İlk Derece Mahkemesi 2023/173 E. 2025/145 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/173 KARAR NO : 2025/145

DAVA : Marka Hükümsüzlüğü, Markadan Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i DAVA TARİHİ : 22/09/2023 KARAR TARİHİ : 20/06/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 01/07/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hükümsüzlüğü, Markadan Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, ... ve .... tescil numaralı, "..." ibareli markaların 41. sınıfta adına tescilli olduğunu, ..... ibaresinin aynı zamanda, 2004 yılında İstanbul Ticaret Sicili’nde tescil edilen "... EĞİTİM SEMİNER YAYINCILIK VE DANIŞMANLIK HİZMETLER ..." şeklindeki ticaret unvanının kök sözcüğü olduğunu, ..... ibareli markayı ilk defa 1993 yılında kullanmaya başladığını. 1993 yılından beri 30 yıldır aralıksız ve etkin şekilde kullandığını, yapımcı ve sunucu olarak TV kanalında ve radyoda bu ibareyi kullanarak programlar yaptığını, bu süreçte ilgili ibareyi kullanmak isteyenlerin gerekirse noter kanalıyla ihtar edilerek durdurulduğunu, 300’den fazla kuruluşa eğitimler verildiğini, haklarında ulusal medyada pek çok haber yayınlandığını, ... üzerindeki ..... isim hakkı ve ayrıca, ......com alan adının 1999’dan bu yana ve ......com.tr alan adı 2011’den beri şahsı adına kayıtlı olduğunu, TV/Radyo yayıncılığında olduğu gibi, "Eğitim ve Öğretim Hizmetleri" için kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanma durumu gerçekleştiğinden marka tescil başvurusu yapmak istediğinde dava konusu markadan haberdar olduğunu, dava konusu markanın şahsına ait marka ile iltibas teşkil edecek derecede benzer olduğunu, eskiye dayalı kullanım hakkına sahip olduğunu belirterek davalı markasının SMK m.6/1, m.6/3, ve m.6/6 uyarınca hükümsüz kılınmasını ve markaya tecavüz ile haksız rekabetin tespitini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davaya cevap vermediği görülmekle davanın reddini istediği kabul edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı adına kayıtlı marka tescil belgeleri celp olunmuştur. Dosya, davalı yana ait .... tescil numaralı markanın hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, davalı yanın fiili markasal kullanımlarının davacıya ait marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, oluşturuyor ise sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 21/08/2024 tarihli raporlarında; "Davalı tarafa ait “...” tescil no.lu "....... kurumları başarı, sürekliliği olan disiplinle gelir." markası açısından; İşaretsel ve sınıfsal benzerlik ile genel anlamda iltibasın oluşacağı hususu, tespit edilmiş olmakla birlikte, gerek işbu tespitler gerekse de SMK m.6/3 kapsamındaki tespitler doğrultusunda, davalı markası açısından 41. Sınıf içinde yer alan (Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri) açısından SMK m.6/1 kapsamında kısmi hükümsüzlük koşullarının somut olayda bulunup bulunmadığına dair nihai hukuki değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu, Raporda belirtilen tespitler uyarınca; Davacının SMK m.6/3 kapsamında gerçek hak sahipliği iddiasının değerlendirilmesi ve Davalı markası açısından 41. Sınıf içinde yer alan "eğitim, öğretim hizmetleri" bakımından SMK m.6/3 ve 25/1 uyarınca kısmi hükümsüzlük şartının mevcut olup olmadığına ilişkin nihai hukuki değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mevcut dosya kapsamına göre değerlendirme yapıldığında; Davalının, tecavüz teşkil eder şekilde markaya dair kullanımını gösterir dosya içinde herhangi bir bilgi/belge yer almadığı, Belirtilen nedenlerle, dosyanın mevcut durumu itibariyle markaya tecavüz ve bağlantılı olarak haksız rekabet açısından herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davalı vekili 14/09/2024 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporunda aleyhe olan tüm hususlara itiraz ettiklerini, davaya konu şirketlerin marka ve isim benzerliklerinin incelenmesinde karıştırılacak hiç bir husus olmadığını, davacının şirket ve marka değerinin etkilendiğine, iddia edilen benzerliğin davacı için bir zarara yol açtığına dair dosyada somut delil bulunmadığını, marka görsellerinin ve sloganlarının da tamamen farklı olduğunun da tamamen açık ve net olduğunu, davanın reddini talep etmiştir. Mevcut heyete bilişim uzmanı eklenerek davalının, davacının daha önce bildirmiş olduğu sosyal medya hesabı incelenerek fiili markasal kullanımlarının bulunup bulunmadığı, bu kullanımların tecavüz teşkil edip etmediği hususlarında rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 12/03/2025 tarihli raporlarında; "Davalı tarafa ait olduğu belirtilen https://www......com/..... linki kontrol edildiğinde @...kurumu ... hesabının olduğu, hesapta inceleme tarihi (19.01.2025) itibariyle 203 gönderi – 944 takipçi – 474 takip olduğu, hesap açıklamasında Eğitim Sitesi - TYT -AYT -LGS - Tecrübeli Öğretmen Kadrosu - ... Mahallesi ... Cad. .... Hanım .... Karşısı ... üstü - Tel: 0... bilgilerinin ve m....com/... bağlantısının olduğu, hesabın Şubat 2019 tarihinde oluşturulduğu, hesap oluşturulduğu tarihten bu yana 1 kez kullanıcı adının değiştirildiği, hesap profil resminde şeklinde kullanım olduğu, her ne kadar dosya kapsamında açık kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda hesabın yöneticisine kesin olarak ulaşılamadığı, hesapta bulunan bilgiler ve paylaşımlar doğrultusunda hesabın davalı tarafça yönetildiği ihtimalinin bulunduğu, hesaptaki paylaşımlarda ... Mah. ... Cad. No:17/A Merkez/SİİRT adresinin ve 0.... – 0... telefon numaralarının davalı ile ilişkisi bulunup bulunmadığı öğrenilerek sağlıklı bir sonuca ulaşılabileceği, Instagram hesabında en eski şeklinde kullanım olan paylaşımın https://www.....com/.../ linkinde bulunan 24 Mayıs 2019 tarihli paylaşım olduğu, https://www.....com/p/... linkinde bulunan 28 Aralık 2019 tarihli paylaşımda şeklinde kullanım olduğu, https://www....com/p/... linkinde bulunan 13 Aralık 2021 tarihli paylaşımda şeklinde kullanım olduğu, https://www......com/p...... linkinde bulunan 02 Ağustos 2023 tarihli paylaşımda şeklinde kullanım olduğu, https://www....com/.../ linkinde bulunan 26 Kasım 2024 tarihli paylaşıma ilişkin ekran görüntüsünün sunuluğu, Instagram hesabında bulunan https://... %.... bağlantısına tıklandığında açılan sayfada @... youtube kanalının olduğu, inceleme tarihi (19.01.2025) itibariyle kanalda 173 abone – 52 video – toplam 10.831 görüntüleme ve kanal oluşturulma tarihinin 20 Mart 2020 olduğu, kanalda şeklinde kullanım olduğu, Dosyada bulunan https://www.....com/....html linki kontrol edildiğinde 05 Ağustos 2023 tarihli haber sayfasında şeklinde kullanım ve YKS sürecinde profesyonel hizmet veren Profesyonel Eğitim Kurumları Müdürü ...., Üniversite tercihleri halkında tavsiyelerde bulundu. şeklinde açıklamanın olduğu, dosyada bulunan https://www...com/.... mevcut durumda sayfanın bulunamadığı, linke ilişkin web archive kaydı kontrol edildiğimde 12 Haziran 2020 tarihli web archive kaydında 22 Mart 2020 tarihli haber sayfasında Profesyonel Eğitim Kurumları ibaresinin olduğu, sayfada bulunan açıklamada Öğrenciler de öğretmenlerinin ders anlattığı videoları, "..." adlı ... kanalından izliyor. Ayrıca kurumun rehberlik öğretmeni ..., öğrencilere yönelik rehberlik servisi hizmetinin yanında Profesyonel ... Soru Çözüm Hattında da öğrencilerin gönderdiği soruları anında yanıtlıyor. Kurum müdürü ...., öğrencilerin derslerden geri kalmaması için böyle bir uygulamayı hayata geçirdiklerini belirtti. yazdığı, haber sayfasında bulunan youtube bağlantılı videonun .... hesabında bulunan youtube bağlantısı ile aynı olduğu, Dosya kapsamındaki bilgi/belgelere göre, mevcut kullanımların Davalı tarafından yapıldığı hususu net olarak tespit edilememekle birlikte; Dosya kapsamında tespit edilen fiili kullanımlarda, tecavüz açısından gereken iltibasın mevcut olduğu tespit edilmiş olup, belirtilen sebeplerle, davalı tarafın eylemlerinin, SMK’nın 7 ve 29. maddeleri gereğince, davacının marka haklarına tecavüzünün mevcudiyetine ilişkin ve bağlantılı olarak TTK m. 55/1-a-(4) maddeleri gereğince haksız rekabet oluşturup oluşturmadığına ilişkin, nihai hukuki değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Dava, davalı adına kayıtlı markanın hükümsüzlüğü, ayrıca davalının, davacıya ait markalardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti ile men ve ref'i talebine yöneliktir. Marka hükümsüzlüğü talebine yönelik yapılan değerlendirmede; SMK'nun 25.md'si hükümsüzlük hallerini düzenlemektedir. Buna göre 5.md'deki mutlak red; ve 6.md'deki nisbi red sebepleri hükümsüzlük sebebidir. SMK'nun 6/1 md'sine göre, tescil başvurusu yapılan bir markanın tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. SMK 6/3 maddesine göre, başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

Somut olayın yukarıda anılı madde hükmü çerçevesinde yapılan değerlendirmesinde; Davaya konu olayda, davacının 17/02/2005 başvuru tarihli, .... tescil numaralı markası ve tescilsiz fiili kullanıma konu markası elips şekli içerisinde "....." unsurundan; hükümsüzlüğü talep edilen davalının 01/06/2022 başvuru tarihli, ... tescil numaralı markası ".... eğitim kurumları başarı, sürekliliği olan disiplinle gelir" unsurlarından oluşmaktadır. Davacı markalarında "....." ibaresi markanın asli ve ayırdedici unsurudur. Davalının markasında, kalem şeklini andırır mavi renkli "...." harfi, altında büyük harflerle yazılmış mavi renkte "..." ibaresi ve bu ibarenin altında da yine büyük harflerle yazılmış ise de "..." ibaresine göre, daha küçük şekilde olan ve sağ ve sol yanlarında çizgi yer alan mavi renkte "....." ibaresi bulunduğu, en altta ise ilk harfleri büyük şekilde yazılmış olan "başarı, sürekliliği olan disiplinle gelir" şeklinde siyah renkte yazılı bir slogan yer almaktadır. Davalı markasındaki "...." ibaresi asli ve ayırdedici unsurdur. Zira şekil unsuru, yazı unsurunun önüne geçebilecek dikkat çekicilik ve orijinallikte olmadığı gibi diğer kelime unsurları da sektörel tanımlayıcılık içermeleri nedenleri ile markanın ayırdediciliğine katkıları bulunmamaktadır. Bu durumda taraf markalarının asli ve ayırdedici unsurları arasındaki ayniyet derecesindeki benzerlik nedeniyle taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal benzerlikler içerdiği ve SMK 6/1 anlamında benzer kabul edilmeleri gerektiği hukuki kanaatine ulaşılmıştır. Sınıfsal yönden yapılan incelemede, taraf markaları açısından 41. Sınıf kapsamında sınıfsal ayniyet olmakla birlikte, aynı zamanda 41. Sınıf hizmet listesi bakımından "Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri" açısından içerik benzerliğin söz konusu olduğu, davacının kullanıma konu markasının, dosya kapsamında 41. Sınıfta yer alan "eğitim ve öğretim hizmetleri" açısından kullanıldığı, davacı markasının asli ve ayırdedici unsuru ile davalı markası arasında yüksek oranda görsel, fonetik, kavramsal ve kısmi sınıfsal benzerlik bulunduğu, davacı tarafın markaları ile karşılaşmış, az-çok bu markaların imajının etkisinde olan ortalama tüketicinin kolaylıkla davalı markasını bu markalarla ilişkilendirebileceği, SMK 6/1 anlamında taraf markaları arasında benzerlik ve karıştırma ihtimalinin bulunduğu hukuki kanaatine ulaşılmıştır. Davacı markasının, davalı marka başvurusundan önce tescil edildiği anlaşılmakla SMK 6/1 maddesi koşulları oluştuğundan, davalı markasının "film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto muhabirliği hizmetleri, eğitim, öğretim hizmetleri" bakımından kısmen hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Davacının markadan doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden yapılan incelemede; Marka hakkına tecavüzden bahsedebilmenin ilk koşulu fiili markasal kullanımdır. Somut olayda davacı ispat külfetinde olduğu davalının hizmet, ürün ve ticari faaliyetlerinde davacı markasına benzer kabul edilebilecek fiili bir markasal kullanımına yönelik bir delil sunamadığı, alınan bilirkişi raporlarına göre sosyal medya hesaplarının ve kullanımların davalı tarafından yapıldığı hususunun net olarak tespit edilemediği, davacının da 20/06/2025 tarihli celsede, "ek raporla tespit edilen telefon numaraları ve adresten söz konusu internet kullanımlarına ilişkin araştırma yapılması talebim yoktur, dosyanın mevcut hali ile ve mevcut delil durumu ile karara çıkarılmasını talep ediyorum" şeklinde beyan ve taleplerde bulunduğu, mahkememizin bu hususta taleple bağlı olduğu, bu durumda marka hakkına tecavüz iddiasının davacı yanca ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Haksız rekabet davası yönünden yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Davacının haksız rekabete ilişkin iddiaları yönünden ise Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 14/03/2022 tarih, ... esas ve ... karar sayılı içtihadı nazara alınarak TTK'nun 55/1-a-4 bendinin somut olayda uygulama yeri olmayacağı, özel kanun olan SMK'nun uygulanması ve özel kanun hükümlerinin korumasının yeterli olduğu, ayrıca davalının, davacının iddialarına konu kullanımının tespit edilemediği, davacının ispat külfetinde olduğu fiili marka tecavüzünü ispatlayamadığı anlaşılmakla haksız rekabet davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; -Davalıya ait ... tescil numaralı markanın tescilli olduğu 41. Sınıf içerisinde yer alan "film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto muhabirliği hizmetleri, eğitim, öğretim hizmetleri" bakımından KISMEN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde bu hizmetler bakımından sicilden terkinine, davacının fazlaya ilişkin hükümsüzlük davasının, markaya tecavüz ve haksız rekabet davalarının ayrı ayrı reddine, 2-Alınması gereken 615,40 TL ilam harcından, davacı tarafça yatırılan 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen hükümsüzlük davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen markaya tecavüz ve haksız rekabet davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yapılan 11.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.505,00 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 12.505,00 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 4.168,00 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvurma harcı ve 269,85 TL peşin harç olmak üzere toplam 539,70 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı asilin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/06/2025

Katip ... ¸

Hakim ... ¸