İlk Derece Mahkemesi 2023/625 E. 2025/516 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/625 Esas - 2025/516 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/625 Esas KARAR NO : 2025/516

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/09/2023 KARAR TARİHİ : 27/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 08/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından 15.03.2023 tarihinde "Basınçlı Enerji Verimliliği Analiz Projelendirme ve Fizibilite Raporu" düzenlenmesi için firmalarına sipariş formu düzenlenerek teyit edilmesi istendiğini, davacının da aynı gün sipariş formunu teyit ettiğini, 17.03.2023 tarihinde siparişin uygulanmasını planlamak üzere teknik ekiple online toplantı düzenlendiğini, davacı tarafından mail yolu ile davalıdan personel isimleri, T.C bilgileri ve araç plakalarının istendiğini, saha çalışanları ile iş yerine gittiklerini ancak evrak eksikliklerinedeniyle çalışma yapılamayacağının belirtildiğini, eksikler tamamlanmasıyla davacı şirket yetkilisi ... 2 iş günü, şirket elemanı ... 4 iş günü ve şirket elemanı ... 5 iş günü giderek sahada çalışmalar yaptığını, istenilen raporun hazırlanması öncesi davalı şirket 12.04.2023 tarihinde mail yolu ile "Raporun tarafınızca sağlanamamasından dolayı siparişin iptal edildiği" bildirildiğini, şirketleri ise buna yine mail ile ayrıntılı cevap yazdığını, feshin haksız olduğunu, işçi alacaklarının 16.500 TL olduğunu ve bunun ödenmesini talep ettiklerini ve fakat davalının dönüş sağlamadığını, daha sonra ekleyecekleri Sözleşmenin 4.maddesinin 4.bendinde, alıcının 15 gün önceden bildirmek kaydı ile istediği zaman siparişi iptal edeceği ancak o zamana kadar tahakkuk eden alacakları ödeyeceği hükmünün yer aldığını, sözleşmenin 8.maddesinin 4.bendinde sözleşmenin feshi halinde fesih gününe kadar gerçekleşen son ödemeden itibaren ödenmemiş olan bakiye işçilik maliyeti alıcı tarafından satıcıya ödeneceğinin belirtildiğini, sözleşmenin feshine kadar işçilik ücretlerinin 16.500 TL olarak tahakkuk ettiği gibi sözleşmeye güvenerek başka iş teklifleri değerlendirmeye almadıklarından ileride artırmak üzere 15.000 TL de menfi ve müspet zarar oluştuğundan bu tutarların sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; dilekçelerinde özetle; Arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, davanın belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının saha çalışması ile elde edeceği gerçek veriler yerine kendilerinde olan bilgileri isteyerek rapor hazırlama yoluna tercih ettiğini, kendilerinden aldığı ölçüm bilgilerini, davacı ölçüm yapmış gibi toparlayarak rapor hazırlama çabasının bulunduğunu, sahada yeterli ve gerekli çalışmayı Davacının yapmadığından sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerini, davacının menfi ve müspet zarar talep etme hakkının bulunmadığını, davacı belirttiği gibi çalışma süresi kadar çalışmadığını, firmalarının giriş çıkış kart okuma sistemi ile kayıt altına alındığından davacının çalışanları ile ilgili verdiği çalışma saatlerinin doğru olmadığını, kayıt sistemine göre, ...: 23.03.2023 tarihinde 09.4-10.35 saatleri arasında toplamda saat 31 dakika, ... 23.03.2023 tarihinde 09.05-13.31 saatleri arasında 4 saat 26 dakika olmak üzere ve 24.03.2023 tarihinde 08.52-17.16 saatleri arasında 8 saat 24 dakika, .... 23.03.2023 tarihinde 09.04-13.34 saatleri arasında 4 saat 34 dakika ve 24.03.2023 tarihinde 08.51-17.14 saatleri arasında 8 saat 23 dakika ve 27.03.2023 tarihinde 11.22-16.17 saatleri arasında 4 saat 55 dakika sürelerinde tesislerine giriş çıkış yaptıklarını, ayrıca sözleşmenin 4/2 maddesinde öğle yemeği için verilen 1 saatlik süre ile öğleden sonra verilen 15” er dakikalık çay molaları süreden düşülmesi gerektiğini, masraflara ilişkin bir bilgi ve belge sunulmadığını, somut delil olmadığından masraf taleplerinin de reddi gerektiğini savunmuştur. Davacı yanın dava dilekçesindeki menfi ve müspet zarar kalemlerine ilişkin talepleri yönünden tefrik kararı verilmiştir. Dava; taraflar arasında akdedilen sözleşme nedeni ile edimin yerine getirilmesinden kaynaklı davacı yanın yapmış olduğu masraflar ve işçi alacaklarının davalıdan tahsiline ilişkindir. Her ne kadar davalı yan zaman aşımı savunmasında bulunmuş ise de ,cevap dilekçesi süresinde verilmediği gibi aksi bile olsa taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı 5 yıllık zaman aşımı süresi dava tarihi itibari ile dolmadığından ,zaman aşımı def 'isi kabul edilmemiştir. Davacı yanın bildirdiği tanıklar dinlenmiştir. Delillerden, 2023 yılına ilişkin davacı ... .... .... 'nin çalıştırdığı işçileri gösterir listenin celbedilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır. Dosya kapsamı nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, 26/03/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davacının masraf ve işçilik ücretine hak kazanıp kazanmadığı, davalı idarenin 15.03.2023 tarihli sözleşmeyi haklı mı haksız mı feshetmesine bağlı olarak değişeceği, sözleşmenin haklı ya da haksız feshi hukuki değerlendirmesinin Mahkemenin münhasıran yetkisinde bulunduğu, raporumuzun denetime elverişliliği açısından; dosyadaki yazışmaların tetkikinden anlaşılacağı üzere, yüklenicinin, kompresörlerde kendi ölçüm cihazlarını bağlayarak, kompresörlerde oluşan ısı enerjisi hakkında ölçüm yapmadığı, hatlardaki giriş çıkış arasındaki kayıp kaçakları ölçmediği ve buna ilişkin verilerin davacı tarafından davalıdan temin etmeye çalıştığı, sahada yeterli ve gerekli çalışmaların yapılamadığı, bu gibi hususlar nedeniyle davacıda yüklenicinin teknik şartnameye uygun istenilen düzeyde rapor sunmasında tereddütler oluşturduğu, işin yürütümünde oluşan tereddütleri mahkemece, sözleşmenin feshine haklı gerekçe olarak değerlendirmesi halinde sözleşmenin feshinin haklı nedene dayandığı aksi halde sözleşmenin haksız fesih edilmiş olduğu sonucuna varılabileceği, sözleşmenin haksız feshi Mahkemece değerlendirilmesi halinde davacı alacağı hesap edileceği ancak davacı masraf ve işçilik alacakları için toplam 16.500 TL talepte bulunduğu, bu tutarın ne kadarının masraf, ne kadar tutarının işçilik ücreti olduğu ve bu işçilik ücretini neye göre hesapladığı açıklamamış olduğu gibi dosyadaki belgelerin incelenmesinde masraf belgeleri ile işçi ücretine ilişkin bileşenlerin neler olduğuna dair belgeye rastlanmadığından alacağın ne miktar olduğu hesap edilmesi mümkün olmadığı rapor edilmiştir. Dosya kapsamı tanık beyanları değerlendirilmek üzere ek rapor tanzimi için kök raporunu düzenleyen nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, 09/02/2025 tarihli bilirkişi birinci ek raporunda özetle; Tanık anlatımlarından da anlaşılacağı üzere davalı idarenin yer teslimi yaptığı, teknik şartnameyle birlikte tüm bilgi ve belgeleri ibraz etmiş olduğu ve fakat davacının çalışanlarının sahaya geldikleri ancak basınçlı enerji verimliliği analizi projelendirme ve fizibilite işlemlerini gerçekleştirdiğine ilişkin bir çalışma başlangıcı yapamadığı, bunun üzerine tarafların kabulünde bulunduğu 15.03.2023 tarihli "Sipariş Emri" nin 14.1 maddesinin son cümlesi olan "Satıcı.. Yazılı bir bildirimle derhal ve herhangi bir tebligata veya mahkemeden karar almaya gerek kalmaksızın feshetmekle serbest olacaktır. Siparişin bu suretle iptali halinde satıcının hiçbir hak ve tazminat talebi kabul edilmez" hükmü gereğince kendisinden beklenebileceği şekilde fesih işlemi yapmış olduğu, kök rapordaki hususları değiştirecek bir hususa rastlanmadığı rapor edilmiştir. Dosya kapsamı ek rapor tanzimi için daha önce rapor tanzim eden nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, 10/04/2025 tarihli ikinci ek raporunda özetle; Birinci alternatif olarak; Davacının çalıştırdığı işçi sayısı ve gün nazara alınarak davacının yaptığı iş alanında benzer işlerde sarf edilen emek, masraf ve işçilik ücretlerinin çalıştığı gün sayılarına göre her bir çalışan kişi açısından toplam 8.673,60 TL, ikinci alternatif olarak; 2023 yılı asgari ücret 1 günlük yevmiye miktarı ve masraflarının çalıştığı gün sayılarına göre her bir çalışan kişi açısından toplam 3.669,60 TL olarak hesap edildiği rapor edilmiştir. Taraflar arasında mail yolu ile Davalı tarafından 15.03.2023tarihinde "Basınçlı Enerji Verimliliği Analiz Projelendirme ve Fizibilite Raporu" düzenlenmesi için Davacıya sipariş formu düzenlenerek teyit edilmesi istendiği (icap), davacının da aynı gün sipariş formunu teyit etmesi (kabul) ile sözleşme akdedilmiştir. 15.03.2023 tarihli sözleşmeye göre, Davacı Yüklenici "Basınçlı Enerji Verimliliği Analiz Projelendirme ve Fizibilite Raporu" (m.3) taraflar arasında mutabık kalınan sürede (md.4) hazırlamayı, Davalı İdare de birim ücret üzerinden hesaplanan hizmet karşılığını (m.8) 60.000 TL ödemeyi karşılıklı taahhüt etmişlerdir. Sözleşmenin 8.4 maddesi: "Siparişin feshi halinde, fesih gününe kadar gerçekleşen son ödemeden itibaren, ödenmemiş olan bakiye işçilik maliyeti alıcı tarafından satıcıya ödenir." hükümleri mevcuttur. Davacı yanın dosyaya sundukları mail kayıtları ile tanıkları dinlenmiş ancak dinlenen tanıklardan ... davacı şirket temsilcisi olması nedeniyle ,tanıklık beyanına üstünlük tanınmamıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporunda da ayrıntısı belirtildiği üzere, davacının alacağa hak kazanması için sözleşmenin 7.maddesine göre siparişe konu hizmetin alındığına ilişkin davalının yetkili müdürü tarafından yazılı teyit edilmesi ya da sipariş doğrultusunda verilen hizmetin alıcı tarafından alındığına dair yazılı belgenin verilmesi yazalı koşuluna bağlı olduğu, dosyada davacı yanca her iki duruma ilişkin yazalı belge sunulamadığı, davalı idarenin yer teslimi yaptığı, ancak Yüklenicinin, kompresörlerde kendi ölçüm cihazlarını bağlayarak, kompresörlerde oluşan ısı enerjisi hakkında ölçüm yapmadığı, hatlardaki giriş çıkış arasındaki kayıp kaçakları ölçmediği ve buna ilişkin verilerin davacı tarafından davalıdan temin etmeye çalışma yolunu seçtiği, sahada yeterli ve gerekli çalışmaların yapılamadığı, teknik şartnameyle birlikte tüm bilgi ve belgeleri ibraz etmiş olduğu ve fakat davacının çalışanlarının sahaya geldikleri ancak basınçlı enerji verimliliği analizi projelendirme ve fizibilite işlemlerini gerçekleştirdiğine ilişkin bir çalışma başlangıcı yapamadığı, bunun üzerine tarafların kabulünde bulunduğu 15.03.2023 tarihli "Sipariş Emri" nin 14.1 maddesinin son cümlesi olan "Satıcı.. Yazılı bir bildirimle derhal ve herhangi bir tebligata veya mahkemeden karar almaya gerek kalmaksızın feshetmekle serbest olacaktır. Siparişin bu suretle iptali halinde satıcının hiçbir hak ve tazminat talebi kabul edilmez" düzenlemesi geriğince davalı yanın sözleşmeyi fesih etmekte haklı olduğu gözetildiğinde ,davacının edimini sözleşme gereğince tam ve eksiksiz yerine getiremediğinden dava dilekçesindeki belirttiği, yapmış olduğu masraf ve bu iş için görevlendirdiği işçilere ödediği ücretleri davalı yandan talep edemeyeceği kanaatine varılarak ,davacı yanın işçilik ücretleri ve masrafların tahsiline dair taleplerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı yanın işçilik ücretleri ve masrafların tahsiline ilişkin taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının 281,78 TL peşin harcın mahsubu ile 333,62 TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan ,dava dilekçesinde belirtilen dava değeri de nazara alınarak , 16.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6-HMK 333. maddesi gereğince yatırılan gider/delil avansından artan kısmın karar kesinleştiğinden yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/06/2025