İlk Derece Mahkemesi 2020/780 E. 2023/137 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/780 Esas KARAR NO : 2023/137 HAKİM : ... KATİP : ... ... DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALILAR : 1- ... - ... ... VEKİLİ : ... : 2- ... - ... VEKİLLERİ : ...

3- ... - ..., 4- ... - ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 04/06/2018 KARAR TARİHİ : 16/05/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILMA TARİHİ : ... Birleşen Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... E. 2021/... Karar sayılı dosyası DAVACI : ... VEKİLLERİ :... DAVALI : ... - ... ..., DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 15/01/2021 KARAR TARİHİ : 16/05/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILMA TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, I- DAVA 1. Asıl Dosya Davacı vekili 04.06.2018 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine rücu yoluyla tazminat (kısmi) davası açmıştır. Dilekçeye göre; davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlenmiştir. Bu sözleşmeler kapsamında davalı şirketlerde çalışan ...’ın iş sözleşmesi son bulmuştur. ... tarafından Adana 5. İş Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dosyası ile iş sözleşmesinden kaynaklanan hakları için dava açılmıştır. Mahkeme tarafından hükmedilen tutarlar Adana 11. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyası ile takibe konulmuştur. Takip dosyasına davacı tarafça 02.04.2018 tarihinde toplam 63.513,19 TL ödeme yapılmıştır. Ödenen tutardan davalı alt işverenlerin sorumlu olması gerektiği ileri sürülerek 63.513,19 TL’nin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. 2. Birleşen Dosya Mahkememizin 2021/... sayılı dosyası ile ... tarafından 15.01.2021 tarihinde ... Bilgisayar Ltd. Şti aleyhine rücu yoluyla tazminat davası açılmıştır. Dilekçede aynı iddialara yer verilerek icra dosyasına yapılan 63.513,19 TL ödemeden davalı alt işverenin sorumluluk miktarına karşılık gelen 18.150,98 TL’nin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.11.02.2021 tarihli birleştirme hükmü üzerine yargılama 2020/... esas sayılı dosya üzerinden yürütülmüştür. II- SAVUNMA 1. Davalı ... Dağ. AŞ vekili 25.06.2018 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; dava dışı işçi ... uzun yıllar ...’de çalışmıştır. Asıl işveren ... dir. Bu kişinin sigortalı olarak çalıştığı işverenler değişmekle birlikte işçinin tüm hak ve alacaklarından ... sorumludur. Aksinin düşünülmesi durumunda davalı ... sadece kendi dönemiyle sorumludur. Bu dönem için dahi sorumluluğun yarı yarıya ... ile paylaşılması gerektiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir. 2. Davalı ... ELK. AŞ vekili 02.08.2018 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; dava dışı işçi ... ...’de kesintisiz çalışmıştır. Davalı şirkette ise 14.01.2014-31.12.2014 arası çalışmıştır. Asıl işveren ...’dir. Bu işçinin tüm hak ve alacaklarından ... sorumludur. Aksinin düşünülmesi durumunda davalı ... sadece kendi döneminin ½’sinden sorumlu olması gerektiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir. 3. Davalı ... Bilgisayar AŞ (... Bilişim AŞ) davaya cevap vermemiştir. 4. Davalı ... Elektrik AŞ davaya cevap vermemiştir. III- DELİLLER 1. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler. 2. Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğünün 09.07.2021 tarihli yazısına göre; ... Bilgisayar Sis. San. Tic. Ltd. Şti 13.01.1992 yılında tescil edilmiştir. 09.01.2003 tarihinde ... Bil. Sis. San. Ve Tic. AŞ şeklinde nevi ve unvan değişikliği olmuştur. 10.07.2006 tarihinde unvan değişikliği olmuştur. 22.04.2009 tarihinde unvanı ... Bilişim Tek. San. Ve Tic. AŞ şeklinde değişmiştir. Son unvanı ... Bil. Sis. San. Ve Tic. AŞ şeklindedir. 3. Adana 5. İş Mahkemesinin 2018/...-2019/... sayılı dosyası. Bu dosyada davacı ..., davalı ...’dir. Dava, ... Dağ. AŞ, ... Elk. Ltd. Şti, ... Bil. AŞ, ... İş Ortaklığına ihbar edilmiştir. Dava kısmen kabul edilmiş, hüküm 12.02.2020 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkemece (istinaf); davacıya kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yıllık izin ücreti kapsamında toplam 37.420,26 TL’nin ödenmesine karar verilmiştir. 4. Adana 11. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyası. Adana 5. İş Mahkemesinin 2018/...-2019/... sayılı ilamı takibe konulmuştur. Davacı... tarafından icra dosyasına 03.04.2018 tarihinde 63.513,19 TL ödeme yapılmıştır.

5. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 24.07.2022 tarihli rapor ve ek rapor. Rapora göre; ... ile davalı yükleniciler ... AŞ & ... Elk. AŞ, ... Dağ. AŞ arasındaki sözleşmelerin 3.6 maddesinde (Yüklenici ... Elk. Ltd. Şti arasındaki sözleşmenin 8.6 maddesinde) çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları ile diğer yasal haklarından yüklenicinin sorumlu olacağı düzenlenmiştir. ... Bil. AŞ ile yapılan 30.07.2008 tarih 2008/... ve ... sayılı sözleşmelerde ise bu konuda hüküm bulunmamaktadır. Dava dışı işçi ...’ın 03.01.2009-31.12.2014 arasında çalışması bulunmaktadır. Kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ve ferileri yönünden alt işverenlerdeki çalışma sürelerine sorumluluk paylaştırılmıştır. İzin ücreti ve ihbar tazminatı yönünden ise son işverenin (... Elk. AŞ) sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Yargıtay 6. HD’nin emsal kararları uyarınca sözleşmelerde sorumluluk hususunda hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın alt işverenlerin (yüklenici) tam sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Buna göre (kesinleşen İstinaf Mahkemesi hükmündeki tazminat miktarı ve ferileri) davacı şirketin rücu edebileceği tutar şu şekildedir: ... Elk. AŞ 23.020,62 TL, ... Elk. Ltd. Şti 8.254,63 TL (Bu tutardan iş ortağı ... Bil. AŞ ile müteselsil), ... Bil. AŞ 22.582,54 TL (Bu tutarın 8.254,63 TL kısmından iş ortağı ... Elk. Ltd. Şti ile müteselsil), ... Dağ. AŞ 15.105,83 TL. IV- GEREKÇE 1. Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.06.2018 tarih 2018/... sayılı görevsizlik kararı üzerine yargılama mahkememizce yürütülmüştür. 2. Davalı ... Dağ. AŞ zamanaşımı definde bulunmuştur. Dava konusu talep müteselsil sorumlular arasındaki rücu davasıdır (TBK m 168). TBK 146. maddesine göre kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Dava ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından bu savunma reddedilmiştir. 3. Mahkememizin 2021/... sayılı dosyası ile... tarafından 15.01.2021 tarihinde ... Bilgisayar Ltd. Şti aleyhine rücu yoluyla tazminat davası açılmıştır. Oysa asıl dosyada davalı olarak yer alan ... Bil. AŞ’nin ilk unvanı ... Bilgisayar Ltd. Şti şeklindedir. Bu şirket birkaç kez unvan değişikliği yapmıştır. Bu şirketin unvan değişikliği sonrası son ticaret unvanı ... Bil. Sis. San. Ve Tic. AŞ şeklindedir. Bir başka ifadeyle her iki dosyadaki davalı aynı şirkettir (tüzel kişilik). Bu husus ticaret sicil kayıtları ile sabittir. Buna göre aynı miktar alacak için aynı şirkete karşı hem asıl dosyada hem de mahkememizin birleşen 2021/... sayılı dosyası ile dava açıldığı sabittir. HMK 114 maddesine göre; aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması (derdestlik) bir dava şartıdır. Somut olayda birleşen dosyadaki dava ile asıl dosyada ... Bil. AŞ’ye karşı açılan dava aynı olduğundan birleşen dosyadaki davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. 4. Müteselsil borçluluk birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu özel bir borçluluk türüdür. Müteselsil borçluluğun kaynağı sözleşme veya özel kanun hükmüdür. Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. (4857 sayılı İş Kanunu m 2). Somut olayda taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davalı tarafın çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından doğan haklarına karşı davacı ve davalı şirketler asıl işveren, alt işveren sıfatıyla müteselsil sorumludur. İşçilerin haklarına karşılık tarafların müteselsil sorumluluğu İş Kanunundan doğmaktadır. Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar (TBK m 167). Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur (TBK m 168). Somut olayda Yargıtay 6 ve 23. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları doğrultusunda işçilik alacaklarından kaynaklı sorumluluk hizmet alım sözleşmesinde bu konuda hüküm bulunmasa dahi borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden yükleniciye aittir (Yargıtay 6. HD 21.12.2021 tarih 2021/1763-2455, 01.12.2021 tarih 2021/1582-1951, 23. HD 26.01.2021 tarih 2019/2339-2021/225). Bu nedenle alt işveren konumundaki davalıların çalıştırdığı ...’ın işçilik haklarından doğan borcun (davalı şirketler çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere) tamamından davalı yükleniciler sorumludur. İzin ücreti ve ihbar tazminatı yönünden ise son işverenin (... Elk. AŞ) sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Bu nedenlerle davanın kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. KARAR : 1- Davanın KISMEN KABULÜNE; a- 14.327,91 TL’nin davalı ... Bilişim Tek. AŞ’den, b- 8.254,63 TL’nin müteselsil olarak davalılar ... Bilişim Tek. AŞ ve Taç Elk. Ltd. Şti.’den, c- 15.105,83 TL’nin davalı ... Dağ. AŞ’den, d- 23.020,62 TL’nin davalı ... Elk. Ltd. Şti.’den Alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin istemin reddine. Hükmedilen tutarlara 03.04.2018 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına. 2- Birleşen (Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/...-... sayılı) dosyadaki davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine. 3-a-Asıl dava yönünden alınması gereken 4.147,03 TL karar ve ilam harcından, 1.084,65 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.062,38 TL harcın davalılardan (bu miktarın 707,58 TL'sinden davalı ... Bilişim Tek. AŞ.'nin, 292,72 TL'sinden müteselsil olarak davalılar ... Bilişim Tek. AŞ ve ... Elk. Ltd. Şti.'nin, 760,72 TL'sinden davalı ... Dağ. AŞ'nin, 1.301,36 TL'sinden davalı ... Elk. Ltd. Şti.'nin sorumlu tutulmasına) tahsili ile hazineye irat kaydına, b-Birleşen dava yönünden alınması gereken 179,90 TL red harcından, 309,98 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 130,08 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine, 4-Asıl dava yönünden davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 1.084,65 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.120,55 TL'nin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine, 5-Birleşen dava yönünden Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine, 6-a)Asıl dava yönünden davacı lehine kabul ve red oranlarına göre hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 9.713,44 TL vekalet ücretinin davalılardan (bu miktarın 2.292,38 TL'sinden davalı ... Bilişim Tek. AŞ.'nin, 1.320,06 TL'sinden müteselsil olarak davalılar ... Bilişim Tek. AŞ ve ... Elk. Ltd. Şti.'nin, 2.416,70 TL'sinden davalı ... Dağ. AŞ'nin, 3.684,30 TL'sinden davalı ... Elk. Ltd. Şti.'nin sorumlu tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine, b)Asıl dava yönünden davalılar ... ve ... Dağıtım Hiz. A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan kabul ve red oranlarına göre hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. uyarınca hesap olunan 2.804,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... Dağıtım Hiz. A.Ş. ve ...'ne verilmesine,

7- Asıl dava yönünden, davacı tarafından harcaması yapılan 28 adet tebligat gideri 650,00 TL, 2 adet müzekkere gideri 18,00 TL, posta dosya gönderme masrafı 70,65 TL, bilirkişi ücreti 1.500,00 TL olmak üzere toplam 2.243,65 TL yargılama giderinin kabul ve red yargılama giderinin 2.144,58 TL'nin davalılardan (bu miktarın 506,13 TL'sinden davalı ... Bilişim Tek. AŞ.'nin, 291,45 TL'sinden müteselsil olarak davalılar ... Bilişim Tek. AŞ ve ... Elk. Ltd. Şti.'nin, 533,57 TL'sinden davalı ... Dağ. AŞ'nin, 813,43 TL'sinden davalı ... Elk. Ltd. Şti.'nin sorumlu tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Birleşen dava yönünden davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 9-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı ... Dağ. vekilini yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinden mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır