İlk Derece Mahkemesi 2023/783 E. 2026/168 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/783 Esas - 2026/168 TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/783 Esas KARAR NO : 2026/168

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/11/2023 KARAR TARİHİ : 06/03/2026 YAZIM TARİH : 30/03/2026

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı taraf arasında kurulmuş 20.08.2023 termin tarihli "Ürün Tedarik Sözleşmesi" kurulduğu, bu sözleşme ile davalının sözleşmeye konu ürünleri müvekkiline teslimi karşılığında davalı tarafa 595.600,00-TL'lik ödeme yapılacağını, müvekkilinin sözleşmede taahhüt ettiği edimi ... A.Ş./... ... Şubesi ... seri no'lu 600.000,00-TL bedelli, keşide yeri ..., vade tarihi 30/11/2023, keşidecisi ihtar edilen "... San. ve Tic. A.Ş." tarafından müvekkili lehine keşide edilmiş çek sözleşmede bahsi geçen ürünlerin üretiminin gerçekleştirilmesi ve gerekli malzemelerin temini karşılığı davalı lehine ciro edilerek alacak temlik edildiğini, davalı 20.08.2023 tarihinde sözleşme ile belirlenen ürünleri teslim edeceği yönündeki edimini ifadan kaçındığını, davalı sözleşme konusu üretimi süresi 20.08.2023 termin tarihine yetiştiremediği ve sözleşme konusu edim ifa edilmeksizin 18-09-2023 tarihinde müvekkiline 551.100,00-TL değerinde 1670 adet sweat üretimine ilişkin fatura kesildiği, Fatura kapsamında yer alan ürünler herhangi bir şekilde müvekkili firmaya teslim edilmediğini, sözleşme ile teslim yükü altında bulunan davalı, müvekkiline irsaliye göndermediğini, menfi tespit davasında ispat külfeti davalı alacaklıya ait olduğunu, bu nedenle zikredilen çekte kurulan ciro ilişkisi sözleşmeye dayanmakta olduğunu, sözleşmenin gereği gibi veya hiç ifa edilmediğinden bedelsiz olduğunun kabulünün gerekmekte olduğunu, sahte irsaliye tanzim edip sözleşme dışı bir edimin ifa edildiği gerekçesiyle çekin istirdatından imtina etmekte olduğunu, davalı şirket ve ... hileli yollarla sözleşmeden kaynaklanan borcunu ifadan kaçındığını, yazılı ispata müvekkili ile davalı firma yetkilisi ... ve sözleşmenin tarafı olarak nitelendirilen davalı şirketin yetkilisi ... arasında yapılmış ve üretimin ... firması tarafından gerçekleştirilemediğinden farklı bir firmayla anlaşmalarına yardımcı olunacağına ilişkin yazılı görüşmelerde bulunulduğunu, davalı termin 20.08.2023 tarihinde müvekkiline, ciro edilmiş çek ile tüm borcun peşinen ödenmesi karşılığında işi yetiştirememiş olması nedeniyle borcun ödenememesi ihtimaline karşın senet tanzim edildiğini, senet ... firması tarafından tanzim edilmesinin yanı sıra kefil olarak ... ve ... keşide edildiğini, bu nedenle peşin satış karinesi ve bedelsizliğe ilişkin davalı firma müvekkiline borç ikrarında bulunarak senedin ihdas nedeni talil edildiğini, İşbu senet ve mevcut borç ilişkisi müvekkili tarafından ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, işbu takibe davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz edildiği, müvekkilinin davalıya herhangi bir şekilde borçlu olmadığının yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiş olduğunu, "... San. ve Tic. A.Ş." tarafından müvekkili lehine keşide edilen ... A.Ş./... ...Şubesi, ... seri no'lu , 600.000,00-TL bedelli, keşide yeri ..., vade tarihi 30/11/2023 olan çekin ihtar edilen ve ilgili banka tarafından ödemenin yasaklanmasını, davalı yahut 3. kişiler tarafından icra takibine dayanak gösterilmesi halinde icra takibinin durdurulmasını, çekin 3. kişilere devrinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir talep etme zarureti hasıl olduğunu, "... San. ve Tic. A.Ş." tarafından müvekkili lehine keşide edilen ... A.Ş./... ... Şubesi ... seri no'lu , 600.000,00-TL bedelli, keşide yeri ..., vade tarihi 30/11/2023 olan çek ve herhangi farklı bir nedenle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddiasının aksine davacı taraf ile müvekkili arasında iki ayrı ticari iş yapıldığı, davacı taraf şirket müdürü ... 15.09.2023 müvekkili firmaya gelerek hazırda mevcut olan 1670 adet Kapşonlu Fermuarlı Sweat beğendiğini ve davaya konu çek karşılığında satın alımı konusunda anlaşıldığını, akabinde müvekkili firma ortağı ..., çekin sağlam olup olmadığını sordurmak için firma sahibi ... den whatsap mesajı ile çekin ön ve arka yüzünün fotoğrafını göndermesinin istenildiği, müvekkili şirket tarafından 18.09.2023 tarihinde 1670 adet Kapşonlu Fermuarlı Sweat bizzat davacı şirketin çalışanı/temsilcisi/müdürü olan ...’a, müvekkili şirkette imza karşılığı ve sayılarak teslim edidiğini, bu teslime ilişkin olarak 18.09.2023 tarih ve ... sıra no.lu sevk irsaliyesi düzenlenmiş olup bu sevk irsaliyesi ve içeriği ürünler müvekkili şirket yetkilisi tarafından davacı şirket çalışanı/temsilcisi/müdürü olan ...’a imza karşılığı teslim edilmiş ve irsaliyenin bir sureti kendisine verildiğini, müvekkili şirket tarafından aynı gün içerisinde de 18.09.2023 tarih ve ... seri numaralı E-Arşiv fatura da elektronik ortamda düzenlenerek davacı şirkete gönderildiğini, bu fatura numarası aynı zamanda düzenlenen 18.09.2023 tarih ve ... sıra no.lu sevk irsaliyesinde belirtildiğini, 15.09.2023 tarihinde müvekkilinin elinde hazır olan 1670 adet kapşonlu fermuarlı sweat için anlaşılmış, bu mallar teslim edilmiş ve sevk irsaliyesi düzenlendiğini, davanın reddini, mahkeme masrafları ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Taraflar arasında tanzim edilen 8 sayfa ve 17 maddeden ibaret sözleşme, ... kayıtları, Ticari defter ve kayıtlar, ... ve ... kayıtları, .... Noterliğinin 30/10/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Noterliğinin 25/10/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Noterliğinin 07/11/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... sayılı soruşturma dosyası, ... Şubesi ... seri no'lu , 600.000,00-TL bedelli, keşide yeri ..., vade tarihi 30/11/2023 olan çek, Bilirkişi incelemesi. 04/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İnceleme konusu (1) adet Sevk İrsaliyesi üzerinde “...” adına atfen atılı bulunan imza ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup, inceleme konusu (1) adet Sevk İrsaliyesi üzerinde bulunan söz konusu imzanın, mevcut mukayese imzalarına kıyasen ... eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır. 22/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya kapsamı ve davalı defterlerinde yapılan incelemeler sonucunda: Dava dilekçesi ekinde görülen Ürün Tedarik Sözleşmesi'nin düzenlenme tarihi iş olup, davalı yasal defter kayıtları ve faturaya göre taraflar arasındaki 18.09.2023 tarihinde başladığı belirlenmiştir. Davalı ... Tekstil İnşaat Turizm San. Tic.Ltd.Şti. defterlerinde davacıya ait cari hesapta davacı ... Giyim San.Tic.Ltd.Şti adına düzenlenen 18.09.2023 tarihi ... numaralı KDV dahil 606.210,00 TL bedelli faturanın kayıtlı olduğu ve davacı şirket tarafından ödeme olarak davalıya verilen 600.000,00 TL bedelli çekin de defterde kayıtlı olduğu, ödemeden sonra cari hesapta kalan (davacı borcu) 6.210,00 TL bakiyenin 31.12.2023 tarihli ... numaralı yevmiye fişinde ortaklar cari hesabına mahsup işlemi ile kapatıldığı ve yılsonu kapanış fişinde cari hesapta tarafların borç/ alacak bakiyesi kalmadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafından davalıya verilen “davadışı ... Ltd.Şti tarafından davacı ... Giyim San.Tic.Ltd.Şti adına düzenlenen ... ... numaralı 30.11.2023 keşide tarihli 600.000,00 TL bedelli” çekin avans ödemesi olarak verilip verilmediği tespit edilememektedir. Davalı ... San. Tic.Ltd.Şti. tarafından davacı şirket adına düzenlenen 18.09.2023 tarihli ... numaralı KDV dahil 606.210,00 TI bedelli E-Arşiv faturasının taraflarca BA ve BS Formu ile ...'ne beyan edilen bu kapsamda değerlendirme yapılması durumunda Davacı tarafın faturayı kabul ettiği anlaşılmakla birlikte davacı yasal defterlerindeki kayıt durumu tespit edilememektedir. Dosya kapsamında davacı tarafından yasal süresi içinde faturaya itiraz edildiğine dair bir belge görülmemiştir. Dava dilekçesine ekli sözleşme, whatsApp yazışmaları tarafımca değerlendirilememekte olup, hukuki takdir ve değerlendirme mahkememizde olmak üzere, Davalı tarafından düzenlenen fatura içeriği 1.670 adet “...” açıklamalı tekstil. ürününün fiziken teslim edilip/edilmediği tarafımca tespit edilememekte olup; Sn Mahkeme'nin, ürünlerin davalı tarafından davacı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti'ne 18.09.2023 tarihli ... numaralı irsaliye ile teslim edildiği kanaatine varması durumunda davacı şirketin davaya konu çek nedeniyle davalıya borçlu olduğu sonucuna varılmasının mümkün olduğu, Diğer taraftan 18.09.2023 tarihli ... imzası yönünden ci yaptırıldığı ve alınan raporda irsaliyedeki imzanın ...'ın el ürünü olmadığı yönündeki kanaate göre teslimin ispatlanmadığı kanaatine varılması durumunda ise davacı şirketin davaya konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığı sonucuna varılması mümkün olup, Takdirin mahkememizde olmak üzere raporunu teslim etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL; Eldeki hukuki ihtilafın, taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan ve bir sureti dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ürün tedarik sözleşmesi gereğince, davalı tarafından davacıya teslim edilmesi kararlaştırılan ve 18/09/2023 tarihli 606.210,00-TL bedelli faturaya konu edilen ürünlerin davacıya teslim edilip edilmediği, teslim edilmemiş ise sözleşme gereğince davacı tarafından ciro edilmekle davalıya teslim edildiği iddia edilen 30/11/2023 keşide tarihli ve 600.000,00-TL bedelli çek sebebi ile davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır. Davacı vekilince sunulan 29/01/2024 tarihli dilekçe ile menfi tespit istemine konu çekin ödenmekle davanın istirdat davası olarak görülerek kabulünün talep edildiği tespit edilmiştir. Ürün tedarik sözleşmesine ek olarak dosyaya sunulan, tarafların imzasını havi olmayan evrakta tedarik edilmesi kararlaştırılan ürünlerin nevi, miktarı ve birim fiyatı yanında 20/08/2023 tarihinde sevk edileceği, teminat senedi verileceği ve 600.000,00-TL ürün tesliminde iade edileceğinin yazılı olduğu görülmüştür. Taraflarca bildirilen ve hukuki ihtilafın çözümü açısından celbi lazım geldiği değerlendirilen evrak ve kayıtları dosya arasına alınmakla yapılan incelemede: -... sayılı soruşturma dosyasında şikayetçinin davacı olduğu, şikayet edilenin davalı şirket ve işbu şirket yetkilisi ... ile ... olduğu; şikayet konusunun bedelsiz senedi kullanma olduğu, yapılan soruşturma neticesinde 13/11/2023 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmekle işbu kararın itiraz edilmeksizin 08/12/2023 tarihinde kesinleştiği, -... 01/12/2023 ve ... 04/12/2023 tarihli ba-bs formlarına ilişkin cevabi yazılarında, 18/09/2023 tarihli faturanın tarafların alım ve satım kayıtlarına işlenmiş olduğu, -.... Noterliğinin 30/10/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde, keşide edenin davacı .....Ltd.Şti, muhatabın davalı ......Ltd.Şti olduğu; 18/09/2023 tarihli faturanın tanzimini gerektirecek bir borç bulunmadığı, yanıltıcı olarak tanzim edilmiş sahte fatura olduğunun tespit edildiği, fatura içeriğinin kabul edilmediği, faturanın iade edildiğinin bildirildiği ve ihtarnamenin muhatabına 01/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği görülmüş, -.... Noterliğinin 25/10/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde, keşide edenin davalı .....Ltd.Şti, muhatabın davacı ......Ltd.Şti olduğu; ürün tedarik sözleşmesi gereğince keşide yeri ... olan 600.000,00-TL bedelli senet verilmişse de sözleşme gereği ödenmesi lazım gelen %30'luk tutar ödenmediğinden sözleşmenin 8.2 maddesi gereğince sözleşmeyi feshettikleri, senedin iadesinin talep edildiği, -.... Noterliğinin 07/11/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde, keşide edenin davalı .....Ltd.Şti, muhatabın davacı ......Ltd.Şti olduğu; işbu ihtarnamenin davacının keşide ettiği 30/10/2023 tarihli ihtarnameye cevaben tanzim edilmiş olduğu, 18/09/2023 tarihli fatura içeriği ürünlerin aynı tarihli ... sıra numaralı sevk irsaliyesi ile davacı şirket yetkilisi ...'a teslim edildiği, bu ticaret sebebi ile davacı tarafından verilen 600.000,00-TL bedelli çekin tahsil edilmiş olduğunun beyan edildiği görülmüştür.

29/01/2024 tarihinde yapılan duruşmada uyuşmazlık konuları Taraflar arasındaki ticari ilişkinin ne zaman başladığı, sözleşmenin ne zaman imzalandığı, her iki tarafın kabulünde olan siparişe konu ürünlerin davalı tarafından davacıya teslim edilip-edilmediği, ürünleri davacı adına teslim aldığı söylenen ...'ın davalı şirket yetkilisi olup-olmadığı, davalı tarafın siparişe konu ürünleri davacı tarafa teslim edip-etmediği, davacının davaya konu çek nedeniyle davalıya borçlu olup-olmadığı hususları olarak tespit edilmiştir. Davacı tarafça sevk irsaliyesi üzerinde bulunan imza inkar edilmekle bu yönde imza incelemesi yapılmasına karar verilmekle, grafolog bilirkişi tarafından tanzim edilen 04/11/2024 tarihli raporda "inceleme konusu 1 adet sevk irsaliyesi üzerinde ... adına atfen atılı bulunan imza ile ...'un mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; karakteristik özellikler yönünden farklılıkları görülmüş olup, inceleme konusu 1 adet sevk irsaliyesi üzerinde bulunan söz konusu imzanın, mevcut mukayese imzaların kıyasen ... eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır." kanaati beyan edilmiştir. Taraflara defter incelemesi için beyanda bulunmak üzere süre verilmekle her iki tarafın adresinin İzmir olması da nazara alınarak talimat yazılmış ve mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 22/08/2025 tarihli raporda; "davalı .....Ltd.Şti. vekilinin 14/07/2025 tarihli dilekçe ile defterlerin bulunduğu adresi beyan ettiği, davacı tarafından kesin süre içinde defter beyanda bulunmamıştır. Dosyaya müzekkere ile eklenen davalı .....Ltd.Şti'nin Eylül 2023 ayına ait BS formunda davacı adına düzenlenen KDV hariç 551.100,00-TL bedelli faturanın beyan edildiği, Dosyaya müzekkere ile eklenen davacı ......Ltd.Şti'nin Eylül 2023 ayına ait BA formunda davalı tarafından davacıya düzenlenen KDV hariç 551.100,00-TL bedelli faturanın beyan edildiği ve bu kapsamda davacı tarafından kabul edildiği görülmüştür. Davacı tarafından davalı şirkete ödeme olarak aşağıda görüntüsü eklenen dava dışı ... Ltd.Şti tarafından davacı ......Ltd.Şti adına düzenlenen ... ... numaralı 30/11/2023 keşide tarihli 600.000,00-TL bedelli çekin verildiği ve bu çekin cari hesapta davacının alacağına kaydedildiği, Davacının çekle yaptığı ödemeden sonra cari hesapta kalan (davacı borcu) 6.210,00-TL bakiyenin 31/12/2023 tarihli 699 numaralı yevmiye fişinde ortaklar cari hesabına mahsup işlemi ile kapatıldığı ve yıl sonu kapanış fişinde cari hesapta tarafların borç/alacak bakiyesi kalmadığı" tespitlerine yer verilmiştir. Dosya kapsamına alınan evraklar ve bilirkişi raporları beraberce incelenmekle; 6102 sayılı TTK'nun 21/2 maddesinin "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmünü amir olduğu, ürün tedarik sözleşmesi başlıklı evrak ile ürünler 20/08/2023 tarihinde teslim edilmesinin kararlaştırılmakla 18/09/2023 tarihli sevk irsaliyesi tanzim edildiği, davalı tarafça sözleşmeye konu ürünlere yönelik tanzim edilen 18/09/2023 tarihli faturanın 2023 yılı Eylül ayında mal ve hizmet satın alınan kişilere ilişkin belge olarak vergi idaresine beyan edildiği, bu faturanın iadesine ilişkin davalıya hitaben keşide edilen ihtarnamenin 30/10/2023 tarihli olduğu ve muhatabı davalıya 01/11/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, fatura iadesinin yazılı hüküm nazara alındığında süresinde olmadığı tespit edilmiştir. ... Dairesinin 01/06/2022 tarih ... Esas sayılı kararında “cari hesap borcuna konu 01.12.2015 tarihli 73.634,25TL'lik fatura ile 31.03.2016 tarihli kur farkı faturasının davalı yanca benimsenerek ticari defterine kaydedildiği, davalı faturaya konu malların teslim edilmediğini savunmuş ise de; faturaların davalının ticarî defterlerinde kayıtlı olmasının davalının bu fatura içeriği malları teslim aldığına dair karine oluşturduğu, karinenin aksinin ispat yükümlülüğünün davalıya ait olduğu, davalının savunmasını ispatlayamadığı, davacı yanca fatura asılları ve sevk irsaliyesi aslının ibraz edildiği, mevcut delil durumu itibarı ile davacının defterlerinin incelenmemesinin esasa etkili olmayacağı” yönündeki kararı da nazara alındığında, her ne kadar sevk irsaliyesi üzerinden bulunan imzanın davacı şirket yetkilisi ...'a ait olmadığı alınan rapor ile tespit edilmişse de tarafların tacir sıfatını haiz olmaları ve teslim almadığı ürüne yönelik tanzim edilen faturanın defterlere işlenmiş olduğu hususu da nazara alınarak sözleşmeye konu ürünlerin davalı tarafından davacıya teslim edilmiş olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Sübut etmeyen davanın reddine, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin alınan 10.246,50-TL harcın mahsubu ile bakiye fazla yatırılan 9.514,50-TL harcın kararın kesinleşmesi ve istemi halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili Av. ... (e duruşma) ile davalı vekili Av. ...(e duruşma) 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.