İlk Derece Mahkemesi 2023/5228 E. 2023/6468 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/825 Esas KARAR NO : 2025/700 DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 30/09/2025 KARAR TARİHİ : 30/09/2025 Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... borçlu, müvekkil şirket ise üçüncü şahıs olarak bulunduğunu, davalı tarafından, müvekkili şirkete, İİK 89. Madde uyarınca birinci, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnameleri gönderildiğini, ancak söz konusu tebligatlar müvekkili şirketle alakası bulunmayan, müvekkili şirket uhdesinde hiç bir surette resmi yahut gayri resmi çalışması olmayan kişilere tebliğ edildiğini, bu durumun tespiti için hem müvekkili şirketin çalışan işçi bilgilerinin hem de tebliğ mazbatalarında ismi geçen kişilerin hizmet döküm belgelerinin, bu sebeple müvekkili şirket işbu ihbarnamelere itiraz edememiş olup öğrenir öğrenmez işbu davayı ikame etmek gerektiğini, usule aykırı olarak yapılan tebliğ işlemine süresi içerisinde şikayet yoluna başvurulmuş olup müvekkiline yapılan İİK m. 89/1-2-3 haciz ihbarlarının iptaline dair Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin .../... davanın derdest olduğunu, söz konusu tebligatlar usulüne uygun yapılmamış olup müvekkilinin dava dışı ...'ne borcunun olmadığını, davalı ile müvekkili şirketten alacaklı olduklarını ispat yükü altında olduğunu, Menfi tespit davasında ispat yükü, davalı (alacaklı) ya düştüğünü, zira davalı ile müvekkili arasında ya da dava dışı ... arasında herhangi bir hukuki borç ilişkisi söz konusu olmadığını, ayrıca icra dosyalarından Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../..., .../..., .../... sayılı dosyalarında İİK m. 89/3 usule aykırı tebliğ edildiğinden 15 günlük menfi tespit davası açma süresi kaçırılmış olsa da öğrenir öğrenmez işbu davayı ikame etmekte hukuki yararlarının mevcut olup usule ilişkin itirazları şimdiden kabul etmediğini, öncelikle ve ivedilikle müvekkili hakkında yürütülen Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E., .../... Esas, .../... Esas, .../... Esas, .../... Esas, .../... Esas sayılı dosyalarının müvekkili yönünden teminat alınmaksızın tedbiren durdurulmasını, akabinde davanın kabulü ile müvekkili şirketin dava dışı ... ne borcu olmadığının tespitini, davalının alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığının res'en araştırmakla yükümlüdür. Ticaret Mahkemelerinin iş sahası ve hangi davalara bakacağı 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nun 5. Maddesinde belirtilmiş olup, 4 . Madde de hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde de belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalarda mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesine uyuşmazlığın kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir. 6102 sayılı TTK'da değişiklik yapan ve 01/07/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2.maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5.maddesinin 3.fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalar ile, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir. Dava İİK 89/3 maddesi gereğince üçüncü kişinin açmış olduğu menfi tespit davasıdır. 2004 sayılı İİK m. 89 hükmü uyarınca üçüncü kişi tarafından açılan menfî tespit davaları için görevli mahkemenin, 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olduğu, Yargıtay 11. HD'nin 06/11/2023 tarih ve 2023/5228 E., 2023/6468 K. sayılı, bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında "2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına" karar verildiği, davaya konu olan icra takip dosyalarının incelenmesinde Alacaklı olan davalı ile dava dışı borçlu ... arasındaki hukuki ilişkinin belediyenin tacir olmaması nedeni ile ticari iş sayılamayacağı bu haliyle de İİK 89/1 maddesinde düzenlenen davanın mutlak ticari davalardan olmadığı açıktır. Bu durumda davaya bakma görevinin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu ve dava şartlarından olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği, HMK'nın 114. maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı niteliğinde olduğu nazara alınarak Mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın çözüm yerinin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA, 3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA, İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine, 4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize sunulmak üzere herhangi bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurulmak suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2025 Başkan ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Katip ... ¸ e-imzalıdır