İlk Derece Mahkemesi 2023/480 E. 2023/480 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/480 Esas - 2024/271 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/480 KARAR NO : 2024/271

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALILAR :1-... - ... VEKİLİ : ... 2- ... VEKİLİ : ... DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/08/2023 KARAR TARİHİ : 28/03/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 09/04/2022 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, davalılardan ... ... ... plakalı aracın maliki, işleteni ve diğer davalı ... A.Ş tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, yaralamalı ve ölümlü trafik kazası nedeniyle Kozan CBS tarafından soruşturma işlemlerine başlandığını ve Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyada yapılan yargılamada aldırılan kusur raporuna göre müvekkilinin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, Osmaniye 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.İş nolu dosyası ile belirtilen kaza neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen hasar, değer kaybı ve araç yokluğu giderinin tespitinin yapıldığını, tarafların tespit dosyasında alınan bu rapora itiraz etmediklerini, davalı ... plakalı aracın maliki olduğunu, işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, ... A.Ş ye adresi üzerinde yapılan başvurudan bir sonuç elde edilemediğinden bahisle davanın kabulüyle 10.000 TL onarım bedeli, 1.000 TL değer kaybı, 1.000 TL araç yoksunluk gideri olmak üzere toplam 12.000 TL tazminatın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte yargılama giderinin ve avukatlık ücretinin davalılardan kusurları oranında, sigorta şirketi yönünden poliçe limitleriyle sınırlı, müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkiline ödenmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... harca tabi olmadığını, iki araçlı ölümlü-yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı hakkında davacı tarafından açılan araç değer kaybı, onarım bedeli ve mahrumiyet bedelinin tazmini talepli davada müvekkili idareye kusur atfedilemeyeceğinden davanın idare lehine reddedilmesi gerektiğini, davaya konu kazanın, sürücü ...'ın yaptığı ... plakalı ... marka aracın devriye müdahale aracına sağ taraftan çarpması sonucu meydana geldiğini, davacının kaza tespit tutanağı, tanık anlatımları ve bilirkişi raporlarında davacının kusursuz olduğu beyan edilmiş ise de iddiaların haksız ve hukuki mesnetten uzak olduğunu, Osmaniye 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.İş numaralı delil Tespiti Davası doyasında bilirkişi raporu alındığını ve 23/02/2023 tarihinde itirazda bulunulduğunu, dava konusu olayda idare personelinin kusuru bulunmadığından bu sorumluluk türünden bahsedilemeyeceğini, idare tarafından yapılan kazada idari yönden ihmal ve kusuru bulunan personel olup olmadığına yönelik yapılan idari tahkikat raporunda olayın tarafları ve kazayı gören tüm şahısların bilgisine başvurulduğu, davalı ve aracında bulunan kişilerin ifadelerinin sürücü ...'ın kusursuz olduğunu ve kazada ihmali ve kusuru olan personel bulunmadığının tespit edildiğini, maddi tazminatın haksız fiil neticesinde mal varlığında meydana gelen eksilmenin telafi edilmesine yönelik bir hukuki giderim aracı olduğundan davalı idare lehine reddine karar verilmesine, esastan incelemeye geçilmesi durumunda ilk olarak kusur raporu alınmasına, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ticari davalarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olup davacının arabuluculuğa başvuruda bulunmadığının tespiti halinde dava şartı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, davanın zamanaşımı sebebiyle esastan reddinin gerektiğini, davanın HMK 107 bağlamında belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı ve davanın reddini gerektirdiğini, dava konusu talebin teminat kapsamında olup olmadığının araştırılmasını, olmadığının tespiti halinde davanın reddi gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının ayrıca 165.000 KM nin üzerinde olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davacı tarafın değer kaybı talebinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve kaza tarihi itibariyle poliçe limiti kapsamında 01/06/2015 tarihli ZMMS Genel Şartlarıyla belirlenen esaslar çerçevesinde incelenip tespitinin gerektiğini, gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyetinin poliçe kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, davacı vekilinin kaza tarihinden itibaren ticari faiz talebinin hukuka aykırı olduğundan bahisle dava zamanaşımı süresi olduğundan davanın reddine, zorunlu arabuluculuk başvurusu ve müvekkili şirkete başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine, söz konusu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından davanın reddine, hasar bedeli talebinin reddine, değer kaybı tazminat talebi ve araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine, mahkeme aksi kanaatte ise uyuşmazlığa konu araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlarına göre hesaplanmasına, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER; Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na, davalı Adana ... , Trafik Sigortaları Bilgi Ve Gözetim Merkezi'ne, Osmaniye 1.Sulh Hukuk Mahkemesine, Kozan Ağır Ceza Mahkemesine yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmış, ... A.Ş.'den hasar dosyası getirtilmiştir. Dava dosyasına ilişik 2023/... sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından 3.200,00 TL tutar üzerinden sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir. Hesap bilirkişisi ... ile makine yüksek mühendisi olan ... 'in mahkememize sunduğu 11/01/2024 tarihli bilirkişisi raporunda, dava konusu olayda Trafik ışıklarının aktif olarak çalıştığı kavşağa giren ... plakalı jandarma aracının sürücüsü ... 'ın olayda tamamen (%100) kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın olayda kusurunun olmadığı, davacıya ait araçta bu kaza nedeniyle meydana gelen hasarın onarım bedelinin kaza tarihi itibariyle 163.368,40 TL olduğu, davacıya ait aracın markası, modeli, bu kazadan önce 3 defa hasar kaydı bulunması, bu kaza nedeniyle oluşan hasarın niteliği ve boyutu dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda davacının aracında 20.000,00 TL değer kaybı oluşacağı, davacının aracının makul onarım süresinin 20 gün olduğu, bu sürede aracından mahrum kalacağından yerine aynı niteliklere sahip bir araç kiralayabilmesi için gereken ikame araç bedelinin 10.000,00 TL olduğu, davacının uğradığı zararın kaza tarihi itibariyle (hasar bedeli + değer kaybı + ikame araç bedeli) 193.368,40 TL edeceği, olaydaki kusurun tamamının davalıların sahip ve sigortacısı olduğu araç sürücüsünde olduğundan hesaplanan zararın davalı ... A.Ş nin onarım ve değer kaybı tutarının poliçe teminat limiti kapsamında 50.000 TL lik kısmından sorumlu olabileceği, davalı ... hasar bedeli + değer kaybı + ikame araç bedeli = 163.368,40 TL + 20.000,00 + 10.000,00 = 193.368,40 TL nin tamamından sorumlu olabileceği konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Davacı vekili 21/01/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile davanın değerini toplam 181.368,40 TL'ye yükselttiği belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, TBK'nun 49. maddesinden kaynaklanan araçta meydana gelen değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve araç onarım bedeli nedeniyle açılmış maddi tazminat istemli davadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " şeklinde düzenlenmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiş olup devamındaki 91, 97 ve 99. maddeleri gereğince trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Buna göre davalı sigorta şirketi; dosya kapsamına göre maluliyeti sabit olan, dava konusu kazada sigortalı aracın çarpması sonucu yararlanan davacının maddi zararını ve davacının yaralanması sonucu masraf ve tedavi giderlerinin tazmini ile yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun doğrudan doğruya talep ve dava hakkı başlıklı 97. maddesi (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklinde düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesi yürürlüğe girdiği tarihten itibaren meydana gelen olaylara uygulanacaktır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; somut olayda 09/04/2022 tarihinde meydana gelen kazada ... plakalı jandarma aracının sürücüsü ... 'ın %100 oranında, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kusurunun olmadığı, davacının aracında meydana gelen değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve araç onarım bedeli nedeniyle talep edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan hasar dosyasına göre kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı ... A.Ş tarafından 01/01/2022-2023 tarihleri arasında ZMMS ile sigortalı olduğu, hasar dosyasına göre davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmadığı, mahkememizce aldırılan hüküm kurmaya elverişli 11/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre, ... plakalı ... aracının sürücüsü ... 'ın %100 kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kusurunun olmadığı, kazaya ilişkin Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... esas ve 2022/... karar sayılı ilamında da ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiği bu nedenle kusura ilişkin çelişki oluşturabilecek durumun oluşmadığının mahkememizce kabul edildiği, dosyada mevcut kaza krokisi, kaza tutanağında yer alan kazanın meydana geliş şekli ve bilirkişi raporu ile kaza sonucunda araçta oluşan hasarın kaza ile uyumlu olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen hasarın onarım bedelinin 163.368,40 TL olduğu, araçta oluşan değer kaybı tutarının kaza tarihi itibari ile 20.000,00 TL, araç mahrumiyet bedelinin 10.000,00 TL olduğu, kazaya karışan araç sigortacısı davalı sigorta şirketinin hasar bedeli ve değer kaybından poliçe teminatı kapsamında 50.000,00 TL limit dahilinde sorumlu olduğu, diğer davalı ... - ...'nın meydana gelen haksız fiil neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinden 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesi gereği sorumlu olduğu, aynı kanunun 99/1 maddeleri ile ZMMS genel şartlarının sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirdiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği göz önünde bulundurulduğunda davacının davalı sigorta şirketine 29/05/2023 tarihinde başvurmuş olup davalı kurumun 8 iş günü sonrası 08/06/2023 tarihinde temerrüte düştüğü, diğer davalı açısından haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşeceği anlaşıldığından hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli yönünden davanın kabulüne dair karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın KABULÜ ile; A-)Davacının 163.368,40 TL hasar onarım bedeli ve 20.000,00 TL değer kaybı alacağı olmak üzere toplam 183.318,40 TL maddi tazminatın (davalı ... A.Ş. yönünden poliçe limiti olan 50.000,00 TL ile miktarla sınırlı olmak üzere) davalı ... ... yönünden kaza tarihi olan 09/04/2022 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 08/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, B-)Davacının 9.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli alacağının davalı ... ...'ndan kaza tarihi olan 09/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca karar tarihi itibari ile alınması gereken 13.140,68 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL ve 3.087,32 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.367,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.773,51 TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketi 3.415,50 TL miktarla sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, davalı ... ... harçtan muaf olduğundan HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA, 3-)Davacı tarafından işbu dava için yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 3.087,32 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.637,02 TL harcına ilişkin yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketi 991,99 TL miktarla sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 4-)Davacı tarafından yapılan 143,... tebligat/müzekkere gideri ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.143,... TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 5-)7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabulucuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-)Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T (madde 13/1) uyarınca alınması gerekli 30.778,94 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... A.Ş. Yönünden 17.900,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 7-)6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi gereğince artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın YATIRAN TARAFA İADESİNE, Dair; davacı vekilinin davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır