İlk Derece Mahkemesi 2021/594 E. 2026/33 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/594 Esas KARAR NO : 2026/33

DAVA : Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Men'i ile Maddi ve Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 09/11/2021 KARAR TARİHİ : 18/02/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/03/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Men'i ile Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 40 yılı aşkın süredir hizmet veren, tekstil sektöründe kullanılan boya ve yıkama makinelerin imalatı konusunda tanınan Türkiye’nin en büyük firması olduğunu, ürettiği makineleri gerek iç piyasada satmakta, gerek dünyanın her yerine ihraç ettiğini, müvekkili şirketin, ürettiği makinelerin tasarımları tüm ayrıntılarıyla know-howları kendisine ait olduğunu, ancak, makinelerin elektrik aksamı ve bilgisayar programlarının kurulumunu dışarıdan bu konuda hizmet aldığı firmaya yaptırdığını, davalı ...’ın müvekkili şirketin tasarladığı ve ürettiği tüm makinelerin elektrik-elektronik bölümlerini yaptığı için makinelerin işleyişine dair bilgilere sahip olduğunu, genel tasarımlarını da bildiğini, yedek parçaların ve makine aksamının tasarımlarına sahip olduğunu, aynı zamanda makinelerde çıkan elektrik-elektronik arızalarda servise gittiği için yurtdışı müşterilerinin bilgisine de sahip olduğunu, davalı ... ise 09.11.2017 tarihinden itibaren müvekkili şirketin dış ticaret bölümünde çalıştığını, yurtdışı müşterileriyle birebir kontak halinde olmakla, tüm müşteri portföyünün bilgisine sahip olduğunu, müvekkil şirketin kurucusu ve yöneticisi olan ....’nin rahatsızlanarak, felç geçirmesi üzerine, davalı taraf birlikte tasarlayarak ve organize olup, tamamen kötüniyetli ve fırsattan yararlanma saikiyle hareket ederek, gizli gizli bir oluşum içerisine girdiğini, 40 senelik şirketin bütün verileri tüm tecrübesi ve ticari bilgisi ile yeni bir şirket kurduğunu, ... ve .... Sanayi ve Tic Ltd Şti’nin sahibi ...'ın “...” isimli davalı şirketi kurduğunu, müvekkilinin makinelerini, müşterilerini ve her türlü ticari sırrını kullanarak makine satmaya başladığını, müvekkilinin ticari itibarını ve faaliyetini yerle bir etmeye uğraşmakta olduklarını, müvekkili makinelerin tasarımlarını ve teknik çizimlerini nasıl ele geçirdiklerini araştırmaya başladığını ve bunun da davalı ... tarafından sağlandığını öğrendiğini, ...'in müvekkili şirkette 01.03.2014’den itibaren Teknik Ressam olarak çalıştığını, görevi dolayısıyla tasarlanan makinelerin teknik çizimlerini, ayrıntılı çizimi kendisi yaptığını, bu sayede elde ettiği bilgilerin, ürünlerin teknik dokümanları, teknik çizimleri, servis bilgileri, şirket içi bilgiler, tedarikçi firmalara ait bilgiler olduğunu, ...'in kendisine bu durum sorulduğunda itiraf ettiğini, müvekkiline ait makinelerin teknik çizimlerini ... ile yeni kurdukları şirkette kullanmaları için paylaştığını itiraf ettiğini, açıklanan nedenlerle, davalıların gerçekleştirdiği haksız rekabet fiillerinin tespiti ile haksız rekabetin durdurulmasına, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla da yapılması nedeniyle işbu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz olan ve haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan ve oluşturulan makineler, makine parçaları, müşteri portföyü, müşteri listeleri, broşür, tanıtım evraklarının gözetim altında sökülmesi imkânı bulunamazsa, masraflar davalıya ait olmak üzere imhası, internet sitesine erişimin engellenmesi yönünde karar alınmasına, davalıların, haksız ve kötü niyetli olarak yapmış oldukları ve haksız rekabetin bütün görünümlerini taşıyan haksız rekabetin menine, müvekkilin uğradığı fiili kayıp ve yoksun kaldığı kazançtan teşekkül zararlarının tazmini, 1/e Maddesi uyarınca davalıların elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığının da tazminat olarak hükmedilmesini, müvekkili lehine şimdilik 10.000,00 TL tutarında maddi tazminatın ve 200.000,00 TL tutarında manevi tazminatın haksız rekabet fiilinin gerçekleştiği tarihten itibaren ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafından haksız rekabet iddiaları ile açılmış olan işbu dava ile müvekkilinin hiçbir bağlantısı bulunmayıp, davanın müvekkili yönünden usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili davalı aleyhinde huzurda açılan davada davacı tarafça iddia olunan hususların kendi delilleriyle çeliştiğini, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.iş Sayılı dosyası nezdinde yapılan inceleme ve düzenlenen tutanaktan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin davalı diğer kişilerle ve davalı ... ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını, müvekkilinin ne bu şirket ile ne de diğer davalılar olan ... ve ... ile bir iş ilişkisi bulunmadığını, mersis kayıtlarında ve Ticaret Sicil Müdürlüğü'ndeki kayıtlara bakılması durumunda da müvekkilinin ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile bir bağlantısının olmadığının açık ve net bir şekilde ortaya çıkacağını, davacı taraf, müvekkili ...'in makinelerin teknik çizimlerini diğer davalılara sattığını ve diğer davalılar ile birlikte .... şirketi altında davacı şirket müşterilerine makine sattıklarını iddia ettiğini, söz konusu iddialar gerçek dışı olduğu gibi ispattan da yoksun olduğunu, davacının haksız ve kötü niyetli iddialarını konu ettiği işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme nezdinde yapılacak olan inceleme sonucu husumet itirazları kabul edilmese dahi dava konusu tasarımların haksız rekabet hükümleri kapsamında koruma kapsamı dışında kaldığını, davacı şirketin dava dilekçesinde yer alan haksız ve asılsız iddialar kapsamında, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile açılan davadaki görevsizlik gerekçesinde, dava konusu makinelerdeki benzerliklerin tescilsiz tasarım hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin belirtilmesi karşısında ilk olarak söz konusu ürünlerin tasarım olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini, somut uyuşmazlıkta olduğu gibi uzun yıllardır sektördeki diğer firmalarca yurt dışında ve Türkiye'de üretime konu edilmiş kot yıkama makineleri açısından söz konusu tasarımların haksız rekabet hükümlerine göre korunabilmesi de mümkün olmadığını, davalı müvekkilinin dava konusu eylemlerde etkinliğinin bulunduğunu hiçbir suretle kabul etmediklerini, teknik zorunluluktan doğan benzetmenin haksız rekabet oluşturmayacağının Yargıtay kararları ile bir çok kez hüküm altına alındığını, açıklanan nedenlerle, haksız ve hukuka uyarlık taşımayan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı şirketin dava dilekçesinde yer alan haksız ve asılsız iddialar kapsamında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile açılan davadaki görevsizlik gerekçesinde, dava konusu makinelerdeki benzerliklerin tescilsiz tasarım hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin belirtilmesi karşısında ilk olarak söz konusu ürünlerin tasarım olup olmadığının açıklığa kavuşturulmasının gerektiğini, somut uyuşmazlık bağlamında ilk olarak değerlendirilmesi gereken hususun, davacı şirket tarafından yetkisiz kullanıldığı iddia edilen iş ürünlerinin tasarım niteliğinde mi olduğu ve tasarım ise mutlak manada yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olup olmadığı olduğunu, zira davacı şirkete ait kot yıkama makinelerinin tasarım niteliğine haiz olması halinde tescilsiz tasarım hükümlerine göre korumadan yararlanamayan bu iş ürünlerinin haksız rekabet hükümleri uyarınca korunamayacağının da kabulü gerektiğini, dilekçelerinin ilgili kısımlarında detaylıca izah edileceği üzere, yerleşik yargı içtihatları gereği, davacı şirketin müşteri portföyü de TTK md. 55-1-c-d bendleri bağlamında ticari sır kapsamında değerlendirilemeyeceğini, kaldı ki, müvekkilinin, davacı şirkete ait ticari sırları değerlendirdiği iddia edilen diğer davalı şirketin yetkilisi değil ortağı olduğunu ve bu bağlamda organ sıfatına haiz olmayan müvekkilinin haksız rekabete ilişkin eylemlerin faili kapsamında değerlendirilmesinin de mümkün olmadığını, işbu davanın müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkilinin TTK md. 55/3-b bendi kapsamında hiçbir eylemi bulunmadığı gibi, bu hususun davacı şirket tarafından ispatlanamayan soyut bir iddia olmaktan öteye geçemediğini, dolayısıyla işbu davanın müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkilinin, davacı şirket ile ticari ilişki içerisinde bulunduğu dönemde, birlikte çalıştığı diğer tüm firmalarda olduğu gibi elektrik panosu üretimini yaptığını, müvekkilin halihazırda mesleği gereği haiz olduğu bilgilerin ise davacı şirketin ticari veya iş sırrı olarak değerlendirilemeyeceğini, davacı şirket ile müvekkilinin ortağı olduğu ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. şirketlerinin ba/bs’si incelenip, karşılaştırma yapıldığında davacınin birlikte çalışmakta olduğu şirketlere makina satışı yapılmadığının açık ve net bir şekilde ortaya çıkacağını, müşteri portföyünün benzer olması ihtimalinde dahi yerleşik uygulama gereği bu bilgilerin TTK md. 55/1-b-c-d bağlamında ticari sır kapsamında değerlendirilemeyeceğini, müvekkilinin ortağı olduğu şirketin ürettiği kot makinelerinin piyasadaki muadilleri gibi olduğunu, aynı nitelikte, aşağı yukarı aynı fiyatlara ve aynı özelliklere sahip olduğunu, bu makinelerin piyasadaki muadilleri karşılaştırılırken makinelerin teknik özellikleri yerine getirmesi amacı ile sahip olması gereken özelliklerin öncelikle incelenmesi gerektiğini, ancak söz konusu inceleme yapılmadan sadece kataloglar üzerinden yapılan değerlendirmeye istinaden hazırlanan raporla hatalı sonuca varıldığını, raporun çelişkiler ile dolu olduğunu, teknik zorunluluklar sebebi ile var olması gereken özellikler açısından dava konusu makineler bakımından seçenek özgürlüğünün araştırılması gerektiğini, bu husus incelenmeksizin, gerekli karşılaştırmalar yapılmaksızın hakkaniyetli bir netice elde edilmesi imkansız olduğunu, yalnızca ülkemizde değil tüm dünya çapında dava konusu makinelerden üreten bütün firmaların da makinelerin işlevini yerine getirmesi için aynı bir takım teknik özelliklere sahip cihazlar ürettiğini, açıklanan nedenlerle, davanın müvekkil ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, Mahkeme aksi kanaatte olunması halinde davacının kötü niyetli taleplerinin esastan reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı firmanın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yapılacak incelemenin zamanaşımı itirazları çerçevesinde yapılmasını talep ettiklerini, Türk Borçlar Kanunu Madde 444 gereğince rekabet yasağına ilişkin yapılan sözleşmenin geçerli sayılabilmesi için yazılı yapılması şart olduğunu, ancak somut uyuşmazlıkta müvekkili ile davacı şirket arasında yapılan bir sözleşme mevcut olmayıp davacı tarafından mahkemeye sunulan iş sözleşmesi ve sözleşmede yer alan imzanın sahte olduğunu, davacı şirketin, kötü niyetle işbu davayı ikame etmek için sahte iş sözleşmesi oluşturduğunu, öncelikle kot yıkama makinelerinin genel tasarımları ve üretim şeklinin davacının ticari sırrı kapsamında bir know-how olarak değerlendirilemeyeceğini, keza bu yıkama makinesinin 1937 yılından beri serbest piyasada bulunduğunu, yıkama makinesinin üretimine dair bilgilerin, davacı şirkete ait bir know-how kapsamında ticari sır olduğunun değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu makinelerin ise mutlak anlamda yeni ve ayırt edici olmadığı gibi, tescilsiz tasarım kapsamında değerlendirilse dahi, imalat tarihi de göz önünde bulundurulduğunda 3 yıllık korumadan yararlanmasının mümkün olmadığını, davacı şirketin ticari defterleri ve faturaları incelendiği takdirde, söz konusu makinelerin piyasaya ilk arz edildiği tarih itibarıyla tescilsiz tasarım kapsamında da korunamayacağının açıkça anlaşılacağını, somut uyuşmazlığa konu kot makineleri, uzun yıllardır sektördeki diğer firmalarca yurt dışında ve Türkiye'de üretime konu edilmiş olup söz konusu tasarımların haksız rekabet hükümlerine göre korunabilmesinin de mümkün olmadığını, kaldı ki teknik zorunluluklar nedeniyle sektördeki tüm firmalar tarafından benzer olarak üretilen bu kot yıkama makinelerinin genel tasarımları ve üretim şekli davacının ticari sırrı kapsamında bir know-how olarak değerlendirilemeyeceğini, bahse konu makinelerin, 1937 yılından beri serbest piyasada bulunduğunu, davacı tarafından yetkisiz kullanıldığı iddia edilen ürünlerin tasarım niteliğinde mi olduğu ve tasarım ise mutlak manada yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olup olmadığı ilk olarak değerlendirilmesi gereken hususlar olduğunu, zira davacı şirkete ait kot yıkama makinelerinin tasarım niteliğine haiz olması halinde tescilsiz tasarım hükümlerine göre korumadan yararlanamayan işbu ürünlerin haksız rekabet hükümleri uyarınca korunamayacağının da kabulü gerektiğini, ayrıca işbu makineler piyasadaki muadilleri karşılaştırılırken makinelerin teknik özellikleri yerine getirmesi amacı ile sahip olması gereken özelliklerin öncelikle incelenmesi gerektiğini, keza müvekkilinin ortağı olduğu şirketin ürettiği kot makineleri, piyasadaki muadilleri gibi olup aynı nitelikte, aşağı yukarı aynı fiyatlara ve aynı özelliklere sahip olduğunu, davacı şirket ile müvekkilinin ortağı olduğu .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ba/bs’si incelenip karşılaştırıldığında, davacı firmanın çalışmakta olduğu şirketlere makine satışı yapılmadığını, müşteri portföyünün benzer olması halinde dahi işbu bilgilerin Türk ticaret kanunu madde 55/1-c-d bağlamında ticari sır kapsamında değerlendirilemeyeceğini, müvekkilinin uzun yıllardır çalıştığını, davacı şirket dışında da birçok şirket ile çalışarak tecrübe ve network edindiğini, davacının iddia ettiği gibi müvekkilinin bilgi ve tecrübesinin, yine çalıştığı süre zarfında davacı şirketin müşteri çevresini tanımasının başlı başına haksız rekabet olarak değerlendirilmesinin hakkaniyet ilkesine ve Yüksek Mahkeme kararlarına aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle, davacının hukuki dayanaktan yoksun davasının ve tüm taleplerinin reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacının, dava dilekçesinde makinelerin, yedek parçaların ve aksamının tasarımlarının haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunmasını talep ettiğini, söz konusu davaya konu tescilsiz tasarımların gerek SMK kapsamında ve gerek TTK kapsamında korunması mümkün tasarımlar olmadığını, davacının dava konusu makine, yedek parça ve aksam tasarımları tescilli tasarımlar olmayıp, Türk Patent'in çevrimiçi tasarım araştırma sayfasında bu hususun açıkça tespit edilebileceğini, davacının işbu davaya konu makineleri 2011 senesinden beri kullandığını, tescilsiz koruma süresinin işbu davanın açıldığı tarihten 8 sene önce zaten dolduğunu, SMK kapsamında davasında bir korumaya dayanmayan davacının haksız rekabet hükümleri kapsamında da 3 yılın sonunda koruma talep etmesi mümkün olmadığını, haksız rekabet hukukunda kural olarak belirli bir süre sınırlandırması bulunmamakla birlikte SMK’da tescilli ve tescilsiz tasarımlar için öngörülen süre sınırlandırmasının haksız rekabet sisteminin yapısına oldukça yabancı olduğunu, ancak tasarımların süre ile sınırlandırılmasının doğası gereği zaruret olduğunu, süresi dolmuş tasarımlar açısından, bir başkasının tasarım süresi dolduktan sonra o tasarımını kullanmasının haksız rekabeti oluşturmadığını, aksine süresi tamamlanan tasarımın haksız rekabet olarak sayılması, tasarıma süresiz hak tanınmasına sebebiyet verecek olup hukuk sistemimiz SMK ile birlikte tasarım hukuku bakımından buna imkan tanımadığını, davalının dava dilekçesinde dayanmış olduğu bilirkişi raporunun hem fikri sınai haklar alanında uzman bir bilirkişi tarafından hazırlanmamış olması, hem de bilirkişilik vasfını aşarak teknik değerlendirmenin ötesinde hukuki bir görüş beyan edilmesi sebebiyle hukuki bir geçerliliği bulunmadığını, işbu dava tasarım hukuku konusunda derin bir bilgi gerektirmekte olup, SMK kapsamında bilgisi olmayan, bu alanda bilirkişi vasfı taşımayan ve tasarım korumasını bilmeyen bir bilirkişi tarafından hazırlanan rapora zaten itibar edilmeyeceğini, davaya konu tescilsiz tasarımların SMK ve TTK kapsamında korunmasının mümkün olmaması sebebiyle tasarımlar üzerinde zaten hak iddia edilemeyeceğini, bununla birlikte benzer tasarımların benzer müşteri portföyüne sunulmasının da hayatın olağan akışına uygun olan olduğunu ve Yargıtay kararları gereği de bu durumun ticaret serbestisi ilkesi doğrultusunda tek başına haksız rekabet olarak kabul edilmediğini, açıklanan nedenlerle, davacının tescilsiz tasarım koruma kapsamından yararlanmasının mümkün olmaması sebebiyle işbu davaya ışık tutucu nitelikteki Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... E. , ... K. Sayılı kararı da göz önünde bulundurularak davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Esenyurt Vergi Dairesi'nden davacıya ait vergi kayıtları celp olunmuştur. Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuş, tetkikinde; talep eden ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından karşı taraflar ..., ..., ... aleyhine tespit ve tedbir talebinde bulunulduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda; "... firmasına ait katalogda yer alan ..,...,... kodlu yıkama makinelerinde; ... kodlu ozon makinesinde, ... kodlu buharlı kurutma makinesinde, ... kodlu numune kurutma makinesinde; ..., ..., ... kodlu sıkma makinelerinde ... firmasına ait makinelerden taklit edilme durumunun bulunduğu, davalıların davaya konu davranışlarının dürüstlük kuralına aykırı nitelik arz ettiği ve eylemlerinin TTK 54 vd.hükümleri kapsamında haksız rekabet oluşturduğu" hususlarının tespit ve rapor edildiği görülmüştür. İhtiyati tedbirin uygulanmasına ilişkin açılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuştur. Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuş, tetkikinde; davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalılar, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ..., ..., ... aleyhine, haksız rekabetten kaynaklı tazminat talebine yönelik dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda 21/12/2020 tarihinde görevsizlik kararı verildiği, davanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediğinden 24/09/2021 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür. Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası, Bakırköy .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuştur. Dosya, davalıların eylem birliği içerisinde davacıya ait tescilsiz tasarımları taklit etmek, üretim ve iş sırlarını ele geçirerek ticari çıkarları doğrultusunda değiştirmek suretiyle haksız rekabette bulunup bulunmadıkları hususlarından rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 23/01/2023 havale tarihli raporlarında; "Davacı tarafa ait “... model ürün” olarak tanımlanmış tescilsiz tasarım ile Dava dilekçesinde belirtilen .... adresinde yer alan 10 Aralık 2019 tarihli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER OLARAK ALGILANDIKLARI, Dava konusu Davacı şirkete ait tescilsiz tasarımın en erken Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası kapsamında yapılan 30 Eylül 2019 dava tarihinde piyasaya arz edilmiş olabileceği noktasında takdirin Mahkemeye ait olduğu, Re’sen yapılan araştırmada, Davacı şirketin 30 Eylül 2019 dava tarihinden daha önceki bir tarihte sunulduğunun tespit edilemediği, Davalılar tarafından, Davaya konu tescilsiz tasarımın 2011 yılından bu yana piyasada kullanılmakta olduğu iddiasına delil ve dayanak olarak herhangi bir bilgi/belgenin dosya kapsamında yer almadığı, Davacı tarafa ait dava konusu tescilsiz tasarımın, daha öncesinde kamuya arz edilmiş olduğu tespit edilememiş olmakla, tescilsiz tasarım olarak değerlendirilebileceği, işbu tespitler uyarınca “SMK m.81/1 a kapsamında tescilsiz tasarıma tecavüze ait şartların mevcudiyeti ve bağlantılı olarak Davalının, davacının tasarımı ile karıştırılmaya yol açacak bir kullanım sergilemesi nedeniyle TTK m.55/1a-4 kapsamında haksız rekabete ilişkin şartların mevcudiyetine dair nihai hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemeye ait olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. İstanbul Gümrük Müdürlüklerinden davalı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli ihracat beyannamesine ilişkin işlem dosyaları; Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi BA-BS kayıtları celp olunmuştur. Heyete bilişim uzmanı ve hesap uzmanı eklenerek davalıların kamuya sunum tarihi itibari ile yapmış oldukları itirazların, dilekçelerde yer alan linkler, resen araştırılacak linkler ve davacının ticari defterleri ile sunulan mütalaa incelenmek suretiyle ek rapor, tazminat hesabı hususunda ise ana rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler 19/09/2023 tarihli raporlarında; "... Makine firmasında ait .... model ürün ile yenilik kırıcı olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, Davacının maddi tazminat talebinin tam olarak neye dayandırdığına yönelik bir tespit yapılamadığından tazminat hesabı yapılamadığı, davacının uğradığı fiili kayıp ve yoksun kaldığı kazanca yönelik evrak sunması durumunda sonra tazminat hesabı yapılabileceği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davacı vekili 20/12/2023 tarihli dilekçesi ile, davalıların müvekkilinin ticari sırlarını almak suretiyle müvekkilinin müşterilerine benzer ya da aynı ürünleri üreterek pazarlaması ve satması sonucu elde etmiş olduğu gelirin ve müvekkilinin yoksun kaldığı kazancın tespiti ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca tescilsiz tasarımın korunması şartlarının değerlendirilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız rekabet şartlarının mevcudiyeti ile davamızın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Dosya, taraf ticari defterleri üzerinde mahallinde inceleme yetkisi de verilerek dava tarihi itibariyle davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarını gösterir ek rapor tanzimi için heyete mali müşavir eklenerek bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 23/09/2024 tarihli raporlarında; "Davacı ve davalının yurtiçi ve yurt dışı müşterileri karşılaştırmasında davalının davacının müşteri olan ... San.A.Ş. firmasına 2019 yılında satış yaptığı, davacının maddi tazminat talebi olarak davalıdan 46.718,00 TL brüt satış karı talep edebileceği" hususlarını tespit ve rapor etmiştir. Taraf itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi 18/03/2025 tarihli ek raporunda; "ek raporda yapılan tespitlerde herhangi bir değişiklik olmadığı" hususlarını bildirdikleri görülmüştür. Dosyanın önceki ara kararlar doğrultunda heyete tevdi ile heyet olarak taraf itirazlarının değerlendirildiği bir ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyeti 08/09/2025 tarihli raporlarında; "... firmasında ait ... model ürün ile yenilik kırıcı olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, Davacının maddi tazminat talebinin tam olarak neye dayandırdığına yönelik bir tespit yapılamadığından tazminat hesabı yapılamamıştır. Davacının uğradığı fiili kayıp ve yoksun kaldığı kazanca yönelik evrak sunması durumunda sonra tazminat hesabı yapılabileceği, Mali yönden itirazlar 23.09.2024 ve 18.03.2025 tarihli ek raporlarda değerlendirilmiş olup ayrıca bir değerlendirme yapılmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Dava, davalıların eylem birliği içerisinde davacıya ait tescilsiz tasarımları taklit etmek, üretim ve iş sırlarını ele geçirerek ticari çıkarları doğrultusunda değiştirmek sureti ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir. SMK'nun 55.md'sine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle tecavüz iddiaları da ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırd edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereker husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir. Bilirkişi heyetince yapılan, ... Makine firmasında ait ... model ürün, dosyaya sunulan yenilik kırıcı ürün olarak geçmiş tarihli ürün görselleri kıyasen incelendiğinde, dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların "Kot Yıkama Makinası" tasarımı olduğu, inceleme konusu ürünlerin kare prizma oranlarda gövdeye sahip olduğu, ön yüzlerinde yer alan öğelerin biçim, oran ve yerleşimleri ile farklılaştığı ve ayırt edici nitelik kazandığı, ... Makine firmasına ait ... model ürün ön yüz kenarları üzerinde eşit aralıklar ile sıralanmış vidalara bulunan daire biçiminde ikinci bir yüzey yer aldığı, yüzeyin merkezinde ortasında ikinci bir pencere yer alan daire biçiminde kapak yer aldığı, kapağın görünüşe göre sağ yanında açılı konumlanmış iki adet dikdörtgen prizma öğe yer aldığı, kapağın altında iki kolu açılı biçimde konumlanmış U biçiminde bir öğe ve bu öğenin altında dik konumlanmış dikdörtgen bir parça yer aldığı, gövdenin görünüşe göre sağ yanında gövdenin dışına taşan dikdörtgen prizma oranlarda ekranlı bir kontrol ünitesi bulunduğu, yenilik kırıcı olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri incelendiğinde ürünlerin temel geometrik oranlarının benzer olduğu, bütün ürünlerde ön yüz merkezinde daire biçiminde bir kapak olduğu, benzerlik için bütün çamaşır makinelerinin ortak yönü olduğu söylenebileceği, bununla beraber karşılaştırılan tasarımlarda ön yüz üzerinde yer alan diğer öğelerin biçim, oran ve yerleşimleri ile kontrol panelinin biçim, oran ve yerleşim pozisyonları bütün ürünlerde farklı olduğu, bu farkların jenerik sayılabilecek ürünler arasında görsel farklılık yarattığı ve ayırt edici nitelik kazandırdığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda .... Makine firmasında ait ... model ürün ile yenilik kırıcı olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları tespit ve değerlendirmesine Mahkememizce de iştirak edilmiştir. Davalı ...’in davacı şirkette 01.03.2014’den itibaren Teknik Ressam olarak çalıştığı, tasarlanan makinelerin teknik çizimlerini, ayrıntılı çizimi kendisi yaptığı (kendisinin kabul beyanları mevcut), Davalılardan ...’in 09.11.2017 tarihinden itibaren davacı şirketin dış ticaret bölümünde çalıştığı, yurtdışı müşterileriyle birebir kontak halinde olmakla, tüm müşteri portföyünün bilgisine sahip olup, görevi gereği şirket bilgileri, müşteri adres, telefon, kontakt kişi listeleri, davacı tarafından araştırması yapılan potansiyel müşteri listeleri ve bilgileri, ürünlerin teknik bilgileri, ürün satış fiyatları, rakip firmalar, tedarikçi firmalar makinelerin özellikleri ve imalat aşaması ile ilgili de ticari sırlara haiz olduğunu Davacının ürettiği makinelerin elektrik aksamı ve bilgisayar programlarının kurulumu için 15 yıldır çalıştığı ....-...’dan hizmet aldığı, -...’ın davacı şirketin tasarladığı ve ürettiği tüm makinelerin elektrik-elektronik bölümlerini yaptığı için makinelerin işleyişine dair bilgilere sahip olduğu, genel tasarımlarını da bildiği, yedek parçaların ve makine aksamının tasarımlarına sahip olup, aynı zamanda makinelerde çıkan elektrik-elektronik arızalarda servise gittiği için yurtdışı müşterilerinin bilgisine de sahip olduğu dosya kapsamından ve bilirkişi tespiti ile anlaşılmakla; Davacı ... nin 1997 yılından beri faaliyette bulunduğu, Davalılardan ... nin ticaret sicil kayıtlarına göre, şirketin 08.05.2019 tarihinde kurulduğu, Şirketin kurucu ortaklarının ..., .... ve ... olduğu görülmüştür. Bu kapsamda davalıların davacının işyerinde çalışmış olduğu kabulde olmakla, bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede yer aldığı üzere davalıların davacı işyeri ile çalışmaları nedeniyle davacıya aıt bir takım tıcarı sır mahıyetınde bilgilere vakıf olduğu kabul edilmekle beraber, bu bilgilerin davalılar tarafından davacı şirket veya başvuru sahipleri aleyhine kullanıldığı veya başkaca 3. Kişilerle paylaşıldığına veya davalı tarafından kendisinin ekonomik çıkar elde etme amacıyla kullanıldığına dair dosyada somut bir veriye ulaşılamamış olup, davalıların haksız rekabet oluşturacak bir eylem içerisinde olmadıkları kanaatiyle davacının haksız rekabetin tespiti ve men'ine yönelik taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Dosyada haksız rekabetin varlığı kabul edilmediğinden bu talebe bağlı olan davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının tüm taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, 2-Peşin alınan 3.586,28 TL harçtan, alınması gereken 732,00 TL harcın mahsubu ile arta kalan 2.854,28 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen haksız rekabet davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'ne verilmesine, 4-Davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen maddi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'ne verilmesine, 5-Davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen manevi tazminat davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'ne verilmesine, 6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı ... tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davalılar vekillerinin yüzlerine karşı, davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/02/2026

Katip ... Hakim ...