İlk Derece Mahkemesi 2023/913 E. 2025/973 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/913 KARAR NO : 2025/973

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/12/2023 KARAR TARİHİ : 27/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı şirketin davalının talep ve siparişleri doğrultusunda davalıya ürün sattığı, davacı ile davalı arasında bu yönde bir ticari ilişki bulunduğu, açık hesap ilişkisi sebebiyle davacı ile davalı arasında çok sayıda fatura kesilmiş ve ödeme gerçekleştiği, hatta davalı tarafından 05.01.2023 tarihinde davacıya yapılan son ödeme ile birlikte taraflar arasında görülen açık hesap ilişkisinde borç alacak durumu sıfırlandığı, davalının davacıya son ödeme yaptığı tarih olan 05.01.2023 tarihindeki ödeme de dahil olmak üzere bu ödemeye dek davalı tarafından davacıya yapılan tüm ödemeler vadesi önce gelen fatura alacaklarına mahsuben tahsil edildiği, akabinde davacı tarafından davalı borçluya 2023 yılı içerisinde 10 adet fatura daha kesildiği, ancak gelinen noktada davalı borçlu, bahse konu son 10 faturaya karşılık gelen borcunu davacıya ödemediği, söz konusu alacak vade tarihinde davalıdan talep edilmişse de davalı tarafından davacıya hiçbir ödeme yapılmadığı, hal böyleyken tarafımızca -----. İcra Müdürlüğü ------ Sayılı dosyasından 61.171,50-TL anapara ve hesaplanan 1.768,53-TL işlemiş faiz ile birlikte toplam 62.940,03-TL tutarında alacağın tahsili için davalı borçlu aleyhinde icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından ise mezkur icra takibine, borca, faize ve ferilerine yönelik olarak haksız ve kötü niyetli şekilde alacağın tahsilini geciktirmek maksadıyla itiraz edildiği, davalı borçlunun itirazı akabinde tarafımızca ------ Arabuluculuk Bürosu'na Arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, davalı borçlu taraf ile gerçekleştirdiğimiz Arabuluculuk görüşmeleri, "görüşme sonucu anlaşamama" şeklinde sonlandığı, neticeten işbu itirazın iptali davasını açma zarureti hasıl olduğu, yukarıda izah edilen ve Sayın Mahkemenizce re “sen değerlendirilecek nedenlerle: haklı davamızın kabulü ile tarafımızca başlatılan -- İcra Müdürlüğünün---- Sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan haksız itirazların iptaline ve takibin devamına dair karar verilmesini, --- İcra Müdürlüğünün ------. Sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiği sabit olan davalı borçlu aleyhinde, alacağımızın 61.171,50-TL'sinin 9620'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip tutanağının davalıya tebliğ olduğu, cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, ---- İcra Müdürlüğünün---- esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. İcra Dosyası İncelemesi: Davacı tarafından ---- İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyası ile 14.09.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 27.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince 28.09.2023 tarihinde itiraz edildiği, davalı vekilinin ilgili icra müdürlüğüne yapmış olduğu itirazında; borca, istenen faize, faiz oranına ve tüm fer ‘ilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür. Taraflar tacir olduğundan mali inceleme yaptırılmıştır. Bilirkişi Raporu ; Davacı Defter İncelemesi; Davacı ... ’nin 2023 dönemi ticari defterleri aşağıdaki şekilde incelenmiştir. Davacının 2023 döneminde e-defter mükellefi olduğu, 2023 dönemi Ocak ayı açılış Gib onaylı Yevmiye ve Defteri Kebir defter beratlarını 08.05.2023 tarihinde, 2023 dönemi Aralık ayı kapanış Gib onaylı Yevmiye ve Defteri Kebir defter beratlarını 08.05.2024 tarihinde süresinde aldığı Davacının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2023 dönemi Envanter defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacının 2023 döneminde e-defter mükellefi olduğu, 2023 dönemi Gib onaylı Ocak ayı açılış ve Aralık ayı kapanış Yevmiye ve Defteri Kebir beratlarının süresi içerisinde alındığı, davacının incelenen 2023 dönemi ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulduğu, davacının ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür Davacı Hesap İncelemesi; Davacının incelenen kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (14.09.2023) tarihi itibariyle davalıdan 61.171,49 TL alacaklı gözüktüğü görülmüştür. Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunduğu faturaların temel fatura senaryosu ile düzenlenmiş e- faturalar olduğu, İlgili faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacı tarafından düzenlenen fatura içeriği ürünlerin teslimine yönelik e- irsaliye düzenlendiği, ürünlerin düzenlenen e- irsaliye ile birlikte yukarıdaki tabloda detayları gösterilen taşıyıcı firma/ Şoförler tarafından davalı firmaya teslim edildiği, takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan faturaların biri haricinde teslim alan kısmında davalı şirketin kaşe ve imzalarının bulunduğu, Davacı tarafından düzenlenen açık hesap bakiyesini oluşturan faturalardan KDV dahil 59.366,87 TL tutarlık kısmının mal teslimi kapsamında düzenlendiği, Davacı tarafından düzenlenen aynı zamanda takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan 12.07.2023 tarih ------- seri numaralı KDV dahil 1.804,62 TL tutarlı faturanın ise vade farkı faturası olarak düzenlendiği, davacı tarafından düzenlenen faturaların üzerinde not kısmında “Vadesinde ödenmeyen faturalara %4 vade farkı uygulanacaktır” şeklinde ibare bulunduğu ancak düzenlenen faturalarda her ne kadar not olarak vade farkının uygulanacağı belirtilse de vade farkı istenebilmesi için taraflar arasında bu yönde yazılı bir sözleşmenin ya da bu doğrultuda oluşmuş bir teamülün bulunmasının gerektiği, davacı tarafından düzenlenen fatura sözleşme olmadığı gibi, faturaya itiraz edilmemesi ona, sözleşmenin asli unsuru olan semeni değiştirme hakkı da vermeyeceğinden, faturanın da sözleşmenin ifa aşamasıyla ilgili bir belge olması ve faturaya var olan bir sözleşmeyi değiştiren veya diğer tarafın durumunu ağırlaştıran kayıtlar konulsa bile, mutat olmayan bu hususlara itiraz edilmemesi, itiraz etmeyenin bu kayıtları kabul ettiği anlamına gelmeyeceği, taraflar arasında bu yönde yazılı bir sözleşme ya da oluşmuş bir teamülün bulunmaması durumunda tek taraflı düzenlenen vade farkı faturasının talep edilemeyeceği değerlendirilmiş olup; davacının vade farkı alacağının doğup doğmayacağı, talep edip edemeyeceği hususlarında nihai değerlendirmenin Mahkemenin taktirlerinde olduğu değerlendirilmiştir. BA-BS İncelenmesi: Dava dosyasına kazandırılan tarafların bağlı bulunduğu Vergi Dairesi Müdürlüklerinden gelen cevabi yazılar ekinde davacı şirketin bağlı olduğu ----- Vergi Dairesi tarafından 2023 dönemine ilişkin BS formunun gönderildiği, davalı şirketin bağlı bulunduğu ------ Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 2023 dönemine ilişkin BA formunun gönderildiği Davacı tarafın incelenen 2023 dönemi BS analiz formunda davalı adına 9 adet e-belge karşılığında KDV hariç 131.893,00 TL satım bilgisinin olduğu, Davalı tarafın incelenen 2023 dönemi BA analiz formunda davacı adına 9 adet e-belge karşılığında KDV hariç 131.893,00 TL alım bilgisinin olduğu, Tarafların incelenen 2023 dönemi BA- BS formlarına davacı tarafından düzenlenen 12.07.2023 tarih ------ seri numaralı KDV dahil 1.804,62 TL tutarlı faturanın düzenleme dönemi itibariyle 5.000 TL’ nin altında kalması nedeniyle yansımadığı, Tarafların incelenen 2023 dönemi BA-BS formlarına yansıyan bilgilerin biriyle uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bilindiği üzere 25.01.2021 tarihli, ------ Sıra No.lu VUK Tebliği ile Temmuz 2021 döneminden itibaren verilmesi gereken Ba-Bs Formlarına e-Belgeler dahil edilmeyecektir. Bu kapsamda mükelleflerin özelinde yapılan analizlerin daha sağlıklı ve etkin yapılabilmesi için gerek sistem içinden yapılan iptallerin gerekse de TTK’ya göre yapılan itiraz işlemlerinin mükellefler hakkında yapılan analizlerin doğruluğu ve sıhhati açısından e-Belge Sistemi içerisinden doğru ve karşılaştırılabilir bir şekilde GİB sistemleri tarafından bu amaçla takip edilecek “sanal Ba/Bs formu” olarak izlenebilecektir. Yeni uygulama ile Temmuz 2021 döneminden itibaren elektronik belge (E- fatura-E-arşiv-E-SMM) olarak düzenlenen belgelerin, Ba-Bs formlarına dahil edilmemesi sağlanmıştır. Yani Ba-Bs formuna e-faturalar dahil edilmeyecek onun yerine GİB arka planda mükellefler adına sanal Ba-Bs formu oluşturacaktır. 09.02.2021 tarihli,---- Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle, ------ Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine “V.10. e-Belgelere İlişkin İptal/İtiraz, İhbar ve İhtarların Bildirilmesi» başlıklı bölüm eklenmiş, Türk Ticaret Kanunun 18. maddesi uyarınca noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla veya KEP sistemi ile yapılan ihbar veya ihtarlar ile e-Belge iptal işlemlerinin 01/05/2021 tarihinden Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemine bildirilmesi zorunluluğu getirilmiştir. e-Belgelere elektronik ortamda iptal/itiraz işlemi yapılabilmesi için; belgeyi düzenleyen satıcı veya alıcı tarafından e-Belge Uygulamaları üzerinden iptal/itiraz talebi oluşturulması gerekir. İptal/itiraz taleplerine ilgili faturanın alıcısı/satıcısı tarafından onay verilebildiği gibi, karşı tarafın onaylama zorunluluğu bulunmamaktadır. (Ancak onaylamaması demek bu belgelerin iptal edilmeyeceği anlamına gelir..) Dolayısıyla aralarında ihtilaf bulunan firmaların e-Belgelere TTK 18. maddesinde belirtilen harici itiraz yolları (noter, taahhütlü mektupla, KEP sistemi) ile de itiraz edilebilmektedir. TTK 21. maddesinde “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır” hükmü bulunmaktadır. Temel e-Fatura senaryosunda; alıcı fatura üzerinde herhangi bir teknik sorun (zorunlu alan eksikliği, veri bozulması, imza geçersizliği vb.) olmadığı müddetçe faturayı kabul etmek zorundadır. Alıcının Temel e-Faturayı reddetme seçeneği yoktur. Alıcı, fatura ile ilgili itirazını yalnızca harici yollarla gerçekleştirebilir. Ticari Fatura Senaryosu dışında düzenlenen e-Faturalar ile ilgili olarak, e-Fatura İptal Portalı aracılığı ile e-Faturaya taraf mükelleflerin, e-Faturanın alıcısına iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içerisinde mali mühür ya da elektronik imzalarını kullanmak suretiyle, iptal talebi oluşturmalarına ve kendilerine iptal talebi iletilen e-Faturalara ilişkin iptal taleplerini onaylayabilmelerine imkân getirilmiştir. 8 günü aşan sürelerde sistem talep oluşturulmasına ya da talebin onaylanmasına imkân vermemektedir. e-Fatura uygulamasında itiraz işlemleri, Ticari fatura senaryosunda düzenlenen faturalara, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde e-Fatura sistemi içinden red uygulama yanıtı ile ya da harici yöntemlerle (TTK 18/3 te belirtilen noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile) yapılmaktadır. Temel ve diğer fatura senaryolarında düzenlenen faturalara, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde sadece harici yöntemlerle (TTK 18/3 te belirtilen noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile) itiraz işlemi gerçekleştirilmektedir.Davacı tarafından davalı adına temel fatura senaryosu ile düzenlenen aynı zamanda takibe dayanak açık hesabı oluşturan faturalardan KDV dahil 59.366,87 TL’lik kısmının davalının BA formunda yer almasıyla birlikte bu faturalara karşı davalı yanca usulüne uygun süresi içerisinde iptal itiraz işlemine konu edilmediği sonucunu ortaya koyduğu, ilgili faturalara karşıda düzenlenmiş herhangi bir iade/fiyat farkı faturasının dosya içeriğine sunulmadığı, harici yollarla da itiraz edildiğine dair dosya içeriğine herhangi bir belge bilgi sunulmadığı, takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan ürünlerin teslimine yönelik davalı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu hususları topluca değerlendirildiğinde davacı yönünden takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan fatura içeriği ürünlerin/hizmetin teslimine yönelik karinelerin oluştuğu bu yönüyle dosyadaki delil durumuna göre davacının takip dayanağı açık hesap bakiyesi olarak gözüken 61.171,49 TL’ den 59.366,87 TL’lik kısmını talep edebileceği, vade farkı olarak düzenlenen 1.804,62 TL tutarlı faturanın yukarıda açıklanan nedenlerle talep edilemeyeceği değerlendirilmiş olup; davacının takipteki talebine ilişkin nihai değerlendirmenin Mahkemenin taktirlerinde olduğuna dair kanaat belirtilmiştir. Tüm Dosya Kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, ----. İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. Davacının incelenen 2023 dönemi ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulduğu, davacının ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür Davacı Yönünden; Davacının incelenen kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (14.09.2023) tarihi itibariyle davalıdan 61.171,49 TL alacaklı gözüktüğü, Davacı tarafından düzenlenen takip dayanağını oluşturan fatura içeriği ürünlerin teslimine yönelik e- irsaliye düzenlendiği, ürünlerin düzenlenen e- irsaliye ile birlikte raporun 4.b bölümünde detayları gösterilen tabloda isimleri bulunan taşıyıcı firma/ şoförler tarafından davalı firmaya teslim edildiğine yönelik davalı şirketin kaşe ve imzalarının bulunduğu, davacı tarafından düzenlenen toplamda KDV dahil 59.366,87 TL tutarlık kısmının mal teslimi kapsamında düzenlendiği, Davacı tarafından düzenlenen aynı zamanda takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan 12.07.2023 tarih ------ seri numaralı KDV dahil 1.804,62 TL tutarlı faturanın ise vade farkı faturası olarak düzenlendiği, Davacı tarafından davalı adına temel fatura senaryosu ile düzenlenen aynı zamanda takibe dayanak açık hesabı oluşturan faturalardan KDV dahil 59.366,87 TL’lik kısmının davalının BA formunda yer almasıyla birlikte bu faturalara karşı davalı yanca usulüne uygun süresi içerisinde iptal itiraz işlemine konu edilmediği sonucunu ortaya koyduğu, ilgili faturalara karşıda düzenlenmiş herhangi bir iade/fiyat farkı faturasının dosya içeriğine sunulmadığı, harici yollarla da itiraz edildiğine dair dosya içeriğine herhangi bir belge bilgi sunulmadığı, takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan ürünlerin teslimine yönelik davalı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu hususları topluca değerlendirildiğinde davacı yönünden takip dayanağı açık hesap bakiyesini oluşturan fatura içeriği ürünlerin/hizmetin teslimine yönelik karinelerin oluştuğu bu yönüyle dosyadaki delil durumuna göre davacının takip dayanağı açık hesap bakiyesi olarak gözüken 61.171,49 TL’ den 59.366,87 TL’lik kısmını talep edebileceği, icra inkar tazminat talebinin şartlarının oluştuğu, vade farkı olarak düzenlenen 1.804,62 TL tutarlı fatura yönünden ispat edilemediği değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1-----. İcra Dairesinin ------- Esas sayılı icra takip dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 59.366,87 TL üzerinden DEVAMINA, fazlaya dair istemin REDDİNE 2- 59.366,87 TL nin %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine 3- Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (59.366,87 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 4.055,35 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 1.068,41 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.986,94 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yapılan 1.068,41 TL dava açma masrafı ve 5.151,50 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 6.219,91 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (59.366,87/62.940,03) göre 4.859,04 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (59.366,87/62.940,03) göre 2.942,87 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 177,13 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.