İlk Derece Mahkemesi 2023/634 E. 2026/683 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/634 Esas KARAR NO : 2026/683

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 02/10/2023 KARAR TARİHİ : 25/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ... iştiraki olduğunu, Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davacı şirketin pay sahiplerinin, pay oranlarının ve miktarlarının sorulması halinde, sermayesinin tamamının İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve iştiraklerine ait olduğunun görüleceğini, davacı şirket ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olup, davacı şirket davalı şirketlerden ilaçlama hizmetleri kapsamında hizmet aldığını, bu hizmet çerçevesinde davacı, davalılara ait işçiye emeklilik, nedeni ile kıdem tazminatı ödemesini yapmak mecburiyetinde kaldığını, işbu davanın hukuki niteliği itibari ile kendine has özellikleri olan bir sözleşme türü olması hasebiyle dava dilekçesi ekinde ibraz edilen Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere TBK 146. gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup davanın süresi içerisinde açıldığını,

dava dilekçesi ekinde ibraz edilmiş olan ve davacı şirket ile davalılar arasında akdedilen sözleşmelerden de görüleceği üzere davacı şirket kıdem tazminatı ödeme yükümlüsü olmamasına rağmen yukarıda belirtilen ödemeleri yaptığı binaenaleyh işbu davanın ikamesi zaruretinin hasıl olduğunu, davalıların yüklenici şirket konumunda olup, davacı şirketin ödediği kıdem tazminatının tamamında sorumlu oldukları, zira dava dışı işçilerin çalıştıkları döneme ilişkin "ilaçlama çalışmalarında görevlendirilecek personel temini hizmeti alım işi hizmet alımı sözleşmesinin idari ve teknik şartnamelerinde" “yüklenici işçileri ile idarenin doğrudan ilişkisinin bulunmadığı bu nedenle yüklenicinin iş kolu sosyal sigorta mevzuatı, diğer kanun ve yönetmeliklerden doğan yükümlülükleri yerine getirmekle mükellef olduğu açıkça belirtildiğini, SGK, İK, İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Kanunu, 1593 S. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve ek tadilleri hükümleri ile bu kanunlarda ileride çıkabilecek mevzuatlar ile yapılacak değişikliklerde işveren sıfatıyla doğabilecek tüm hukuki sorumlulukların yükleniciye ait olduğu açıkça ve ayrıca düzenlendiğini, bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere davalıların ödenen kıdem tazminatından sorumlu olduğunun her türlü izahtan vareste olduğu ifadesi ile, davanın kabulü ile davacı tarafından ödenen 71.503,53TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... ... Taş. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin davacı idare ile imzaladığı hizmet sözleşmesi kapsamında ihale konusu işi yürüttüğünü, sözleşme sona erdikten sonra dava dışı işçinin davacı idare bünyesinde veya diğer alt işverenler nezdinde çalışmaya devam ettiğini, iş yeri devri kuralları gereği müvekkil şirketin sorumluluk süresinin dolduğunu ve 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin gerçek anlamda kurulmadığını ve işçinin başlangıçtan itibaren davacı idarenin işçisi olduğunu, müvekkil şirketin işçinin sevk ve idaresinde bir rolünün bulunmadığını, 696 sayılı KHK kapsamında işçinin haklarından feragat ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmede rücuya dayanak teşkil edecek bir hüküm bulunmadığını, Borçlar Kanunu uyarınca müteselsil sorumlulukta tarafların eşit paylarla sorumlu olması gerektiğini, müvekkil şirketin kendi dönemine ait olmayan çalışma sürelerinden sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı idarenin rücu talebinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu, müvekkil şirketin temerrüde düşürülmediğini belirterek öncelikle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, aksi takdirde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalılar ... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi Ve ... Eğitim Organizasyon Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle: davacı şirketin dava dışı ... isimli işçiye ödediğini iddia ettiği kıdem tazminatının müvekkil şirketlerden rücuen tahsilini talep ettiğini, ancak müvekkil şirketlerin sadece kısa süreli ihale alıcısı olduğunu, işçinin gerçek işvereninin ... (...) olduğunu, tüm emir ve talimatların bu kurumdan alındığını, bu nedenle husumetin müvekkil şirketlere yöneltilemeyeceğini, 4857 sayılı Kanun'un 2/8 maddesi uyarınca asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, işçinin iş akdinin feshinde müvekkil şirketlerin hiçbir yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde kıdem tazminatının teklif fiyatına dahil edilemeyeceğini, Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği kıdem tazminatı yükümlülüğünün kamu kurumlarına ait olduğunu, İş Kanunu'nun 112. maddesinin de bu sorumluluğu kamu kurumuna yüklediğini, dava dışı işçinin müvekkil şirketler nezdindeki çalışma sürelerinin 1 yılı aşmadığını, bu sebeple kıdem tazminatı şartlarının oluşmadığını, işyeri devri halinde devreden işverenin sorumluluğunun kendi dönemi ve devir tarihindeki ücretle sınırlı olduğunu, taraflar arasında aksi bir sözleşme hükmü bulunmadığı sürece rücuen tazminat taleplerinde tarafların yarı yarıya sorumlu tutulması gerektiğini, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davanın; dava dışı ... isimli personele 16/07/2021 tarihinde ödenen ( emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı) bedelin rücuen tahsili talebi ile iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekili davada; Ödeme dekontu, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler, bilirkişi incelemesi, tanık, Emsal kararlar vs. her türlü yasal delile dayanmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/01/2025 tarih ...K. Sayılı dosyası incelendiğinde davacının ... davalının İstanbul Ticaret Sicil Müdürülüğü, ... olduğu, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verildiği, tasfiye halinde ... ... Taş. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Nin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verildiği iş bu kararın Yargıtay 11. HD'nin 26/01/2026 tarih 2026/515 E. 2026/452 K. Sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmıştır. Davalı tasfiye halinde ... ... Taş. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Nin tasfiye memuru ... e tebligatın yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 22/02/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Dava dışı işçinin davalıların bünyesinde çalıştığı süre her bir davalı bakımından ayrı ayrı değerlendirildiğinde, davalı ... Temizlik İnşaat Turizm San. Ve Tic.Ltd.Şti. hariç, diğer davalılar bakımından çalışma süresi bir yıldan aşağı kaldığı, dolayısıyla davalı ... Temizlik İnşaat Turizm San. Ve Tic.Ltd.Şti. hariç, diğer davalılar bakımından 1 yıllık kıdem süresi şartı sağlanmadığı için, nihai takdir ve değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere davalı ... Temizlik İnşaat Turizm San. Ve Tic.Ltd.Şti. haricinde diğer davalıların kıdem tazminatından sorumluluğu söz konusu olmayacağı, davalı ... Temizlik İnşaat Turizm San. Ve Tic.Ltd.Şti. ise dava dışı işçiyi çalıştırmış olduğu süre kapsamında kıdem tazminatından sorumlu olacağı için söz konusu davalının ödenen kıdem tazminatının sadece 18.550,62 TL’lik kısmından sorumlu olacağı hususu, 23/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Dava dışı işçinin hangi tarihler arasında hangi şirketlerde çalıştığı defaten belirtildiğini, rücuen tazminat bedeli şirketler bazında bölünmüş ve ayarlandığı, davacı, davalılardan 77.996,62 TL asıl alacak ve 14.327,87 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.324,49 TL talep edebileceği hususu tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları seri dosyalar arasındaki bilirkişi raporları arasındaki çelişki sebebiyle dosyanın başka bir bilirkişiye tevdii edildiği, 05/08/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davasında haklı olduğu kanaatine varldığı takdirde davalı taraftan talep edebileceği alacak kalemlerinin tabloda sunulan net miktarlarda olabileceği hususu tespit ve rapor edilmiştir. ¸ Davalılar vekili zamanaşımı itirazında bulunmuş olup, emsal niteliğindeki İstanbul BAM 57. HD 22/05/2024 tarih 2023/458 esas 2024/828 karar sayılı ilamında da değinildiği üzere, davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının sorumlu olduğu iddia edilen taraftan rücuen tahsili talebine ilişkin eldeki davada taraflar arasındaki ilişkinin hukuki nitelikçe, “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanacağından ve bilirkişi raporunda davacı tarafça ödemenin 16/07/2021 tarihinde yapıldığının belirlendiği görülmekle arabuluculuk sürecinde duran süreler de dikkate alındığında davanın açıldığı tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. 05/08/2026 tarihli Bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacının ödeme yaptığı dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalışmasının bulunup bulunmadığı, çalışması olan davalılar için çalışma süresi belirlenerek davacının rücuen tahsilini talep edebileceği tutarlar belirlenmiş olup raporda belirlenen tutarlar yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmişse de davacı taraf dava dilekçesinde ödeme tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesini talep ettiği ancak dava dilekçesi ekinde veya dosya içerisinde davacının ödeme yaptıktan sonra rücuen tahsili talebine ilişkin davalılara herhangi bir bildirim veya ihtarda bulunduğuna dair dosyaya sunulan herhangi bir belge bulunmadığından davalıların temerrütünün davanın açılmasıyla gerçekleştiği anlaşılmakla rücuen tahsili istenen tutarlara dava tarihi olan 02.10.2023 tarihinden itibaren ticari faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; : 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE; Davacının rücuen tahsilini talep ettiği 16.730,08-TL alacağın -2.222,37-TL'nin davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik Sis. Tem. Kur. Dağ. Taş. İnş. San. Ve Tic. A.Ş. ' den -7.238,28-TL'nin davalı ... Temizlik İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. den -3.478,94-TL'nin davalı ... Sosyal Hizm. Ltd. Şti.' den -321,93-TL'nin davalı ... Eğitim Org. Yay. Prj. Dan. Ve İnş.Tic. L.td. Şti.'den -3.468,56-TL'nin davalı ... Org. İnş. Temz. Ve Sosyal Hizm. San. ve Tic. Ltd.Şti. 'den dava tarihi olan 02.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, -Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 1.142,83TL harçtan peşin alınan 1.221,11 -TL, mahsubu ile 78,27-TL nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, -Davacı ... A.Ş. Nin davalılar hakkında dava dışı işçilere ödenen bedellerin rücuen tazmini talebi ile Mahkememizin ... esas sayılı dosyalarının açıldığı , davacının dava dışı işçilerin isimleri belirtilerek İstanbul arabuluculuk bürosunun 2023/... numaralı dosyası ile müracaat ettiği, arabuluculuk ücretinin Mahkememizin 2023/626 nolu dosya da karara bağlandığı bu sebeple arabuluculuk ücreti alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan 269,85 -TL başvurma harcı, 1.221,11 -TL peşin harç, 38,40 -TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.451,08 -TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-)Davacı tarafından yapılan 3.769,25 -TL davetiye gideri 16.000,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.769,25 -TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 4.744,62 -TL davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 16.730,08 -TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-)Davalıları duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00 -TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, 7-)-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine

Dair, Davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2026 Katip ... E-İMZA

Hakim ... E-İMZA