İlk Derece Mahkemesi 2022/655 E. 2025/839 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/655 Esas - 2025/839 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2022/655 Esas KARAR NO : 2025/839

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/10/2022 KARAR TARİHİ : 19/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/122025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında mimarlık hizmeti üzerinden sözleşme yapıldığını, davalının üzerine düşen edimi yerine getirmeyip müvekkili şirketi mağdur ettiğini, müvekkili şirketin eksiksiz şekilde eseri tamamlayıp davalıya teslim ettiği halde davalının ödeme yapmadığını, bunun üzerine ...Esas sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibine davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürüp itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... Tüketici Mahkemesi'nin ...sayılı dosyası derdest olup, davanın reddi gerektiğini, bu davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğunu, davalının esnaf olduğunu, sözleşmedeki davalı imzalarına itirazları bulunduğunu, davacıya iş bedelinin ödendiğini, davacı işi 11 gün geç teslim etmiş olup, 30.250,00 TL kar kaybının takas mahsup edilmesi gerektiğini, anahtar teslim işin eksik bırakıldığını, toplam 33.500,00 TL eksik iş bedelinin takas mahsup edilmesi gerektiğini, eksik işlerin bir kısmının üçüncü kişilere yaptırılmış olup toplam 45.000,00 TL'nin mahsubu gerektiğini, davacının ayıplı iş yaptığını bildirip davanın reddini savunmuştur. DELİLLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali isteğine ilişkindir. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; ....Tüketici Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden geldiği, taraflar arasındaki yazılı sözleşmenin dosya arasına alındığı, tarafların BA-BS formları için ilgili ...yazılan müzekkerelerin cevaplarının geldiği, taraflara ticari defterlerini ibraz etmeleri için tebligat çıkarıldığı, tarafların ticari defterlerinin bilirkişi marifetiyle incelendiği, tarafların tanıklarının dinlendiği, davacı şirket yetkilisinin isticvap edildiği, keşif ara kararı kurulduğu, ancak davacının harç ve keşif giderlerini verilen kesin sürede yatırmaması nedeniyle keşfe gidilemediği ve dosya üzerinde gerekli bilirkişi incelenmesinin yapıldığı görülmüştür. ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; " Davacı tarafından davalı aleyhine 30.04.2021 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; 78.000,00 TL asıl alacağın istendiği, takibin dayanağı olarak 22.03.2021 tarihli faturanın gösterildiği, ödeme emrinin davalıya 11.05.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 12.05.2021 tarihinde imzaya, borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği, davacının eldeki davayı yasal süresi içinde açtığı" görülmüştür. .... Tüketici Mahkemesinin ...sayılı dosyasının incelemesinde: Davacı ... şirketi tarafından davalı ... aleyhine aynı hukuki gerekçelerle 78.000,00-TL alacağın tahsili talebi ile açılan davanın 17/08/2022 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verilerek ve istinaf edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmaktadır. SMMM bilirkişi uzmanı ...'dan aldırılan 10.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava dosyası ve ekleri üzerinde Sayın Mahkemenin talimatları doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, raporumuzun inceleme bölümünde ayrıntısı ile açıklandığı üzere;

1-Dava dosyasında Davacı Tarafından Davalı adına 2021 yılında 1 adet belge karşılığı 118.217,71 TL tutarında Fatura düzenlenmiş olduğu

2- ...’nün 16.02.2023 tarih ve ...sayılı yazısı ekinde yer alan Davalı ...’nin 2020 ve 2021 yılı ... beyannamesi ve eki işletme hesap özeti değerlendirildiğinde Davalının 2021 yılında Esnaf işletmesi olduğu ve 2021 yılında İşletme Hesabı esasına göre defter tutmakta olan tacir olduğu, 2022 yılında ise belirtilen hadleri aştığından dolayı Ticari işletme olarak faaliyetine devam etmesi gerektiği,

3- “T.T.K. 12/(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir” olduğundan Davalının Tacir olduğu, Sonuç ve kanaatine varıldığı" şeklinde rapor sunulmuştur.

Mahkememizin 03.07.2024 tarihli celsede davacı şirketi yetkilisi ...'ün isticvap ile alınan beyanında; "Davalının, işlettiği ...'a mimarlık hizmeti verdik ve eski olan dükkanı yeniledik, içinin her şeyini biz yaptık, biz yazılı sözleşmeye uygun olarak eseri tamamlayıp, davalıya teslim ettik, davalının ise bizden sözleşmede olmayan şeyleri de talep ettiği için ödeme yapmamıştır, şuan da inşaat maliyetleri yaptığımız zamana göre çok fazla arttığı için yaptığımız iş de maliyeti katlanmıştır,, Dava konusu yerin eski hali dönerciydi, biz tamamen içini söküp, pastahane, unlu mamuller dükkanı haline getirdik, dükkanın içini A'dan Z'ye her şeyini yetkilisi olduğum şirket yapmıştır, sözleşmede belirtilen süre içerisinde biz işi bitirdik, Resmi yoldan aldığımız bütün paralara makbuz ve faturalar kesilmiştir," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 06.11.2024 tarihli celsede davalı tanığı ...'nin duruşmada alınan beyanında;" Ben davalı ...'nin kardeşiyim, davalıya işlerinde yardımcı oluyorum, davalının bütün muhasebesini ben tutuyorum, biz davacı taraf ile abime ait pastahanenin iç dekorasyonunu yaptırmak üzere anlaşmıştık, aramızda yazılı bir sözleşme yapılmamıştı, hatırladığım kadarıyla beşyüz küsür liraya anlaşmıştık, davacı işin büyük bir bölümünü yaptı fakat bir miktar eksik bıraktı, ayrıca aralığın 20'sinde teslim edecekti, buna rağmen ocağın 18'inde açılışı yapabildik, bizim davacıya 35.000,00 TL gibi bir borcumuz kalmıştı, ben bunu kendisine ödemeyeceğimi bununla da eksiklikleri 3. Kişilere yaptıracağımı söylemiştim, " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 06.11.2024 tarihli celsede davalı tanığı ...'in duruşmada alınan beyanında; "Ben tadilat, tamirat işi yaparım bana ... fırında iş olduğunu söylediler, gidip ... ile tanıştım, yapacağım işler gösterildi ve ben de imalathanedeki nemlenme sorununu camın önüne duvar örerek, camdan havalandırma menfezi çıkararak nemlenmeyi önledim, depoya inen merdivenleri tahta idi, oraya demir merdiven yaptık, depo gibi küçük bir alan vardı oranın fayansını ve gerekli işlerini yaptık, ben ... fırından bu işler karşılığında 20.000,00 TL'ye yakın bir para aldım," şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizin 22.01.2025 tarihli celsede davacı tanığı ...'ün duruşmada alınan beyanında; "Ben ...'nde öğrenci iken ... Şirketinde staja başlamıştım, o sırada davalı ... ile ... yapıldı, o dönemde ...'nin projesinde başından sonuna kadar bende çalıştım, önceki eski restoran kırılarak tamire hazır hale getirildi, ondan sonra burayı fırına çevirdik, bu fırının içinde fayans, zemin, kapılar, duvar kırımı ve genişletme (kolonlar hariç) işlemi yapıldı, ayrıca bölmeler yaptık ve duvarda örüldü, alt yapı tesisatı yapıldı (elektrik, su, doğal gaz, havalandırma), 3 boyutlu modelleme yapılarak birebir aynısı sahaya uygulanıp teslim edildi, hatta sözleşme haricinde dolaplar ve imalathanede yapıldı, şantiyede sürekli ben kalıyordum, ... ilave işler isteyince ...'e söylemesine o talimat verirse yapabileceğimizi yoksa sözleşmede ne var ise onu yapacağımızı söyledim, ben sadece sözleşmeye bağlı kalarak iş yaptım, proje tamamen bitti ve fırın çalışır halde davalıya teslim edildi, ...'nin benim yanımda ekstra iş yapılmaz ise parasını vermeyeceğini söylediğini kendi kulaklarımla duydum, ...'de parasını alamadığını bana söylemişti, " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Bilirkişi raporunu usulüne uygun tebliğ edilmiş ve tarafların itirazları ile birlikte dinlenen tanık beyanlarından sonra yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmuştur.

SMMM bilirkişi ..., Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ve İnşaat Mühendisi ...'ten aldırılan 27.05.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Delillerin değerlendirilmesi ve hukuki takdir Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere dosya kapsamı görevlendirme ile mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde;

1) Davalı tarafın derdestlik itirazı, davanın açılmamış sayılması, dava şartı itirazı, görev itirazı, takas mahsup def’i hakkında hukuki takdir Sayın Mahkeme’ye ait olduğu,

2) ... E sayılı dosyasında 22.03.2022 tarih ... Seri numaralı 118.271,71 TL tutarlı okunaklı olmayan faturanın dayanak sebep olarak bildirildiği, fatura haricinde dayanak takip sebebe tesadüf edilmediği,

Söz konusu fatura doğrultusunda 78.000.-TL alacak iddiasının bildirildiği, 29.04.2021 takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin bulunmadığı, bu doğrultuda takip tarihine kadar işleyecek faiz denetimine yer verilmediği,

3) Davalı tarafın tacir olup olmadığı hususunda ihtilaf olduğu ve 26.12.2023 tarihli Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda itirazların giderilmediği davalı savunmaları ile görevlendirme ve dosya kapsamı kayıtlarla yapılan inceleme doğrultusunda;

a) 21.07.2007 tarih ... sayılı resmî gazete yayımlanan: Bakanlar kurulu kararında; Esnaf ve tacir ayrımı yapılırken, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşılıp aşılmadığının bakılması gerektiği hükmünde olduğu,

b) 2021 Yılı defter geçme hadleri: 29.12.2020 tarihli ve ... (1. Mükerrer) sayılı Gazetede yayımlanan ... Sıra No’lu VUK Genel Tebliği’nde belirlenen tutarlar Mal satış tutarı 420.000,00 TL Mal alış tutarı 300.000,00 TL Geçenler Birinci sınıf bilanço esasına göre defter tutmaları ve Ticari odasına kayıtlarını yaptırmaları gerektiği, Davalı 2021 satış tutarı 1.035.819,40 TL mal alış tutarı ise 916.024,35 TL olduğu esnaf ve sanatkar sayılma hadlerini aştığı tacir olması gerektiği.

4) Taraflar arasında davalı tarafın “Pastane” iş yerinde davacı tarafından tamirat tadilat dekorasyon işleri için hizmet verilmesi yönünde Bila tarihli sözleşme akdedildiği hususunda ihtilaf olmadığı,

Ancak işe başlangıç tarihi, işin süresi, işin teslimi, sözleşme toplam bedeli, ödeme ve hakkedişler, denetimi mümkün yönde anahtar teslim hizmet temini veya başkaca şekilde hizmet temini olup olmadığı, varsa teknik şartnameye esas bilgi ve belgeler, yapılan imalatların neler olduğu, sözleşme kapsamında nelerin yapılmasının kararlaştırıldığı, vb hususlara ilişkin somut ihtilafın tereddüt hasıl olmaksızın denetimine elverişli sözleşme hükümlerine tesadüf edilmediği, dava dosyası kapsamı bilgi, belgelerle sözleşme hükümlerinin yorumu ve davalı ddiası yönünde sözleşme metni üzerinde el yazısı ile düzenlenmiş bilgi, imza/paraf ve beyanlar (22.12.2020 tarihine kadar 392.000.-TL davalı ödemesi, elden ödeme iddiası, sözleşmenin 2. Sayfasında genel hatlarıyla teslim tarihinin 07.01.2021 tarihi olduğu ifadesi) Davacı Şirket yetkilisi ...’ün isticvabı suretiyle bildirdiği beyanları, tanık beyanları hakkında hukuki takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 5) İhtilaf konusu mimarlık hizmeti kapsamında yapılan imalatların neler olduğu, sözleşme kapsamında nelerin yapılmasının kararlaştırıldığı ve sair hususların uzmanlık alanı ile dosya kapsamından tümüyle ve ayrı ayrı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenemediği ve değerlendirmede bulunulamadığı, faturanın içeriğinin okunaklı olmadığı, dosya kapsamı tüm bilgi ve belgeler herhangi bir değerlendirme yapılamadığı,

6) Taraflar arasında akdedilen ihtilasız sözleşme hükümleri ile yazılı ve denetimi mümkün şekilde

a) İşe başlama tarihine dair herhangi bir belgeye,

b) Davacı tarafından davalıya “işin teslimi bildirimi” ne dair herhangi bir belgeye,

c) Veya işin eksiksiz tümüyle tamamlanması ile davalıya teslimine ilişkin belgeye

Dosyada tesadüf edilmediği, davacı dayanak delili fatura ve sözleşme hükümleri ile de denetimin olanaklı olmadığı,

Davalı tarafından 07.01.2021 tarihin teslim tarihi olduğu ancak davacının 18.01.2021 tarihinde 11 gün gecikme, eksik ve ayıplı işler ile teslim yaptığı iddiasının bildirildiği, davacı tarafa yapılan son ödeme tarihinin 15.01.2021 olarak tespit edilebildiği başkaca belgenin var olmadığı, olarak tespit edilebildiği başkaca belgenin var olmadığı,

7) Dava dosyası tüm bilgi ve belgeler, sözleşme hükümleri ve icra takibine dayanak fatura kaydı ile birlikte uyuşmazlığın aydınlatılması yönünde;

İhtilaf konusu 78.000.-TL davacı alacak iddiası (icra takip dayanağı fatura),

Davalı tarafın; işin gecikmesinden (07.01.2021 tarihinde teslim yapılmaması 18.01.2021 tarihinde teslim ile 11 gün gecikme) kaynaklı 30.250.-TL Gecikme Tazminatı/Kar Kaybı, 33.500.-TL eksik işler (hiç ifa edilmemiş),” dolapçı” tanık ...’na (yargılamada dinlenmesi olanaklı olmayan tanık) 45.000.-TL ödeme kapsamında takip tarihi itibariyle takas ve mahsup def’i hususlarının aydınlatılmasına yönelik herhangi bir denetim ve hesaplama yapılmasının olanaklı olamadığı," şeklinde heyet raporu sunulmuştur. Yanlar arasında, bila tarihli imzalanan sözleşme ile; davalı işverene ait BOŞ DÜKKAN (taşınmazın) içinin Pastane olarak tamirat. Tadilat ve dekorasyon işinin davacı şirket tarafından üstlenildiği, davacının iddiasına göre yaptığı işin tamamının bedelinin davalı tarafından ödenmediği, davalının iddiasının ise eksik ve ayıplı iş yapıldığı, yapılan işin bedelinin ödendiği, eksik ve ayıplı iş bedelinin toplam iş bedelinden mahsup edilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine davacı tarafça açılan itirazın iptali davasında uyuşmazlık incelenmiştir. Taraflar arasında imzalanan bila tarihli sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerekmektedir. Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içermekte olup yüklenicinin edimi eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise, teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır.

Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu vasıfların eserde bulunmaması ayıp olarak nitelendirilir. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Önemle ifade etmek gerekir ki, eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, işsahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz. (TBK m. 476) Somut olayda; Taraflar arasında imzalanan ve taraflarca dosyaya ayrı ayrı sunulan sözleşmelerin birbirinden farklı olduğu, her 2 sözleşmede de sözleşmenin konusunun aynı olduğu, davacı tarafından sunulan sözleşmede; ödeme miktarının 28.10.2020 - 150.000-TL ve 04.11.2020 £ 100.000 TL olarak görüldüğü, davalı tarafından sunulan sözleşmede ise bu ödemelerin üzerinin çizildiği paraflandığı ve el yazısıyla “22.12.2020 tarihinden itibaren toplamda 392.000 TL alınmıştır “yazıldığı, parafların kime ait olduğunun bilinemediği, her 2 sözleşmede de: sözleşmede işin toplam bedelinin ne olacağının belirtilmediği, fazladan yapılan ekstra işlerin birim fiyatla ya da yevmiye usulüne göre belirleneceğinin belirtilmiş olup, işin bitim tarihi veya süresinin belirtilmediği, işverenin ödeme tablosunda belirtilen ödeme şekline uyacağının belirtildiği, ekstra işlerin konuşularak anlaşmaya varıldıktan sonra yapılacağının, su, elektrik vb her türlü sarf malzemesinin işveren tarafından temin edileceği, işverenin yapılacak işlerden birinden veya birkaçından vazgeçemeyeceği, vazgeçtiği için toplamdan düşüm isteyemeyeceği, her türlü kanuni izinlerin işveren tarafından alınacağının kararlaştırıldığı, sözleşmelerde işveren olarak ... ve yüklenici olarak ...'ün imzalarının bulunduğu, sözleşmede fatura içeriklerinin karşılaştırılacağı bir imalat listesi ve birim fiyat listesinin, işin süresi ve işin bitim tarihinin bulunmadığı, sözleşmede işin anahtar teslimi olduğu ve iş kapsamında nelerin yapılacağı ile ilgili bir kararlaştırma bulunmadığı, imalatlarda ayıplı işler bulunduğuna ilişkin dosya kapsamındaki belge ve bilgi bulunmadığı, sözleşmede yapılacak işler belirtlmediğinden ayıplı iş yapıldığı varsayılsa bile kimin tarafından yapılmış olduğunun da belirlenemediği, yapılan imalatların neler olduğu, sözleşme kapsamında nelerin yapılmasının kararlaştırıldığı hususları dosya kapsamından belirlenemediği gibi tarafların ticari defterlerinin birbirini doğrulamadığı, davacının defterlerinin hatalı tutulduğunun kendisinin de kabulünde olduğu, davacının sözleşmede belirlenenden daha fazla iş yaptığını ve sözleşme bedelinden daha az bedel aldığını ispatlayamadığı, dolayısıyla davacının davalıdan talep edebileceği bir alacak bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; İspatlanamayan davanın REDDİNE 1-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 716,65 TL'nin yatıran tarafa iadesine, 2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 680,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davalı vekilinin e duruşma yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.19/11/2025 Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı