İlk Derece Mahkemesi 2022/771 E. 2026/44 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/771 Esas - 2026/44 T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ " TÜRK MİLLETİ ADINA " KARAR ESAS NO : 2022/771 Esas KARAR NO : 2026/44

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/12/2022 KARAR TARİHİ : 22/01/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2026 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirketten ... seri nolu, 23/10/2022 tarihli fatura ile 2.263.410,00TL tutarında süt ürünleri imalatında kullanılan ham madde / krema satın aldığını, fatura tutarının ödenmesine ilişkin davalı şirket yetkilisi ... ile tutanak düzenlendiğini, tutanakta belirtilen 23/10/2022 tarihinde ... Bankasından 375.000,00TL havale gönderilmek suretiyle ödeme yapıldığını, ... Bankası 25/10/2022 tarihli, ... çek numaralı 229.810,00TL tutarlı, ... Bankası 06/12/2022 tarihli, ... çek numaralı 700.000,00TL tutarlı ve ... Bankası 05/01/2023 tarihli, ... çek numaralı 700.000,00TL tutarlı çeklerin keşide edilerek ...'a teslim edildiğini, daha sonra müvekkilinin kendi analiz cihazında yaptığı incelemede ürünlerin bozulmuş olduğunun anlaşıldığını, ... 'nden alınan 30/11/2022 tarihli ... raporirevizyon numaralı analiz sonuçları ile malların ayıplı olduğunun tespit edildiğini, ayıplı ürünlerin kullanımının mümkün olmadığını, bunun üzerine malların davalıya iade edildiğini, ödenen 375.000,00 TL ve keşide edilen çeklerin iadesinin istenildiğini, ancak ödenen tutarın ve keşide edilen çeklerin iade edilmediğini, bunun üzerine davalıya .... Noterliği'nin 23/11/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar ile ayıp ihbarında bulunulduğunu, davalı şirket yetkilileri ile görüşüldüğünü, ayıplı malların bir bölümünün ... İnş. Nak. Hırdavat San. Tic. Ltd. Şti.'nin ... merkez deposuna teslim edilmesi, kalan kısmında ...'e teslim edilmesi hususunda talimat verildiğini, ayıplı malların iadesinin yapıldığını, ancak davalının ödenen bedeli ve çekleri iade etmediğini, müvekkilinin uğramış olduğu müspet ve menfi zararların giderilmesi gerektiğini belirterek davalıya sözleşme kapsamında verilen ... Bankası 06/12/2022 tarihli, ... çek numaralı 700.000,00TL tutarlı ve ... Bankası 05/01/2023 tarihli, ... çek numaralı 700.000,00TL tutarlı çeklerin borç ilişkisinin sona ermesi nedeniyle çeklerin bedelsizliğinin tespitini, iptalini ve müvekkile iadesini, davalı tarafından bahse konu çeklerin bankaya ibrazı ile tahsil edilmesi halinde tahsil edilen bedelin tahsil tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalıya ödenen 604.810,00TL bedelin fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere şimdilik 50.000,00TL'nın ödenme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, malların ayıplı olması nedeniyle sona eren sözleşme dolayısıyla uğranılan zarara karşılık 258.600,00TL tutarlı fiyat farkı bedeli ve diğer menfi ve müspet zararlarına karşılık uygun bir tazminat için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere şimdilik 50.000,00TL'nın davalıdan tahsiliyle müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 14.04.2023 tarihli dilekçesinde, menfi zarar olarak 25.000,00 TL, kazanç kaybı nedeniyle müspet zarar olarak25.000,00 TL talep ettiklerini açıklamıştır. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından satılan ürünlerin, davacı tarafından görülerek ve incelenerek satın alındığını, ürünlerin tamamının ... uygun şekilde üretildiğini, davacının ürünleri aldıktan iki ay sonra 23/11/2022 tarihinde analiz yaptırdığını iddia ettiğini, ancak incelemeye konu ürünlerin müvekkili şirkete ait ürünler olmadığını, bu hususla alakalı dosyada bir delil bulunmadığını, TTK uyarınca ticari alım satımlarda alıcının, açık ayıplar için iki , gizli ayıplar için ise sekiz günlük yasal süre içerisinde muayene külfetini yerine getirip ayıp ihbarında bulunması gerektiğini, bu hak düşürücü sürelere tabi muayene külfetini yerine getirmeyen alıcının ayıba karşı haklarının ortadan kalkacağını, ürünlerle alakalı sekiz günlük inceleme süresi geçtikten sonra 30/11/2022 tarihinde ihtarname gönderildiğini, davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği malları, müvekkili şirketin yetkilisi olduğunu iddia ettiği ... ile ...'in talimatıyla ... İnş. Ltd. Şti. ile ...'e iade ettiğini iddia ettiğini, bu kişilerin müvekkili şirketle herhangi bir bağlarının olmadığını, müvekkili şirketin tek yetkilisinin ... olduğunu, müvekkiline ait ticari defterlerin incelendiğinde davaya konu ürünlerin iade edilmediğinin ortaya çıkacağını belirterek davanın reddini, dava değerinin %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini istemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, ticari satım konusu malların ayıplı olması nedeniyle menfi tespit (istirdat), alacak, tazminat, menfi ve müspet zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. ... Bankasına yazılan yazıya 06.04.2023 tarihinde verilen cevapta ... Şubesinde ...'e ait ... nolu çekin ... tarafından 06.12.2022 tarihinde, ... nolu çekin, ... tarafından 05.01.2023 tarihinde takas merkezine ibraz edilip ödendiği bildirilmiştir. ...'e yazılan yazıya verilen 25.09.2023 tarihli cevapta, ... nolu çekin ... Şirketi hesabına tahsil edildiği belirtilmiştir. ...'ya yazılan yazıya 31.10.2023 tarihinde verilen cevapta, ... nolu çekin ... Şirketi tarafından takas sistemiyle ibraz edildiği, ödemesinin yapıldığı bildirilmiştir. Dava konusu, ... Bankası ... / ... Şubesine ait ... nolu 06.12.2022 tarihli ve 700.000,00 TL bedelli çek ile ... nolu 05.01.2023 tarihli ve 700.000,00 TL bedelli çekin davacı ... tarafından davalı ... İht. İhr. San. Tic. Ltd. Şti lehine keşide edildiği, davalının cirosu sonrasında ... Şirketi tarafından tahsil edildiği hususu tartışma konusu değildir. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 15/04/2024 tarihli raporda özetle; davaya / satışa konu ürünün ... Tebliği'ne uygun olmadığının tespit edildiğini, ilgili bankalardan gelen cevabi yazılarında havale yapılan miktarlar ile keşide edilen çek tutarları toplamının fatura bedeline eşit olduğu ve keşide edilen çeklerin davalı tarafından ciro edildiği dikkate alındığında, taraflar arasında bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı konusunda karar verme yetkisinin mahkemeye ait olduğu, taraflar arasında 24.900 kg kremanın satışı için 2.263.410,00 TL bedelli sözleşme akdedildiğini konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasında akdedilen bir sözleşme olduğunun kabulü halinde ... Bankası 25/10/2022 tarihli, ... çek numaralı 229.810,00TL tutarlı, ... Bankası 06/12/2022 tarihli, ... çek numaralı 700.000,00TL tutarlı ve ... Bankası 05/01/2023 tarihli, ... çek numaralı 700.000,00TL tutarlı çekler ile havale edilen tutarın toplamının sözleşmede kararlaştırılan miktara eşit olduğu, bu nedenle keşide edilen çeklerin işbu sözleşme nedeniyle keşide edildiği hususunda karar verme yetkisinin mahkemeye ait bulunduğu, ürünlerin ... Tebliği'ne uygun olmadığının tespit edildiği, bozuk olduğu iddia edilen ürünleri davalı şirkete teslim edilip edilmediği konusunda; ..., ... ve ...'in davalı şirkette çalışmadıklarının tespit edildiği , dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ışığında ..., ... ve ...'in davalı şirket adına ve namına hareket edip etmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine düzenlenen 10/07/2024 tarihli ek raporda özetle; davalı tarafın 2022 yılı ticari defterlerinin bilirkişi incelemesine sunulmadığı, davacı taraf ticari defterlerinde 02/12/2022 dava tarihi itibariyle davalıdan 2.249.048,417L alacaklı görüldüğü, taraflar arasında 24.900 kg kremanın satışı için 2.263.410,00 TL bedelli sözleşme akdedildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, davaya /satışa konu ürünün ... Tebliği'ne uygun olmadığının tespit edildiği, satım konusu ürünlerin ayıplı olmadığı hususunda; davalının beyanları ile kök raporun .... fasıl numaralarında dosya kapsamında bulunan belgeler üzerinden yapılan tespitlerin birbirleriyle tezat oluşturduğunun görüldüğü, bozuk olduğu iddia edilen ürünleri davalı şirkete teslim edilip edilmediği hususunda; mahkemece ...'na yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazıların tetkikinde; ..., ... ve ...'in davalı ... Paz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'nde çalışmadıkları tespit edildiği, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ışığında ..., ... ve ...'in davalı şirket adına ve namına hareket edip etmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Bilirkişiler tarafından düzenlenen 30/06/2025 tarihli ikinci ek raporda özetle; enkaz değerinin; bir ürün ya da varlık kullanılamaz hale geldikten sonra kalan tutarlarının maddi değerini ifade etmekle birlikte ... içeren kremaların bir enkaz değeri bulunmadığı, ...'un taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânını hazırlayıp hazırlamadığı ya da davalı şirket adına hareket edip etmediği konusundaki hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, çekin bir ödeme vasıtası olup, kural olarak bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, bunun aksinin, yani çekler nedeniyle borçlu olunmadığının da yine yazılı delille kanıtlanması zorunlu olduğu, kök raporda taraflar arasındaki temel satım sözleşmesi olduğu ve taraflar arasında 24900 kg kremanın satışı için 2.263.410,00 TL bedelli sözleşme akdedildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, ek raporda da ... bilirkişi tarafından davacının ticari defterlerinde, davalı şirketin izlendiğinin tespit edildiği, verilen Sipariş Avansları Hesabının 30/12/2022 tarihi itibariyle 2.249.048,41TL borç bakiyesi verdiği (davalıdan 2.249.04841TL alacaklı olduğu) görüldüğü, netice itibariyle dava dosyası kapsamında bulunan bilgi ve belgelerin delille kanıtlanma zorunluluğunu karşılayıp karşılamadığı konusundaki hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, ... bağlı ... yapılan analizlerde ürünün “...” olduğu görüldüğü, davaya konu süt ürünleri imalatında kullanılan ham madde/kremanın ayıplı olduğunun ...'ne ait ... nolu ve 30.11.2022 tarihli “Muayene ve Analiz Raporu” da 17 kg'lik orijinal ambalajında “...” ürününde yapılan analizlerde “...” tespit edildiği, bu durumda ayıbın gizli ayıp olarak nitelendirilebileceği, davacının ticari ilişkide bulunduğu davalı .... Paz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'den ... seri nolu, 23/10/2022 tarihli fatura ile 2263410,00TL tutarında süt ürünleri imalatında kullanılan ham madde / krema satın aldığı, ürünlere ilişkin numunenin 22/11/2022 tarihinde laboratuvara verildiği, 30/11/2022 tarihli ... rapor/revizyon numaralı analiz sonuçları ile malların ayıplı olduğunun tespit edildiğini, .... Noterliği 23/11/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar ile ayıp ihbarında bulunulduğunu beyan ettiği dikkate alındığında, ayıbın süresinde olup olmadığı konusundaki hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. Bilirkişiler tarafından düzenlenen 17/11/2025 tarihli üçüncü ek raporda özetle; dava konusunu oluşturan kremaların ... Tebliği'ne uygun olmadığından bir ENKAZ DEĞERİ OLMADIĞI ve 30.06.2025 tarihli ek rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı, davacı vekili ile davalı vekilinin gerek davacı ile muhatap olan kişilerin durumu gerekse de ayıbın niteliği ve ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususlarına yönelik beyanlarının karşı daha önceki raporlarda ayrıntılı olarak değerlendirildiği , nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından keşide edilen fatura tutarı ve içeriği ile " Tutanak " başlıklı belgede belirtilen bedelin ve içeriğin aynı olduğu, bu belgede yer alan dava konusu çeklerin davalı lehine keşide edildiği ciro sonrası tahsil edildiği, 22.11.2022 tarihli analiz sonrası, davacının 23.11.2022 tarihli ihtarname ile ayıp ihbarında bulunduğu, ürünlerin ... Tebliğine uygun olmadığı, yapılan analizlerde ürünün " ... " olduğunun belirtildiği, ... içeren kremaların bir enkaz değerinin bulunmadığı, fazla ödeme nedeniyle 50.000,00 TL talep edildiği, fiyat farkı zararı ile menfi ve müspet zararın kanıtlanamadığı anlaşıldığından yargılama sarasında ödenen çek bedelleri ile taleple bağlı kalınarak fazladan ödenen miktarın tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 1.450.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Hüküm altına alınan alacağın 700.000,00 TL'sine 06.12.2022 ödeme tarihinden, 700.000,00 TL'sine 05.01.2023 ödeme tarihinden, 50.000,00 TL'sine 23.10.2022 ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, Fazla talebin reddine, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 99.049,50 TL harçtan, dava açılışında alınan 25.616,25 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 73.433,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, 104,00 TL'sinin DAVACIDAN; 3.016,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 1.204,75 TL tebligat ücreti, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 10.285,45 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 9.942,60 TL'si ile dava açılışında alınan 25.616,25 TL peşin harç toplamından oluşan 35.558,85 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 221.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE, Dair, Davacı Vekili Av.... , Davalı Vekili Av. ... yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/01/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır. Üye ... ¸e-imzalıdır. Üye ... ¸e-imzalıdır. Katip ... ¸e-imzalıdır.