallerinin mevcut olması gerekir. Mal ve hizmetlerin benzerliğinin tespitinde, mal ve hizmetlerin kullanım amacı, kullanım alanları, karşıladıkları ihtiyaçlar, kullanıcıları, ticari pazara ulaşmasında kullanılan satış kanalları, birbirleriyle rekabet içinde ya da birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olup olmadığı, aynı ortamlarda ya da mağazaların aynı reyon veya raflarında satışa sunulup sunulmadığı gibi kriterler esas alınır. Bu kriterler çerçevesinde, aynı ya da benzer ihtiyaçları karşılayan, birbirlerinin ikamesi durumunda olan ya da birbirlerini tamamlayan, aynı ortamlarda benzer şekilde satışa sunulan mal ve/veya hizmetlerin benzer nitelikte olduğu kabul edilir. Somut olay mal ve hizmetlerin benzerliği yönünden incelendiğinde; davacının 86709, 2011/28664, 2014/79110 sayılı markaların tescil kapsamında; 18 sınıf bakımından Leather and imitation leather, trunks and suitcases, umbrellas, parasols and walking sticks, luggage and bags namely traveling bags, backpacks, handbags, belt bags, haversacks (bags), shoe bags, bags for climbers, school bags, wheeled bags, tool bags (empty), garment bags (for travel), all these bags may be made of leather, imitation leather or cloth, bands of leather, change purses (empty) not of precious metal. 25 sınıf bakımından Clothing, footwear (except orthopedic footwear), headgear, sportswear (except for diving), especially for ski, mountaineering, tennis and cycling, down clothing, snow gaiters, tracksuits, raincoats, gloves (clothing), mittens, overmittens, woolly hats, headbands (clothing), caps, cap peaks (headgear), belts (clothing), ski suits, parkas, anoraks, shirts, polo shirts, T-shirts, shorts, skirts, sweatshirts, Bermuda shorts, pants, sleeveless T-shirts, windbreakers (clothing), swimming trunks, socks, footwear particularly boots, trekking, light trekking, mountaineering, tennis, cycling and leisure footwear, ski or after-ski boots, surf footwear, their inner boots and their stays, overboots, ice-skating shoes and boots (without the skates), inner and outer soles, sole cleats, wear pads, front and back sole tips. 28 sınıf bakımından Games and toys; gymnastic and sporting articles (except clothing, footwear and mats), namely snow and water skis, surf boards, ski and surf bindings, ski poles, rings and wrist-straps and grips for ski poles, ski edges, cables for tying skis or ski boots, ski brakes, anti-friction plates for ski bindings, ice skates, sleds, sleighs (sports articles), snowshoes, ski, binding covers, slant cleats for shoes or bindings on skis or skates, heel blocks, ski stops, ski tips and tip protections, slalom gates and poles, ski wax, knee and elbow guards (sports articles), scrapers for skis, tennis rackets, racket covers, roller skates and structural parts of roller skates namely brakes, brake fittings, chassis for roller-skate wheels, roller-skate wheels, protection padding for sportswear, namely elbow pads, knee pads, wrist protections with or without gloves, kites.” yer almaktadır. Davalının kullanımına konu mallar ise spor ayakkabısı olup bu mallar davacı markasının 25. Sınıfta "footwear" (ayakkabı) başlığı altında yer almaktadır. Bu durumda davalının kullanımlarının davacı markalarının tescil kapsamında bulunduğu görülmüştür. Bu çerçevede, davacı markaları ile davalı kullanımına konu marka arasındaki benzerliğin yanı sıra, davalının kullanımlarının da davacı markasının tescil kapsamında bulunan 25'inci sınıfa ait mallarla aynı olduğu dikkate alındığında davalı kullanımları ile davacının tescilli ve tanınmış markaları arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Yukarıda yer verilen tespitlere göre somut olay değerlendirildiğinde; öncelikle davalının satışa arz ettiği/bulundurduğu ürünlerin orijinalliğine ya da lisanslı olduğuna dair herhangi bir ispat aracı sunmadığı dikkate alınarak, davalının üzerinde "..." ibaresi bulunan ayakkabı ürünlerini satışa arz edecek şekilde ve ticari amaçlı olarak işyerinde sergilediği, davalı ürünlerinde yer alan "saloman" ibareli ürünlerin davacıya ait mesnet "saloman" ibareli marka ile görsel, işitsel ve kavramsal olarak ayırt edilemeyecek derecede benzer oldukları, davalının "saloman" ibareli ürünlerle yapmış olduğu ticari faaliyet ile davacıya ait mesnet marka kapsamında yer alan bir kısım hizmetlerin aynı olduğu hususlarına göre; davalı eylemlerinin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini tespitine, SMK 149/1-d hükmü uyarınca davalının, davacının marka hakkına yönelik ihlalinin durdurulmasına, SMK 149/1-d hükmü uyarınca davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden taklit nitelikteki davalı ürünlerine el konulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davalı eylemlerinin SMK 29 yollaması ile SMK 7/2-a ve 149/1-a maddeleri uyarınca marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, 3-SMK 149/1-d uyarınca marka hakkına tecavüz teşkil eden ve bilirkişi raporunda tespiti yapılan 2 adet ürün ile davacı vekili tarafından sunulan örnek bir çift ayakkabıya el konulmasına, 4-İnfaz aşamasında dosya kapsamında alınan 25/09/2024 tarihli raporun dikkate alınmasına, 5-Alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 427,60TL harcın düşümü ile 187,80TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 5.296,00TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davalı asilin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2025
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır
Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 380,00.-TL Bilirkişi Ücreti 4.000,00.-TL Toplam 5.296,00.-TL