İlk Derece Mahkemesi 2024/188 E. 2025/736 K.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/188 Esas KARAR NO : 2025/736

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 17/11/2020 KARAR TARİHİ : 23/10/2025 K.YAZIM TARİHİ : 24/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında imzalanan 11/07/2014 tarihli sözleşme ile müvekkilinin Ahmetli HES projesinin türbinlerinin sağlanmasını üstlendiğini, sözleşme bedelinin 1.850.000,00 USD olduğunu, bu bedelin 1.665.000,00 USD ödendiğini, geriye kalan 185.000,00 USD’ nin ödenmediğini, bu bedelin tahsili için davalıya ... ... .... .... Yevmiye Numaralı ihtarnamesine karşılık davalı tarafın ... ... .... ... yevmiye no.lu ihtarnamesiyle kesin kabul koşulunun yerine gelmediğini, imalatlardaki eksik ve ayıplar nedeniyle talebin haksız olduğunu, paranın akreditif olarak bankada hazır bulunduğunu bildirdiğini, davalının bu beyanı gözetildiğinde müvekkilinin davalıdan 185.000,00 USD alacağı ve alacağının likit olduğunun tartışmasız olduğunu, davalı aleyhine açılan icra takibine karşı itiraz dilekçesinde davalı, firmanın eksik işlerinin tamamlamadığını, garanti süresi içerisinde hizmet vermediğini, imalatlardaki eksiklikler ve ayıpları nedeniyle firmanın enerji üretiminde aksaklığa ve kayba neden olduğunu, borçlarının mevcut olduğunu ancak borcun eksik ve ayıp işler nedeniyle ödenmediği iddiasında bulunduğunu, ancak müvekkilinin alacağını talep edene kadar sözleşmeye konu türbinler ile ilgili ayıp ihbarında bulunulmadığını, TTK’nun 23/c maddesi gereği malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcının iki gün içinde satıcıya ihbar etmesi gerektiğini, açıkça belli değil ise malı sekiz gün içinde inceletip ayıplı çıkarsa satıcıya ihbarla yükümlü olduğu, diğer durumlarda Türk Borçlar Kanununun 223.maddesi uygulanacağı, müvekkilinin alacağını talep edene kadar böyle bir iddiayı gündeme getirmediği ürünlerin ayıplı olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, Mahkeme tarafından ilgili kurumlardan test ve kontrol raporları, ön kabul, geçici kabul ve kesin kabul belgeleri ile nihai rapor, hakkediş ve ödeme belgeleri celp edildiğinde davalının müvekkili şirketin sağladığı türbinler vasıtasıyla elektriğin üretildiği, sisteme verildiği ve davalının türbinlerden istifadesinin sabit olduğunun görüleceğini, yıllardır istifade ve gelir elde etiği HES yatırımında müvekkilince sağlanan türbinleri kullandığını, santralin ticari faaliyete başlamasının üzerinde 12 ay geçmekle kabulün tamamlandığını, davalının bakiye sözleşme bedelini ödememesi nedeniyle ... 27. İcra Müdürlüğü'nün 2020/7826 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, ancak davalının haksız itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek icra takibine (185.000,00 USD'lik) itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının 11.07.2014 tarihli sözleşmeye uygun şekilde edimini ifa etmediği için kesin kabul yapılmadığı, davacının çalışanları ve Türkiye distribütörü vasıtası ile hidroelektrik santralındaki eksikliklerin tespit ederek, bu hususun davacı yan tarafından düzenlenen ve imzalanana tutanakla sabit olduğu, noksanlık ve hatalar sebebiyle üretim ve enerji kaybının olduğu Noter ihtarnamesi ile davacıya bildirildiği, eksik ve noksan ayıplı imalatlar nedeniyle şirketin planlanan enerji üretiminde aksaklığa ve dolayısı ile zarara uğradığı, ayıp öğrenilir öğrenilmez (BK. 223 kapsamında) ayıp ihbarında bulunulduğu, sözleşmenin 8.maddesi uyarınca santralın ticari faaliyete başlamasının üzerinde 12 aylık garanti süresi geçmeden ayıp ihbarında bulunulduğu, davacının kurulan türbinlere ilişkin projeleri ve şifreleri davalıya vermediğinden en ufak arızalar da üçüncü şahıslar tarafından giderilemediğinden işin aksadığı ve hak kaybına uğranıldığı belirtilerek davanın reddini dilemiştir. Mahkememizce verilen ilk karar ile ( 2020/568 Esas, 2022/201 Karar ve 17.03.2022 tarih) ; tesisin düzenli çalışmadığı, eksik ve ayıplı işlerin santralın ticari işletmeye alınış tarihi itibariyle garanti süresi içerisinde meydana geldiğine dair bir delil sunulmadığı, yine bilirkişi heyetince incelemesi yapılan keşif tarihinde var olan eksiklik ve kusurların ise garanti süresi içerisinde mevcut olup olmadığının tespitinin mümkün olmadığının belirlendiği, davalının iddiasında yer alan arızalı olduğu belirtilen bazı malzemelerin, davalı tarafından tespit edilen ve davaya dayanak gösterilen ayıp ve kusurların türbinlerin yük altında çalışan aksamıyla ilgili olduğu, sistemin çalışmasına bağlı olarak zamanla aşınabilecek veya malzeme yorgunluğundan kaynaklı olarak işlevinin zayıflayacağı ya da malzeme kalitesinden kaynaklanabileceğini, davaya konu ayıplı olduğu iddia edilen türbinlerin evsaf ve miktarları, sözleşmede tarif edilen ürünlerle uyumlu olduğu, açık ya da gizli ayıbın bulunmadığı ve ihbar sürelerine ilişkin bir değerlendirme yapılmasının sonucu etkilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının 185.000,00 USD asıl alacağa yönelik itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20’si oranında 282.809,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi 2022/1034 Esas, 2023/175 Karar ve 09.02.2023 tarihli kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Yargıtay 6.HD'ne ait 2023/1867 Esas ve 2024/487 Karar sayılı ilam ile; ''.............Yargılama aşamasında oluşturulan bilirkişi heyetine bakıldığında inşaat, makine ve hukukçu bilirkişiden oluştuğu, sözleşmeye konu işlerin elektrik işleri ile de ilgisi olmasına rağmen elektrik mühendisi bilirkişinin heyette yer almadığı anlaşıldığından raporun bu haliyle uyuşmazlığın esasını kavrayıcı nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır. O halde mahkemece yapılacak iş, bünyesinde elektrik mühendisinin de olacağı sözleşme konusu işle ilgili alanında uzman bilirkişi kurulu oluşturmak, oluşturulacak bilirkişi kurulu ile birlikte mahallinde keşif yaparak 14.06.2017 tarihli kabul tutanağı ve 04.09.2018 tarihli teknik gezi raporunda belirtilen eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelinin bunların ortaya çıktığı tarih itibariyle hesaplatmak, davalı iş sahibi tarafça bir kısım eksik ve ayıplı işlerin giderildiği belirtildiğinden gerçekten giderilip giderilmediği, giderilmiş ise buna dair sunulacak ödeme belgelerinin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı, uygun değil ise piyasa rayiçlerinden giderim bedelinin hesaplatmak, bulunacak bedelden talep edilen bakiye iş bedelinin mahsup edilmesi için rapor almak, taraflarca rapora itiraz edilmesi durumunda HMK’nın 281 inci maddesi uyarınca bu itirazları giderir şekilde Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli ek rapor almaktan ibaret olmalıdır.'' gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği anlaşılmış, mahkememizce bozma ilamına uyulmak suretiyle yargılamaya devam olunmuştur. DELİLLER -Sözleşme ve ihtarnameler -... 27. İcra Müdürlüğü’nün 2020/7826 Esas sayılı dosyası -Bilirkişi rapor-ek raporları DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı yüklenici vekilince açılan dava ile; taraflar arasında imzalanan 11/07/2014 tarihli sözleşme ile müvekkilinin Ahmetli HES projesinin türbinlerinin sağlanması işini üstlendiğini, sözleşme bedelinin 1.850.000,00 USD olduğunu, bu bedelden 1.665.000,00 USD’nin ödendiğini, kalan 185.000,00 USD’nin ödenmediğini, alacağın tahsili için ... 27. İcra Müdürlüğünün 2020/7826 sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalının itiraz ederek takibin durmasına neden olduğunu belirterek, itirazının iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı tarafça ; davacının sözleşmeye uygun şekilde edimini ifa etmediği için kesin kabul yapılmadığını, hidroelektrik santralındaki eksikliklerin davacı tarafından düzenlenen ve imzalanan tutanaklarla sabit olduğunu, 31.05.2019 tarihli noter ihtarnamesi ile noksanlık ve hatalar sebebiyle üretim ve enerji kaybının olduğunun davacıya bildirildiğini, davacının bakiye alacağının bankada akredite olarak hali hazırda bulunduğunu, ancak akredite paranın alınabilmesi için kesin kabul yapılması gerektiğini, davacının kesin kabul için yapılan davet çağrılarına da sessiz kalmış olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi heyetinden kök ve itirazlar üzerine ek rapor alınmıştır. 10.09.2025 tarihli ek rapor dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır. Somut uyuşmazlıkta davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin, kararlaştırılan iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve eklerine, iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayarak teslim etmesi gerekir. Eserin sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine ya da iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da birkaçının bulunmaması halinde ayıplı yapıldığının kabulü gerekir. Taraflar arasındaki sözleşmenin “Garanti” başlıklı 13 üncü maddesine göre, tedarikçinin herhangi bir parça ya da ekipmanın a- Teknik şartnameye uygun olmaması, b-Tasarımın kusurlu ya da hatalı olması ya da c- Usulüne uygun şekilde normal kullanıldığı ve bakım yapıldığı halde hangisi daha önce dolarsa sevkiyat tarihinden itibaren üç yıl içinde ya da ticari işletime alınma tarihinden itibaren iki yıl içinde işçilik ve malzeme kusuru göstermesi durumunda, söz konusu parça ya da ekipmanı alıcının yazılı talebi üzerine masrafları kendisine ait olmak üzere kendi personelini sahaya göndererek gecikmeksizin onaracağı veya değiştireceği düzenlenmiştir. Tesisin işletmeye alındığı 31.10.2016 tarihinden itibaren başlayacak garanti süresi içinde taraflarca imzalanan 14.06.2017 tarihli “Kabul Protokolü” başlıklı belgede, maksimum yükleme ve %105 yükleme testlerinden başarıyla geçtiği belirtilmesine rağmen 14 bent halinde tesiste mevcut olan eksik ve ayıplı işler belirtilmiş, arızalı olan ekipmanların garanti dahilinde bir ay içerisinde gönderilmesi gerektiği, gönderilmediği takdirde Türkiye’den alınacağı ve yaptırılacağı, bedellerinin de son ödemeden düşüleceği düzenlenmiştir. Ayrıca 04.09.2018 tarihli “Teknik Gezi Raporu”nda da eksik ve ayıplı işler gösterilmiş olup, davacı yüklenici de yargılama aşamasında bu eksik ve ayıpları giderdiğine dair savunmada bulunmamıştır. Ayrıntıları mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen 20.01.2025 tarihli kök bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, 14.06.2017 Tarihli kabul Tutanağı ve 04.09.2018 tarihli “Teknik Gezi Raporu”nda yer alan belirlemelere göre; tesiste makina ekipmanların kurulmuş ve çalışır/çalışabilir vaziyette bulunduğu, Tesisin kesin kabulünün yapılmamış olduğu ve 14.06.2017 Tarihli kabul Tutanağı ve 04.09.2018 tarihli “Teknik Gezi Raporu”ndaki belirlemelere göre yapılan kontrollerde tesiste bir kısım eksik ve ayıplı işlerin bulunduğu, davalı tarafça eksik ve ayıplı işlerin bir kısmının giderilmiş olduğu ancak bir kısım sorunların hala devam ettiği, yapılan işlemlerle ilgili dosyaya sunulan ödeme belgelerinin ve fiyat tekliflerinin piyasa rayici ile uyumlu bulunduğu, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelinin, bunların ortaya çıktığı tarihte bedelinin toplam 76.130,95 USD olarak hesaplanmış olduğu, hesaplanan bu bedelin ... 27.İcra Müdürlüğünün 2020/7826 Esas sayılı dosyası ile başlatılan 185.000 USD asıl alacaktan düşülerek davacının alacağı miktarın 185.000 — 76.130,95: 108.869,05 USD olacağı görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Taraf itirazları üzerine bilirkişi heyetinden 10.09.2025 tarihli ek rapor alınmış ek rapordaki nihai tutar dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır. Ek rapor içeriğine göre; Kök raporda 04.09.2018 tarihli teknik gezi raporunda belirtilen eksik ve ayıplı işlerle ilgili sehven mükerrer yazılmış olan (Madde 5) 3 adet su basınç transmitterinin değerlemeden çıkarıldığı, Kök raporda 14.06.2017 tarihli kabul tutanağının 3.maddesinde 3 adet olarak hesaplanan vibrasyon sensörü 2 adet olarak düzeltildiği, dosyaya sunulmuş olan ve kök raporda tesisin otomasyon sistemiyle ilgili olduğu belirtilen Mer-Kon firması tarafından kesilmiş 49.610,40 USD'lik fatura, bozma ilamına konu 14.06.2017 tarihli kabul tutanağı ve 04.09.2018 tarihli teknik gezi raporunda belirtilen ve tespiti yapılabilen eksik ve ayıplı işler listesinde bulunmadığı için değerleme listesinden çıkarıldığı belirtilerek buna göre, davacı tarafın itirazları doğrultusunda eksik ve ayıplı işlerin giderim bedeli bunların ortaya çıktığı tarih itibariyle toplam 26.221,32 USD olarak tekrar hesaplandığı, buna göre, ... 27.İcra Müdürlüğünün 2020/7826 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takip tarihi itibariyle davaya konu 185.000 USD asıl alacaktan eksik ve ayıplı işlerin giderim bedeli düşülerek davacının alacağı bakiye miktarının 185.000 —26.221,32: 158.778,68 USD olacağı belirtilmiş olmakla belirlenen bu tutar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklanması alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeni ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek asağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının ... 7.İcra Müdürlüğü'nün 2020/7826 Esas sayılı dosyasında itirazının kısmen iptali ile 158.778,68 USD asıl alacak üzerinden aynı koşullarla devamına Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, Alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla, icra inkar tazminatının REDDİNE , 2-Kabul edilen tutarın dava tarihindeki TL karşılığı olan (Hukuk Genel Kurulunun 07.04.1993 tarihli ve 1993/13-41 Esas, 1993/145 Karar sayılı kararında da talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki rayice göre Türk parası karşılığı üzerinden ilâm harcının hesap edilmesi gerektiğine dair kararı uyarınca) 6.675.484,41 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 456.002,34 TL karar ve ilam harcından 17.173,90 TL peşin harç ve 383,54 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik alınan 438.444,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 17.173,90 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı, 383,54 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 17.611,84 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 111.031,40 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 94.376,69 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 16.654,71 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen tutarın TL karşılığı olan 6.675.484,41 TL üzerinden takdir edilen 604.264,53 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen tutarın TL karşılığı üzerinden takdir edilen 166.338,11 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul / red oranına göre 198,00 TL 'sinin davacıdan, kalan 1.122,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi 23/10/2025

Başkan ... ¸[e-imza] Üye ... ¸[e-imza] Üye ... ¸[e-imza] Katip ... ¸[e-imza]