İlk Derece Mahkemesi 2018/817 E. 2025/805 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : 1- VEKİLİ : DAVACI : 2- VEKİLLERİ : DAVALI : 1- VEKİLLERİ : DAVALI : 2- DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; Alacaklı olduğunu iddia eden ... Faktoring A.Ş tarafından müvekkilleri hakkında İstanbul . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine geçildiğini, müvekkil şirketlerin borçlu olmadığının tespitini, ilgili dosyadaki takibin iptalini, dava konusu çekten müvekkil şirketlerin boçrlu olmadığının tespiti ile ilgili çekin iptalini, alacağın %20 si nispetinde kötüniyet tazminatının davalılardan alınarak müvekkil şirketlere verilmesini, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. Davalı ... Faktoring A.Ş vekili cevap dilekçesinden özetle; Müvekkil şirket, 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, Dolayısıyla, müvekkiline herhangi bir kusur isnadı mümkün olmadığını, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama masrafları ve ücreti veklaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Dava; Menfi Tespit davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.(1) (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.(1) Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur. " Davacı (borçlu) Lehine tazminata Hükmetmenin koşulları a)Alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması: Borçlunun açtığı menfi tespit davasından önce veya dava sırasında, alacaklı tarafından borçluya karşı bir icra takibi yapılmışsa, menfi tespit davasının borçlu lehine sonuçlanması halinde, ayrıca borçlu lehine tazminata hükmedilemez. b) İcra takibinin hem “haksız” ve hem de “kötü niyetle” yapılmış olması: Bu tazminata ancak, alacaklının yaptığı takibin hem “haksız” ve hem de “kötü niyetle” yapılmış olması halinde hükmedilir. Başka bir deyişle, takibin sadece ”haksız” olması yeterli olmayıp, ayrıca “kötü niyetle” de yapılmış ve bu hususların davacı-borçlu tarafından ispat edilmiş olması gerekir. c) Davacı – borçlunun, lehine tazminata hükmedilmesini talep etmiş olması: Yukarıdaki iki koşul gerçekleştiğinde mahkeme kendiliğinden tazminata hükmetmez. Tazminata ancak, davacı – borçlunun bunu “talep etmiş” olması halinde hükmedilir. İcra takibinden sonra açılan olumsuz tespit davalarında, borçlunun, tazminat isteminin dava dilekçesinde bildirilmesi gerekir. Ancak, talep dava dilekçesinde bildirilmemişse “istemin genişletilmesi” itirazı ile karşılaşmadan, bu istemini daha sonra dava içinde de ileri sürebilir. Menfi Tespit Davasında Borçlunun (davalı - alacaklının lehine) Tazminata Mahkum Edilmesinin Şartları a-İcra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir. b-Alacaklının bir talebi olmasa bile Mahkeme, durdurulan icra takibi konusu alacağın %20’si oranında tazminata mahkum etmekle yükümlüdür. c-Alacaklı lehine hükmedilen tazminatı borçlunun ihtiyati tedbir kararı alırken yatırdığı teminattan alabilir. (... , Yargıtay Üyesi, İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat, Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetvelline İtiraz, 4. Baskı). Bilgileri de dikkate alındığında, Konya . İcra Hukuk Mahkemesinin ... E, ... K. sayılı dosyasında; "1-a) Davacının takibin iptali davasının KABULÜ ile Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin davacılar yönünden İPTALİNE, b) Yasal şartlar oluşmadığından tazminata hükmedilmesine YER OLMADIĞINA, 2-Davacının derdestlik itirazı ile aşkın haciz şikayeti bakımından karar verilmesine YER OLMADIĞINA,," Şeklinde karar verildiği görülmüştür. Konya BAM . Hukuk Dairesinin 10/05/2022 Tarih ... E, ... K sayılı ilamında ; "Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE," şeklinde karar verildiği, 10/05/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Konya . Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas, ... K sayılı ilamında :"1-Sanıklar ... , ... ve ...'in TCK 37 maddesi delaletiyle üzerlerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri sabit görüldüğünden; Sanıkların eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 158/1-d maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, işlendiği zaman ve yer, konusunun önem ve değeri, amaç ve saiki göz önüne alınarak TCK'nin 158/1-son cümlesi de dikkate alınarak takdiren sanıkların ayrı ayrı 3'er yıl hapis ve 3000'er gün adli para cezası ile cezalandırılmalarına, Sanıkların eylemlerini üç kişi ile işledikleri anlaşılmakla 158/3 maddesi uyarınca cezalarından yarı oranında arttırım yapılarak ayrı ayrı 4'er yıl 6'şar ay hapis, 4500'er gün adli para cezası ile cezalandırılmalarına, Sanıkların aynı suçu işleme kastıyla birden fazla müştekiye eylemlerini gerçekleştirdikleri anlaşıldığından TCK 43/2 maddesi delaletiyle TCK 43/1 maddesi uyarınca cezalarından 1/4 arttırım yapılarak 5'er yıl 7'şer ay 15'er gün hapis 5625'er gün adli para cezası ile cezalandırılmalarına, Şartları oluşmadığından TCK'nın 168. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, Sanıkların yargılama sürecindeki davranışları ve verilecek cezanın failler üzerinde olumlu etki yapacağı hususunda mahkememizde olumlu kanaat hasıl olduğundan 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesi hükmü uyarınca cezasından 1/6 oranında indirim yapılarak sanıkların ayrı ayrı 4'er yıl 8'er ay 7'şer gün hapis ve 4687'şer gün adli para cezası ile cezalandırılmasına," şeklinde karar verildiği, 24/03/2025 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi Ali Çelik ve Faik Birişik'e tevdii ile düzenlenen bilirkişi heyeti raporundan özetle: "Davacı ... . DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ.'ne ait incelenen 2018 yılı yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, bunun dışında ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu ve ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davacı ... LTD.ŞTİ.'ne ait incelenen 2018 yılı yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, bunun dışında ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu ve ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... FAKTORİNG A.Ş.'ne ait incelenen 2018 yılı ticari defterlerinin E-Defter olduğu, defterlerin GİB onaylı beratlarının usulüne uygun olarak alındığı şematron kontrolünden geçtiği bu durumun açılış ve kapanış tasdiki anlamına geldiği, ticari defterlerin birbirini teyit ettiği, TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulduğu tespit edilmiştir. Davacı ... LTD. ŞTİ. çek kadi ... MANTARCILIĞI LTD. ŞTİ'den 02.05.2018 tarihinde ... nolu 11/05/2018 vadeli 29.983,20.-TL çeki aldığı ve 03.05.2018 tarihinde diğer davacı ... LTD.ŞTİ.'ne ciro ettiği tespit edilmiştir. Davacı ... LTD.ŞTİ.'nin 03.05.2018 tarihinde ... LTD. ŞTİ.'den ... nolu 11.05.2018 vadeli 29.983,20.-TL çeki aldığı, tahsil edilmek için Akbank Selçuklu şubesine verilen çek tahsil edilemediği için 16.05.2018 tarihinde bankadan geri alındığı, 01.06.2018 tarihinde nakit tahsilat yaptığı, tahsil edildiğine dair belge ve makbuz bulunmadığı, dava dilekçe ekinde çek teslim tutanağı ile keşidecisi ... Kültür Mantarcılığı LTD ŞTİ'ne 01/06/2018 tarihinde iade ettiği, Davalı ... HAKTORİNG A.Ş.'nin vade tarihi değiştirilmiş, imzalanmış çek ve ... tarafından ... faktöringe ibraz ettiği 14.05.2018 tarihli 38.586.-TL ... LTD.ŞTİ'ne kesmiş olduğu, ama ... PLASTİK LTD. ŞTİ kayıtlarında yer almayan fatura ile 01.06.2018 tarihinde ön ödeme yolu ile finansman işlemini yaptığı, Dava dışı ... MANTARCILIĞI LTD.ŞTİ'ne ait ticari defter ve belgeler incelendiğinde dava konusu çek üzerinde yapılan tarih düzeltmesi ve durumun tespit olacağı, Davalı ...'in defter ve kayıtlarının incelenemediği için ... FAKTORİNG A.Ş.'ne ibraz etmiş olduğu 14.05.2018 tarihli 38.586.-TL ... PLASTİK LTD.ŞTİ'ne kesmiş olduğu faturanın kayıtlarında bulunup bulunmadığı tespit edilememiştir. Sayın Mahkemenizce tahrifat/sahtelik iddiasının öncelikle değerlendirilmesi gerektiği, şayet Sayın Mahkemenizce tahrifat yapıldığı kanaatine varılacak olursa Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1.ö ve 748. maddelerine göre çekten dolayı imza koyanların sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği, Tarafların ticari defterlerinin leh ve aleyhe olma durumunun Sayın Mahkemenizin takdirine bırakıldığı," görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir. Somut olayımızda ; icra takibine konu çek için iptal kararı verilmiştir. Davalı ... , dava dışı ciranta (şirket yetkilileri ile birlikte) çekte tahrifat nedeniyle eylemlerine uyan ceza ile cezalandırılmış, verilen mahrumiyet kararı kesinleşmiştir. Davalı Levent Morçicek her ne kadar ciro silsilesinde iyiniyetli 3. Konumunda gibi gözükse de Ağır Ceza Mahkemesinin gerekçeli kararı ve (sanık olarak Levent Morçicek'in çekteki keşide tarihinin hukuka aykırı şekilde değiştirildiğini bilmesi (kasten hareket etmesi) karşısında kötüniyetli olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle aleyhine tazminata karar verilmiştir. Davalı ... Faktoring A.Ş iyiniyetli 3. Konumda olduğundan aleyhine tazminata hükmedilmemiştir. Senet metninden anlaşılan defiler herkese karşı ileri sürülebildiğinden başka bir ifade ile mutlak defi olduğundan davalı ... Faktoring A.Ş aleyhine açılan davanında kabulüne karar verilmiştir. TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır." Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu, Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, Konya . İcra Hukuk Mahkemesi kararı, Konya . Ağır Ceza Mahkemesi kararı, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacıların, İstanbul . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında, (yetkisizlik kararı sonrası Konya . İcra Müdürlüğünün ... E.) davalılara ayrı ayrı borçlu olmadığının tespitine, Davacılar için 28.983,20 TL'nin %20 si olan 5.796,64 TL tazminatın her bir davacı için davalı ...'ten alınıp davacılara ayrı ayrı verilmesine, Davacılar, davalı ... Faktoring A.Ş'den tazminat talebinin şartlar oluşmadığından ayrı ayrı reddine, dair vicdani kanaatle karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE 1-Davacıların, İstanbul . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında, (yetkisizlik kararı sonrası Konya . İcra Müdürlüğünün ... E.) davalılara ayrı ayrı borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Davacılar için 28.983,20 TL'nin %20 si olan 5.796,64 TL tazminatın her bir davacı için davalı ...'ten alınıp davacılara ayrı ayrı VERİLMESİNE, 3-Davacılar, davalı ... Faktoring A.Ş'den tazminat talebinin şartlar oluşmadığından ayrı ayrı REDDİNE, 4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.979,84-TL harçtan dava başında yatırılan 494,97-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.484,87-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad KAYDINA, 5-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 28.983,20-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 595,17TL ile 1.356,20-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.951,37TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara VERİLMESİNE, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 8-Davacı tarafından dava başında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 10/12/2025

Katip Hakim