İlk Derece Mahkemesi 2021/13 E. 2024/807 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO:

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ: DAVALI : 1- VEKİLLERİ: DAVALI : 2- VEKİLİ : DAVALI : 3- VEKİLİ : DAVALI : 4- DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : KARARIN MAHİYETİ : KISMEN KABUL, KISMEN RED

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin asıl dosya dava dilekçesinden özetle; Davalı ... idaresindeki Davalı ... Tur, Nak. İnş. Müt. Hiz. Ve Hayv, San. ic. Did. Şti.'nin maliki olduğu kaza tarihinde davalı ... Ltd. Şti. 'nde ticari amaçla kullanılan ... plaka sayılı araç Müvekkilin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması suretiyle yaralanmaya neden olduğunu bu sebeple davalılar aleyhine açılan maddi (hastane ve bakım giderleri, ilaç giderleri, geçici/kalıcı iş görememezlik) ve mancvi tazminata ilişkin dava konularının teminat altına alınması amacıyla taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine 3.kişilerc devir ve temlikini önleyecek ve ilerde konulabilecek hacizlere karşı hakkımızın zayi olmasına engel olacak şekilde ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasını, davacı Ramazan DEMİR'i yaralanmasına nedeniyle uğramış olduğu maddi zarara ilişkin 900,00 TL. ve bilirk incelemesi ve yargılama sonucunda belirlenecek olan maddi tazminat ile 50.000.00 TL manevi tazminat talepleri yönünden fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan, davalı sigorta şirketleri bakımından sadece maddi tazminat yönünden olmak üzere sigortaya başvunı tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte) tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, aleyhimize haksız olarak açılan davanın reddini, davacı tarafın delillerinin tarafımıza tebliğini, SGK tarafından davacıya bağlanan gelirlerin tespitini, maluliyet oranının tespiti açısından Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı Poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Dava, usûl hükümlerine uygun olmadığından, müvekkil şirket kusursuz olduğundan, maddi tazminatın tamından ... Sigorta şirketi sorumlu bulunduğundan, manevi tazminatın unsurları gerçekleşmediğinden, talep edilen manevi tazminat miktarı fahiş olduğundan, müvekkil şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmilini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; davanın reddine; mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Mahkememizin 01/03/2021 tarihli ara karar evrakı ile; maddi ve manevi tazminat yönünden (50.400,00TL); Davalılar ... Tic. Ltd. Şti, ... ve ... Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İle Davalı ... Sigorta AŞ'nin maddi tazminat yönünden(400,00TL ile sınırlı) ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; Dava değeri olan 400,00TL maddi tazminat ve 50.000,00TL manevi tazminat toplamı 50.400,00TL'nin %10’u (yüzde on) 5.040,00TL miktarındaki nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz kayıtsız ve şartsız (hiçbir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın) nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki başka bir bankaya ait teminat mektubunu) infaz dairesi olan yargı çevremizdeki Konya Nöbetçi İcra Müdürlüğü kasasına yatırmasına veya ibraz etmesine, ibrazı halinde (infaz dairesince teminatın karşılanıp karşılanmadığı hususuna dikkat edilmesine), toplam 50.400,00TL dava değeri alacağa yetecek kadar kısımlarının İİK'nun 257 ve devamı maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlular ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile bankalardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 23/09/2021 tarih ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı vekilinin 22/04/2021 tarihli ara karara karşı istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esastan reddine karar verildiği görülmüştür. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi hekimlerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti ile düzenlenen maluliyet raporundan özetle; Kişinin yaşına (e cetveline) göre sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık) oranının %13.1(yüzdeonüçnoktabir) olduğunu, Şahsı tedavi eden hekimler tarafından verilmiş herhangi bir geçici iş göremezlik ya da istirahat raporuna dosya kapsamında rastlanılmamakla birlikte mevcut yaralanmasının emsallerine göre iyileşme süresinin 4 ayı bulacağı bu süre zarfında kişinin herhangi bir getir getirecek işte çalışamayacağını, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, fatura edilmiş SGK tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığını, ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilemeyen masrafların olacağını, bu harcamaların SGK ödeme kapsamı dışında olduğunu, kaçınılmaz giderlerin yapılan masrafların niteliği, yapıldıkları tarih ve yerler dikkate alındığında ayrı ayrı kaleme alınmasının mümkün olmadığı, yaralanmanın ağırlık ölçüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 3.000,00TL olarak değerlendirildiğini, bu değerlendirme yapılırken yaranın ağırlık ölçüsü, kişinin tedavi olduğu merkezle, yerleşim yeri gibi unsurların göz önüne alındığı, iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği, bu sürenin ilk 1 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı tespitlerini bildirir müşterek rapor tanzim etmişlerdir. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Ankara ATK'ya gönderilerek düzenlenen rapordan özetle; Davacı sürücü ... % 80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'in % 20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapor tanzim etmişlerdir. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın aktüerya alanında uzman bilirkişi Av. ... tevdii ile düzenlenen rapordan özetle; 09.10.2013 günü meydana gelen trafik kazası sorucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu sürenin ük 1 ayında bür başkasının bakımına ihtiyaç duyan ve %13,1 oranında malul davacı ... ; 09.10.2013 - 09.02.2014 Tarihleri Arası 4 Aylık Süre ile Sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının 675,12 TL, 10.02.2014 10.06.2053 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı Sürekli İş Göremezlik Devresinde Uğradığı Maddi Zararının 46.346.98TL, 09.10.2013 - 09.11.2013 Tarihleri Arası 1 Aylık Süre ile Sınırlı İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının; 204,30 TL, Fatura Edilemeyen ve Belgeye Bağlanamayan Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının ; 600,00 TL, olduğu, temerrüt tarihinin, 26.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığı ve 8 iş gününün 06.11.2020 tarihinde dolduğu dikkate alındığında davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden falz başlangıç gününün, başvuru tarihine 8 iş günü ilavesinden sonraki 9.gün olan 07.11.2020 tarihi, diğer davalılar yönünden ise falz başlangıç gününün, kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihi olduğu, işletilecek faiz türünün ise talep ile bağlı kalınarak yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiğini bildirir rapor tanzim etmiştir. Aynı bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi ek raporundan özetle; Delillerin, hukuki yorum, irdeleme ve nihai kararın takdiri Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olmak üzere; 09.10.2013 günü meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 1 ayında bir başkasının bakımına ihtiyaç duyan ve %13,1 oranında malul kalan davacı Ramazan DEMİR'in; 09.10.2013 09.02.2014 Tarihleri Arası 4 Aylık Süre ile Sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının; 675,12 TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre ; 58.478,36TL, PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre 47.805,63 TL, 09.10.2013 09.11.2013 Tarihleri Arası 1 Aylık Süre ile Sınırlı İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının; 204,30 TL, Fatura Edilemeyen ve Belgeye Bağlanamayan Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının 600,00TL olduğu, temerrüt tarihinin, 26.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığı ve 8 iş gününün 06.11.2020 tarihinde dolduğu dikkate alındığında davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıç gününün, başvuru tarihine 8 iş günü ilavesinden sonraki 9.gün olan 07.11.2020 tarihi, diğer davalılar yönünden ise faiz başlangıç gününün, kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihi olduğu, işletilecek faiz türünün İse talep ile bağlı kalınarak yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiğini bildirir rapor tanzim etmiştir. Aynı bilirkişi tarafından düzenlenen 2. Ek rapordan özetle; 09.10.2013 günü meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 1 ayında bir başkasının bakımına ihtiyaç duyan ve 613,1 oranında malul kalan davacı Ramazan DEMİR'in;) 09.10.2013 09.02.2014 Tarihleri Arası 4 Aylık Süre ile Sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının : 675,12TL, 10.02.2014 10,06.2053 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı Sürekli İş Göremezlik Devresinde Uğradığı Maddi Zararının; 46.346,98TL, 09.10.2013 09.11.2013 Tarihleri Arası 1 Aylık Süre ile Sınırlı İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının ; 204,30TL, Fatura Edilemeyen ve Belgeye Bağlanamayan Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının; 600,00TL olduğu, temerrüt tarihinin, 26.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığı ve 8 iş gününün 06.11.2020 tarihinde dolduğu dikkate alındığında davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıç gününün, başvuru tarihine 8 iş günü ilavesinden sonraki 9. gün olan 07.11.2020 tarihi, diğer davalılar yönünden ise faiz başlangıç gününün, kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihi olduğu, işletilecek faiz türünün ise talep ile bağlı kalınarak yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiğini bildirir rapor tanzim etmiştir. Aynı bilirkişi tarafından sunulan 18/03/2024 tarihli ek rapordan özetle; Delillerin, hukuki yorum, irdeleme ve nihai kararın takdiri Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olmak üzere; 09.10.2013 günü meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 1 ayında bir başkasının bakımına ihtiyaç duyan ve %13,1 oranında malul kalan davacı Ramazan DEMİR'i 09.10.2013 09.02.2014 Tarihleri Arası 4 Aylık Süre ile Sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının : 675,12TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeniyle uğradığı Maddi Zararının TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre 166.353,48TL PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre 133.363,04TL, 09.10.2013 09.11.2013 Tarihleri Arası 1 Aylık Süre ile Sınırlı İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının ; 204,30TL, Fatura Edilemeyen ve Belgeye Bağlanamayan Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının; 600,00 TL olduğu, temerrüt tari 26.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığı ve 8 iş gününün 06.11.2020 tarihinde dolduğu dikkate alındığında davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıç gününün, başvuru tarihine 8 iş günü ilavesinden sonraki 9. gün olan 07.11.2020 tarihi, diğer davalılar yönünden ise faiz başlangıç kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihi olduğu, işletilecek faiz türünün ise talep ile bağlı kalınarak yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiği, SGK Hizmet Dökümü ve İşyeri Unvan Listesi kapsamından davalı ...'in; APHB ... ... ... ... /09 Asıl 2 23.09.2013 2 ... da ... ... ... ... Asıl 2 5 170.25 30.10.2013 ... Özel ... TIC LTD STI ... kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihini kapsar şekilde 23.09.2013-30.10.2013 tarihleri arasında ... Tic. Ltd. Şti. Unvanlı işyerinde ... meslek kodu ile Soför (Yolcu Tasıma) olarak çalıştığını bildirir ek rapor tanzim etmiştir. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Mali Müşavir bilirkişi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; Davalı firma ... Ticaret Limited Şirketi ile davalı firma ... Tic. Ltd. Şti'lerinin tacir oldukları, Davalı firma ... Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile davalı firma ... Tic.ltd.şti arasında ticari bir faaliyetin bulunduğu, Davalı frma ... Tic, Ltd. Şti tarafından davalı frma ... Ticaret Limited Şirketi'ne “Servis Taşıma Bedeli” hizmetinin verildiği, davalı firma ... Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından Davalı firma ... Tic. Ltd. Şti'ine “Araç Kiralama Gelirleri” hizmetini verildiği tespit edilmiştir. Mahkememiz dosyasına sunulan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi sunmuş olduğu, harcını da Mahkememiz veznesine yatırmış olduğu görülmüştür. Dava; "Tazminat " davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalılar aleyhine Tazminat davası açmıştır. Ayrıca konu ile ilgili olarak 6098 sayılı TBK.49.-56.maddeleri ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. Maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, TBK.54.maddesinde; "Bedensel zararlar özellikle şunlardır:1. Tedavi giderleri.2. Kazanç kaybı.3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar." şeklinde, TBK'nun 56/1.maddesinde;"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." şeklinde, (haksız fiil, doktrinde hukuka aykırı zarar verici eylem olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve uygun illiyet bağı olarak belirlenmektedir, bu durumda haksız fiilden söz edebilmek için "1) hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, 2)eylemden kaynaklı bir zararın olması, 3)zarar veren kişinin kusuru bulunması" ya da yasaca sorumlu olması" zarar ile kusur arasında uygun illiyet bağı bulunması gerekir) KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar...................İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde (6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 26. Maddesi gereğince "(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükümlerinin geçerli olduğunu, Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın aktüerya alanında uzman bilirkişi Av. ... tevdii ile düzenlenen 18/03/2024 tarihli ek raporda; Delillerin, hukuki yorum, irdeleme ve nihai kararın takdiri Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olmak üzere; 09.10.2013 günü meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 1 ayında bir başkasının bakımına ihtiyaç duyan ve %13,1 oranında malul kalan davacı ... 09.10.2013 09.02.2014 Tarihleri Arası 4 Aylık Süre ile Sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının : 675,12TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeniyle uğradığı Maddi Zararının TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre 166.353,48TL PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre 133.363,04TL, 09.10.2013 09.11.2013 Tarihleri Arası 1 Aylık Süre ile Sınırlı İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının ; 204,30TL, Fatura Edilemeyen ve Belgeye Bağlanamayan Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının; 600,00 TL olduğu, temerrüt tari 26.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığı ve 8 iş gününün 06.11.2020 tarihinde dolduğu dikkate alındığında davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıç gününün, başvuru tarihine 8 iş günü ilavesinden sonraki 9. gün olan 07.11.2020 tarihi, diğer davalılar yönünden ise faiz başlangıç kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihi olduğu, işletilecek faiz türünün ise talep ile bağlı kalınarak yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiği, SGK Hizmet Dökümü ve İşyeri Unvan Listesi kapsamından davalı ...'in; ... ... ... ... Asıl 2 23.09.2013 ... ... ... ... Asıl 2 ... ... ... ... OTO NAKVE PETROL ÜRÜN.SAN TIC LTD ... kazanın meydana geldiği 09.10.2013 tarihini kapsar şekilde 23.09.2013-30.10.2013 tarihleri arasında ... Oto Nak. Ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. Unvanlı işyerinde 8331.02 meslek kodu ile Soför (Yolcu Tasıma) olarak çalıştığını bildirir ek rapor da dikkate alındığında, Davacının davalılar adına açtığı dava yönünden ise Mahkememizdeki dosya kapsamına göre değerlendirme yapıldığında; dosyadaki tüm bilgi, belge, deliller ve bilirkişi raporlarına göre ayrıca Yüksek Yargıtay . HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı, aynı dairenin ... , ... sayılı ilamları, Konya BAM . HD'nin ... E, ... K, ve aynı dairenin ... Esas, ... K, sayılı 28/01/2021 tarihli ilamları da dikkate alındığında, Sıfat, dava konusu kılınan sübjektif hakla davanın tarafları arasındaki ilişkiyi ifade eder ve dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilmiş kişilerin maddi hukuk bakımından gerçekten hak sahibi veya yükümlü konumunda bulunup bulunmadığına ilişkin bir kavramdır (... : Medeni Usul Hukuku, C.I, Ankara 2016, s. 512). (18) Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, dava şartı olmayıp itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekilen bir defi de değildir.Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.(... : Hukuk Muhakemeleri Usulü,C.I İstanbul 2001, s. 1157 vd.) (Yargıtay HGK 24.06.2021 T... E... K.) Husumet Taraf Sıfatı: Bir usul hukuku sorunu olmayıp, davaya konu edilen subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) red edilir.Taraf sıfatı bir dava şartı değildir. Taraf sıfatı, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu olan bir olgudur.(... : Medeni Usul Hukuku el kitabı, Ankara 2020, C.I s.331 vd).(19) Eş söyleyiş ile taraf sıfatının araştırılması, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir.Dava konusu şey üzerinde kim yada kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayinin de olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olmasa bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.(Yargıtay HGK 22/06/2021 T... E... K.) İşletenin kayıt maliki mi kiracı mı sorumlu olacaktır? bu konuda öğreti ve Yüksek Yargıtay uygulamalarına baktığımızda kiracının işleten kabul edilebilmesi bir takım şartların varlığına bağlıdır, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet olması, ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması şartları aranmaktadır, ( Yargıtay HGK'nın 06/03/2002 tarih, ... E, ... K sayılı ve 24/03/2004 tarih, ... E, ... K sayılı kararlarında ilke olarak; sicilde malik görünen kişi karine olarak aracın işleteni sayılmaktadır, bunun sebebi trafik kazasından sorumlu olan şahsın kolayca belirlenmesi ve zarar görenin zararının en kısa sürede giderilmesini sağlamaktır. Belirtmek gerekir ki sicilde malik görünen kişi her zaman aracın işleteni olmayabilir bu durumda araç sahibi aracın üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığı, araç için bir başkasının harcamalarda bulunduğunu veya araç üzerindeki ekonomik çıkarın bir başkasına ait olduğunu, işleten sıfatının bulunmadığını kanıtlayabilirse SORUMLULUKTAN KURTULABİLİR) uzun süreli kira sözleşmesinin ne kadar sürede uzun süreli kira sözleşmesi olacağı konusunda "öğreti ve Yargıtay Kararlarında da yeknesaklık yoktur, doktrin üç günden fazla süreli kiraları uzun süreli sayabilir, Yargıtay . Hukuk Dairesi 7 günlük kira sözleşmesinin uzun süreli olmayacağını kabul etmiş, Yargıtay . Hukuk Dairesi 30 ar günlük süreler ile kiracıların işleten olduğunu kabul etmiş, diğer dairelerde bu dairenin daha uzun süre olması gerektiği görüşü vardır, Yüksek Yargıtay . Hukuk Dairesi 3 aylık kira sözleşmesi ile aracı devreden kişinin işleten olduğunu kabul etmiştir, Yargıtay 17. HD'nin üç aylık kiralamanın uzun süreli olabileceği yönünde karar vermiştir, Yargıtay 1 yıl süreli kira sözleşmelerinin uzun süreli olduğunda tereddüt etmemektedir." "Yargıtay uzun süreli kira sözleşmesinin işleten sıfatını devredebilmesi için 3. Kişileri bağlayabilecek biçimde güçlü kanıtlara bağlanmasını aramaktadır, bu nedenle sözleşmenin noterde yapılması veya adi sözleşme ise diğer bir takım deliller ile desteklenmiş olmasını aramaktadır." (KTK'ya Göre Hukuki Sorumluluk Tazminat Sigorta ve Rücu Yayınları 9. Baskı Hasan Tahsin Gökcan kitabından sayfa 40-42 arasından alınmış bilgidir). Mevzuat gereği motorlu araçlar tescile tabidir, bu durumda kaydi malik işleten konusunda kesin bir karine değilse de onun kim olduğunu tespit eden güçlü bir kanıttır, diğer taraftan kaydi malik mutlak işleten değildir, kaydi malik olmasa bile üçüncü kişiler işleten olabilir, zira bu durumu engelleyici amir bir yasal düzenleme yoktur, kira sözleşmesinin 3. Kişiler yönünden hukuki sonuç doğurması için resmi şekilde yapılması gerektiği yönünde Yüksek Yargıtay Kararları da vardır, tüm bu açıklamalar ışığında bir kuşku olması halinde kaydi malikin işleten olduğu sonucuna varılmalıdır. Dava dilekçesinde belirtildiği gibi mali müşavir raporu ile de sabit olduğu üzere, kazaya neden olan araç uzun süreli davalı ... Ltd. Şti.'ye kiranlanmıştır. Bu durum teyit eden diğer bir unsur davalı ..., ... Ltd. Şti çalışanıdır. Dolayısıyla davalı ... Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle hem maddi tazminat hem de manevi tazminat yönünden pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Dosyada manevi tazminatlar bakımından yapılan incelemede ise; davacı ... meydana gelen kaza nedeniyle son derece zor günler yaşadığını, manen zarar gördüğünü, meydana gelen kazanın derin acısı ile birlikte manevi zarara uğradığını, tarafın sosyal ve ekonomik durumları, haksız eylemin ağırlığı, kusur durumu ve diğer hususlar dikkate alınarak aynı zamanda"hükmedilcek bu para, zarara uğrayandan manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır, bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir, takdir edilecek miktarı mevcut halde elde edilecek tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır" (Yüksek Yargıtay . HD'nin 06/06/1999 Tarih, ... ; . HD'nin 18/06/1998 tarih, ... ... ), "hükmedilcek bu para, zarara uğrayandan manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır, bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amcına göre belirlenmelidir, takdir edilecek miktarı mevcut halde elde edilecek tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır" (Yüksek Yargıtay . HD'nin 06/06/1999 Tarih, ... ; . HD'nin 18/06/1998 tarih, ... ), Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebi ile duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde bulundurularak hak ve nesafet çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır, zira TMK'nın 4. Maddesinde kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre takdir edeceği öngörülmüştür.( Yüksek Yargıtay . HD'nin 23/02/2015 Tarih ... Esas ... Karar) anılan emsal kararların da dikkate alınması ve Yüksek Yargıtay . HD'nin 23/02/2015 Tarih ... Esas ... Karar yine HGK'nın 23/06/2004 tarihli, ... ... sayılı kararında "22.06.1966 günlü ve ... sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır" şeklinde hüküm geçtiği görülmekle davacının davalılar aleyhine açtığı manevi tazminat davası nedeniyle; kısmen kabul kısmen reddi ile 15.000,00TL'nin kaza tarihi olan 09/10/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının, davalı ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine açtığı manevi tazminat davasının pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine dair Mahkememizce oluşan vicdani kanaate göre karar verilmiştir. 32722 Sayılı 14 Kasım 2024 Tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 25. Maddesinde yapılan değişikliklere göre yargılama gideri ve vekalet ücreti de dikkate alınarak hüküm tesis edilmiştir. TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır." Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu, Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davası nedeniyle davalılar ..., ... Tic. Ltd. Şti , ... Sigorta Anonim Şirketi , 'ne açtığı davanın kabulü ile, 675,12TL Geçici iş göremezlik, 204,30TL Bakıcı gideri, 600,00TL Kaçınılmaz tedavi gideri, 133.363,04TL Sürekli iş göremezlik zararına bağlı olmak üzere TOPLAM 134.842,46TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 09/10/2013 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (Sigorta Şirketi yönünden , ... Sigorta AŞ için kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihi olarak 07/11/2020 tarihi geçerli olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı ... Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE; A- MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN 1-Davacının davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davası nedeniyle davalılar ..., ... TİC. LTD. ŞTİ , ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ , 'ne açtığı davanın KABULÜ ile, 675,12TL Geçici iş göremezlik, 204,30TL Bakıcı gideri, 600,00TL Kaçınılmaz tedavi gideri, 133.363,04TL Sürekli iş göremezlik zararına bağlı olmak üzere TOPLAM 134.842,46TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 09/10/2013 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (Sigorta Şirketi yönünden , ... Sigorta AŞ için kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihi olarak 07/11/2020 tarihi geçerli olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Davacının, davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine açtığı maddi tazminat davasının pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle REDDİNE, B-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN 1-Davacının davalılar aleyhine açtığı manevi tazminat davası nedeniyle; Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile 15.000,00TL'nin kaza tarihi olan 09/10/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Davacının, davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine açtığı manevi tazminat davasının pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle REDDİNE, 3-Maddi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 9.211,09-TL karar ve ilam harcından peşin alınan peşin harç 59,30-TL (peşin alınan 172,15-TL'den maddi tazminat talebi için alınan peşin harcın mahsubundan sonra kalan) ile 480,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 539,30TL'nin mahsubu ile bakiye 8.671,79-TL harcın davalılar ..., ... Tic. Ltd. Şti ve ... Sigorta AŞ'den müştereken müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 4-Maddi tazminat yönünden; davacılar tarafından yapılan; 337,65-TL ilk yargılama harcı, 480,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 817,65-TL harcın ..., ... Tic. Ltd. Şti ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Maddi tazminat yönünden; davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan; bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.510,36-TL yargılama giderinin ..., ... Tic. Ltd. Şti ve ... Sigorta AŞ'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Maddi tazminat yönünden davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerine BIRAKILMASINA, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden kabul edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Tic. Ltd. Şti ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 8-Maddi tazminat yönünden; Davalı ... Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 9-Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.024,65-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 112,85-TL(maddi tazminatta mahsup edilen peşin harç düşüldükten sonra) harcın mahsubu ile bakiye 911,80-TL harcın davalılar ... Tic. Ltd. Şti'den ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 10-Davacı tarafından dava başında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, 11-Davalılar ... Tic. Ltd. Şti ve ... tarafından manevi tazminata yönelik yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 12-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiklerinden manevi tazminat yönünden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'ne göre hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretlarinin davalılar ..., ... Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 13-Davalılar ... Tic. Ltd. Şti ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti manevi tazminat yönünden hesaplanan 15.000,00TL'nin davacıdan alınarak davalılar ... Tic. Ltd. Şti ve ...'e VERİLMESİNE, 14-Manevi tazminat yönünden; davalı ... Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 15-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.320,00TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-11.maddesi gereğince ..., ... Tic. Ltd. Şti ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazine'ye gelir KAYDINA, 16-Davacı tarafça dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekilinin, davalı ... Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/11/2024

Katip Hakim