İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/476 E. 2024/382 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/476
Karar No
2024/382
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/476 Esas - 2024/382 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/476 Esas KARAR NO : 2024/382

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 23/10/2023 KARAR TARİHİ : 09/10/2024 YAZIM TARİHİ : 11/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 23/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı yanın ... sayılı marka başvurusuna yönelik itirazlarının diğer davalı kurum tarafından reddedildiğini, müvekkilinin “...” ibaresini içerir şekilde ..... sayılı markalarının bulunduğunu, müvekkilinin “...” ibaresi ile ilgili seri markalar yaratmış, “...” ibaresinin değişik varyasyonlarını tescil ettirmiş olduğunu, işlem dosyasındaki kullanıma yönelik delillerin incelemesinin eksik olduğunu, davalı yanın müvekkili markalarındaki “...” ibaresinin yanı sıra “...” olarak tabir edilen markaları da ihlal ettiğini, müvekkilinin “..., ..., ...” ibareli markaları karşısında, tüketicilerin “...” markasını ayırt edebilmelerinin mümkün olmayacağını, bu durumun en büyük sebebinin dava konusu markanın, müvekkiline ait bir diğer marka olan “...” işaretin de dava konusu markada kullanmış olması olduğunu, dava konusu markada kullanılan “...” ibaresinin, müvekkili markalarında yer alan ibareler arasında fark edilmesi muhtemel bir kelime olmaktan ziyade, bu markalar arasında kaynayıp gidebilecek bir ibare olduğunu, dava konusu markanın tek esas unsurunun “...” olduğunu, zira “...” ibaresinin bir renk olup, sıfat niteliği taşıyan bu kelimenin ayırt edicilik sağlamayacağını, dava konusu markanın 04 ve 09. sınıf emtialarda yayınlandığını, bu sınıflar itibariyle aralarında karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davalının özellikle müvekkil şirketin faaliyet gösterdiği alandaki ürünleri ile yakından ilişkili emtia sınıflarında yaptığı tescil talebinin “tescilde evleviyet esasından” ve “tescile dayalı hak sahipliği karinesinden” kaynaklı olarak tümden reddedilmesi gerektiğini, müvekkili markalarının tanınmış olduğunu, müvekkilinin “...” markasını haiz “...” ibareli markanın, ... numarası ile tanınmış marka siciline kaydedildiğini, müvekkili markalarının her birinin tüketiciler tarafından tanındığını, dava konusu başvurunun kötü niyetle yapılmış bir başvuru olduğunu iddia ederek; ... sayılı ... kararının iptalini ve dava konusu ... sayılı markanın tescili halinde hükümsüzlüğünü talep ettiği görülmüştür. CEVAP: Davalı ... vekili 06/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Karşılaştırması yapılan başvuru konusu marka ile davacı tarafından “...” ibareli markalar arasında bütünüyle yapılan incelemede benzerlik bulunmadığını, taraf markaları arasında “...” ibaresinin ortak olması hususunun markaları karıştırılacak derecede benzer kılmadığını, taraf markalarının tüketicilerinin dikkatini çektiği başlangıç noktalarının birbirinden tamamen farklı olduğunu, markalar arasındaki farklılıkların, benzer unsurlara göre daha belirgin bir biçimde ortaya çıktığı ve başvuru ile itiraz gerekçesi davacı markaların görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları genel izlenim itibariyle, 6769 sayılı Kanunun 6/1 maddesi anlamında karıştırılabilecek ölçüde benzer markalar olmadıklarını ve başvuru kapsamındaki malların hitap ettiği ortalama tüketiciler açısından, belirtilen markalar arasında ilişkilendirilme ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını iddia ederek; davanın reddini talep etmiştir. Dava dilekçesi davalı ... ŞİRKETİ'ne usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şirkete ait ... sayılı "...+..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, marka işlem dosyasında ileri sürülen kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şirketin kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin kök ve ek rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şirketin ... sayılı "...+..." ibareli markanın tescili amacıyla gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 15.02.2022 tarihinde 6769 sayılı SMK m.5/1-ç hükmü gereği başvurunun "Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım , bahçecilik ve ormancılıkta kullanılacak kullanılan kimyasallar" emtiaları bakımından reddine karar verildiği, kalan emtialar bakımından başvurunun 14.02.2022 tarih 390 sayılı ...'nde yayınlandığı, davacı şirket tarafından 14.04.2022 tarihinde ... sayılı markaları mesnet göstererek SMK m.6/1, m.6/5 ve m.6/9 hükümleri kapsamında yayına itirazda bulunduğu, davalı şirketin 07.06.2022 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, dilekçesinde ..... sayılı markalara ilişkin olarak kullanmama def'i ileri sürdüğü, davacı yanın 24.10.2022 tarihli marka kullanım ispat formu ibraz ettiği, ...'nca yayına yapılan itirazın reddedildiği, davacı yanın 21.02.2023 tarihli yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, davalı şirketin 17.03.2023 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, ..... yapmış olduğu incelemede, ... sayılı davaya konu kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 25.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın iki aylık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 23.01.2024 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre; I-... Kararının İptali İstemi Bakımından: İlk olarak marka işlem dosyasında ileri sürülen kullanmama def'i irdelenmiştir. Davalı marka başvuru sahibinin, davacıya ait ..... sayılı markalar hakkında SMK m.19/2 uyarınca kullanmama def’i ileri sürdüğü, davacı yanın ... evrak kayıt numaralı form ekinde markalarının kullanımına ilişkin bazı deliller dosyaya sunduğu, çoğunluğunun fatura olduğu görülen 231 sayfalık delil listesindeki mezkur kullanımların “...” markalarına ilişkin değil, “...” ve “...” ibaresini içerir markaların kullanımına (..... vs) ilişkin deliller olduklarının görüldüğü, sunulan faturaların hiçbirinde “...” şeklinde bir kullanımın tespitinin mümkün olmadığı, bu bağlamda işlem dosyası açısından davacı tarafça dayanak tutulan markalardan ... sayılı marka haricinde kalan markaların hiçbirinin kullanımının somut bir biçimde ortaya konulamadığı, dolayısıyla SMK m.19/2 hükmü uyarınca yukarıda belirtilen markaların SMK m.6/1 hükmü değerlendirmesinde dikkate alınamayacağı, sadece itiraza mesnet ... sayılı marka baz alınarak SMK m.6/1 hükmü incelemesi yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Dava konusu marka kapsamında yer alan 4 ve 9.sınıftaki emtialar ile itiraza mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan 4 ve 9.sınıftaki emtialar aynı veya aynı türdür. Dava konusu marka başvurusu; ... ve sözcük unsurlarından oluşan yeşil ve siyah renklerin hakim olduğu, markanın sol kısmında dairesel ve dönüş hareketli bir logoya yer verildiği, bu logonun hemen sağında yeşil renkte İngilizce “yeşil” anlamına gelen “...” kelimesinin yazıldığı, “G” harfinin sol kısmında yukarıdan aşağıya doğru uzayan üç çizgiye alt alta sıralı olarak yer verildiği, yine “n” harfinin sol çizgisinin ise sarı renkte yazıldığı, “...” kelimesine bitişik olarak ise siyah renkte İngilizce “güç” anlamına gelen “...” sözcüğüne yer verildiği, her iki kelimenin de bağımsız ayırt ediciliklerini koruyacak şekilde kullanıldıkları, kelimeleri oluşturan harflerin çizgisel hareketler kullanılarak stilize bir yazım ile yazıldığı, bütünsel algıda markanın hakim unsurunun “...” sözcüklerinin bütünü olduğu, bu ibarelerin “yeşil güç” anlamına geldiği değerlendirilmiştir. Davacıya ait itiraza mesnet ... sayılı markanın; salt kelime unsurundan oluşan "..." ibaresinden oluştuğu, herhangi bir ... unsuru içermediği, standart yazı karakteri ile oluşturulduğu, Türkçe "aşırı güç" anlamına geldiği değerlendirilmiştir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; markalar arasında benzeşen tek sözcük unsuru “...” kelimesidir. Bu kelime haricinde markalar arasında başkaca bir benzerlik bulunmamaktadır. “...” kelimesi uyuşmazlık kapsamında benzerliği tespit edilen akaryakıt ürünleri veyahut sair nitelikteki yakıtlar, elektrik enerjisi ve yine elektrik enerjisinin iletimine yönelik malların tamamı bakımından sahip olduğu anlam nedeniyle, tüketiciye bu yönde olumlu bir pazarlama mesajını tüketiciye vermek adına tercih edilen, bu anlamından ötürü birçok markada da farklı ek unsurlarla birlikte muhtelif şekillerde oluşturulan tamlamalar içerisinde kullanıldığı ... güncel sicil kayıtlarında yapılan basit bir inceleme neticesinde dahi tespit edilebilen bir işarettir. Dolayısıyla ortak unsur olan “...” kelimesi, uyuşmazlık konusu benzerliği tespit olunan emtiaları münhasıran tanımlayan bir ibare değil ise de bu emtialar yönünden ayırt edici vasfı son derece zayıf olarak nitelendirilebilecek bir kelimedir. Kelimenin İngilizce kökenli oluşu bu noktadaki algısını değiştirmemektedir. Kaldı ki dava konusu marka bir bütün olarak “yeşil güç” anlamını tüketiciye veren, bu anlamı itibariyle de “güneş ışığı, rüzgar, yağmur gibi doğal kaynaklardan elde edilen enerji“ algısını yaratır, başka bir ifadeyle tek başına “...” ya da tek başına “...” olarak algılanmayacak bir markadır. ....Hukuk Dairesi'nin 12.10.2020 tarih ..... sayılı kararında belirtildiği üzere; zayıf markaların koruma kapsamı değerlendirilirken iltibas tehlikesinin yapılacak küçük bir değişiklik ile dahi bertaraf edilebileceğinin göz önüne alınması gerektiği, somut olayda karşılaştırılan markalar arasında müşterek olduğu tespit edilen "..." sözcüğünün davaya konu emtialar bakımından ayırt ediciliği düşük zayıf karakterli bir sözcük olduğu, itiraza mesnet ... sayılı "..." ibareli markanın tertip tarzı itibariyle başvuru markasına benzemediği, yine başvuru markasında yer alan ... unsurları ile aynı ya da benzer bir figüratif unsurun itiraza mesnet markada bulunmadığı, "..." ibaresinin zayıf karakterli olmasından kaynaklı olarak gerek başvuru markasında, gerekse itiraza mesnet markada yer alan sair unsurların markaları birbirinden yeteri derecede farklılaştırdığı, aksi yöndeki düşüncenin; salt zayıf karakterli "..." ibaresini kullanma tekelinin davacıya özgülenmesi anlamına geleceği, bu durumun da serbest işlemesi gereken piyasa ekonomisini bozucu sonuca yol açacağı, Marka Hukuku'nun oluşturduğu ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi müessesesinin serbest işlemesi gereken piyasa ekonomisini bozucu değil, tam aksine tahkim edici işlevinin bulunduğu, buna göre, daha önce itiraza mesnet "..." esas unsurlu markayı gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "...+..." esas unsurlu markayı davaya konu emtialar üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, bu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı itiraza mesnet markadan farklı bir marka olarak algılayacağı gibi marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı da kurmayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. II-Markanın Hükümsüzlüğü İstemi Bakımından: Dava aşamasında, davalı şirket tarafından kullanmama def'i ileri sürülmediğinden, davacıya ait olup marka işlem dosyasında kullanmama def'i engeline takılan markalar, hükümsüzlük istemi bakımından SMK m.6/1 hükmü değerlendirmesi kapsamına alınmıştır. Zira; hükümsüzlük istemi bakımından, dava aşamasında, ayrıca ve açıkça kullanmama def'i ileri sürülmemiştir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu marka kapsamında yer alan 4 ve 9.sınıftaki emtialar ile hükümsüzlüğe mesnet ...,..... sayılı markaların kapsamlarında yer alan ve bilirkişi raporunda koyu-altı çizgili olarak gösterilen emtiaların aynı, aynı tür veya benzer olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu markanın ve davacıya ait ... sayılı markanın tasvirine yukarıda (... kararının iptali istemine ilişkin yapılan değerlendirmede) yer verilmiştir. Davacıya ait olup hükümsüzlük istemi bakımından değerlendirme konusu olan sair mesnet markaların; " ..." ibarelerinden oluştukları, "..." ibaresinin davacının çatı markası olduğu, markalarda yer alan "....." gibi ibarelerin tescil kapsamlarında yer alan emtialar bakımından ayırt ediciliklerinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; markalar arasında benzeşen tek sözcük unsuru “...” kelimesidir. “...” kelimesi uyuşmazlık kapsamında benzerliği tespit edilen akaryakıt ürünleri veyahut sair nitelikteki yakıtlar, elektrik enerjisi ve yine elektrik enerjisinin iletimine yönelik malların tamamı bakımından sahip olduğu anlam nedeniyle, tüketiciye bu yönde olumlu bir pazarlama mesajını tüketiciye vermek adına tercih edilen, bu anlamından ötürü birçok markada da farklı ek unsurlarla birlikte muhtelif şekillerde oluşturulan tamlamalar içerisinde kullanıldığı ... güncel sicil kayıtlarında yapılan basit bir inceleme neticesinde dahi tespit edilebilen bir işarettir. Dolayısıyla ortak unsur olan “...” kelimesi, uyuşmazlık konusu benzerliği tespit olunan emtiaları münhasıran tanımlayan bir ibare değil ise de bu emtialar yönünden ayırt edici vasfı son derece zayıf olarak nitelendirilebilecek bir kelimedir. Kelimenin İngilizce kökenli oluşu bu noktadaki algısını değiştirmemektedir. Kaldı ki dava konusu marka bir bütün olarak “yeşil güç” anlamını tüketiciye veren, bu anlamı itibariyle de “güneş ışığı, rüzgar, yağmur gibi doğal kaynaklardan elde edilen enerji“ algısını yaratır, başka bir ifadeyle tek başına “...” ya da tek başına “...” olarak algılanmayacak bir markadır. Bununla birlikte; dava konusu markada "G" harfinin solunda yer alan, yukarıdan aşağıya doğru alt alta sıralı olarak uzayan üç çizginin, davacıya ait bir kısım markalarda yer alan ve "..." olarak tanımlanan görsel ile benzerlik oluşturduğu, her ne kadar "..." ibaresinin ayırt ediciliği düşük olsa da, davacı markalarında yer alan ve "..." olarak tanımlanan yukarıdan aşağıya doğru alt alta sıralı olarak uzayan üç çizgi ile genel izlenim itibariyle benzer bir figüratif unsura dava konusu markada yer verilmesinin, özellikle dava konusu marka ile davacıya ait hükümsüzlüğe mesnet ..... sayılı markaları birbirine yakınlaştırdığı, davacının bu markalarında yer alan "..." sözcüğünün davacının çatı markası olması nedeniyle " ..." gibi sözcüklerin markaların ayırt edici unsurlarını oluşturdukları, bu sözcüklerin sırası ile "tam güç, eko güç, aşırı güç" gibi anlamlara geldikleri, davacının hükümsüzlüğe mesnet markalarının seri markalar mahiyetinde olduğu, gerek davacının hükümsüzlüğe mesnet markalarının "..." sözcüğü etrafında seri markalar oluşturması, gerekse davacı markalarında yer alan ve "..." olarak tanımlanan yukarıdan aşağıya doğru alt alta sıralı olarak uzayan üç çizgiye benzer figüratif bir unsura dava konusu markada da yer verilmesinden kaynaklı olarak, daha önce davacıya ait belirtilen markaları gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka ile karşılaştığında, davaya konu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı davacıya ait markaların serisi zannedebileceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşebileceği, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayabileceği, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08/06/2016 tarih ..... sayılı kararı uyarınca; iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan, bu yönden dosya içerisinde mevcut bilirkişi raporunun aksi yöndeki hukuki kanaatlerine itibar edilmemiştir. SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı tarafça sunulan deliller incelendiğinde, davacı yan markalarının “...” markalarının tanınmış olduğu, ancak uyuşmazlığın temelinin “...” markasından kaynaklı değil “...” markalarından kaynaklı olduğu, bu markanın “...” markasından bağımsız bir tanınırlığı haiz olduğu noktasında bir kanaate varılmasının mümkün olmadığı, davacı yanın “...” şeklindeki kullanımları ile ilgili dava dosyasına sunduğu faturaların varlığının bu ibarenin münhasır tanınırlığı konusunda bir kanaate varılmasını mümkün kılmayacağı, davacı yanın bu markanın ilgili sektörde tanınmışlığını tevsik edebilecek pazar/piyasa payı, reklam harcaması, kamuoyu araştırması, basında çıkan haberler vs.ye ilişkin gerek dava dosyasına, gerekse davaya konu edilen marka başvurusunun işlem dosyasına yeterli nitelikte/nicelikte/içerikte delil sunmadığı, bu halde somut olayda SMK m.6/5 kapsamında aranılan koşullardan herhangi birinin ortaya çıkma riskinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) Somut olayda; davaya konu marka ile hükümsüzlüğe mesnet bir kısım markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; ... kararının iptali istemi bakımından; SMK m.6/1, m.6/5 ve m.6/9 hükümlerinin somut olayda gerçekleşmediği, Markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından; SMK m.6/1 hükmü koşulunun somut olayda gerçekleştiği, SMK m.6/5 ve m.6/9 hükümlerinin somut olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından; ... kararının iptali isteminin reddine, markanın hükümsüzlüğü isteminin kabulü ile; ... sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-... kararının iptali isteminin REDDİNE, 2-Markanın hükümsüzlüğü isteminin KABULÜ ile; ... sayılı markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, 3-6769 sayılı SMK m.27/6 hükmü uyarınca hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen ...'e gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin davalı ... ŞİRKETİ'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-... kararının iptali istemi bakımından; davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 gereğince hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine, 7-Harcın davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması sebebi ile davacının peşin yatırdığı 269,85 TL peşin karar ve ilam harcının tamamının davalı ... ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine, 8-Davanın kabul ret oranının 1/2 olarak belirlenmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 170,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 7.978,25 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 3.984,13 TL'nin davalı ... ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye 3.984,12 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı ... ŞİRKETİ tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin 1/2'si olan 30,40 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine, bakiye 30,40 TL yargılama giderinin davalı ... ŞİRKETİ üzerinde bırakılmasına, 11-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, Davacı vekilinin, Davalı Kurum vekilinin ve Davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/476, K. 2024/382, T. 09.10.2024, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-476-e-2024-382-k-65fb8dc50466