İlk Derece Mahkemesi 2024/292 E. 2025/882 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/292 Esas - 2025/882 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/292 Esas KARAR NO : 2025/882

... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 19/04/2024 KARAR TARİHİ : 15/12/2025 KARAR Y.TARİHİ : 26/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. I-İDDİALAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Kurumun sorumluluğundaki .... ait hizmet binaları ve açık alanların temizlik ve destek hizmetleri kapsamında davacı iş yerinde davalı yüklenici şirketlerde hizmet alımı personeli olarak görev yapan.... kıdem tazminatının yatırılmasına ilişkin dilekçesi, ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek 01.11.2023 tarihinde 393.677,66- TL kıdem tazminatı tutarının ödendiğini, Kıdem tazminatına ilişkin damga vergisi tutarının ise 3.010,87- TL olduğunu, Yüklenici firmalar ile davacı kurum arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından, sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmelerinin geçerli olduğunu, davalılar ile imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle ilgili Çalıştıracağı Personele ilişkin Sorumlulukları” başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 6’ncı bölümüne atıfta bulunduğunu, bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiğini,Dava dışı işçinin, davacı kurum ile akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı yüklenici şirketlerde çalıştığını, Dava dışı işçinin çalıştığı davalı yüklenici şirketler hakkında arabuluculuğa başvurulmuş olduğu,... numaralı arabuluculuk son tutanağının sunulduğunu, bu kapsamda arabuluculuk sürecinde dava dışı firma .... ile anlaşma sağlandığını, davacı kurumca dava dışı işçiye ödenen 393.677,66 -TL tutarındaki kıdem tazminatı tutarı ve 3.010,87-TL damga vergisi olmak üzere toplam 396.688,53-TL'den;297.065,90- TL'nin işçinin davalı yüklenici şirketlerde çalıştığı dönem oranına tekabül eden tutarlarının hesaplanması neticesinde; .... 102.261,21 TL'nin Ödeme tarihi olan 01.11.2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen alacakların dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, Zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesini, Davacı asıl işveren ile davalı şirketin alt-üst işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunu, işçinin baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, asıl işverenin, hangi işçinin çalışıp hangi işçinin işten çıkarılacağına karar vermekte, böylelikle işçi alma ve çıkarmada asıl işveren mutlak otorite sahibi olmakta olduğunu, Her ihale döneminde çalışacak işçileri belirleyen tarafın, asıl işveren olduğunu, ihale dönemi bittikten sonra yeni dönemde ihaleyi kazanan firmalarda aynı işçilerin çalışıp çalışmayacaklarının kararının da yine asıl işverenin inisiyatifinde olduğunu, bu suretle alt işveren üst işveren ilişkisi muvazaalı olup dava dışı işçiye ödenmesi gereken hak ve alacaklardan davacı asıl işverenin tek başına sorumlu olduğunu, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede özel bir hüküm olmadığı müddetçe sorumluluğun yarı yarıya olması gerektiğini, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, davacının yaptığı ödemenin, İş Hukuku alanında uzman bir bilirkişi marifetiyle kıdem tazminatı hesaplama esaslarına riayet edilecek bir hesaplama ile denetlenmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı yönünden reddedilmesini, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise davanın husumet yokluğundan reddedilmesini, aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Diğer davalı yanlara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamış ve savunma haklarını kullanmamışlardır. III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı. 2. Sözleşme ve şartname örnekleri, 3. ... kayıtları. 4.Ödeme dekotları 5.Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi kök ve ek raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ... ’nun bu sözleşmelere konu işte bakıcı olarak davalı şirketler işçisi olarak davacı asıl işveren .... işyerinde çalıştığı, dava dışı işçi ile ilgili davacı kurum tarafından 01.11.2023 tarihinde toplam 396.688,53- TL kıdem tazminatı ve damga vergisi ödemesi yapıldığı rücuya ilişkin genel uygulama ve Yargıtay kararları rapor içeriğinde açıklanmış olup; asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına ilişkin sözleşmelerde hüküm bulunmadığından alt işverenlerin sorumlu olduğu tutarlar hesaplandığı, davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar .... 'nin 100.913,14-TL olmak üzere toplam 296.103,84- TL olarak hesaplandığı, belirtilen tutarlar uyarınca hüküm tesis edilir ise, davacının rücu edebileceği tutar toplamı 296.103,84-TL olduğu, her bir davalının münhasıran kendi dönemlerinde yer alan bedellerle sınırlı sorumlu olabileceği, ödeme tarihi olan 01/11/2023 tarihinden itibaren faiz uygulanması hususunun mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir. IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davalı vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de, yanlar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır ve bu süre dava açma hakkının doğduğu davaya konu ödeme tarihinde başlayacağından def'inin reddi gerekmiştir. Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir. Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ..... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.

Dava dışı işçi..., 30.10.2006- 20.10.2023 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 20.10.2023 tarihinde emeklilik nedeniyle sonlandırılarak 01.11.2023 tarihinde 393.677,66 TL ile 3.010,87 TL damga vergisi olmak üzere toplam 396.688,53 TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas 836 gününü davalı ....kayıtlarından anlaşılmıştır. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı alacağından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne 23.717,21 TL'nin .... müştereken ve müteselsilen tahsiline, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihi olan 05/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacı vekili 26/11/2025 tarihli dilekçesi ile davalı.... 'ne ait teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle davalı yönünden davanın konusuz kaldığını bildirmiştir. Yargılama sırasında davalı ... yönünden, davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olup, bu davalı yönünden açılan maddi tazminat davanın konusuz kaldığı ancak davanın açılmasına sebebiyet verildiği ve dava tarihi itibari ile davalı şirketin haksız olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı yönünden davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetildiğinde, davalının işbu davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davanın açılmasına sebebiyet veren davalının yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmış olup, aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. V-HÜKÜM 1-Davanın kısmen kabulü ile, - 23.717,21 TL'nin .....'nden müştereken ve müteselsilen, ödeme tarihi olan 01.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, 2- Davalı ...Yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Karar ve İlam Harcı 3. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.226,85 TL harçtan peşin alınan 5.073,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.153,70TL harcın (1.213,77 TL 'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla ) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 4. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 3.075,00- TL, bilirkişi ücreti olarak 5.000,00 TL, ilan masrafı olarak 49.752,00 TL olmak üzere toplam 57.827,00- TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 57.639,72-TL'nin (4.616,80 TL 'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 5.561,55- TL yargılama harcının (445,46 TL 'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6- Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin red/kabul oranına göre 4.585,10-TL’sinin (367,25 TL 'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 14,90- TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine, Vekalet Ücreti 8. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 158.717,21- TL (23.717,21 TL 'sinden ...., sorumlu olmak kaydıyla ) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 9-Davacı davalı.... yönelik taleplerini konusuz kaldığı anlaşılmakla esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 45.000,00 TL vekalet ücretini.... tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 10. Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 962,06 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı tarafa ödenmesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ..... Ticaret Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere 15/12/2025 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/12/2025 ...