İlk Derece Mahkemesi 2022/793 E. 2026/199 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/793 Esas - 2026/199 T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/793 Esas KARAR NO : 2026/199

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/12/2022 KARAR TARİHİ : 13/03/2026 KARAR YAZMA TARİHİ :31.03.2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 15.04.2021 tarihli Satış Sözleşmesi yapılarak işbu sözleşme ile müvekkilinin davalı firmadan, 190.000$(Amerikan Doları) bedelli 2 adet ... marka ... model ürün satın aldığını, sözleşmede ‘’Mal/Hizmet, alıcının teslimini talep etmiş olduğu ... GÜMRÜK TESLİM olarak 90 gün içerisinde teslim edilecektir. Satıcı işbu sözleşme kapsamında ürünlerin nakliyesi konusunda destek olmayı kabul eder.’’ şeklinde düzenlemenin mevcut olduğunu, davalı şirketin sözleşme konusu olan ticari makinaları 15.07.2021 tarihinde teslim edeceğinin sözleşmede belirtildiğini ancak 6 ay 10 gün gecikmeli olarak 25.01.2022 tarihinde müvekkiline fatura edilerek 31/01/2022 tarihinde gümrük beyannamesi düzenlendiğini, ticari emtiaların 03/02/2022 tarihinden itibaren parçalar halinde müvekkiline teslim edildiğini, geç ve eksik teslimden kaynaklı müvekkili şirketin zarara uğradığını, gelen ürünlerin ayıplı gönderildiğini, 06/02/2022 tarihinde davalı şirket servisi tarafından yapılan makina kurulumundan sonra 2 adet ... marka ... model tezgahlarından tam randıman alınamadığını bu durumun gizli ayıp niteliğinde olduğunu, tezgahlara ait motor kısmında ... Motoru: 15/18,5 KW olması gerekirken ... Motoru: 11 1,5 KW’ olduğunu, davalı şirkete 07/02/2022 tarihinde kurumsal mail ile ihbar edildiğini, satın alınan tezgâhlar müvekkil şirkete teslim edildiğinde hasar ve darbeler olduğunu, ticari malın kullanılamamasından dolayı müvekkilinin müspet zarar olarak ileriye dönük ticari zarara uğradığını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla; 15.04.2021 tarihli satış sözleşmesi ile davalı şirketten alınan 2 adet ... marka ... model ürünlerin geç tesliminden kaynaklanan kazanç kaybının tahsili ile sözleşme gereği en geç teslim tarihi olan 15.07.2021 tarihinden itibaren Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte ve 2 adet ... marka ... model ürünlerin gizli ayıplı olması nedeni ile kıymetinin noksanı mukabilinde semenin tenzili ile temerrüt tarihi olan 03.02.2022 tarihinden itibaren Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davasının somut olduğunu ancak davayı usule aykırı olarak belirsiz alacak davası olarak açtığını, usul yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın sebebinin makine teslimindeki gecikme veya makinedeki ayıp olmayıp, müvekkili firmanın davacı firmanın iki adet yeni makine talebini reddetmesi olduğunu, davacı firmanın sözleşmenin sözleşmedeki yükümlülüklerini "temerrüde düşerek" yerine getirdiğini, teslimin gecikme sebebinin davacı tarafın ödemesi gereken peşinat bedelini geç ödediğinden imalatçı firmaya firmanın sipariş masrafları ve imalat avansı için harcanan peşinat ödemesindeki gecikmeden dolayı kaynaklandığını, müvekkili firma ile davacı firma arasında imzalanmış olan 15.04.2021 tarihli sözleşmenin 4. Maddesine göre makinenin satışı uluslar arası deniz ticaretinde kullanılan bir ticari satım şekli olan ... Satış olarak kararlaştırıldığını, buna göre konu malın gemiye yüklenmesinden sonra tüm sorumluluğun alıcıya ait olduğunu, makine ... antrepolarına gelmesine rağmen uzun süre davacı tarafından teslim alınmadığını, ihtardan sonra makineyi teslim aldığını, davacının ... gelen ve teslim için bekleyen makineyi 15.04.2021 tarihli sözleşmede belirlenen bakiye satın alma bedelini ödememek için uzun süre beklettiğini, yasal sürede müvekkil firmaya ayıp iddiasına ilişkin olarak ihbarda bulunulmadığını davacı tarafın yasal başvuru hakkını kaybettiğini, diğer husus olan "Sözleşmeye konu makinenin ... motorunun 15/18,5 KW olarak onaylandığı, bu hususta teklif evrakı bulunduğu" iddiasına göre müvekkili firmanın bu şekilde bir teklif beyanı veya evrakı olmadığını. Bu belgeyi ve bu belgeye dayalı bir yasal sorumluluğu asla kabul etmediklerini,. Davacı taraf, bu yönde yasal olarak her iki tarafı başlayıcı bir belge var ise dosyaya sunması gerektiğini, davacı tarafın somut davasının usul ve esas yönünden mesnetsiz olduğunu belirterek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; taraflar arasındaki satış sözleşmesi uyarıncaa davacıya teslim edilen ürünlerin geç tesliminden dolayı davacının kazanç kaybı nedeniyle doğan zararı ve teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğundan bahisle semenin tenzili istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, sözleşme uyarınca satın alınan ürünlerin geç teslim edilip edilmediği, edilmiş ise bundan kaynaklı davacının bir kazanç kaybının olup olmadığı, kazanç kaybı oluşmuş ise miktarının tespiti, geç teslim edilmiş ise davalının bundan sorumlu olup olmadığı, ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ayıp nedeniyle semenin tenzilinin gerekip gerekmeyeceği, miktarı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi. DELİLLER: .... Noterliğine, ... . Noterliğine ve ... yazılan müzekkerelere cevap verildiği, dosyanın tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için ..., Makina Mühendisi ve sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar Hukuku Konusunda Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edildiği, Bilirkişi heyetinin raporunu sunduğu, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarını bildirir dilekçelerini sunmuş olduğu , rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için davaya konu makinaların bulunduğu yerde bilirkişi heyeti eşliğinde keşfin icra edildiği, bilirkişi heyetinin ek raporunu sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçesini ekinde proforma fatura suretleri ile sunduğu, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarını bildirir dilekçelerini sunduğu, bilirkişi heyetinin 2.ek raporunu sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarını bildirir dilekçelerini sunduğu akabinde yeni bir bilirkişi heyetinden ön inceleme duruşma zaptında tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda, alınan kök ve ek raporlara karşı taraflarca sunulan beyan ve itirazları da değerlendirir şekilde rapor düzenlenmesi için ..., Makina Mühendisi ve sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar Hukuku Konusunda Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetine dosyanın tevdi edildiği, davacı vekilinin talebi doğrultusunda makine mühendisi bilirkişiye her iki taraf vekili ile görüşmek ve ortak bir gün belirleyerek onlarla birlikte gitmek suretiyle davaya konu ürünlerin bulunduğu yerde yerine inceleme yetkisi verildiği, 20.11.2025 tarihli 2.heyet raporunun geldiği, taraflara tebliğ edildiği görüldü, mahkeme duruşma salonunda davacı vekilinin Şirket yetkilisi ... ile gelerek mail adresinden yazışmalara bakılabileceğini, dosyaya daha önce de sunulduğu belirtildi, akabinde Davacı Şirket Yetkilisinin mail adresini açtığı, 10.04.2021 tarihinde ... , ... mail adresinden Proforma Fatura başlık adı altında mail geldiği, mail açılarak Tek Adet ürün için 95.000,00 Dolara anlaşıldığı, ancak bu faturada makinenin gücü yazmadığı, yine 09.04.2021 tarihinde aynı mail adresinden davacı şirketin mail adresine teklif adı altıyla TEKLİF FORMU'nun gönderildiği, teklif formu incelendiğinde , 2.sayfasında ... devri RPM 12.000,00 yazdığı devamında kırmızı yazılar ile 12.000,00 devirdir, seramik bilya yazdığı ve ... motor gücününde 15/18,5 yazılı olduğu görüldü. Davacı tarafça talep artırım dilekçesi sunulduğu ve fark harcın yatırıldığı, davalı tarafça talep artırım dilekçesine karşı beyan dilekçesi sunulduğu görüldü.

23.10.2023 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORU : Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde; iş bu davaya konu edilen makinelere ilişkin davalı firma tarafından düzenlenen fatura ve davacı yan tarafından iş bu fatura karşılığı yapılan ödemelerin her iki tarafından ticari defter ve kayıtlarında bulunduğu, fatura yönünden tarafların alacak ve borçlarının bulunmadığı, Taraflar arasında yapılan geçerli 15.04.2021 tarihli sözleşme gereğince edimin 90 gün içerisinde bir diğer ifadeyle 15.07.2021 tarihinde yerine getirileceği düzenlenmesine rağmen 25.01.2022 tarihinde yerine getirildiği, Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan belgeye göre, 2022 yılı Mart ayından 2022 Kasım ayı da dâhil 10 aylık süreç içerisinde her iki ticari tezgahta toplam 5559 adet parça ile 702,624,12-USD’lik ciro yapıldığının iddia edildiği, 2022 yılı Mart ayından 2022 Kasım ayı da dâhil 10 aylık süreç içerisinde yapılan cironun doğru olduğunun kabulü halinde, 2021 yılında da aynı cironun yapılabileceğinin kabulü yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemece 2021 yılında da aynı cironun yapılabileceğinin kabulü halinde, davacı şirketin 2021 yılına ait net kar ortalaması olan %,3,09 olması sebebiyle elde edebileceği net karın (702.624,12 * 3,09/100 =) 21.711,08-USD olduğu, Toplam 10 ayda (300 gün) 21.711.08-USD kar edilmesi durumun da 6 ay 10 günlük sürede (190 gün) ise 13.750,35-USD net kar elde edilebileceği, 12.12.2022 tarihli kura göre de 13.750,35 * 18,6534=) 256.490,79-TL kar elde edilebilineceği, ... motorunun 15/18,5 KW yerine 11/1,5 KW olduğu yönündeki açıklamalarının yanlış olduğu, üretim ve imalat standartlarında bu tür değerlerin olmadığı, yukarıdaki Tablo’da görüldüğü üzere tüm üretim tip ve modellerinde ... Motor gücü KW olarak değerleri hep aynı ve 11/15 olarak belirtildiği, davacı tarafça belirtilen bu husustaki motor güç farklılığı söz konusu olmadığı ve davaya konu ... tezgah makinesinin üretim ve imalat yönünden bu hususta gizli bir ayıp durumu olmadığı, ayrıca dava dosyasında tezgah makinesinin olması gereken güç değerleri yönünden; yapılan sözleşmede ve davalı tarafça bu yönde de bir teklif sunmadığının (davalı tarafça açıklanan hususlarda da belirtildiği) anlaşıldığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

20.11.2025 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORU : Davaya konu makinaların davalı ... firması tarafından ithal edilen ... model ... ve ... seri numaralı; 12.000 d/d hızında fener milli ve 30 kVa güç kapasiteli 2021 yılı 11. Ay üretimi .../... olduğu, Davaya konu makinaların ... motor gücünün teklif formunda belirtilen şekilde 15/18,5 kW yerine 11/1,5 kW olarak teslim edildiği, davaya konu makinalarda tespit edilen ... motor gücü düşüklüğü nedeniyle, ürünlerin ... teslim yapıldığı, bu durumda, davacının ... teslim nedeniyle uğradığı zarar ayıplı mallarda yapılan zarar hesabı yöntemi ile belirlenmiş olup, satış bedelinden indirilecek bedel fatura (25/01/2022) tarihi itibariyle beher adedi başına yaklaşık 12.602,04 USD/168.554,82 TL olmak üzere, 2 makine için Toplam 25.204,08 USD/337.109,63 TL civarında olabileceği, makinaların geç tesliminden kaynaklanan kazanç kaybının ; %3.09 kar oranında 215.992,24 TL , %7,04 kar oranında 492.098,98 TL, %10,97 kar oranında 766.807,65 TL, %34,15 kar oranında 2.387.099,37 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DAVA DEĞERİNİN ARTIRILMASI DİLEKÇESİ: Davacı vekili talep artırım dilekçesi ile 18.681,40-TL talep edilmiş olan geç tesliminden kaynaklanan kazanç kaybı bedelinin 748.126,25-TL artırılarak 766.807,65-TL'nin sözleşme gereği en geç teslim tarihi olan 15.07.2021 tarihinden itibaren talep doğrultusunda faizi ile birlikte ve 18.681,40-TL talep edilmiş olan ayıplı maldan kaynaklanan kıymetinin noksanı mukabilinde semenin tenzili bedelinin 318.428,23-TL artırılarak 337.109,63-TL'nin temerrüt tarihi olan 03.02.2022 ttarihinden itibaren talep doğrultusunda faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, ayrıca vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki satış sözleşmesi uyarınca davacıya teslim edilen ürünlerin geç tesliminden dolayı davacının kazanç kaybı nedeniyle doğan zararı ve teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğundan bahisle semenin tenzili istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, sözleşme uyarınca satın alınan ürünlerin geç teslim edilip edilmediği, edilmiş ise bundan kaynaklı davacının bir kazanç kaybının olup olmadığı, kazanç kaybı oluşmuş ise miktarının tespiti, geç teslim edilmiş ise davalının bundan sorumlu olup olmadığı, ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ayıp nedeniyle semenin tenzilinin gerekip gerekmeyeceği, miktarı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi. Dosya kapsamında iki farklı heyetten rapor alınmış, iki heyet raporunda da geç teslimden dolayı oluşabilecek kazanç kaybı hesap ve yöntemlerinin aynı olduğu bu yönde çelişki olmadığı tespit edilmiştir. Ayıp oranında satış bedelinden indirim talebi incelemesinde ise birinci heyet tarafından ek raporda gizli ayıp olması nedeniyle indirim gerekeceği belirtilmiş ve fakat ayıpsız aynı ürünün piyasa rayiç değeri bilinemediğinden, davacı tarafça dosyaya belge sunulmadığından teknik bilirkişice resen hesaplama yapılamadığı belirtilmiş olup davacının bu talebi yönünden ikinci heyet raporu ile çelişki oluşturabilecek bir hesaplama yapılmadığı anlaşılmış ve birinci heyet raporunun eksik inceleme nedeni ile ikinci heyet raporu karşısında çelişki oluşturabilecek bir hesaplama yapılmadığından raporlar arasında çelişki oluşmadığına kanaat getirilmiştir. Hüküm kurmaya ve denetime elverişli 20.11.2025 tarihli ikinci heyet raporu incelenmiştir. Bu rapora göre: Taraflar arasında imzalanan 15.04.2021 tarihli satış sözleşmesi uyarınca davacı, davalı firmadan 190.000 Dolar bedelli 2 adet ... Marka ... Model ürün satın almıştır. Sözleşmenin 4.maddesinde mal ve hizmet, alıcının teslimini talep etmiş olduğu ... Teslim olarak 90 gün içerisinde teslim edilecektir, hükmüne yer verilmiştir. Davacı vekilinin davadaki ilk talebi geç teslimden kaynaklanan kazanç kaybına ilişkindir. Davacı vekili, sözleşme konusu makinaların sözleşme uyarınca 15.07.2021 tarihinde teslim edilmesi gerekirken, 6 ay 10 gün gecikmeli olarak teslim edildiğini, geç teslimden kaynaklı davacının zarara uğradığını belirterek, geç teslimden kaynaklanan kazanç kaybının davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili bu alacak talebi yönünden cevap dilekçesinde, davacı alıcının, sözleşmenin 1 1.maddesine göre, sözleşme tarihinde ödemesi gereken makinaların peşinat bedeli olan %30 oranındaki ödeme tutarını sözleşme tarihinden 22 gün sonra ödediğini, davacı firmanın sipariş masrafları ve imalat avansı için harcanan peşinat ödemesindeki gecikmeden dolayı makinanın sipariş işleminin 30 gün geciktiğini, bu gecikmeden 15.04.2021 tarihinde yapılması gereken peşinat ödemesini gecikmeli olarak yapan davacının sorumlu olduğunu beyan etmiştir. Sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca sözleşme bedelinin %30'u peşinat olarak ödenecektir. Davacı alıcının sözleşme bedelinin tümünü davalı satıcıya ödediği mali müşavir bilirkişisi incelemesi ile anlaşılmaktaysa da, peşinat ödemesinin sözleşme tarihinde yapılmadığı, sözleşme tarihinden sonra 28.04.2021 ve 07.05.2021 tarihlerinde gecikmeli olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Peşinat ödemesinin gecikmeli olarak yapılmasının sözleşme süresine etkisinin teknik olarak belirlenmesi ve gecikme süresinden indirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Davalı vekili başta ... ülkeleri olmak üzere tüm Dünyayı etkileyen pandemi koşullarından kaynaklı tedarik zincirindeki problemler sebebiyle sözleşmeye konu makinanın ...'ye ulaşmasında gecikme yaşandığını, davalının global sorunlardan kaynaklı gecikme sebebiyle hukuki bir sorumluluğunun bulunmasının düşünülemeyeceğini ileri sürmüştür. Taraflar arasındaki sözleşme 15.04.2021 tarihinde imzalanmıştır. ... 11 Mart 2020 tarihinde Covid-19 salgını pandemi olarak ilan edilmiştir. Bu durumda Covid-19 salgınının 11 Mart 2020 tarihine kadar sözleşme tarafları açısından genel anlamda öngörülebilir olmadığını kabul etmek mümkündür. Davalı limitet şirket olup tacirdir. Yasal düzenleme gereği basiretli iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü dikkate alındığında, aynı durumun tacirler açısından da geçerli olduğu sonucu doğmaktadır. Tacirler içinde Covid-19 salgının doğurduğu sonuçların 11 Mart 2020 tarihinde öngörülebilir hale geldiği ve bu tarihten önce öngörülemez olduğu kabul edilmektedir. Dolayısıyla, 11 Mart 2020 tarihinden sonra sözleşme yapan tacirin Covid 19 salgınını ve bu salgın nedeniyle uygulanan yasal ya da idari kısıtlamaların riskini de üstlenmiş olduğu kabul edilmelidir. Bu açıklamalar kapsamında — pandemi — koşullarının teslimin gecikmesi yönünden dikkate alınamayacağı değerlendirilmiş ve rapor görüşü uygun bulunmuştur. Makinaların geç tesliminden kaynaklanan kazanç kaybı talebi yönünden mali bilirkişi tarafından yukarıdaki açıklamalar da gözetilerek değerlendirme ve hesaplama yapılmıştır. Sözleşme konusu ticari makinaların 15.07.2021 tarihinde teslim edileceği sözleşmede yer almakta olup, cihazların 03.02.2022 tarihinde parçalar halinde teslim edildiği belirtilmiştir. Sözleşmenin 10. Maddesinde “Mal/Hizmetin peşinat tutarı sipariş sonu mail atılan örnek fatura ve ürün ile birlikte müşteriye gönderilen fatura bedelinin %30'udur.” hükmü bulunmaktadır. Davalı taraf “tarihinde ödemesi gereken makinaların peşinat bedeli olan %30 oranındaki ödeme tutarını sözleşme tarihinden 22 gün sonra ödediğini, davacı firmanın sipariş masrafları ve imalat avansı için harcanan peşinat ödemesindeki gecikmeden dolayı makinanın sipariş işleminin 30 gün geciktiği...” beyanında bulunmuş olup sözleşme bedelinin %30'u 57.000 Usd olarak hesaplanmakta olup, davacı tarafından 28.04.2021 tarihinde 164.620,00 TL (İşlem tarihi Usd karşılığı 20.109,94), 07.05.2021 tarihinde 307.329,40 TL (İşlem tarihi USD karşılığı 37.148,48) ödeme yapılmıştır. Bu durumda peşinat ödemesinin davacı tarafından 22 gün içinde ödendiği anlaşılmaktadır. Geç ödeme dikkate alındığında geç teslim süresi 5 ay 10 gün olarak hesaplanmaktadır. İlgili raporda onaylı mali veri oranları kullanılarak bulunan 2021 yılı net karlılık oranı %3.09, 2022 yılı net karlılık oranı %10,97 ve 2 oranın ortalaması alınarak ulaşılan %7,04 oranı dikkate alınarak gerçekleştirilen hesaplamaların bilirkişi heyetince uygun olduğu değerlendirilmiş olup %34,15 olarak hesaplanan oranın, onaylı mali veri analiz miktarlarının çok üzerinde olmasından kaynaklı makul olmadığı değerlendirilmiş olup mahkemece bilirkişi heyeti görüşü doğrultusunda %7,04 kar oranı ile toplam 10 ayda (300 gün) 49.464.74-USD kar edilmesi durumun da 5 ay 10 günlük sürede (160 gün) ise 26.381,19-USD net kar elde edilebileceği, 12.12.2022 tarihli kura göre de 26.381,19 * 18,65345=) 492.098,98-TL kar elde edebileceği anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde yer alan ikinci talep, 2 adet makinanın gizli ayıplı olması nedeniyle kıymetinin noksanı mukabilinde semenin tenzili istemine ilişkindir. Davacı vekili, teslim edilen ürünlerin tezgahlara ait motor kısmında ... motorunun 15/18,5 KW olması gerekirken ... olduğunun ortaya çıktığını, teklif evraklarından görüleceği üzere ürünlerin “...” olarak onaylandığını, bu farktan kaynaklı parça işleme sürelerinde ciddi bir artış olduğunu ve davacının işinin çok yavaşladığını ileri sürmüştür. Davalı vekili, davacı tarafça davalıya herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, davacının ayıp nedeniyle gerçekleşen fiili zararını ispat etmesi gerektiğini beyan etmiştir. Ayıp, bir malın satıcı tarafından açıkça veya üstü kapalı olarak vaat edilmiş ya da sözleşmeyle izlenen amaç gereği bulunması gereken ve beklenen (vaat edildiği varsayılmış) niteliklerden yoksun olması demektir. Çeşidiyle belirlenen bir menkulün satımında, sözleşenlerin çeşidini belirlemek için sözleşmede öngördükleri vasıflardan biri, teslim edilen şeyde bulunmazsa artık ayıplı ifa değil satılandan başka bir şeyin teslimi (... teslim) söz konusudur. ... teslim durumunda ayıp ihbar sürelerinin uygulanmayacağı kabul edilmektedir. Satılanın, sözleşmede belirlenen ya da alıcının satılandan beklediği kullanım amacına uygun olarak teslimi gerekir. ... tezgah makinası üzerinde gerek keşfen gerekse dosyada yer alan belge ve bilgiler ile yapılan teknik bilirkişi incelemeleri sonucunda ... sözleşmede belirtilen 15/18,5 KW olmadığı, 11/15 KW olduğu tespit edilmiş olup, bu nedenle burada ... teslim sözkonusu olduğu sonucuna varılmıştır. Dosya kapsamında keşfen yerinde yapılan teknik incelemeler, dava dilekçesi ve eklerinde yer alan yazışmalar ve de duruşmada incelenen yazışmalar da davalı şirket adına hareket eden ve yapılan sözleşmenin ve bu sözleşmeye göre yapılan ürün ödemelerinin davalı tarafça da kabul edildiği nazara alındığında ...'un davalı şirket adına hareket eden görevli olduğu davalı tarafça da karine olarak kabul edilmiş sayılmış ve yazışma eklerinde 09.04.2021 tarihinde aynı mail adresinden davacı şirketin mail adresine teklif adı altıyla TEKLİF FORMU'nun gönderildiği, teklif formu incelendiğinde 2.sayfasında ... devri RPM 12.000,00 yazdığı devamında kırmızı yazılar ile 12.000,00 devirdir, seramik bilya yazdığı ve ... motor gücününde 15/18,5 yazılı olduğu görüldü. Teknik bilirkişi incelemesinde de aynı görüşte rapor verildiği görüldü. Sözleşme konusu sipariş edilen malların niteliği açıkça belirtilmiş olup, davalının davacıya bu mallar dışında başka mallar teslim ettiği anlaşılmaktadır. Buradaki teslim ... teslimdir. Davalı bu teslimi kabul etmiş olduğundan sadece bu işlem nedeniyle uğradığı zararı isteyebilir. Davalının bu oluşta hiçbir kusurunun olmadığını ispat etmedikçe davacının zararını tazminden sorumludur. Davacının sipariş ettiği sözleşmede fiyatı belirli ürünlerin yerine davalı tarafından teslim edilen ve davacı tarafından da teslim alınan iadesi yapılmayan ürünlerin rayiç fiyatı saptanıp eğer teslim edilen ürünlerin değeri sözleşme ile belirlenen ürün bedelinden daha az ise aradaki fark davalının zararı kabul edilecektir. ... teslimde fiyat farkına hükmedilebilmesi için alıcının bu yönde kabulü gerekir. Davacı somut olayda ... teslimi kabul etmiştir. Davacının “kıymetinin noksanı mukabilinde semenin tenzilini” talep etmekle bu işlem nedeniyle uğradığı zararı istediği değerlendirilmiş, davacının ... teslim nedeniyle uğradığı zarar teknik bilirkişi tarafından ayıplı mallarda yapılan zarar hesabı yöntemi ile belirlenmiş olup, bu hesaplama ... zarar hesabında da geçerli bir hesaplamadır. Bu itibarla; söz konusu makinaların, ... motor gücünün teklif formunda belirtilen şekilde 15/18,5 kW yerine 11/1,5 kW olarak teslim edildiği, söz konusu durumun makinaların kullanımı sırasında güç kaybına neden olduğu ve söz konusu hususun makinaların piyasa rayiç bedelini önemli ölçüde etkileyebilecek düzeyde olduğu, bu doğrultuda, dava konusu makinaların mevcut haliyle; davacı tarafından kabul edilmesi durumunda satış bedelinden ne kadarlık indirim olacağının hesaplanması için Yargıtay'ında benimsemiş olduğu ayıplı ürünlerde de yapıldığı gibi nispi metot kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Yargıtay kararlarına göre; nispi yöntemde malın satış değerindeki ayıpsız değeri ile ayıplı değerinin satış değerine oranlanması suretiyle çıkacak bedelin indirilecek bedel olarak ödeneceği, hesaplamada kararlaştırılan satış bedelinin esas alınması zorunlu olup; (Ayıpsız Değer/Ayıplı Değer) =(kararlaştırılan bedel/İndirimli Bedel) formülüne göre hesap edilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; davaya konu makinaların (11/1,5 kW ... gücünde) ve (15/18,5 kW ... gücünde) piyasa rayiç bedelleri için davacı tarafça sunulan teklif formaları incelenmiş ve bununla birlikte; teknik bilirkişi tarafından sektör temsilcileriyle yapılan şifahi görüşmeler neticesinde; davaya konu makinaların sipariş formunda belirtilen özellikleri ile (broşürüne göre) 90.000,00 USD*8.000,00 USD ilave özellikler olmak üzere Toplam 98.000,00 USD olabileceği; ancak sipariş formunda belirtilen özelliklerine ek olarak ... gücünün 15/18 kW yerine teslim edilen şekilde 11/1,5 kW olması hasebiyle emsal piyasa rayiç bedelinin fatura (25/01/2022) tarihi itibariyle beher adedinin yaklaşık 85.000,00 USD olabileceği kararlaştırılmıştır. Taraflar arasında kararlaştırılan bedelin ise sipariş formunda da belirtilen şekilde 25/01/2022 tarihli faturada beher adedi için 95.000 USD olduğu aşikardır. Buradan, beher makinanın satış bedelinden indirilecek değer aşağıdaki şekilde hesaplanabilir; İndirimli bedel=(Ayıplı Değer x Kararlaştırılan Bedel) / Ayıpsız Değer=(85.000,00 USD x 95.000,00 USD) / (98.000,00 USD) = 82.397,96 USD'dir. Dolayısıyla makinanın ayıplı olması sebebi ile satış bedelinden indirilecek bedel; İndirilecek Bedel = Kararlaştırılan Bedel - İndirimli Bedel=95.000,00 USD -82.397,96 USD =12.602,04 USD'dir. Ayrıca; davalı tarafça düzenlenen faturada 1 USD=13,3752 TRY olarak belirlenmiş olduğu, davaya konu makinalarda tespit edilen ... motor gücü düşüklüğü nedeniyle ve davacı tarafça makinaların bu hali ile alıkonulması durumunda satış bedelinden indirilecek bedel fatura (25/01/2022) tarihi itibariyle beher adedi başına yaklaşık 12.602,04 USD/168.554,82 TL olmak üzere toplam 25.204,08 USD/337.109,63 TL civarında olabileceği değerlendirilmiştir. Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davaya konu makinaların ... motor gücünün teklif formunda belirtilen şekilde 15/18,5 kW yerine 11/1,5 kW olarak teslim edildiği, davaya konu makinalarda tespit edilen ... motor gücü düşüklüğü nedeniyle, ürünlerin ... teslim yapıldığı, bu durumda, davacının ... teslim nedeniyle uğradığı zarar ayıplı mallarda yapılan zarar hesabı yöntemi ile belirlenmiş olup, satış bedelinden indirilecek bedel fatura (25/01/2022) tarihi itibariyle beher adedi başına yaklaşık 12.602,04 USD/168.554,82 TL olmak üzere, 2 makine için Toplam 25.204,08 USD/337.109,63 TL civarında olabileceği, Makinaların geç tesliminden kaynaklanan kazanç kaybının %7.04 kar oranı 492.098,98 olduğu anlaşılmıştır. Davacı talep artırım dilekçesi ile kazanç kaybını sözleşme gereği 15.07.2021 teslim tarihinden itibaren TL olarak faiz işletilerek istemiş ise de, .... Noterliği ... yevmiye nolu, 14.04.2022 tarihli ihtarname ile geç teslimden kaynaklı 30.000Dolar ve ayıplı teslimden kaynaklı zarar için 40.000,00 Dolar istemiş ve 5 iş günü mehil vermiş olmakla bu tarihte davalı tarafı temerrüde düşürdüğü anlaşılmış ve davacı temerrüt tarihini ihtarname ile belirlemiş sayılmıştır. O halde 492.098,98TL kazanç mahrumiyetinin taraflar tacir olması nedeniyle avans faizi ile birlikte 14.04.2022 ihtarnamenin tebliğ tarihi+5 iş günü=22.04.2022 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir, fazlaya ilişkin 274.708,67TL istemin ise reddine karar verilmesi gerekmiştir. Yine ihtarnamede ayıplı teslim için belirlenen miktarın 5 iş günü içinde ödenmesi ihtarı yapıldığından talep artırımdaki gibi 337.109,63 TL ayıp oranında indirim tazminatının 22.04.2022 temerrüt tarihinden (aslında temerrüt tarihinde 1 dolar=14,7130TL *25.204,08 Dolar=370.827,62TL olsa da talepten fazlası verilmeyecektir.) itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Davacı talep artırım dilekçesinde taleplerini TL üzerinden belirlemiş ve fakat faizi dava dilekçesinde belirtmiş olduğu yabancı paralar için belirlenen en yüksek faiz üzerinden talep etmiş ise de TL olarak istenen tazminata avans faizi verilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; a- 337.109,63 TL ayıp oranında indirim tazminatının 22.04.2022 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, b- 492.098,98TL kar mahrumiyeti tazminatının 22.04.2022 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 274.708,67TL istemin REDDİNE, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 56.643,24 TL harçtan, dava açılışında alınan 638,07 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 18.215,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 18.853,07 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 37.790,17 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, 388,20 TL'sinin DAVACIDAN; 1.171,80 TL'sinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 1.018,62 TL tebligat ücreti, 18.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.912,35 TL keşif harcı, toplamı 21.511,67 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 16.158,51 TL'si ile dava açılışında alınan 638,07 TL peşin harç ve yargılama sırasında yatırılan 18.215,00 TL ıslah harcı toplamından oluşan 35.011,58 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 130.381,29 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE, 7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı , taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır