İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/461 E. 2023/902 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/461 Esas

KARAR NO : 2023/902

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/05/2022

KARAR TARİHİ : 07/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 23/06/2018 tarihli Uşak İli ... parsel adresinde bulunan 17 numaralı bağımsız bölüm adına yapılan satış sözleşmesine dayalı ticari ilişki bulunduğunu, sözleşmede müvekkil şirket ve davalı arasındaki sözleşme konusu bağımsız bölümün satış sözleşmesi bedelinin 1.000.000,00-TL olarak belirlendiğini, belirlenen değer akabinde davalı taraf borcunu 500.000,00-TL'yi peşinat olarak kalan bakiyeyi de 05/07/2018 gün tarihine kadar ödeyeceğini taahhüt ettiğini ve imza altına alındığını, 23/06/2018 gün tarihinde düzenlenen ek sözleşmede de Muğla İli Milas İlçesi Güllük Mevkii'nde bulunan gayrimenkulünün , Uşak ili Merkez İlçesi ... Nolu bağımsız bölümünde kayıtlı olan dükkana karşılık yapacağı ödemeden kalan borcuna istinaden ... TC kimlik numaralı ...'a satışını verdiğini , 1 yıl içerisinde 500.000,00-TL'yi nakit olarak ödeyeceğini ve ödemeyi yaptığı zaman tapu satışını ...'tan geri alacağını , aksi bir durum halinde , nakit olarak ödeme yapılmaktan vazgeçer ise ,bahsi geçen Muğla da bulunan gayrimenkulün satış bedeli 500.000,00-TL altında kaldığı takdirde de arada oluşan farkı ödeyeceğini de yine beyan ve imza ettiğini, söz konusu Uşak iline bağlı taşınmazın davacı şirket tarafından davalıya teknik şartnameye uygun ve ayıpsız olarak teslim edildiğini ve taşınmazın mülkiyetinin davalı üzerine geçirildiğini, davalının bir yıl içerisinde taahhüt ettiği borcun tamamını ödemesi gerekirken , bir yıl içerisinde müvekkili şirkete ödediği bedelin 464.698,99- TL olduğunu, davalı tarafın bir yıl geçmesine rağmen kalan ödemeyi gerçekleştirmemesi ve müvekkil şirketin aramalarına , çağrılarına cevap vermemesi üzerine davacı müvekkil şirket sahibi Metin Bakış tarafından davalının taahhüt ettiği Muğla İlindeki 2. Sözleşmeye konu taşınmazın 2019 Haziran ayında kendi üzerine gerçekleştirildiğini, Uşak ilinde bulunan taşınmazın kalan borcuna karşılık davalının verdiği Muğla İlinde bulunan taşınmazın devrini davacı şirket sahibinin gerçekleştirmesi üzerine müvekkil şirket yetkilileri ile iletişime geçtiğini, Kalan borcu en kısa sürede ödeyeceğini gerek kendi beyanları gerekse müvekkil şirket sahibi ve yetkililerinin tanıdıkları şahıslar aracılığıyla beyan eden davalıya verdiği sözlerin karşılığında iyi niyet göstergesi olarak Muğla İlinde bulunan ve Şirket sahibi ... tarafından ödenmeyen bakiyeye istinaden devralınan Muğla ilindeki taşınmaz; ...'a devrinin gerçekleşmesinden 1 (bir) ay sonra yani 2019 Temmuz ayında ...'a kalan bakiye ödenmediği halde iade edildiğini, davalının 288.000,00-TL kalan borcunu müvekkil davacı şirkete ödememiş olduğunu, müvekkili tarafından İzmir ... İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmışsa da davalı tarafından kötü niyetli itiraz edilerek takibin durdurulduğunu beyanla davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacağın %20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Dava dilekçesi ve ekleri davalı ...' ın Hollanda ülkesinde ikamet ettiği anlaşıldığından Deventer Başkonsolosluğu aracılığıyla davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bahsi geçen Uşak ili ... Parsel'de kayıtlı bulunan gayrimenkulün inşaatına başlamadan evvel 2016 yılında davacı şirkete müvekkil tarafından bir kısım ödemeler gerçekleştirildiğini ve inşaata ortak olunduğunu, 2018 yılında artan maliyetler ve değişen inşaat süreci ile birlikte davacı şirket ile inşaat maliyetinin tahmini olarak yeniden hesaplandığını ve ortaklık payına bedel olarak bahsi geçen parselde bulunan ... no'lu bağımsız bölümde bulunan dükkanın müvekkili adına kayıt ve tescilinin kararlaştırıldığını, anlaşma sonrasında 500.000 TL daha ödeme gerçekleştirilmesi hususunda anlaşma sağlandığını ve sözleşme akdedildiğini, ancak şirketin bir kısım borçları hasebiyle ödemenin muhasebe sorumlusu ...'e gerçekleştirilmesinin talep edildiğini, 2018 yılının sonrasında Metin Bakış' ın şirketi tamamen devraldığını, ancak şirketin durumunun kötüleştiğini, müvekkilden ek ödeme talebinde bulunulduğunu, müvekkili ek ödeme yapmayınca, bu paraları kendisinin almadığını iddia ederek Uşak'taki gayrimenkulün tapusunu müvekkiline verilmediğini, buna ek olarak Güllük'te bulunan gayrimenkulün tapusunu da müvekkilinin dava evvel vermiş olduğu vekaletname ile kendi üzerine geçirmiş olduğunu, iddia edilenin aksine davacı tarafla Uşak ilinde bulunan yapım işi tek ticari ilişki olmayıp davacı firmanın İzmir ili Bayraklı ilçesinde gelecek dönemde yapacağını belirttiği inşaattan müvekkilin yapmış olduğu ödemeler karşılığında daire vereceğini taahhüt ettiğini, buna ek olarak müvekkili tarafından ... şahsi hesabına 50.500 Euro ödeme gerçekleştirildiğini ve Uşak ili ... no'lu parselde bulunan 1 adet dairenin müvekkil adına tescili kararlaştırıldığını fakat ödeme yapıldıktan sonra bahsi geçen 1 no'lu parseldeki inşaatın yapılmamış ve bağımsız bölüm müvekkili adına tescil edilmemiş olduğunu, davacı şirketin alacaklı değil, borçlu olduğunu beyanla davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER:

1-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası

2-Tapu Kayıtları

Uşak Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; Uşak ili, Merkez ilçesi Kemalöz 5600 ada, 01 parsel adresinde bulunan ... nolu tapu kaydının bir örneği dosyamız arasına alınmıştır.

3-Vergi Dairesi Kayıtları

Davalının hangi usulde defter tutmakla yükümlü olduğu ve yıllık gayri safi gelirinin bildirilmesi hususlarında İzmir Vergi Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen 01/06/2022 tarihli cevabi yazı ile yapılan tetkiklerde adı geçenin herhangi bir gelir unsurundan dolayı faal gelir vergisi mükellefiyet kaydına rastlanılmamış olduğunun bildirildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, İzmir ...İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 4 üncü maddesinin birinci bendinde;

" Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmü getirilmiştir.

Aynı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci bendinde; "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.",

5/A maddesinin birinci bendinde ise; " Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Öte yandan HMK'nın 2 nci maddesinin birinci bendinde; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalar ile şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.

TBK'nın 620 nci maddesinin birinci fıkrasına göre; adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki hukuki ilişki görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler,HMK'nın 1 inci maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olup mahkemelerce esen dikkate alınır. Bu kuralın tek istisnası, TTK'nın 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasıdır.

Somut olayda; uyuşmazlık taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanmakta olup, tarafların tacir olduğuna dair bir bilgi Mahkememizce yapılan araştırmada tespit edilememiştir. Diğer taraftan taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisinin TTk'nın 4 üncü maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı açıktır. Bu durumda, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle 6100 sayılı Kanun'un 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın görev yönünden USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,

2-6100 sayılı HMK nun 20. maddesi uyarınca karar kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşirse kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde DOSYANIN GÖREVLİ İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3-6100 Sayılı HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli Mahkemece gözetilmesine,

4- Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin belirtilen süre içerisinde talep edilmemesi halinde HMK nın 20. Maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 07/12/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı