İlk Derece Mahkemesi 2024/144 E. 2025/64 K.

T.C. ...3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/144 Esas - 2025/64 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/144 KARAR NO : 2025/64

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali. DAVA TARİHİ : 26/03/2024 KARAR TARİHİ : 25/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2025

TALEP: Davacı vekili 26/03/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2022/115308 sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ...Resmi Markalar Bülteninde yayınlanması üzerine davalı şirketin ... sayılı "..." ibareli markasını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabulüne karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin TÜRKPATENT'in ... sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira; müvekkilinin “...” ibaresinin davacının birçok ülkede tescilli, tanınmış ve uzun yıllardır dünya çapında kullandığı markası olduğunu, reddine karar verilen “Banyo kremleri, jelleri ve sabunları; tıraş köpüğü, kremler, jeller ve sabunlar; parfümeri ürünleri, uçucu yağlar, kozmetikler, saç losyonları; diş macunları; kişisel kullanım için deodorantlar; kozmetik losyonlarla emdirilmiş dokular; ıslak mendiller” emtiaları bakımından tüketici nezdinde ayırt edici nitelik kazandığı, markaların SMK 6/1 uyarınca benzer olmadığını, redde mesnet malların niteliği itibariyle tüketicilerin markanın seçiminde nispeten dikkatli davranacağını ileri sürerek, YİDK'in ... sayılı kararının iptaline ve müvekkili marka tescil başvurusunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ...vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Dava konusu başvuru ile itiraza mesnet markaların benzer oldukları, ayrıca söz konusu markaların aynı veya aynı türdeki ya da benzer malları/hizmetleri kapsadıkları, bu başvurunun tescili halinde, tüketici nezdinde dava konusu markalar arasında ilişkilendirme/karıştırma ihtimalinin oluşabileceği savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, 1991 yılında ticaret hayatına başlayan davalının ZER ve ... kök markası ve diğer seri markaları ile ihracat konusunda kurulduğu ilk günden beri Türkiye’nin ilk 500 ilk 1000 ihracatçıları arasında ve sektörel sınıfında en üst sıralarda yer aldığı, dava konusu markaların aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, markalarda aynı ve benzer türden emtialar yer aldığı, davacı markasının tanınmış olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1'e dayalı taraf markalarının benzemediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan 2022/115308 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ...YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin 2022/115308 başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, TÜRKPATENT'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. Hak düşürücü süre bakımından; YİDK kararının davacı şirkete tebliğ evraklarının TÜRKPATENT'ten celp edildiği, TÜRKPATENT'in 27/11/2024 havale tarihli cevabi yazı ile ilgili evrakları Mahkememize ilettiği, Mahkememizce 14/01/2025 tarihli celsede davacı vekiline TPMK tarafından gönderilen yazı ekindeki 5 sayfa İngilizce belgenin yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümelerinin sunulması için süre verildiği, verilen süre içerisinde davacı vekilince yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümelerinin sunulduğu, sunulan tercüme evrakları üzerinde yapılan incelemede davacı tarafa YİDK kararının 26/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 26/03/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/115308 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davacı firmanın “...” ibaresinin 03. sınıf mallarda tescili için yaptığı başvurunun Resmi Markalar Bülten’inde yayınlanmasına karar verildiği, marka yayınına SMK m. 6/1, 6/6 ve diğer nedenler kapsamında davalı firma tarafından ... sayılı ... ibareli marka ile itiraz edildiği, başvuru sahibinin itiraza karşı görüşlerini sunduğu, markalar Dairesi Başkanlığının 06.07.2023 tarihli kararı ile itirazın reddine karar verildiği, davalı firmanın yayıma itirazın yeniden incelenmesi talebinde bulunduğu, bu itirazın da huzurda dava konusu edilen YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

...YİDK'in ... sayılı kararında; "2022/115308 başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2021 083694 sayılı "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Yerleşik içtihada göre, halkın malların veya hizmetlerin aynı işletmeden veya ticari ya da idari olarak bağlantılı bir işletmeden geldiğine inanması riski karıştırılma/ilişkilendirme olasılığını ortaya çıkartır. Karıştırılma ihtimali incelemesinde mal/hizmet benzerliği, işaret benzerliği, benzerliğe gerekçe olarak gösterilen markanın ayırt edici gücü ve hedef tüketici kitlesinin bilgi ve dikkat düzeyi ele alınır. Bu unsurlardan birinin zayıf olması diğer unsurların güçlü olması ile telafi edilebilir. Örneğin markalar arasında işaret benzerliği zayıf ise yüksek dereceli mal/hizmet benzerliği ve benzerliğe gerekçe olarak gösterilen markanın ayırt edici gücünün yüksek olması durumunda markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunabilir. Öte yandan markalar arasında işaret benzerliğinin bulunmaması ya da mal/hizmet benzerliğinin bulunmaması durumunda, diğer unsurları incelemeye gerek duyulmaksızın markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığına karar verilir. Ayrıca, karşılaştırılan malların/hizmetlerin aynılığı durumunda markalar arasındaki görece daha düşük bir benzerlik markalar arasında ilişkilendirme/karıştırma ihtimali bulunması sonucunu doğurabilir. Ortalama tüketicinin markalar arasında direkt karşılaştırma yapma şansına nadiren sahip olduğu, aksine genellikle markaların akıllarında kalan kusursuz olmayan hatırasına dayanarak bir değerlendirme yapabildiği dikkate alınmalıdır (AB Adalet Divanı, 22/06/1999, Lloyd Schuhfabrik). İlaveten, kelime ve şekil unsurunu birlikte içeren markalar söz konusu olduğunda, kelime unsurunun akılda daha kalıcı olan kısım olduğu gerek doktrinde gerekse yargı kararlarında kabul görmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza mesnet olan markaların benzer oldukları, ayrıca söz konusu markaların aynı veya aynı türdeki ya da benzer malları/hizmetleri kapsadıkları tespit edilmiştir. Bu nedenle işbu başvurunun tescili halinde, tüketici nezdinde sayılan markalar arasında ilişkilendirme/karıştırma ihtimalinin oluşabileceği kanaatine varıldığından, itirazın kabulüne karar verilmiştir. KARAR İtirazın kabulüne ve başvurunun reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı Başvuru Markası "..." (2022/115308) 03. sınıf.

Davacı Markaları "..." (...) 03. sınıf.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 19/09/2024 havale tarihli raporda özetle; "Somut olayda davacı marka başvurusu kapsamından çıkarılan 03. sınıf “Bath creams, gels and soaps; shaving foam, creams, gels and soaps; perfumery products, essential oils, cosmetics, hair lotions; dentifrices; deodorants for personal use; tissues impregnated with cosmetic lotions; baby wipes” mallarının tamamının redde mesnet markalar kapsamındaki mallar ile aynı/aynı tür/benzer olduğu, Davacı marka işareti ile davalı markası arasında benzerlik ilişkisi bulunduğundan 03. sınıf malların tamamı bakımından SMK m. 6/1 koşullarının oluştuğu, Buna göre davacının ... sayılı YİDK kararın iptali isteminin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve 2022/115308 başvuru numaralı davacı başvurusunun 03'üncü sınıflardaki reddedilen kapsamı aşağıdaki gibidir: "03: Banyo kremleri, jelleri ve sabunları; tıraş köpüğü, kremler, jeller ve sabunlar; parfümeri ürünleri, uçucu yağlar, kozmetikler, saç losyonları; diş macunları; kişisel kullanım için deodorantlar; kozmetik losyonlarla emdirilmiş dokular; ıslak mendiller (TR:Banyo kremleri, jelleri ve sabunları; tıraş köpüğü, kremler, jeller ve sabunlar; parfümeri ürünleri, uçucu yağlar, kozmetikler, saç losyonları; diş macunları; kişisel kullanım için deodorantlar; kozmetik losyonlarla emdirilmi ş dokular; ıslak mendiller)" İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak ... sayılı davalı markasının kapsamında ise 03. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu kapsamda davacı marka başvurusu kapsamından çıkarılan 03. sınıf mallar, redde mesnet marka kapsamındaki mallar ile aynı/aynı tür/benzerdir. Zira başvuru kapsamından çıkarılan "sabunlar, parfümeri ürünleri, kozmetikler, diş macunları; kişisel kullanım için deodorantlar" redde mesnet davalı markasının kapsadığı 03. Sınıf mallar ile aynı şekilde yazılmış aynı mallardır.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olay kapsamında 03. sınıfın 01-04. alt sınıflarında yer alan mallar, tüketicinin gündelik, rutin ihtiyaçlarını karşılayan, sık satın alınan mallardan olmakla ortalama tüketiciler halkın geneli olmakla birlikte, ürünlerin niteliği itibariyle tüketiciler markanın seçiminde nispeten dikkatli davranacak olduğu değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davacı marka işareti üç harften ibarettir. Siyah, büyük, eğik ve bazı kenarları ince bazı kenarları kalın olarak stilize edilmiş “...” ibaresidir. Davalı markası hem harf hem de şekil ögesi içermektedir. ...” harflerinden oluşmaktadır. Harfler küçük, standart, mor renkle yazılmış ve ortadaki harfin noktasına turuncu bir kelebek görseli eklenmiştir. Bu haliyle davalının redde mesnet markasında yer alan “kelebek” şekli görsel olarak seçilmekte ve bu sebeple davacı marka işareti davalı markasından görsel anlamda kısmen farklılaşmaktaysa da çiçek, kelebek ya da doğayı yansıtan çeşitli figür ve renklerin temizlik ve kişisel bakım ürünlerinde sıklıkla tercih edilmesi sebebiyle davalı markasına yüksek bir ayırt edicilik kattığından bahsedilemeyeceği, kelebek şeklinin tali/yardımcı unsur konumunda kaldığı ve değerlendirmede temel olarak ... ve ... harflerinin ön planda tutulması gerektiği kanısına varılmıştır. Buradan hareketle dava konusu marka/işaretlerin “L” harfi ile başladığı ve “A” harfi ile bittiği, zaten üç harften ibaret işaretlerin orta kısmında yer alan “E” ve “İ” harflerinin ise birbirine yakın tınılar bıraktığı düşünülmektedir. Davacı marka işaretinin yazıldığı gibi ... olarak ya da ... olarak telaffuz edilmesi de mümkündür. Bu halde aralarında kavramsal bir benzerlik bulunmamakta birlikte işitsel bir benzerlik olduğu anlaşılmıştır.

Davalının redde mesnet ... markasının bilinen bir anlamı bulunmamaktadır. Dolaysıyla ayırt ediciliği yüksek bir ibare olarak değerlendirilmiştir. Buna göre 03.sınıf mallarda “...” markalı ürünleri daha önce almış, kullanmış veya bir şekilde tecrübe etmiş ortalama tüketici kitlesinin, daha sonraki bir tarihte aynı tür mallar üzerinde “...” ibaresini gördüğünde, davalı markasına ait ürünleri satın aldığını düşünebileceği bu şekilde her iki marka arasında irtibat olduğunu, malların aynı veya aralarında ticari, ekonomik veya idari bağlantı bulunan firmalar tarafından üretildiğini ve pazarlandığını düşünme ihtimallerinin yüksek olduğu, davacı markası tescil olunduğu takdirde önceki davalı markasının ayırt edicilik ve garanti işlevlerinin zarar görme olasılıklarının yüksek olduğu, başvuru kapsamında malların davalı markası kapsamındaki mallar ile aynı/aynı tür olmasının da karıştırılma ihtimalini artıran bir unsur olarak dikkate alınması gerektiği buna göre her iki markanın karıştırılma ihtimaline maruz kalacağı kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak; davacı marka başvurusu kapsamından çıkarılan 03. sınıf “Banyo kremleri, jelleri ve sabunları; tıraş köpüğü, kremler, jeller ve sabunlar; parfümeri ürünleri, uçucu yağlar, kozmetikler, saç losyonları; diş macunları; kişisel kullanım için deodorantlar; kozmetik losyonlarla emdirilmiş dokular; ıslak mendiller” mallarının tamamı bakımından SMK m. 6/1 ile aranan şartların oluştuğu değerlendirilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu taraf markalarının benzer olduğu ve YİDK kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2025