İlk Derece Mahkemesi 2024/108 E. 2025/46 K.

T.C. ...3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/108 Esas - 2025/46 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/108 KARAR NO : 2025/46

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali. DAVA TARİHİ : 08/03/2024 KARAR TARİHİ : 18/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2025

TALEP: Davacı vekili 08/03/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2022/002154 sayılı "... mobil sağlık" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun TÜRKPATENT Resmi Markalar Bülteninde yayınlanması üzerine davalı üniversitenin 2014/28803, 2014 28809, 2014 96178, 2014 96218, 2014 96223, 2014 96227, 2014 96231, 2015/107173, 2015/107182, 2015 26191, 2016 27509, 2016 27960, 2016 28192, 2016/28606, 2016 29074, 2016 29450, 2016 29454, 2018 15072, 2018 15079, 2021/095207, 2021/095522, 2021/096314, 2021/096923 sayılı "...", "... üniversitesi", "ebu reyhan el ... üniversitesi", "... üniversitesi bilimin geleceği", "istanbul ... üniversitesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... uni.", "... üniversite hastanesi sağlık denince", "... hastanesi sağlık denince", "... üniversitesi reyhan genom laboratuvarı ", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversitesi merkez hastanesi", "ebu reyhan el ... üniversitesi", "... üniversitesi bilimin geleceği", "... üniversitesi tıp fakültesi hastanesi", "... üniversitesi reyhan laboratuvarı", "... üniversitesi florya hastanesi", "... üniversitesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversite hastanesi "sağlık denince"", "... üniversite hastanesi", "... university hospital", "... üniversitesi diş hekimliği fakültesi hastanesi" ibareli markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın reddine karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin TÜRKPATENT'in 2023-M-12962 sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira; davacının önceki tarihli “...” ibareli tescilli seri markalarından kaynaklanan müktesep bir hakkının bulunduğunu, davacının 40 yıldır sağlık sektöründe faaliyet gösteren, Türkiye’nin önde gelen tahlil laboratuvarlarından biri olduğunu, “...” markasının davacı tarafından 40 yıldır kesintisiz kullanımı ile sağlık hizmetleri alanında davacı ile özdeşleştiğini, davacının “...”li seri markalarının devamı niteliğini haiz 2022/002154 sayılı marka başvurusunun bu sebeple kısmen reddedildiği emtialarda dahi davacı adına tescil edilmesi gerektiğini, davacının markaları aleyhine haksız ve hukuki davalar açtığını, davalının davacının markalarına karşı, yalnızca eğitim hizmetleri bakımından iptal davası açmış olduğu bir aşamada, “...” markasını, sağlık hizmetleri üzerinde kullanmak konusunda bu denli ısrarcı davranmış olmasının marka tecavüzünün en tipik örneklerinden birini olarak davalı üniversitenin kötü niyetli hareket ettiğini ortaya koyduğunu, taraflar arasında yargıya intikal etmiş olan davalar neticesinde davalının “...” ibaresini sağlık hizmeti alanında markasal olarak ön plana çıkarması nedeniyle, davacının marka hakkına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabet yarattığının tespit edilmiş olduğunu ileri sürerek, YİDK'in 2023-M-12962 sayılı kararının iptaline ve müvekkili marka tescil başvurusunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal düzeyde birbirleriyle karıştırılma ihtimali doğuracak derecede benzer olduğunu, davacının marka başvurusunun kısmen reddedildiği emtialar açısından, taraf markalarının aynı veya ilişkili emtialarda kullanılacağını, markalarda ayırt ediciliği en yüksek olan ibarelerin ortak olmasının markaları benzer kıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı üniversite vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Davalı üniversitenin 27.02.2014 tarih ve 29826 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 6525 sayılı kanunla kurulmuş olan bir vakıf üniversitesi olduğunu, kurucusu olan Dünya Eğitim Vakfı’nın davalıya “...” ismini vermesinin sebebinin, dünya ve Türk tarihinin en önemli bilim adamlarından bir olan ve UNESCO tarafından 1974 yılında “Evrensel Deha” ilan edilen Ebu Reyhan El-...’nin isminden esinlenme olduğunu, davalının kuruluşundan itibaren “...” markasını yoğun ve ciddi surette kullanarak bu markaya ayırt edicilik kazandırmış olduğunu, bu meyanda bu ibareyi ihtiva eden bir çok markayı da TÜRKPATENT nezdinde kendi adına tescil ettirmiş olduğunu, davalının “...” ibaresi üzerinde üstün ve öncelikli hak sahibi olduğunu, zaten de bu ibarenin davalı üniversite tarafından kullanılması hususunda TBMM’nin davalıya yetki vermiş olduğunu, davacının iddialarının aksine davalının kısmi redde mesnet alınan 2016 29074, 2018 15079, 2018 15072 sayılı markalarının tescil tarihleri itibariyle kullanımlarının ispatlanmasının gerekmediğini, davalının bu markalarını yoğun ve ciddi bir biçimde kullanıyor olduğunu, davacının somut uyuşmazlıkta korunması gereken ve tescilli markalarından kaynaklanan müktesep bir hakkının da bulunmadığını, davalının markasının tanınmış bir marka olması nedeniyle de koruma kapsamının genişlediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1'e dayalı taraf markalarının benzemediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan 2022/002154 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan 2023-M-12962 sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin 2022/002154 başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından TÜRKPATENT'in 2023-M-12962 sayılı YİDK kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 09/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 08/03/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/002154 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davacının 07.01.2022 tarihinde 09, 42 ve 44. sınıflara giren mal ve hizmetlerde kullanılmak üzere dosyaladığı "... mobil sağlık" görselli marka başvurusunun tescil edilmek üzere Resmi Marka Bülteni’nde ilanı üzerine davalı tarafın 2014/28803, 2014 28809, 2014 96178, 2014 96218, 2014 96223, 2014 96227, 2014 96231, 2015/107173, 2015/107182, 2015 26191, 2016 27509, 2016 27960, 2016 28192, 2016/28606, 2016 29074, 2016 29450, 2016 29454, 2018 15072, 2018 15079, 2021/095207, 2021/095522, 2021/096314, 2021/0969232018 59266 sayılı tescilli markalarına ve 6769 sayılı SMK’nın m. 6/1, m. 6/3, m. 6/4, m. 6/5, m. 6/6 ve m. 6/9 hükümlerine dayalı olarak itiraz ettiği, davacının bu itiraz üzerine, davalının itirazına mesnet aldığı 2014 96218, 2014 96178, 2014 96223 ve 2014 96227 sayılı markalarının, 16 ve 41. Sınıflara giren emtialarda kullanıldığının ispatlanmasını talep ettiği, davalının bu talep üzerine marka işlem dosyasına davalının "www.....edu.tr" uzantılı web sitesinden alınmış görselleri, davalı hakkında basında çıkmış olan haberleri, davalıya ilişkin Google arama motorunda çıkan görselleri ve Youtube’dan alınmış görselleri sunmuş olduğu, bu itirazı ve belgeleri inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 20.02.2023 tarihli ve 230135067 sayılı kararı ile, itirazı tüm gerekçeleri yönünden reddettiği, bunun üzerine davalının itirazını aynı madde hükümlerine ve markalara dayalı olarak tekrar ettiği, bu itirazın da TÜRKPATENT’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun huzurda dava konusu edilen 08/01/2024 tarihli 2023-M-12962 sayılı kararı ile nihai olarak kısmen reddedildiği anlaşılmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in 2023-M-12962 sayılı kararında: "2022/002154 başvuru numaralı "... mobil sağlık" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2014/28803, 2014 28809, 2014 96178, 2014 96218, 2014 96223, 2014 96227, 2014 96231, 2015/107173, 2015/107182, 2015 26191, 2016 27509, 2016 27960, 2016 28192, 2016/28606, 2016 29074, 2016 29450, 2016 29454, 2018 15072, 2018 15079, 2021/095207, 2021/095522, 2021/096314, 2021/096923 sayılı "...", "... üniversitesi", "ebu reyhan el ... üniversitesi", "... üniversitesi bilimin geleceği", "istanbul ... üniversitesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... uni.", "... üniversite hastanesi sağlık denince", "... hastanesi sağlık denince", "... üniversitesi reyhan genom laboratuvarı ", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversitesi merkez hastanesi", "ebu reyhan el ... üniversitesi", "... üniversitesi bilimin geleceği", "... üniversitesi tıp fakültesi hastanesi", "... üniversitesi reyhan laboratuvarı", "... üniversitesi florya hastanesi", "... üniversitesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversite hastanesi "sağlık denince"", "... üniversite hastanesi", "... university hospital", "... üniversitesi diş hekimliği fakültesi hastanesi" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali, eskiye dayalı kullanım, tanınmışlık, diğer fikri haklar veya kişi hakları ve kötü niyet gerekçeleriyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. 6769 sayılı SMK'nın 6(1) maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinden söz edebilmek için öncelikle, iki koşulun birlikte var olması gerekmektedir. Bu iki koşuldan birincisi, tescili talep edilen markanın daha önceden tescilli ya da başvurusu yapılmış bulunan itiraz gerekçesi marka(lar) ile aynı ya da benzer olması, diğeri ise uyuşmazlığa konu markaların aynı ya da benzer mal ya da hizmetleri kapsamasıdır. İtiraz ilk olarak, 2016 29074, 2018 15079, 2018 15072 sayılı "... üniversitesi tıp fakültesi hastanesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversitesi" ibareli markalar bakımından incelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların görsel ve işitsel yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer oldukları görüşüne varılmıştır. Bununla birlikte, itiraza konu "SINIF 09: Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. SINIF 44: Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler; peyzaj tasarımı hizmetleri. İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri." ile 2016 29074, 2018 15079, 2018 15072 sayılı markaların kapsamında bulunan malların/hizmetlerin aynı/aynı tür/benzer olduğu görüşüne varılmıştır. Markaların benzerliği, bu benzerliğin düzeyi ve "SINIF 09: Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. SINIF 44: Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler; peyzaj tasarımı hizmetleri. İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri." mal/hizmetlerin aynı/aynı tür/benzer olması birlikte değerlendirildiğinde, itiraza konu mallar yönünden de markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunduğu görüşüne varılmış; diğer itiraz gerekçesi markalar ve başvuru sahibi tarafından bazı itiraz gerekçesi markalar hakkında talep edilen kullanım ispatı da varılan bu sonucu değiştirmeyeceğinden SMK m. 6(1) kapsamındaki itiraz kısmen haklı görülmüştür. Takiben diğer gerekçeli itirazlar incelemiştir. Yapılan inceleme neticesinde, muterize ait markaların tanınmış olduğuna ilişkin yeterli bilgi, belge ve delil sunulmadığı tespit edildiğinden markaların tanınmışlığına ilişkin yeterli kanaat oluşmamış ve tanınmışlık gerekçeli itirazın reddi gerekmiştir. Diğer taraftan, kötü niyet iddiasının temelini oluşturan 41. sınıftaki hizmetlerin başvuru kapsamında bulunmadığı, ayrıca ibarenin ünlü bir İslam bilgininin adı olması ve yaygın olarak bilinmesi hususu da dikkate alındığında salt markalar arasındaki benzerliğin başvurunun kötü niyetli olarak yapıldığı sonucunu tek başına doğurmayacağı, tarafları aynı olan 2016/74142 başvuru numaralı marka hakkında verilen 2018- M-359 sayılı YİDK kararında başvurunun kötü niyetle yapılmadığına ilişkin tespitin varlığı da göz önüne alındığında, huzurdaki başvurunun da kötü niyet gerekçesiyle tümden reddinin yerinde olmayacağı kanaatine varılmıştır. Son olarak, itiraz ekinde itiraz sahibinin başvuru kapsamındaki mallar için eskiye dayalı kullanımını gösteren kanıtlar sunulmadığından bu iddiaların ispatlanamamış olması ve markalar arasında diğer fikri haklar veya kişi hakları nedeniyle ilişkilendirilme ihtimalinin oluşmayacağı görüşüne varılması nedenleriyle haklı bulunmamıştır. Belirtilen nedenlerle iş bu itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir. KARAR İtirazın kısmen kabulüne ve başvurunun "SINIF 09: Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. SINIF 44: Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler; peyzaj tasarımı hizmetleri. İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri." bakımından kısmen reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı Başvuru Markası "... mobil sağlık" (2022/002154) 09 / 44. sınıflar.

Davalı Markaları "...", "... üniversitesi", "ebu reyhan el ... üniversitesi", "... üniversitesi bilimin geleceği", "istanbul ... üniversitesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... uni.", "... üniversite hastanesi sağlık denince", "... hastanesi sağlık denince", "... üniversitesi reyhan genom laboratuvarı ", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversitesi merkez hastanesi", "ebu reyhan el ... üniversitesi", "... üniversitesi bilimin geleceği", "... üniversitesi tıp fakültesi hastanesi", "... üniversitesi reyhan laboratuvarı", "... üniversitesi florya hastanesi", "... üniversitesi", "ibu istanbul ... üniversitesi", "... üniversite hastanesi "sağlık denince"", "... üniversite hastanesi", "... university hospital", "... üniversitesi diş hekimliği fakültesi hastanesi" (2014/28803, 2014 28809, 2014 96178, 2014 96218, 2014 96223, 2014 96227, 2014 96231, 2015/107173, 2015/107182, 2015 26191, 2016 27509, 2016 27960, 2016 28192, 2016/28606, 2016 29074, 2016 29450, 2016 29454, 2018 15072, 2018 15079, 2021/095207, 2021/095522, 2021/096314, 2021/096923) 16 / 41 / 44. sınıflar.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 03/01/2025 havale tarihli raporda özetle: "1) Karşılaştırılan markaların/işaretlerin görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olduğu, 2) Davacının markasının kapsamına alınmak istenilen 09. Sınıfa giren; “manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri” ve 44. Sınıfa giren tüm hizmetler yönünden ayniyet/benzerlik/ türdeşlik şartının gerçekleşmiş olduğu, 09. Sınıfa giren; “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar” yönünden ise bu şartın gerçekleşmemiş olduğu, 3) Davacının markasının kapsamına alınmak istenilen emtiaların hitap ettiği ortalama tüketici/alıcı kitlesinin seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesinin, bu emtiaları satın alırken düşük olmadığı, 4) (1) ve kısmen de (2) nolu bentlerdeki sebeplerden dolayı, (3) nolu bentteki tespite rağmen, karşılaştırılan markalar arasında, davacının markasının kısmen reddedildiği, 09. Sınıfa giren; “manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri” ve 44. Sınıfa giren tüm hizmetler yönünden markaların karıştırılma ihtimalinin KISMEN bulunduğu, 09. Sınıfa giren; “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar” yönünden ise bulunmadığı, 5) Davacının önceki tarihlerde tescilli markalarından kaynaklanan ve korunması gereken müktesep (kazanılmış) bir hakkının bulunmadığı, 6) Dava konusu edilen 08.01.2024 tarihli ve 2023-M-12962 sayılı YİDK kararının, (4) nolu bentteki değerlendirme ile kısmen çeliştiği/uyumlu olmadığı," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "... mobil sağlık" ibareli ve 2022/002154 başvuru numaralı davacı başvurusu kapsamında 09, 44'üncü sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "09: Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar. 44: Tıbbi hizmetler." İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak 2014/28803, 2014 28809, 2014 96178, 2014 96218, 2014 96223, 2014 96227, 2014 96231, 2015/107173, 2015/107182, 2015 26191, 2016 27509, 2016 27960, 2016 28192, 2016/28606, 2016 29074, 2016 29450, 2016 29454, 2018 15072, 2018 15079, 2021/095207, 2021/095522, 2021/096314, 2021/096923 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 16, 41, 44. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu kapsamda davacının markasının kısmen reddedildiği, 09. Sınıfa giren; “manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri” ve 44. Sınıfa giren tüm hizmetler yönünden ayniyet/benzerlik/türdeşlik şartının gerçekleşmiş olduğu, 09. Sınıfa giren; “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar” yönünden ise bu şartın gerçekleşmemiş olduğu olduğu kanaatine varılmıştır.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, Davacının markasının kapsamına alınmak istenilen 09 ve 44. Sınıflara giren mal ve hizmetlerin hitap ettiği ortalama alıcı kitlesinin bilinç/dikkat/özen seviyesi incelendiğinde; bu tüketicilerin/alıcıların söz konusu mal ve hizmetleri satın alma kararını verdikleri süreçte daha uzun vakit geçirdiği, muhtelif bilgi kaynaklarından bilgi sağlayarak/makul süreli bir araştırma yaparak yanlış/eksik/kalitesiz ürün/hizmet alma riskini azaltmaya çalıştığı, yani bir süre düşünüp değerlendirerek daha çok zahmete ve gayrete katlanarak satın alma kararını verdiği, zira bu mal ve hizmetlerin alıcılar tarafından günlük olarak tüketilmediği gerçekleri gözetildiğinde, söz konusu tüketici/alıcı kitlesinin bu mal ve hizmetleri satın alırken sahip olduğu seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesinin düşük olmadığı değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davacının kısmen reddedilen markası, renk, şekil ve kelime unsurlarının bir arada kullanıldığı karma bir markadır; işaretin sol baş kısmına, üzerlerine kısaltmalar yazılmış renkli yap-boz parçalarından müteşekkil bir şekil konuşlandırılmış, bu şeklin yanına da düz yazım karakterindeki siyah renkli büyük ve kalın harflerle, altı çizilmiş halde “...” ibaresi ve bunun da altına, daha düşük puntolarla, mavi renkli büyük harflerle “mobil sağlık” kelime öbeği yazılmıştır. İşarette alt satırda ve nispeten daha küçük puntolarla yazılmış olan “mobil sağlık” kelime öbeğinin, yerleşik anlamı itibariyle ve zaten de yazım özellikleri yönünden geri planda konuşlandırılmış olması nedeniyle işaretin markasal hüviyette ayırt ediciliğine katkısının çok düşük olduğu değerlendirilmiştir. Aynı şekilde; işaretin sol baş kısmında yer alan figür unsurunun da, işarete markasal hüviyette kattığı ayırt ediciliğin kelime unsuruna nispeten baskın olmadığı değerlendirilmektedir, zira, böyle, basit şekil unsurları yanında dikkat çekici şekilde/puntolarda yazılmış kelime unsurlarını da ihtiva eden markalarda “söz görünümden daha yüksek sesle konuşur”. Ayrıca potansiyel müşteriler somut olaydaki gibi kelime, şekil, renk gibi karma unsurlar ihtiva eden markalarda kelime unsuruna, diğer unsurlara göre daha fazla önem vereceklerdir. Dolayısıyla; davacının kısmen reddedilen markasında esas unsurun “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Davalının kısmi redde mesnet alınan markalarına bakıldığında, kelime markası hüviyeti ağır basan bu işaretlerde, “...” ibaresinin, “İstanbul, üniversitesi, tıp fakültesi hastanesi” gibi, yerleşik birer anlamı haiz isimlerle/isim tamlamalarıyla birlikte kullanıldığı fiili gerçeği gözetildiğinde, davalının bu markalarındaki esas unsurun da, “i” harfleri özel bir tasarımı haiz, büyük puntolarla ve işaretlerin üst kısmında yazılmış olan “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Taraf markalarında esas unsur olan “...” ibaresinin, markasal hüviyette ayırt ediciliğinin de somut uyuşmazlıkta ayrıca irdelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Zira; bu ibare, dünya ve Türk tarihinin en önemli bilim adamlarından biri olan Ebu Reyhan El-...’nin beynelmilel bilinen ismidir. Belirtilen tanınmış tarihi şahsın soyadının markasal hüviyette kullanılması durumunun, yeterli ölçüde “orijinallik/ayırt edicilik” ihtiva ettiği ve herkesin ilk anda aklına gelebilecek bir tercih olmadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla; taraf markalarında birebir aynı kelimenin esas unsur hüviyetinde kullanılmış olması durumunun, davalının “...”li markalarını görmüş ve tanımış olan bir tüketicinin, davacının “...”li markasıyla karşılaştığında bu markaları “görsel açıdan benzer bulması ve karıştırması” ihtimalini doğurduğu değerlendirilmiştir. Markaların fonetik/duyusal/işitsel olarak karşılaştırılmasında, taraf markalarında esas unsur olarak kullanılmış olan “...” ibaresinin okunuşu aynı olduğundan, markaların kulakta bıraktıkları “tını” itibariyle işitsel açıdan da yakınlaştırdığı değerlendirilmiştir. Taraf markalarında geçen bu ibarenin, yukarıda incelenen yerleşik/bilinen anlamından dolayı, markaların tüketici zihninde yarattığı algının farklılaştığının da söylenmesi mümkün görülmemektedir. Bütün bunlara göre; somut olayda, karşılaştırılan markalar arasında benzer olan mal/hizmetler bakımından görsel, işitsel, kavramsal açılardan benzerlik olduğu kanaatine varılmıştır.

2. DAVALININ MÜKTESEP HAK İDDİASINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME Davalı marka işlem dosyasında 2011 68738 numaralı markası yönünden kazanılmış hakkı olduğunu iddia etmiştir. ... 11. Hukuk Dairesi, 19.08.2008 gün ve 7547 E. 10251 K. sayılı ve 14.11.2008 gün ve 11505 E., 12839 K. sayılı kararlarında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir. Buna göre bir kazanılmış haktan söz edilebilmesi için; ✓Kazanılmış hak teşkil eden markanın tescilli olarak uzun süre kullanılması, bir başka deyişle kullanım ve tescilinin taraflar arasında artık çekişme konusu olmaktan çıkmış olması, kabullenilmesi, ✓Bu markaya dayalı olarak yapılan başvurunun da, kazanılmış hak teşkil eden markanın asli unsuru muhafaza edilerek, işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yarattığı izlenim korunmak suretiyle oluşturulması (zira, önceki markanın asli unsuru dahi değişmiş ise, bu artık yeni bir marka olacağından önceki markanın zaman içindeki değişikliklere uyarlanması için yapılmış bir başvuru olduğu gibi kabul edilemez), ✓Sonraki başvurunun, önceki markanın kapsadığı mal/hizmet ile aynı veya aynı tür emtiaları/hizmetleri içermesi, kapsamını genişletme yoluna gitmemesi, ✓Son olarak da, müktesep hak iddialarına mesnet alınan markanın fiilen kullanılıyor olduğunun ispat edilmiş olması, şartlarının tamamının bulunması aranmaktadır. Ayrıca, müktesep hakka ilişkin ilkeler uygulanırken, başvuru sahibinin, son başvurusuna konu işaretin, davalı veya bir başkasına ait tescilli markalara yanaşmaması ve onlarla iltibas oluşturma çabasına girmemesi gerekir. Yani; önceki tarihte tescilli olan markaların serisi niteliğindeki bir ibarenin marka olarak tescil olunabilmesi için, aynı veya benzer olarak başkası adına tescil olunmuş marka ile yakınlaşma ve benzeştirme amacı taşımaması, bir başka deyişle haksız rekabet ve iltibas tehlikesine yol açılmaması gerekir (... 11.HD.’nin 11.04.2016 tarih E.2015/9050 K. 2016/3902 sayılı kararı). Nitekim, ...’ın bu husustaki diğer bir emsal kararında (... 11.HD.’nin 07.07.2009 tarih E.2007/13744 K. 2009/8377 sayılı kararı) da; “.....başlangıçta karşı çıkılmaması nedeniyle farklı kişiler adına tescil edilmiş mükerrer markaların varlığı halinde, işaretler arasında benzeştirme, yakınlaştırma (iltibas tehlikesi) amacını taşımayan sonraki tarihli seri markaların da tescili mümkün olacaktır. Bir işletme ile özdeşleşmiş temel markaların zaman içindeki değişiklik ve gelişmelere uyum sağlaması ve temel vasfını koruyarak seri markalar yoluyla kendini yenilemesi ve bir anlamda çoğalması zorunlu ve gerekli olabilir...” hususlarına hükmedilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda yapılan incelemede; davacının sadece 2009/30233 ve ... sayılı ve "... laboratuvarı" görselli markalarının birinci kriter ile uyumlu olduğu görülmektedir. Ancak; davacının 2009/30233 sayılı markasının sadece 35. Sınıfa giren hizmetler yönünden tescilli olduğu görülmektedir. Halbuki; ...’ın getirdiği müktesep hak kriterlerinden üçüncüsü; “sonraki başvurunun, önceki markanın kapsadığı mal/hizmet ile aynı veya aynı tür emtiaları/hizmetleri içermesi, kapsamını genişletme yoluna gitmemesi….” yönündedir. Dolayısıyla; davacının 2009/30233 sayılı markasının, 09 ve 44. Sınıflara giren emtialar yönünden davacıya kazanılmış bir hak sağlamayacağı değerlendirilmiştir. Davacının geriye kalan ... sayılı ve görselli markasının tescili kapsamına giren, 44. Sınıftaki; “Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvancılıkla ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler” yönünden dava konusu edilen markanın kısmen reddedilmiş olduğu gözetildiğinde, davacının esas unsuru “...” olan bu markasının, yukarıda yer verilen üçüncü kriter ile de uyumlu olduğu söylenebilecektir. Ancak; davacının “...” markasını, “laboratuvar ile ilintili (tıbbi) hizmetler” dışında kalan bu hizmetler yönünden fiilen kullandığına dair, dava/marka işlem dosyasına herhangi bir delil sunulmamış olduğundan, davacının fiilen kullanmadığı emtialar özelinde, yukarıda yer verilen kriterlere göre, tescilli markasından gelen ve himaye edilmesi gereken bir hakkının mevcut olduğundan bahsedilemeyeceğinden, davacının diğer üç kritere uyan ... sayılı markasına dayalı olarak da “kazanılmış hak” iddia etmesi mümkün görülmemiştir. Sonuçta olarak; davacının, önceki tarihlerde tescilli markalarından gelen ve himaye görmesi gereken bir müktesep hakkının somut olayda bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının kısmen yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE ve TPMK YİDK 'in 2023-M-12962 sayılı kararının 09. Sınıfa giren; “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar” malları bakımından iptaline, 2-FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE, 3-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Kabul edilen kısım yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Reddedilen kısım yönünden davalılar kendilerini vekille temsil ettirdikleri için AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 11.061,00 TL yargılama giderinden payına düşen 5.530,50 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/02/2025

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 1.645,00.-TL Bilirkişi Ücreti 8.500,00.-TL Toplam 11.061‬,00.-TL