İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2019/520 E. 2020/589 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2019/520
Karar No
2020/589
Karar Tarihi

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/520 Esas KARAR NO : 2020/589 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 30/09/2019 KARAR TARİHİ : 15/12/2020 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...Gaziemir Şubesinden çıkma, Keşidecisi ...Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi ... çek nolu 18.07.2019 tarih 1.000,00-TL bedelli, ... çek nolu 18.07.2019 tarih 1.000,00-TL bedelli, ... çek nolu 18.07.2019 tarih 1.000,00-TL bedelli çeklerin müşterilerinden kendi lehine düzenlenmiş imzalı çekleri aralarındaki sözleşmeye göre bakiye borca istinaden bedel olarak içeriğini doldurmak üzere yanına aldığı, müvekkilin keşide tarihine göre listesini tuttuğu çeklerin keşide tarihi yaklaştığı için çekleri aradığı ancak bulamadığı, çeklerin müvekkilin rızası hilafını kaybolduğundan iptaline, mağduriyete mahal verilmemesi için banka kayıtlarında çekler üzerine ivedilikle ödeme yasağı ve tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi "Kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanı ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780. ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Türk Ticaret Kanunu'nun poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç, kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak, aynı zamanda lehtar veya hamilin çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir. ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise; '' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca; ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.'' 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir. Dava dilekçesindeki açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, davacının dava konusu çekleri yetkili hamil sıfatıyla elinde bulundurduğu ve dava konusu çeklere ilişkin çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunduğu ortadadır. Talep, Türk Ticaret Kanununun 757. vd. maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda bankaya yazı yazılmış, çeklerin ibrazının olmadığının bildirildiği görülmüştür. Çek ile ilgili Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanlar yaptırılmış, ilk ilanın 12/02/2020 tarihinde yapıldığı ve 3 aylık yasal süre içinde Mahkememize dava konusu çek yönünden herhangi bir müracaatın olmadığı, davanın TTK 818 maddesine atıfla 761.-762. madde kapsamına göre sübut bulduğu sonucuna ulaşılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ ile... Gaziemir Şubesine ait keşidecisi ... Gıda Otomotiv Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan; ... çek nolu 18/07/2019 tarih 1.000,00-TL bedelli , ... çek nolu 18/07/2019 tarih 1.000,00-TL bedelli, ... çek nolu 18/07/2019 tarih 1.000,00-TL bedelli çeklerin zayi sebebi ile İPTALLERİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54,40-TL harçtan peşin yatırılan 44,40-TL harcın indirilmesiyle geriye kalan 10,00-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2020

Katip ... (e-imzalıdır)

Hakim ... (e-imzalıdır)

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2019/520, K. 2020/589, T. 15.12.2020, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2019-520-e-2020-589-k-3fb1163452fb