İlk Derece Mahkemesi 2019/305 E. 2021/12 K.

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/305 KARAR NO : 2021/12 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/09/2019 KARAR TARİHİ : 12/01/2021 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka sayılı ... marka motorsikleti ile seyir halinde iken Pınarbaşı aykop 2. Sitesine girişte güvenlik kulübesi dibinde sağa doğru seyir halinde iken, kendisine göre sol tarafından sokak içerisinden çıkış yapan sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın KTK'nun 52/A bendine uymayarak çarpması neticesinde 16.02.2019 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya ilişkin İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmasında alınan bilirkişi raporunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kaza sonrası aracın hareket kabiliyetinin ortadan kalktığını, ... yetkili serviste araca 3.400 TL tamir parası ödendiğini, kaza tarihine kadar motorsikletin bakımlarının yapıldığını, ve hasarının olmadığını, araçta meydana gelen değer kaybının da davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, sigorta şirketine tazminat için başvuru yapıldığını, ödeme yapılmadığını belirterek yukarıda arz olunduğu gibi fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalma kaydıyla şimdilik müvekkili araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 3.400 TL değer kaybına mahsuben 100-TL'nin tahsilini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tutanağının kendilerine tebliğ edilmediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, hazar miktarının belli olduğunu, değer kaybı için formüller olduğunu, dava şartı nedeniyle reddinin gerektiğini, 16.02.2018 tarihli trafik kazasında kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde 14.12.2017/2018 vadeli ZMMS sigortalı olduğunu, kazadaki kusur durumunun doğru tespiti gerektiğini, kazadan sigortalılarının kusur oranı ve poliçe limiti kadar sorumluluklarının olduğunu, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, talep edilen belgelerin zamanında müvekkili şirkete teslim edilmediğini, davanın kötü niyetle açıldığını, belirterek davanın reddinin talep etmiştir. DELİLLER: 1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanak aslı, 2-... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, 3-Hasar dosyası, 4-Dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait ruhsat fotokopileri, 5-16/02/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, 6-... ve ... plakalı araçlara ait trafik tescil kayıtları, 7-... plakalı araca ait Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde bulunan tramer kaydı, 8-Trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 16/06/2020 havale tarihli raporu, 9-Trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 03/09/2020 havale tarihli ek raporu, 10-Sair deliller. DAVA KONUSU: Açılan dava, 16/02/2018 tarihinde meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle aracın uğradığı değer kaybı miktarının belirlenmesi ile belirlenen değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsili taleplerine ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır. Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir. Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır. Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şubesi'ne müzekkere yazılarak kazaya karışan araçlara ait ruhsat ve tescil belge ve bilgileri dosya arasına alınmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak davacı tarafa ait araca ilişkin tramer kayıtları temin edilmiştir. Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, sigortalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin, dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafça şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakı, varsa açılmış olan hasar dosyası ve varsa davacı tarafa yapılan ödeme ödeme evraklarının eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında gönderilen evrak ve kayıtlar dosya arasına alınmıştır. Gerekli evrak ve belgelerin temini akabinde dosyanın trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile, dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 16/02/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...oruşturma sayılı dosyası ve içeriğinde yer alan bilirkişi raporu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin müzekkere cevabında yer alan davacıya ait ... plakalı araca ait tramer kaydı ve sair hususlar göz önünde bulundurularak, taraflar arasında 16/02/2018 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücüsünün kusur oranları ile trafik kazası sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta oluşan hasar kapsamında aracın uğradığı değer kaybı bedelinin Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el piyasa değeri arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişi 16/06/2020 havale tarihli raporunda sonuç olarak dava konusu trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün % 75 oranında asli kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün % 25 oranında tali kusurlu olduğunu, ... plakalı ... marka aracın onarım bedelinin 3.400,00-TL olduğu, aracın piyasa değerinin 3.050,00-TL olması, aracın sovtaj değerinin 400,00-TL olması nedeniyle aracın onarımınını ekonomik olmayacağını, pert işlemine tabi tutulduğunda rayiç değer ile sovtaj değeri farkının 2.650,00-TL olduğu, %75 kusur oranı dikkate alındığında hasardan sorumluluğun 1.987,50-TL olacağını, araç açısından pert total işlemi uygulanması gerektiğinden araçta herhangi bir değer kaybı oluşmayacağını mütalaa etmiştir. Değer kaybı bedelinin yargılamanın devam ettiği sırada yürürlükte olan ancak Anayasa Mahkemesinin 2019/40 Esas 2020/40 Karar sayılı ilamı ile iptal edilen Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde yer alan Değer Kaybı Hesaplaması formülü esas alınmak suretiyle belirlenmesi gerektiği kanaatiyle dosyanın trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile değer kaybı bedelinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde yer alan ek-1'deki Değer Kaybı Hesaplaması formülü esas alınmak suretiyle belirlenmesi neticesinde düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişi 03/09/2020 havale tarihli raporunda kök raporundaki tespitlerini tekrar etmiştir. Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanak aslı, ... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait ruhsat fotokopileri, 16/02/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, ... ve ... plakalı araçlara ait trafik tescil kayıtları, ... plakalı araca ait Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde bulunan tramer kaydı, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 16/06/2020 havale tarihli raporu, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 03/09/2020 havale tarihli ek raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın 16/02/2018 tarihinde meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle aracın uğradığı değer kaybı miktarının belirlenmesi ile belirlenen değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsili talebine ilişkin olduğu, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 16/06/2020 havale tarihli raporunda dava konusu trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün % 75 oranında asli kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün % 25 oranında tali kusurlu olduğunu, ... plakalı... marka aracın onarım bedelinin 3.400,00-TL olduğu, aracın piyasa değerinin 3.050,00-TL olması, aracın sovtaj değerinin 400,00-TL olması nedeniyle aracın onarımınını ekonomik olmayacağını, pert işlemine tabi tutulduğunda rayiç değer ile sovtaj değeri farkının 2.650,00-TL olduğu, %75 kusur oranı dikkate alındığında hasardan sorumluluğun 1.987,50-TL olacağını, araç açısından pert total işlemi uygulanması gerektiğinden araçta herhangi bir değer kaybı oluşmayacağını mütalaa ettiği, raporun taraflar ve Mahkememizin denetimine uygun ve elverişli şekilde usul ve Yasa hükümleri kapsamında düzenlendiği kanaatiyle açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, 1-a)Hasar bedeli talebi yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 1.987,50-TL hasar bedeline yönelik maddi tazminatın dava tarihi olan 18/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, b)Değer kaybı bedeli talebi yönünden açılan davanın REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 135,77-TL karar ve ilam harcından 59,78-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 75,99-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 48,50-TL elektronik tebligat, 16,20-TL tebligat gideri, 78,60-TL posta masrafı, 400,00-TL bilirkişi ücreti 59,78-TL peşin harç ve 44,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 647,48-TL yargılama gideri açısından davanın kabul ret oranı dikkate alınarak 367,68-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 1.987,50-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafın kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca davanın red oranı dikkate alınarak 1.512,50-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/01/2021

Katip ... eimza Hakim... eimza