İlk Derece Mahkemesi 2023/107 E. 2024/432 K.

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/107 Esas - 2024/432 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/107 KARAR NO : 2024/432

DAVA : Tazminat (Fikir ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/02/2023 KARAR TARİHİ : 21/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2024

TALEP: Davacı vekili 27/02/2023 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin ... isimli yazılımın tüm dünyada ve Türkiye’de de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı şirkette müvekkiline ait ... yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının mahkeme kanalı ile tespit edildiğini, ..... D.İş sayılı dosyası marifetiyle 09/08/2021 tarihinde davalı şirketin belirtilen adresinde delil tespiti işlemi gerçekleştirildiğini, gerçekleştirilen delil tespiti nihayetinde davalı şirketin işyerinde bulunan bilgisayarlarda; müvekkili şirketin 5846 sayılı FSEK anlamında mali hak sahibi olduğu yazılımların, haksız ve lisanssız olarak çoğaltıldığı ve kullanıldığının bilirkişi tarafından düzenlenen 12.08.2021 tarihli bilirkişi raporu marifetiyle sabit olduğunu, davalı şirketin 7 adet bilgisayarında tespit edilen 7 yazılımın hepsinin seri numarasının aynı olduğunu ayrıca kırık (lisanssız) olduğu tüm dünyaca tescilli seri numaralar olduğunu, davalı şirketin delil tespitine konu olan 7 Adet ... versiyon yazılımlarını satın aldığına dair fatura sunamadığını, davalının 7 farklı bilgisayarda toplamda 7 adet lisanssız ... versiyon yazılım programlarını kullandığını ileri sürerek, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak; HMK m.109 uyarınca açılan kısmi davada 1.000 USD'nin zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 09/08/2021 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki ... efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 05/07/2024 havale tarihli dilekçesi ile talep miktarını 317.656,50 USD'ye yükseltmiş ve harcı tamamlamıştır.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Davacının her ne kadar 7 adet lisanssız programın kullanılmış olduğunu iddia etmiş olsa da 7 bilgisayarda tek ...'ye sahip tek program mevcut olduğunu, davacının 7 farklı yazılım mevcut olduğu iddiasının mahkemeyi yanıltmak maksatlı olduğunu, davacı şirket tarafından müvekkili şirket yetkililerine karşı yapılan suç duyurusuna istinaden ..... E. sayılı dosyasıyla kamu davası açıldığını, dosyanın halen derdest olduğunu, ceza mahkemesi kararının, hukuk mahkemesi kararını bağladığını ceza dosyasında alınan raporunun yargılama esnasında dikkate alınmamasını talep ettiklerini, ceza mahkemesinde alınan raporda bilgisayarda bulunan dosyaların crack (kırık) lisans mı yoksa ana dosya mı olup olmadığının tespit edilmediğini, nitekim crack (kırık) lisans tek seri numarasına sahip olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ: Davanın, eser niteliğinde olduğu iddia edilen bilgisayar yazılımının lisanssız kullanılması nedeni ile FSEK 68 maddesi uyarınca telif tazminatı isteminden ibaret olduğu anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Mahkememizce deliller toplanmış, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinden alınan rapor ve ek raporlar dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Dosya kapsamında Mahkememizce alınan 03/10/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: "1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, 2. Davacı ...’ın söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu, 3. Davalının işyerindeki 7 (yedi) bilgisayarda 7 adet ... programının yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu, Anılan bilgisayarlarda; ... 2020 programının kurulu ve çalışır durumda olduğu, yazılımların lisansız olduğu, 4. Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu, 5. Anılan bilgisayar için haksız fiilin başlangıç tarihi olarak programın bilgisayara kurulum tarihlerinin baz alınacağı, taraflar arasında farazi sözleşmenin bu tarihte kurulduğu değerlendirildiğinde; Yedi bilgisayardaki Yedi ... programları için toplam; Yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 9.760,00 USD olduğu, toplam 7 yazılım için 9.760,00 X 7 = 68.320,00 USD, FSEK m.68 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 68.320,00 USD x 3 = 204.960,00 USD’ye kadar olabileceği hesaplanmıştır." hususları değerlendirilmiştir.

İtirazları gidermek amaçlı alınan 02/01/2024 tarihli ek raporda ise: "Tarafların Bilirkişi Kök raporuna beyan ve itirazları yukarıda maddeler halinde cevaplanmıştır, Tazminat hesabı dışındaki kısım için kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerimizi değiştirecek yeni bir unsura rastlanmamıştır. ... ürünlerinin toplu alınmasında indirim yapılıp yapılmadığı hususunda faturalar, belgeler ile desteklenebilecek rutin bir uygulama olduğu bilgisi tarafımızda bulunmamaktadır. Bununla birlikte piyasada genel geçer kural olarak toplu alımlarda indirim yapılmaktadır, bu kapsamda takdir Sayın Mahkemede olmak üzere 7 ürünün bir kerede toplu olarak alındığı durumda genel geçer bir değerlendirme olarak ayrıca 9620 indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir. Bu durumda tazminat hesabı şu şekilde olacaktır. Kök Rapordaki Tazminat Hesabı: İndirimli lisans bedelinin KDV hariç 9.760,00 USD olduğu, toplam 7 yazılım için 9.760,00 X 7 - 68.320,00 USD, FSEK m.68 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 68.320,00 USD x 3 - 204.960,00 USD'ye kadar olabileceği hesaplanmıştır. 7 Ürünün Birlikte Alınması Durumunda 9620 Ekstra İndirim Yapılması Halindeki Tazminat Hesabı: İndirimli lisans bedelinin KDV hariç 9.760,00 USD olduğu, 9620 indirim ile: 7.808 USD, toplam 7 yazılım için 7.808,00 X 7 - 54.656,00 USD, FSEK m.G8 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 54656,00 USD x 3 - 163.968,00 USD'ye kadar olabileceği hesaplanmıştır." hususları değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 05/06/2024 havale tarihli ikinci ek raporda özetle: "Tarafların Bilirkişi ek raporuna beyan ve itirazları yukarıda maddeler halinde cevaplanmıştır, Tazminat hesabı dışındaki kısım için kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerimizi değiştirecek yeni bir unsura rastlanmamıştır. Davalının sunduğu belgeler dayanarak 9650 indirimli tutar aşağıda hesaplanmıştır, bununla birlikte davacının sunmuş olduğu faturalara dayanarak ek modül bulunan faturalara göre rayiç bedel yukarıda belirtilmiş olup, rayiç bedel ve tazminat hesabı aşağıda belirtilmiştir. Tazminat Hesabı: İndirimli lisans bedelinin KDV hariç 9.760,00 USD olduğu, ayrıca ek ürün olarak ... için 10.000 USD * ... için 6.493,00 USD + ... için 4.000,00 USD toplam= 30.253,00 USD, toplam 7 yazılım için 30.253,00 X 7 - 211.771,00 USD, FSEK m.68 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 211.771,00 USD x 3 = 635.313,00 USD'ye kadar olabileceği hesaplanmıştır. Davacı tarafın sunmuş olduğu belgelere dayanarak %50 indirim yapıldığı değerlendirildiğinde; 7 Ürünün Birlikte Alınması Durumunda %50 Ekstra İndirim Yapılması Halindeki Tazminat Hesabı: İndirimli lisans bedelinin KOV hariç 30.253,00 USD olduğu, %50 indirim ile: 15.126,50 USD, toplam 7 yazılım için 15.126,50 X 7 - 105.885,50 USD, FSEK m.68 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 105.885,50 USD x 3