İlk Derece Mahkemesi 2018/628 E. 2021/34 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/628 KARAR NO : 2021/34

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/09/2018 KARAR TARİHİ : 12/01/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında ... tarihinde Malzeme alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği tedarik edilmesi beklenen malzemeler karşılığında müvekkilinin davalı şirkete ... USD ödemeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin davalı şirkete ...-USD ödeme yaptığını, Kalan ...-USD nin ise malzemelerin tamamının teslimi ve işin tamamlanmasından sonra ödenmesinin kararlaştırıldığını, buna karşın davalı şirketin sipariş edilen malzemelerin teslim tarihine ilişkin 3 ve 9 haftalık teslim sürelerine riayet etmediğinin ve sınırlı sayıdaki teslimatlar dışında sipariş edilen malzemelerin müvekkiline teslim edilmediğini, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine müvekkilinin uğradığı zararların tazmini amacıyla Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan etmekle; Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... esas sayılı dosyasındaki borca itirazının iptali ile takibin devamını, %20 den az olmamak kaydıyla davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir. Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunmamıştır. Dava; "Malzeme Alım Sözleşmesi" nin feshi nedeniyle, davalıya verilen paranın iadesi ve sözleşme nedeniyle uğranılan zararın tazmini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının taleplerinde haklı olup olmadığı, takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı hususlarındadır. Dosya içerisine, davacı vekili tarafından sözleşme suretleri, ihtarname, teknik rapor ibraz edilmiş, Antalya ... icra Dairesinin .../... sayılı dosyası getirtilmiş, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir ve elektrik mühendisi bilirkişi heyetinden rapor ile bilirkişilerden ayrı ayrı ek raporlar aldırılmış, Antalya ... icra Dairesinin .../... sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... Şti aleyhine, feshedilen malzeme alım sözleşmesine istinaden, ...-USD asıl alacak, ...-USD diğer asıl alacak, ...-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-USD alacağın asıl alacağa işleyecek yıllık %6 faizi ile birlikte tahsili için icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin ... tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır. Davaya süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen ancak ... tarihli celsede hazır bulunan Davalı şirket yetkilisi ...' beyanında: " biz edimlerimizi yerine getirdik. Zamanında sözleşmede belirtildiği gibi teslimatlarımızı yaptık ancak tek bir üründe sorun çıkmıştı. Bizim ürettiğimiz sözleşmeye göre olan bir çerçeve ürünü davacının başka bir şirketten aldığı ... malzemeye büyük geldi. Bizden talep edilen ebat neyse biz ona göre üretmiştik. Ancak yine de biz bunun uygununu da üretmeyi kabul ettik. Ancak elektronik devre üretimi yaklaşık 1,5 ay kadar sürmektedir. Bu dünyanın her yerinde de bu şekildedir. Buna ilişkin mail yazışmalarımız da mevcuttur. Bizden kaynaklanan bir hata olmamıştır. Davacı taraf bunun üzerine bizden alığı bütün ürünleri sökerek başka bir firmayla anlaşıp başka ürünler aldığını öğrendik. Benim yaptığım işe ve yaptığım teslimatlara ilişkin bütün kayıtlarım ticari defterlerimde mevcuttur. Mail yazışmalarım ve teslime dair tutanaklar da mevcuttur. Bizim herhangi bir borcumuz yoktur. Aksine alacağımız vardır, sözleşmenin feshi haksızdır . Sözleşme altındaki imza bana aittir. Sözleşmede teslim tarihlerine ilişkin bir husus da düzenlenmemiştir. " şeklinde beyanda bulunmuştur. Taraflar tacir olup delil olarak ticari defter ve kayıtlara da dayanıldığı anlaşılmakla, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafından ibraz edilen 2017-2018yıllarına ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmadığı, davalı lehine delil özelliği taşımadığı, davacı tarafından ibraz edilen defterlerin e- defter olarak tutulduğu ve muhasebe usulüne uygun olduğu, davalının defter kayıtlarında davacıdan borç ve alacak bakiye sonucu ...-TL alacaklı olduğu, davacının ibraz ettiği 2017 ve 2018 yılı defterlerinde cari hesap kaydında davalıdan ...-TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı, davalının defter kayıtlarında USD çekine ilişkin kur değerlemesi yapılmadığı, davacının defter kayıtlarının incelemesinde davalının defter kayıtlarında bulunan ... tarih, ... nolu ...-TL bedelli faturaya rastlanmadığı, kayıtlara alınması durumunda davacının davalıdan ...-TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Mali müşavir bilirkişi tarafından ibraz edilen ... havale tarihli ek raporda sonuç olarak; bilirkişinin kök raporundaki kanaatlerine ek olarak, davalı ile davacı arasında imzalanan ... tarihli sözleşmenin bedelinin ...-USD olduğu, taraflar arasındaki anlaşmazlık soncu davacının ... tarihinde ... ile imzalamış olduğu sözleşmenin o günkü TCMB döviz kuruna göre ...-USD olduğu, iki sözleşme arasındaki bedel farkının ...-USD olduğu, davacının dilekçesinde belirtmiş olduğu sözleşmenin feshi nedeniyle imzalanan ikame sözleşme ile ilk sözleşmenin arasındaki fark bedeli olan ...-TL ' nin neye göre hesaplandığının kendisi tarafından belirlenemediğini belirttiği anlaşılmıştır. Elektrik Mühendisi bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak; ... tarihli sözleşmeye göre ürünlerden ... ve ... ' nun sözleşmeden sonra 3 hafta içinde, ... ve ...nin sözleşmeden sonra 9 hafta içinde teslim edileceği üzerine anlaşma maddesi bulunduğu, yani sözleşmeye göre, davalı şirket tarafından ... ve ... ürünlerinin ... tarihine kadar, ... ve ... ürünlerinin ise ... tarihine kadar tesliminin yapılması gerektiği, ancak söz konusu ürünlerin zamanında teslim edilmediği ve halen teslim edilmeyen ürünler olduğunun açık olduğunu, sadece bu sebeple bile davalı şirketin, sözleşme şartlarından birini veya birkaçını yerine getiremediği ve bu sebeple sözleşmenin 10. maddesi gereği davacı şirkete tek taraflı fesih hakkı doğduğu görüşünde olduğunu, Davalı şirket yetkilisinin gecikme sebebi olarak, ... anahtarlar için ... marka ürün çerçevesine göre üretim yapıldığını, ancak sonrasında ... marka ürüne dönülmesi sebebiyle yeniden üretim yapmak zorunda olduklarını beyan ettiklerini, ancak son ürün tesliminin ... tarihinde yapılması gerekirken üzerinden 1,5 ay geçmesine rağmen teslimatın yapılmadığının anlaşıldığını, ürün tesliminde meydana gelen gecikmenin davalı satıcının kusurundan kaynaklandığı, davacı alıcının sözleşmeden dönmesinin, otele müşteri girişine kısa süre kalması ve sözleşme koşullarına uyulmaması açısından haklı olduğu görüş ve kanaatinde olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Elektrik mühendisi bilirkişi tarafından ibraz edilen ... havale tarihli ek raporda sonuç olarak; teslimi yapılan ve kök raporunda belirtilen ürünlerin davacı otel tarafından sonradan kurdurulan sisteme ... edilmesinin ve kullanılmasının mümkün olmadığını, ayrıca sözleşme konusu ürünlerin süresinde teslim edilmediğinin açıkça görüldüğünü, davalı şirketin sadece ürünün üretimi ve tesliminden mesul olduğunu, yani teslimini yapacağı ürünlerin montajından sorumlu olmadığını, montaj işinin otelin elektrik tesisatını yapan taşeron firma sorumluluğunda olduğunu, dolayısıyla şantiyedeki iş veya imalat değişikliğinin mal teslimini zamanında ve tam olarak yapan bir firmayı bağlamayacağını, yani ürün gecikmesinde başka sebeplerin aranmayacağının aşikar olduğunu, kök raporundaki görüşlerini yinelediğini belirttiği anlaşılmıştır. TBK'nın 207. Maddesinde satış sözleşmesi düzenlenmiştir. Anılı maddeye göre satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Öncelikle taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğinin tespiti gerekmektedir. Bu bakımdan dava dilekçesine ekli ... tarihli "Malzeme Alım Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin konusunun 2. Maddede "Alıcı ........ ...'in tadilatında kullanılmak üzere, 270 adet ..., 270 adet ..., 270 adet ..., ... alımını kapsamaktadır" şeklinde belirtildiği, davalının satıcı, davacının alıcı olduğu, davalı satıcının 2. Maddede belirtilen ürünleri teslim etmeyi taahhüt ettiği, bu ürünlerin otellerde kullanılan ürünler olduğu, davalı satıcının üretimle ilgili bir edim ve taahhüdünün olmadığı bu nedenle sözleşmenin yukarıda açıklanan TBK'nın 207. Maddesinde düzenlenen satım sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı alıcının mahkememize ibraz dava dilekçesi ile davalı satıcıdan alınacak ürünler için toplam ...-USD bedelle anlaşma yapıldığını, bu bedelin ...-USD'sinin ödendiğini, davalının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini, sözleşmede belirtilen süre içinde yerine getirmediğini, sadece 270 adet ...-USD değerindeki ... ...nin kullanılabildiğini, süresinde yerine getirilmeyen edimler nedeniyle sözleşmenin ... tarihli noter ihtarnamesiyle feshedildiğini, sezon açılışına yetiştirmek için davacıya sipariş verilen ürünlerin dava dışı bir firmadan alınmak zorunda kalındığını ve dava dışı firmadan alınan ürünler için fazladan ...-USD ödeme yapıldığını, feshedilen sözleşme uyarınca davalı satıcıya ödenen ve kullanılabilir olarak teslim alınan ürün bedeli mahsup edildikten sonra kalan bakiye ...-USD ödemenin işlemiş faizi ile birlikte iadesi ve uğranılan ...-USD zararın tazmini için davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu ve takibin devamı için eldeki davanın ikame ediliği, davaya süresi içinde cevap vermeyen davalının HMK 128. Madde gereğince davacının ileri sürdüğü vakıların tamamını inkar etmiş sayılacağı, davalı yetkilisinin duruşmadaki beyanlarında sözleşme altındaki imzayı kabul ettiği, Taraflar arasında varlığı ihtilafsız sözleşmede alınacak ürünlerin adet ve birim fiyatları, nitelikleri ve ödeme şeklinin belirtildiği, sözleşmenin sadece malzeme tesliminden ibaret olduğu, montajın dahil olmadığı, montajın davacı alıcı tarafa ait olduğu, sözleşmenin 4. Maddesinde malzemelerin teslim tarihlerinin belirtildiği, buna göre ... ve ... sevkiyatının sözleşme tarihinden 3 hafta içinde, ... ve ... sevkiyatının sözleşme tarihinden 9 hafta içinde sevkiyatlarının yapılacağının düzenlendiği görülmüş olup, sözleşme tarihi ... olduğuna göre bu tarihe 3 hafta ve 9 haftalık sürelerin eklenmesi ile ... ve ... tarihine kadar malzemelerin tesliminin kararlaştırıldığı, TBK'nın 212. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanacağı, aynı maddenin 2. Fıkrasına göre , zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edileceğinden, taraflar arasındaki sözleşmede teslim süresinin belirlenmiş olması nedeniyle, TBK 117/2. Madde uyarınca teslim tarihlerinin geçmesi ile davalı satıcının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılacağı, her ne kadar davalı gecikmenin kendisinden kaynaklanmadığını iddia etmiş ise de bu hususu ispat külfeti davalı satıcının üzerinde olup kusursuzluğunu usulüne uygun delillerle ispat edememiş, süresi içinde edimlerini yerine getirdiğini, gecikmenin davacı alacaklıda olduğunu, alacaklının temerrüde düştüğünü de ispat edememiştir, bu durumda TBK 213. Madde uyarınca davalı satıcının, davacı alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlü olduğu ve alıcının, satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine, bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebileceği anlaşıldığından, davacının peşin ödediği bedelin iadesi ve davalının teslim etmediği malzemeleri almak için ödediği farkı talep etmekte haklı olduğu, bunun da mahkememizce yapılan hesaba göre şu şekilde olduğu; Sözleşme bedeli ...-USD Davacının ödediği bedel : ...-USD Kısmı ifa edilen ...nin bedeli ...-USD İade edilmesi gereken kısım: ...-...= ...-USD Sözleşme süresinde ifa edilse idi kalan ürünlere (... dışındaki ürünlere) davacı ...-USD ödeyecek idi, Davalı edimini vadesinde yerine getirmediğinden davacının bu ürünlere ...-USD ödemek zorunda kaldığı, bu şekilde ...-...= ...-USD fazladan ödeme yaptığı anlaşılmış; İşlemiş faiz bakımından: Takipten önce gönderilen ... tarihli ihtarname ile ödenen bedelin iadesinin 1 gün içinde yapılmasını talep edildiği, ayrıca zararlarının da aynı sürede karşılanmasını istediği ancak zarar kalemine ilişkin bir miktar belirtilmediği gibi davacının 3. Kişiden aldığı ürünlerin bedelini ... ve ... tarihlerinde yaptığı anlaşılmakla, noter ihtarı ile bakiye ...-USD alacak yönünden ek süre verilmek suretiyle davalının temerrüde düştüğü, ihtarnamenin tebliği ve bir günlük ödeme süresi sonu ilk iş günü olan ... ile takip tarihi olan ... tarihleri arasında 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işlemiş faizin ...-USD olduğu, takip tarihi itibari ile bakiye iade edilecek bedelin likit olduğu anlaşılmış; Hesaplanan bu miktarlar üzerinden takibin devamı gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile Davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin : ...-USD ödenen bedelin iadesine ilişkin asıl alacak, ...-USD işlemiş faiz, ...-USD uğranılan zarara ilişkin asıl alacak olmak üzere toplam ...-USD üzerinden hüküm altına alınan asıl alacaklara takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesinde düzenlenen faiz oranlarının işletilmesi suretiyle devamına, ...-USD asıl alacağın takip tarihi itibariyle karşılığı olan ...-TL' nin %20' sine tekabül eden ...-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine 2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan TAHSİLİ ile hazineye gelir KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ve ...-TL başvurma harcının toplamı ...-TL' nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 6-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE, 7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.12/01/2021

Katip ... ¸(e-imzalı)

Hakim ... ¸(e-imzalı)