İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/160 E. 2025/404 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/160
Karar No
2025/404
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/160 Esas - 2025/404 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/160 KARAR NO : 2025/404

.........x.........x...... .........,.........x..............x x..x.............xx............. .............x.............x

DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 06/03/2024 KARAR TARİHİ : 19/06/2025 KARAR Y. TARİHİ : 27/06/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili talep dilekçesinde özetle; davacı tarafından ......... Rüzgar Enerjisi Santralinin işletildiğini, taraflar arasında Rüzgar Enerjisi'ne Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca Rüzgar Enerjisi (RES) Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, Anlaşmanın 3 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak yıllık Toplam RES Katkı Payı Tutarının her yıl davalı tarafından faturalanacağını, bu bağlamda 2023 yılı üretim dönemi için davalı tarafından 17/01/2024 tarihli ve TEE........58 seri no.lu 55.265.423,36- TL bedelli faturanın düzenlendiğini, söz konusu faturada hesaplanan toplam tutarın, taraflar arasındaki anlaşma ve dayanağı olan Yönetmeliğe aykırı olduğunu, ödenmesi gereken tutarın çok daha düşük olması yani sadece (KDV dahil) 3.500.944,61- TL olması gerektiğini, fazladan ödenen tutarın 51.764.478,75-TL olduğunu, bu sebeplerle, anılan faturaya süresi içinde 23/01/2024 tarihinde itiraz edildiğini, davalı tarafından, anlaşmanın 3 üncü ve Yönetmeliğin 9 uncu maddesine aykırı şekilde TRKP hesaplandığını, davalı tarafından, hukuki dayanaktan yoksun hesaplamanın anlaşma öncesinde sunulan teklif mektubundaki şu ifadeye dayandırıldığını, "...Toplam RES Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek ..." halbuki bu ifadenin, taraflar arasındaki anlaşmada yer almadığını, davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında imzalanan anlaşmada TRKP'nin hesabı için teklif mektubundakinden farklı bir formül kabul edildiğini, nitekim TRKP'nin hesap şekliyle ilgili formül, Yönetmeliğin 9 uncu maddesine de uygun şekilde kaleme alınmış olduğunu, Hatta teklif mektubunda "güncelleme" şeklinde bir ibare geçse de sonrasında taraflar arasında imzalanan anlaşma'da sadece "hesaplama" ibaresi yer aldığını, görüleceği üzere, her iki tarafın hükümleriyle bağlı olduğu anlaşma'ya göre TRKP için belirlenen yöntem bir hesap formülü olup kesinlikle güncelleme formülü olmadığını, TRKP'nin güncellenmesiyle ilgili teklif mektubunda yer alan ibarelerin aynen anlaşmaya geçirilmesi mümkünken, güncelleme olmayan ve sadece bir hesap formülünü içeren farklı bir anlaşma imzalandığını, her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleriyle bağlı olduklarının açık olduğunu beyan ederek dava konusu edilen 17/01/2024 tarihli ve T..........58 seri nolu (KDV dahil) 55.265.423,36- TL bedelli fatura nedeniyle davacı şirketin 51.764.478,75-TL (KDV dahil) borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Kurum aleyhine açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, Mülga 4628 sayılı Kanun’un 3/5. Maddesi hükmü doğrultusunda, EPDK tarafından onaylanan, “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliği”’ nin 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, yönetmelik kapsamında 2011 yılında yapılan yarışmalara davacı şirketin de katıldığını, davacı şirketin yarışma sonucunda sunduğu tekliflerle RES tesisi için sisteme bağlantı hakkı kazandığını ve lisans alarak faaliyetine başladığını, davacı ile müvekkili arasında, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süreyle ödenecek RES katkı payı için sözleşme imzalandığını, Yönetmelik ve ekleriyle, anlaşma ve teklif mektubunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda RES katkı payının hesaplandığını, yarışma için davacının teklif mektubunda“ …bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan okunmuş, incelenmiş ve bütün şartlarıyla kabul edilmiştir.” denildiğini, bu teklifle toplam RES katkı payı tutarının teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan TÜFE oranında güncelleştirilerek (kümülatif) olarak ödeneceğinin çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini, sürecin mevzuatsal dayanağı olan Yönetmelik, ekleri ve içeriği birbirinden ayrı değerlendirilerek, aralarında hiyerarşik bir ilişki kurmak suretiyle teklif mektubunun yok sayılmasının, hukuka uygun bir yaklaşım olmadığını, Yönetmeliğin, taahhütname, teklif mektubu formu ve RES katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, Yarışma Yönetmeliğinin bütünlüğü içerisinde ek olarak bulunan, teklif mektubu formu ve RES katkı payı anlaşması arasında yaptırım gücü açısından bir karşılaştırma yapılmasının doğru olmadığını, Yönetmeliğin ekleriyle birlikte bir bütün olarak değerlendirilmesi halinde, hesap şekli bakımından farklı bir düzenleme yahut çelişki bulunmadığını ve birbirini tamamlayıcı nitelikte hükümlere yer verildiğini, aynı Yönetmeliğin aynı tarihte yayımlanan parçaları arasında, uygulanma ve yaptırım gücü bakımından bir karşılaştırma yapılarak, teklif mektubunun hesaplamada göz önüne alınmamasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER : 13.09.2011 tarihinde taraflarca imzalanmış teklif mektubu ve taahhütnamede özetle; “…......... RES projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 5,60 kuruş teklifimiz ile ....... tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam RES Katkı payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık TÜFE oranında güncelleştirilerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulü yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca .......’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.” şeklinde olduğu, ekindeki taahhütnamede ise; 1-Yarışmaya katılmak için sunulan ilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olduğu, 2-....... tarafından fatura edilecek olan RES Katkı Payının belirlenen süre içinde ödenmediği halde 6183 Sayılı Kanun 51. Madde ile belirlenen gecikme zammının ödeneceği,

3-Lisansın iptali veya sona ermesi durumunda .......’ a sunulan teminat mektubunun irat kaydedileceği, kabul ve taahhüt edildiği anlaşılmıştır. Davacı şirket ile davalı şirket arasında 30/12/2011 tarihinde imzalanan RES Katkı Payı Anlaşması'nın; "1.maddesinde; Bu anlaşma “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda ... TM’nin 154 kV barası üzerinden sisteme bağlantı hakkı kazanan, isim ve/veya ünvanı ile kanuni ikametgah adresi aşağıda belirtilen Şirkete ait TATLIPINAR RES üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca .......’a ödemeyi taahhüt ettiği RES Katkı Payı bedelinin ödenmesi ile ilgili hüküm ve şartları içermektedir.

2.maddesinde; Tesise ait teknik bilgiler ve ödenecek RES Katkı Payı aşağıdaki gibidir: Tesisin Adı ve Adresi: … Bağlantı Noktası (TM ) : ANTAKYA-3 TM’nin 154 kV barasına

Gerilim Seviyesi (kV) : 154 kV Kurulu Gücü (MW): 24 MW

Teklif Edilen RES Katkı payı (kr/kWh): 5,60

3.maddesinde; Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 5,60 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ....... tarafından hesaplanacaktır:

Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE kr = Şirket tarafından .......’ a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş. E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh). TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi..." düzenlemelerinin mevcut olduğu, 30/12/2011 tarihinde yapılan anlaşmadan hemen sonra 01/03/2012 tarihinde ise EPDK tarafından davacı şirkete verilen üretim lisansının yürürlüğe girdiği, ......... RES'in geçici kabulünün ise anlaşmadan ve lisanstan sonra 22/10/2020 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi Nilüfer Önder tarafından mahkememiz dosyasına sunulan 04/11/2024 tarihli raporda özetle; ALTERNATİF-1; Sözleşmenin 3. maddesine göre hesaplama yapılması halinde, davalı ....... tarafından fazla hesaplanan ve davacı tarafından fazla ödenen tutarın (2023 yılı faturası için) KDV dahil 32.450.098,36-TL olarak hesaplandığını, ALTERNATİF-2 Bu hesaplamada yapılan TÜFE güncellemelerinde, TÜİK internet sitesinde yayınlanan "TÜFE Yıllık değişim (Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim) (%)" endeksi alınmıştır. Tabloda kullanılan döviz kurları her yılın ilk iş günü itibariyle TCMB efektif satış döviz kuru üzerinden hesaplamaya dahil edildiğini, 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 5,60 kr/ kWh RES Katkı Payı, güncellemesi teklif yılı olan 2011 yılından başlatıldığını, 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 5,60 kr/ kWh RES Katkı Payı ile davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan YEKDEM bedelinin % 43 ’ünü RES katkı Payı olarak .......’a ödemeyi TAAHHÜT ETMİŞ İKEN teklif yılı olan 2011 yılından başlatılan TÜFE güncellemesi ile bu oran 2023 yılı faturasında % 41,8 seviyesine gerilediğini, bu durumda davalı ....... tarafından fazla hesaplanan ve davacı tarafından fazla ödenen tutar; 2023 yılı faturası için %20 KDV dahil, 0 TL olarak hesaplandığını, ALTERNATİF-3 Bu hesaplamada yapılan TÜFE güncellemelerinde, TÜİK internet sitesinde yayınlanan "TÜFE Yıllık değişim (Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim) (%)" endeksi alındığını, tabloda kullanılan döviz kurları her yılın ilk iş günü itibariyle TCMB efektif satış döviz kuru üzerinden hesaplamaya dahil edildiğini, 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 5,60 kr/ kWh RES Katkı Payının, “TÜFE ile güncelleme yapılmadan teklif yılı olan 2011 yılından itibaren fatura yılı olan 2023 yılına kadar sabit kaldığı ve faturaya esas üretim yılında basit-tekil güncelleme yani tüfe büyüklüğünün sadece bir çarpan olarak bu hesaplamada var olduğu, paranın değişimini ölçen bir endeks olmadığı" iddialarına uyumlu olarak yapıldığını, 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 0,5,60 kr/ kWh RES Katkı Payı ile davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan YEKDEM bedelinin % 43'ünü RES Katkı Payı olarak .......’a ödemeyi taahhüt etmiş iken sadece fatura yılı olan 2023 yılından başlatılan TÜFE güncellemesi ile bu oranın 2023 yılı faturasında %6,7 seviyesine gerilediğini, bu durumda davalı ....... tarafından fazla hesaplanan ve davacı tarafından fazla ödenen tutarın (2023 yılı faturası için) KDV dahil 46.359.284,05-TL olarak hesaplandığını, ALTERNATİF-4 Bu alternatif değerlendirme ve hesaplamada, davacının lisansı ve sözleşmenin sadece 3. madde hükmü değil tüm hükümleri dikkate alınarak yapıldığını, davacının lisansını 01/03/2012 tarihinde aldığı dikkate alındığında; Lisans tarihi itibariyle anlaşmanın yürürlüğe girerek ve RES Katkı Payı formülündeki teklifi “kr (kuruş)” karşılığının zaman ve piyasa değeri olan TÜFE güncellemesinin de bu tarihten itibaren başlaması gerektiği, 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 5,60 kr/ kWh RES Katkı Payının, “lisans yılı olan sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle güncellemenin başlaması gerektiği değerlendirildiğinde; 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 5,60 kr/ kWh RES Katkı Payı ile davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan YEKDEM bedelinin % 43 ’ünü RES katkı Payı olarak .......’a ödemeyi taahhüt etmiş iken lisans yılı olan 2012 yılında TÜFE güncellemesi başlatıldığında, 2023 yılı için bu oranın %37,8 oranına gerilediği, bu durumda davalı ....... tarafından fazla hesaplanan ve davacı tarafından fazla ödenen tutarın 2023 yılı faturası için %20 KDV dahil, 5.228.824,57 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Davanın ve talebin hukuki dayanağı; taraflar arasındaki RES Katkı Payı bedeli ile ilgili muarazanın giderilmesi, varsa fazla ödenen tutarın istirdatı istemine ilişkindir. Davacı tarafından; taraflar arasında imzalanan RES Katkı Payı anlaşmasının 3. maddesi ile ilgili Yönetmeliğin 9. maddesine aykırı olarak RES Katkı Payını hesaplayıp faturalandırıldığı öne sürülerek davacıya tebliğ edildiği ileri sürülen davalı tarafından düzenlenen uyuşmazlık konusu (17/01/2024 tarihli ve TEE2024015800258 seri nolu (KDV dahil) 55.265.423,36-TL bedelli) fatura nedeniyle Davacı şirketin Davalıya KDV dahil 51.764.478,75-TL borçlu olup olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı tarafın başvurusu üzerine, Danıştay Başsavcılığı'nın 17/09/2024 tarihli, Uyuşmazlık Esas 2024/109 sayılı kararı ile olumlu görev Uyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine karar verildiğinin mahkememize bildirildiği; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 07/01/2025 tarih, 2024/663 E. ve 2025/66 Karar sayılı kararı ile RES Katkı Payına ilişkin anlaşmazlıklarda davanın adli yargıda görülmesi gerektiğine oy çokluğu ile karar verildiği anlaşılmıştır. Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği 22.09.2010 tarih ve 27707 sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş, Yönetmeliğin ekleri olarak kayıtlı olan RES Katkı Payı Anlaşması ile Teklif Mektubu da Yönetmelikle birlikte yayımlanmış, Yönetmelik ve ekleri davalı ....... Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanAN Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. (Yönetmelik md.11).

Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı, 20/02/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde, rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmanın ve yarışma sonunda belirlenen Rüzgâr Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santrali Katkı Payının ödenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir."

"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "Bu Yönetmelik 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde, rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmaya ve yarışma sonunda belirlenen RES Katkı Payının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu yarışmaya katılacak tüzel kişilerin yükümlülüklerini kapsar." "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, – (1) Bu Yönetmelikte geçen; f) RES Katkı Payı: Üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca RES’te üretilen net elektrik enerjisi için .......’ a kWh başına ödenecek bedeli, ifade eder. " Res Katkı Payı" başlıklı 9. maddesinde RES katkı payı (1) Yarışmaya katılacak şirket, RES’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen RES Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl .......’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından .......’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden RES Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam RES Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam RES Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE

kr= Şirket tarafından .......’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kwh cinsinden RES katkı payı, E =Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)

TÜFE= Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, olarak belirlenmiştir. Taraflar arasında akdedilen 30/12/2011 tarihli “Res Katkı Payı Anlaşması'"nın 1. maddesinde, bu anlaşma “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda ... TM'nin 154 kV barasından sisteme bağlantı hakkı kazanan, isim ve/veya ünvanı ile kanuni ikametgah adresi aşağıda belirtilen Şirkete ait Tatlıpınar RES üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca .......’a ödemeyi taahhüt ettiği RES Katkı Payı bedelinin ödenmesi ile ilgili hüküm ve şartları içermektedir. 2. maddesinde, Tesise ait teknik bilgiler ve ödenecek RES Katkı Payı aşağıdaki gibidir: ...Teklif Edilen RES Katkı payı (kr/kWh): 5,60... dir. 3. madesinde "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 5,60 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ....... tarafından hesaplanacaktır: Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE kr = Şirket tarafından .......’ a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş. E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh). TÜFE = Türiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi..." hükmüne yer verilmiştir. Tesisin geçici kabul tarihinden başlamak üzere üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarının, "Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği’nin madde 9/1 hükmünde ve "RES Katkı Payı Anlaşması’nın madde 3 hükmünde belirtilen hesap yöntemi ve hüküm altına alınan formül ile geçici kabul tarihinden başlamak üzere üretime dayalı bir güncelleme yapılacağı, madde 2 hükmünde ödenecek RES katkı payına ilişkin bilgiler verilirken TÜFE güncellemesinin yapılacağı ilk tarihin belirlenmediği ve bu hususta teklif mektubuna da atıfta bulunulmadığı görülmektedir. Taraflar arasındaki RES Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesine göre "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 5,60 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ....... tarafından hesaplanacaktır. Toplam Res Katkı Payı Tutarı=kr x E x TÜFE Kr=Şirket tarafından .......’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş, E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi Üretimi (kWh) TÜFE=Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi." şeklinde düzenlenmiştir. "RES katkı payı anlaşması" başlıklı 10. maddesinde, "RES katkı payı anlaşması (1) Lisans verilmesi EPDK tarafından uygun bulunan şirket ile ....... arasında EPDK tarafından belirlenen süre içerisinde Ek-3’te yer alan RES Katkı Payı Anlaşması imzalanır. RES Katkı Payı Anlaşmasının imzalanabilmesi için, 8 inci maddeye göre belirlenen banka teminat mektubunun .......’a sunulması zorunludur. RES Katkı Payı Anlaşması imzalanmazsa, ......., ilgili şirket tarafından kendisine sunulan banka teminat mektubunu irat kaydeder.”

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 10/04/2023 tarih, 2019/617 Esas, 2023/627 Karar sayılı kararı ve 03/05/2023 tarih, 2019/709 Esas, 2023/804 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; Faturaya konu meblağın teklif mektubuna uygun olarak (yani şirket tarafından kilowatsaat başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş x bir önceki yıl gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi tüketimi x santralin hizmete alındığı yıldan itibaren, faturanın düzenlendiği yıla kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan TÜFE değerlerinin çarpımı suretiyle) bulunduğu, davaya konu ihtilafın bu nedenle doğduğu anlaşılmıştır. Dosyanın incelenmesinde taraflar arasında... iki ayrı RES Katkı Payı Anlaşması imzalandığı, davalı yanca RES Katkı Payına ilişkin olarak düzenlenen dava konusu......gün ve..... TL tutarındaki faturanın davacıya gönderildiği ve davacının bu tutarı çekince ile ödediği, faturanın teklif mektubuna uygun olarak (yani şirket tarafından kilowatsaat başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş x bir önceki yıl gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi tüketimi x santralin hizmete alındığı yıldan itibaren, faturanın düzenlendiği yıla kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan TÜFE değerlerinin çarpımı suretiyle) bulunduğu, davaya konu ihtilafın bu nedenle doğduğu...sözleşmede RES katkı payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmede RES katkı payının hesap şekli ile ilgili formül, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9'uncu maddesine uygun şekilde kaleme alınmıştır. Davalı tarafça RES katkı payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkün iken farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalanmıştır. Her ikisi de tacir olan tarafların serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna sadece 3'üncü maddede, toplam RES Katkı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* TÜFE formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme hükmü açık olup, herhangi bir şekilde yoruma ihtiyaç göstermemektedir. .... Buna göre ilk derece mahkemesince alınan ..... günlü raporda yazılı olduğu üzere sadece o yılın TÜFE endeksine göre güncelleme yapılması yönündeki görüş benimsenmek suretiyle...", "Davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında ... tarihli RES Katkı Payı anlaşması imzalanmış olup sözleşmede RES katkı payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmede RES katkı payının hesap şekli ile ilgili formül, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesine uygun şekilde kaleme alınmıştır. Davalı tarafça RES katkı payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkün iken farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalanmıştır. Her ikisi de tacir olan tarafların serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna sadece 3. maddede, toplam RES Katkı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* TÜFE formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir. Sözleşme hükmü açık olup herhangi bir şekilde yoruma ihtiyaç gerektirmemektedir. (Ayrıca emsal Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 22/05/2023 tarih, 2023/1829 Esas, 2023/1940 Karar sayılı; 08/10/2024 tarih, 2024/754 Esas, 2024/3263 Karar; 2024/1898 Esas, 2024/3262 Kararları),

Talep, cevap, tarafların yazışmaları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği uyarınca davalı ....... tarafından yapılan yarışma sonucunda ... TM’nin 154 kV barasından sisteme bağlanma hakkı elde ederek, yarışmaya katıldığı dönemde yürürlükte bulunan Yönetmelik ekinde yer alan Katkı Payı Teklif Mektubu ile davalı idareye ödemeyi taahhüt ettiği RES katkı payı (md. 4/1-f ve md. 9/1) teklifini 13.09.2011 tarihinde sunduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen anlaşmadan önce, 13.09.2011 tarihinde davacı şirket tarafından verilen Teklif Mektubu’nda; " İdarenizce 13/09/2011 tarihinde, ......... RES Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına RES Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ......... RES projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (KWh) başına 5.60 / BEŞ TAM YÜZDE ALTMIŞ kuruş teklifimiz ile ... İletim Anonim Şirketi (.......) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam RES Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca .......'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." ifadesi bulunmaktadır.

Teklif mektubu ve anlaşmada, Yönetmeliğin 4/1-f maddesinde ve 9/1 madde hükümleri doğrultusunda taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden RES Katkı Payının formülle ilk ünitenin geçici kabulü ile başlayıp, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süreyle .......’a ödeneceğinden bahsedildiği, TÜFE güncelleme başlangıcına dair net bir tarihin ortaya konmadığı ve bu sebeple; TÜFE güncellemesinin ilk ünitenin geçici kabul tarihi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yarışma Yönetmeliği gereğince davacı şirket tarafından, teklif formu kapsamında davalı şirkete RES Katkı payı teklifinin 13.09.2011 tarihinde 5,60 kr/kWh olarak sunulduğu, bu teklif sunulduğunda henüz davacı şirket RES tesisinin lisans almamış ve ticari işletme olarak faaliyete geçmemiş olduğu, yarışmanın kapasite yetersizliğinden dolayı, en iyi teklifle ... TM 154 kV barası üzeriden iletim sistemine bağlanacak olan ve davalı ....... tarafından kapasite tahsisi yapılacak olan üretim santralini belirlemek amacıyla yapıldığı, yarışmaya konu ... TM üzerinden belirlenen hattın anlaşmayla davacı şirkete tahsis edildiği/ davacı şirket kullanımına ayrıldığı anlaşılmıştır. Hesaplamada Sözleşmede, yönetmelikte ve teklif mektubunda formül Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE'dir. kr = Şirket tarafından .......’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden RES Katkı payı E = Bir Önceki Yılda gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksidir. Teklif edilen RES Katkı Payının teklif yılından itibaren TÜFE ile kümülatif güncellenerek hesaplama yapılması gerektiği, ödemenin üretim yılından yani geçici kabul yılından başlayacağı, böylece teklif yılının güncellemenin başlangıcı olarak kabul edildiği, davacı tarafından teklif mektubu ile verilen teklifin 13.09.2011 tarihine ait olduğu, bu tarih itibariyle davacının üretim lisansının bulunmadığı, ancak üretim tesisi kurmak üzere EPDK’ya lisans başvurusu yapmış olduğunun anlaşıldığı, Taraflar arasında 30/12/2011 tarihinde RES Katkı Payı Anlaşmasının imzalandığı, bu tarih itibariyle davacının üretim lisansının bulunmadığı ve bu tarih itibariyle de EPDK'ya yaptığı başvurusunun sonuçlanmadığı, EPDK resmi internet sitesinde, elektrik piyasası veri tabanında kayıtlı olarak, davacının Hatay İlinde bulunan ......... RES santrali için üretim lisansının EÜ/3712-1/2260 lisans no 01/03/2012 tarihinde verildiği ve Yarışmanın yapıldığı tarihte ve taraflar arasında sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan Lisans Yönetmeliği'nin 6. madde hükümlerinde lisansa tabi faaliyetlerin belirtildiği, elektrik üretimi ve iletimi yapabilmek için lisans almak gerektiği, bu durumda davacının üretim lisansına sahipken davalının iletim lisansına sahip piyasa katılımcısı oldukları, ......... RES santralinin 22/10/2020 tarihinde geçici kabulünün yapılarak işletmeye açıldığı anlaşılmaktadır.

Talep, cevap, tarafların yazışmaları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; RES katkı payının güncellenmesinde fiyat endeksi kullanılacağı ve bu endeksin TÜFE olduğu, taraflar arasındaki anlaşmaya göre geçici kabul tarihinden başlamak üzere 20 yıl süreyle ödenecek RES Katkı Payı Anlaşmasının yıllar öngörüldüğü, 2011 yılında 5,60 kr/kWh RES Katkı payına ait teklifin, 22.10.2020 tarihindeki geçici kabule kadar, zaman ve enflasyon ortamında sabit kalmasının mümkün olmadığı, “TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi.” olarak tanımlandığı ve TÜFE’ nin fiyat değişimlerini ölçen, maliyet ile ilgili fiyat değişikliklerini değerlendirmek için kullanılan bir endeks olduğu, periyodik güncelleme ve ödeme dönemlerinin 1 yıl olarak belirlendiği, Sözleşmeye konu olan katkı payının yıllar içinde değerindeki artışını ifade etmek amacıyla da formülde TÜFE endeksinin yer aldığı,TÜFE ile yapılan güncellemelerin, parayı enflasyona karşı korumak veya sözleşmeye konu olan şeyin değerindeki artışı yansıtmak amacıyla, her yıl sözleşmenin yenilenmesiyle birlikte yeni dönemde ödenecek olan bedelin belirlenmesi amacıyla yapılan güncellemeler olduğu, Mahkememizce RES Katkı Payı tutarının hesaplanmasında, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin kararlarında belirtildiği gibi RES katkı payı anlaşmasının 3. maddesinin esas alınması gerektiği kanaati ile davacının 2023 yılı üretimi için bilirkişi tarafından yapılan ilk seçenek hesaplamaya itibar edilmiştir. Bu hesaplamada yapılan TÜFE güncellemelerinde, TÜİK internet sitesinde yayınlanan "TÜFE Yıllık değişim (Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim) (%)" endeksi alınmış; döviz kurları her yılın ilk iş günü itibariyle TCMB efektif satış döviz kuru üzerinden hesaplamaya dahil edilmiş; 13.09.2011 tarihli teklif mektubu ile iletim hattına bağlanmak için teklif edilen 5,60 kr/ kWh RES katkı payı ile; davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan YEKDEM bedelinin % 43’ünü RES katkı payı olarak .......’a ödemeyi taahhüt etmiş iken geçici kabul yılı olan 2020 yılından başlatılan ve üretime dayalı TÜFE güncellemesi ile bu oran % 17,3 seviyesine gerilemiş olup, bu durumda davalı ....... tarafından davalıdan tahsil edilmesi gereken tutarın 32.450.098,36 TL olduğu göz önüne alındığında davalının davacı tarafından düzenlenen dava konusu edilen 17/01/2024 tarihli ve T............58 seri nolu fatura nedeni ile davacıya dava tarihi itibariyle 19.314.380,39 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir. . HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın kısmen kabulü ile; davacının dava konusu olan 17/01/2024 tarihli ve TEE2024015800258 fatura nedeni ile davacıya dava tarihi itibariyle 19.314.380,39-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alınması gereken 1.319.365,32-TL harçtan peşin alınan 884.007,89-TL harcın mahsubu ile bakiye 435.357,43-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 1.343,23-TL'nin davalıdan, geri kalan 2.256,77-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 801.143,80-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 932.500,98-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.163,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 11.163,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 4.165,14 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı tarafından dava açılırken ödenen 427,60 TL başvurma harcı, 884.007,89 TL peşin harç ve 60,80 TL vekaletname harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/06/2025

Başkan

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/160, K. 2025/404, T. 19.06.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-160-e-2025-404-k-bc02fe1a4f39