İlk Derece Mahkemesi 2021/154 E. 2026/131 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/154 Esas KARAR NO : 2026/131

DAVA : Patent (Maddi Tazminat İstemli) DAVA TARİHİ : 25/04/2017 KARAR TARİHİ : 01/07/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/07/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili Ankara ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, davalının müvekkili şirektin ... tarafından verilmiş ve TPE nezdinde onaylanarak TR .... işlem numaralı Patent Tescil Belgesi ile koruma altına alınan Ürün Tanıtım Donanımı buluşunu haksız ve izinsiz olarak http://www....com.tr. Alan adlı internet sitesi dahil ticari mevkie çıkararak kullanması sebebiyle müvekkilinin 6102 Sayılı TTK'nın 54,55,56 maddelerinden ve 6769 Sayılı SMK'dan kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması, önlenmesi ve men'ine tecavüz teşkil eden ürünlerin toplatılmasına, el konulmasına ve imhasına, fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000TL maddi ve 10.000TL manevi tazminatın dava tarihindein itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, öncelikle yetki itirazında bulunarak, Davacının Türkiye'de yerleşim yeri bulunmadığını, bu nedenle sicilde kayıtlı vekili ''.... (.... Patent Hizm. Ve Dan. Ltd.Şti., Ataköy .... Kısım .... D:3 Bakırköy 34158 İSTANBUL) olduğunu, bu nedenle Bakırköy Mahkemelerinin bu davada yetkili mahkeme olduğunu, SMK 156/5 maddesi uyarınca davanın İstanbul Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bahisle davanın yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiş, esasa ilişkin olarak müvekkiline ait ... tescil numaralı tasarım belgesinin bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından .... başvuur numarası ile ... model başvurusunda bulunduğunu, söz konusu faydalı model uyarınca üretim yapıldığını, davacı tarafa ait patent buluş basamağına haiz olmayıp bu hususta hükümsüzlük davası açılacağını, müvekkili şirkete ait ürün ile davacıya ait ürün arasında iltibas tehlikesi bulunmadığını davanın tümden reddini talep etmiştir. Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05/03/2019 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararıyla mahkemelerinin yetkisizliğine karar verilerek dosyanın Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas esas sırasına kaydının yapıldığı, HSK Kararı ile Mahkememizin faaliyete geçmesi nedeniyle dosyanın ... esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan TR .... kod numaralı patentin sicil kayıtları celp olunmuştur. Dosya, mahallinde keşif yapılarak veya bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek davalının adresinde, a. Dava konusu davacı adına olan TR .... sayılı patentten doğan haklarına tecavüzü veya haksız rekabetinin olup olmadığı, b. Davacının tazminat seçeneği olan SMK m.151/2-b maddesi uyarınca davalının ihlal ve haksız rekabet nedeniyle elde ettiği net kazancın ve buna bağlı olarak davacının isteyebileceği maddi tazminatın tutarını gösterir raporun tanzimi için İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimat mahkemesince alınan 28/05/2021 havale tarihli raporlarda; "Davacı adına kayıtlı bulunan ... sayılı patentin, başvuru tarihi 09.01.2004 ve tescil tarihi 21.01.2011 olup SMK m.101 kapsamında, başvuru tarihinden başlamak üzere, patentin koruma süresi yirmi yıl olduğu için işbu dava tarihi itibariyle davacı adına anılan patent tescili koruma sağlamaya devam ettiği, Her iki ürün iticisinde dizili olan ürünün birinin alınması halinde yerini doldurmak üzere bir ürün iticisi, bu işlemi sağlayan içine sarılarak yerleştirilmiş yatay düzlemde ileri-geri hareketi sağlayan bir yay, ürünleri sabit tutmak için ön tutucu bunun eşdeğer fonksiyonu icra eden sabitleme profili özelliklerinin Davalı Taraf ürününde mevcut olduğu, Her iki ürün iticisinde de uzatma parçasının ön tutucunun üzerinde bir dil şeklinde yapılmış olduğu ve ürün iticisi gövdesinin yay çıkışının bu dil için bir yuva olarak görev yapması şeklinde fonksiyonları olduğu; dil üzerine, yay çıkışı yüksekliğinden daha büyük bir kamanın farklı olarak tasarlandığı, Davalının eski ürün olarak nitelendirilen ürünü ile davacının TR .... numaralı patentinin 1 no'lu bağımsız istemiyle 6 no'lu bağımlı istemin ihlal edildiğini ve ancak 7 no'lu bağımsız istemin ihlal edilmemiş olduğu, Davacının yoksun kalınan kazanç hesap tercihin SMK Madde 151/2 (b) uyarınca “Sınai Mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç” yöntemi olduğu, davalının defter ve belgeleri incelenmesi neticesinde dava konusu ürün satışlarının 2016 ve 2017 yıllarında yapıldığı 2016 yılında yapılan 935.631,08 TL lık satışlardan 16.747,80 TL; 2017 yılı dava tarihi olan 25.04.2017 tarihine kadar yapılan 204.531,02 TL lık satışlardan 6.769,98 TL olmak üzere toplam 23.517,78 TL net kazanç yapıldığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir Mahkememizce Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapıldığı, dosyanın tetkikinde; davacı .... İmalat Ticaret Limitaed Şirketi tarafından, davalı .... aleyhine ... tescil numaralı patentin hükümsüzlüğü talebine yönelik 21/06/2017 tarihinde dava açıldığı, yargılama sonunda 06/12/2019 tarih, .... karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve hükmün istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek 11/12/2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Mahkememizce 11/07/2025 tarihli ara karar ile mevcut heyete sektör bilirkişisi eklenmek suretiyle taraf itirazlarının değerlendirildiği ek rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler 08/12/2025 tarihli ek raporlarında; "yeni eklenen sektör bilirkişi görüşünde; davacı tarafa ait TR ... numaralı patentli ürünü ile davalı tarafa ait ürün karşılaştırıldığında; 1 ve 6 no'lu istemlerin davalı tarafça ihlal edildiği, 7 no'lu istemin ise ihlal edilmediği, İzmir Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... Talimat dosyası kapsamında 28.05.2021 tarihli bilirkişi raporunda istemler ile ilgili değerlendirmelerin yerinde olduğu, Davalı tarafın davalı adına kayıtlı faydalı model belgesinin başvuru tarihinin davacının işbu davada dayanak patent belgesinin koruma tarihinden sonrasına ilişkin olması nedeniyle, SMK m.155 kapsamında, davalı adına tescilli faydalı model belgesine istinaden kendi lehine koruma sağlamayacağı, Mali ve tazminat hesabı yönünden, davacı tarafın yoksun kalınan kazanç hesaplama yöntem tercihini SMK Madde 151/2 (b) uyarınca “Sınai Mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç” değerleme usulü ile hesaplanmasını talep ettiği, hesaplamada öncelikle davalının satış faturaları incelenerek dava konusu ürün satışlarının miktarının tespit edildiği, davalının defter kayırlarında, söz konusu ürünlerin maliyetleri ve buna ilişkin giderler ayrı hesapta olmadığı, Gelir Tablosu incelemelerinden davalının net kar marjının (net kar/net satış rasyosu) tespit edildiği, dava konusu ürünler bu oranlarla değerlendirilerek, davalının dava konusu ürün satışlarından elde etmiş olduğu kazancın hesaplandığı, davalı defterlerinde dava konusu ürünlerin maliyet ve bunlara düşen giderler için ayrı bir hesap açılması zorunluluğunun bulunmadığı, davacı vekilinin giderlerin tamamını dava konusu ürünlerin gelirlerinden düşüldüğü yönündeki beyanları yerinde olmadığı, davacının faaliyetlerinden elde edilen genel net kar marjı hesaplanarak, bu kar marji üzerinden dava ve ihlal konusu ürünlere ilişkin net kazancının hesaplandığı, başkaca bir hesaplama yönteminin bulunmadığı, davalı şirketin ihlale konu ürünlerin, ihlal dönemini kapsayan 2016 yılında 935.631,81 TL; 2017 yılında 204.531,02 TL lık ürün satışı yaptığı, bu satışlardan 2016 yılı 1,79 ve 2017 yılı 3,31 oranındaki net kar marjı ile değerlendirildiğinde davalının ihlale konu ürün satışlarından; 2016 Yılında 935.631,81 x % 1,79 = 16.747,80 TL; 2017 Yılında 204.531,02 x % 3,31 = 6.769,76 TL; ve toplam: 23.517,78 TL gelir elde ettiği, hesaplamada yanlışlık bulunmadığı, bunun az ya da çok olması hususunun değerlendirilmesi, bilirkişilik görev kapsamımızda olmadığı, bu konulardaki değerlendirmelerin Mahkemeye ait olduğu, Bu itibarla dosyada mübrez kök bilirkişi raporunda bir değişiklik olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davacı ve davalı itirazları kapsamında mevcut heyetten taraf itirazlarının değerlendirildiği ek rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler 30/03/2026 tarihli ikinci ek raporlarını sundukları görülmüştür. Dava, davalının, davacıya ait TR .... numaralı Patentinden doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir. SMK'nun 141 Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir. Patente tecavüz iddiası yönünden öncelikle patentteki hakkın kapsamının belirlenmesi gerekir. Koruma konusunun kapsamını istem ve istemler oluşturur. SMK 89. madde hükmüne göre istemler esas olup, çizim, resim ve tarifname yardımcı unsurlardır. Patentin koruma kapsamı belirlendikten sonra davalının suçlanan ürünü ile karşılaştırma yapılmalıdır. Burada karşılaştırılacak olanlar patentin istemleri ile suçlanan ürünün kendisidir. Korumaya konu olan patentin ana istemindeki unsurların esaslı biçimde davalı ürününde aynen veya eşdeğer olarak bulunması halinde, tecavüz belirlenmiş olacaktır. Somut olayda, kök rapordaki heyete sektör bilirkişi de eklenmek suretiyle ek rapor alınmış ve 08/12/2025 tarihli ek raporda davacıya ait patent tüm istemleri yönünden ayrı ayrı incelenmiş olup; davacı tarafa ait TR ... numaralı patentli ürünü ile davalı tarafa ait ürün karşılaştırıldığında; 1 ve 6 no'lu istemlerin davalı tarafça ihlal edildiği, 7 no'lu istemin ise ihlal edilmediği tespit ve değerlendirmesi yapılmış olup, ayrıca bu yöndeki İzmir Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... Talimat dosyası kapsamında 28.05.2021 tarihli bilirkişi raporunda istemler ile ilgili değerlendirmelerin de benzer olduğu görülmekle, Davalı tarafa ait faydalı model ile ilgili yapılan incelemede; davalı tarafın davalı adına kayıtlı faydalı model belgesinin başvuru tarihinin davacının işbu davada dayanak patent belgesinin koruma tarihinden sonrasına ilişkin olması nedeniyle, SMK m.155 kapsamında, davacının mevcut daha önceki tarihli tescilli patenti karşısında, davalı adına kendi lehine koruma sağlamayacağı tespit ve değerlendirmesi mevcut olup, mahkememizce bu değerlendirmeye iştirak edilmiş ve tecavüzün varlığının kabulü ile davalının davacıya ait TR ... numaralı Patentinden doğan haklarına tecavüzün tespiti ile tecavüzünün tespiti tecavüz teskil eden fiillerin durdurulmasi, önlenmesi ve men'ine, tecavüz teskil eden Bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen ürünlerin toplatilmasina, el konulmasina ve masrafı davalı tarafından karşılanmak suretiyle imhasına karar verilmiştir. Davacının maddi tazminat talebine ilişkin olarak, gelir tablosu incelemelerinden davalının net kar marjının (net kar/net satış rasyosu) tespit edildiği, dava konusu ürünler bu oranlarla değerlendirilerek, davalının dava konusu ürün satışlarından elde etmiş olduğu kazancın hesaplandığı, davacının faaliyetlerinden elde edilen genel net kar marjı hesaplanarak, bu kar marji üzerinden dava ve ihlal konusu ürünlere ilişkin net kazancının hesaplandığı, davacının patentten doğan haklarına tecavüz ve iktisadi menfaati gereği zararın veya tehlikenin ve kusurun mevcudiyeti, ihlal edilen hakkın boyutu, tecavüzün süresi, şekli, boyutu ve ağırlığı, kusurun derecesi ve davacı ve davalı firmanın ticari hacimleri, dikkate alınarak davalı şirketin ihlale konu ürünlerin, ihlal dönemini kapsayan 2016-2017 yıllarını ihtiva eden tazminat hesabı yönünden hesap uzmanı bilirkişisinin tespitleri karşısında 24.663,66 TL maddi tazminatın avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir. İhlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak 10.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve dengeleyici olacağı kanaatine ulaşılmıştır. Davacının haksız rekabete ilişkin iddiaları yönünden ise Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 14/03/2022 tarih, .... esas ve .... karar sayılı içtihadı nazara alınarak TTK'nun 55/1-a-4 bendinin somut olayda uygulama yeri olmayacağı, özel kanun olan SMK'nun uygulanması ve özel kanun hükümlerinin korumasının yeterli olduğu kanaatiyle haksız rekabetten kaynaklanan davanın da reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının davasının kabulü ile; -Davalının davacıya ait TR ... numaralı Patentinden doğan haklarına tecavüzün tespiti ile tecavüzünün tespiti tecavüz teskil eden fiillerin durdurulmasi, önlenmesi ve men'ine, tecavüz teskil eden Bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen ürünlerin toplatilmasina, el konulmasina ve masrafı davalı tarafından karşılanmak suretiyle imhasına, -Haksız rekabete yönelik davasının reddine, -Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 24.663,66 Tl maddi tazminatın ve 10.000 TL manevi tazminatin dava tarihinden itibaren isleyecek degisen oranlarda avans faizi ile birlikte davalidan tahsili ile davacıya verilmesine,fazla ilişki taleplerinin reddine, 2-Alınması gereken 2.367,87 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 597,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.770,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen tecavüzün tespiti davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 24.663,66 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen manevi tazminat davası yönünden 336,34 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafça yapılan 28.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.924,81 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 29.924,81 TL yargılama giderinden davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 22.342,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı tarafça yatırılan 597,72 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı, 419,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 1.049,02 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/07/2026 Katip ... Hakim ...