Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2023/299 E. 2025/420 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/299 Esas - 2025/420 T.C. ANKARA 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA Esas No : 2023/299 Karar No : 2025/420

.... Dava : Faydalı Model Belgesinin, Patentten Doğan Haklara Tecavüz Etmediğinin Tespiti İle Haksız Rekabetin Tespiti Dava Tarihi : 13/06/2023 Karar Tarihi : 15/10/2025 Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 15/10/2025 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Faydalı Model Belgesinin, Patentten Doğan Haklara Tecavüz Etmediğinin Tespiti İle Haksız Rekabetin Tespiti istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkilinin....sayılı faydalı modelin sahibi olduğunu, karşı yan tarafından müvekkiline ait ürün hukuka aykırı şekilde neredeyse birebir aynısı yapılarak kullanıldığını, karşı yanın müvekkiline ait.... başvuru numaralı ve tescilli ürününün tescil sürecinde müvekkil aleyhinde delil tespiti yapmaya çalıştığını, müvekkili müşterileri nezdinde itibarsızlaştırma faaliyetlerinde bulunduğunu, karşı yanın müvekkili aleyhine yaptığı sınai mülkiyet ihlali kaynaklı suç duyurusunun .... sayılı dosyası ile soruşturulduğu ve müvekkili hakkında.... verildiğini, müvekkilinin bu durumdan dolayı zarara uğradığını ifade ederek, haksız rekabetin ve müvekkilinin uğradığı zararın tespitine karar verilmesini; ayrıca davacının 08.12.2023 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, anılan ıslah taleplerinde özetle; müvekkilinin .... sayılı faydalı modelin sahibi olduğunu, .... başvuru nolu faydalı modelin davalının .... başvuru nolu patent hakkını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, müvekkiline ait ..faydalı model hakkına konu ürün tamamen istemlerine, tarifnamesine, çizim ve resimlerine uygun şekilde üretilmekte olup kesinlikle davalının .... başvuru nolu patent hakkını ihlal etmediğini, davalının müvekkilinin katıldığı fuarda ürünlerinin kaldırılması için baskı yaptığını, firmalara karşı itibarsızlaştırma girişiminde bulunduğunu, bu nedenle müvekkili müşterilerini uzaklaştırarak satışlarını astronomik düzeyde arttırdığını, bu durumun TTK m.54 vd kapsamında haksız rekabet oluşturduğunu ifade ederek, müvekkili faydalı modelinin davalıya ait ....no.lu patent hakkını ihlal etmediğine yönelik menfi tespit, davalı eylemleri bakımından haksız rekabet oluştuğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; ....dosyası kapsamında yapılan yerinde inceleme ile ıslah dilekçesinde belirtilenin aksine, davacının faydalı modelinin müvekkiline ait patenti ihlal ettiğine ilişkin değil, davacı şirket iş yerinde müvekkilinin patentine konu ürünün birebir aynısının üretilmesi ile müvekkilinin patent tescili ile birlikte geriye doğru olacak şekilde patent hakkının ihlal edileceğinin tespit olunduğunu, müvekkilinin patentten doğan haklarının olduğunu, davacının da ihlalinin tespit edildiği ve bu ihlal fiillerine ilişkin taleplerinin saklı tutulduğunu, .... kararının patent tecavüzü olmadığına delil teşkil etmeyeceğini, müvekkilinin gönderdiği mailin anonim olduğunu ve kimsenin işaret edilmediğini ancak ihlalden kaçınılması telkinin yapıldığını, davacı şirketin müvekkili patentine konu ürünün 1. ve 2. İstemlerinde yer alan dişi ve erkek parçalara müvekkili şirketin patentine konu üründen farklı olarak başka bir aparat daha eklediğini, davacı şirketin Resmi internet sitesi üzerinden yaptırılan ilgili e-tespit uyarınca, (her ne kadar şu anda ilgili içerik kaldırılmış olsa da) davacı şirketin mevcut faydalı modeli kapsamında koruma altına alınan ve takla hareketi gerçekleştiren modüler bağlantı aparatı yerine müvekkilin patentine konu ürünün birebir aynısının sanki kendi faydalı modellerine konu ürünmüşcesine kamuya arz edildiği hususunda tespitte bulunulduğunu, ticari defter incelenmesine muvafakatleri olmadığını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir. Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlık, davacı faydalı modelinin, davalının patentten doğan haklarına tecavüz edip etmediği, davalı eylemlerinin haksız rekabet teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır. Celp olunan tescil dosyaları kapsamından davalının ....sayılı "Kargolanabilir, Aletsiz Kurulumla Özelleştirilebilir Modüler Koltuk Üretim Yöntemi Ve Bağlantı Sistemi" patent başvuru sahibi olduğu beyan, tevsik ve müşahede olunmaktadır. Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; Dosya kapsamından, ... sayılı dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda, davacının işyerinde yapılan inceleme neticesinde işbu dosya davalısının patentine tecavüzün ve haksız rekabetin gerçekleştiği hususlarının mütalaa edildiği, İşbu dosyada, 18.07.2023 tarihli sınai mülkiyet uzmanının hazırlamış olduğu bilirkişi raporunda, davalıya ait davacı faydalı modeli kapsamında kalan bir ürüne rastlanmadığının mütalaa edildiği anlaşılmıştır. Dava tarihi itibariyle huzurdaki davaya uygulanacak mevzuatın 6769 sayılı SMK olacağı noktasında bir tereddüt bulunmamaktadır. Davacının talebine ilişkin 6769 sayılı SMK’nın 154. maddesi “Tecavüzün mevcut olmadığına ilişkin dava ve şartları”nı düzenlemektedir. Buna göre, “Menfaati olan herkes, Türkiye’de giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda, hak sahibinden görüşlerini bildirmesini talep edebilir. Bu talebin tebliğinden itibaren bir ay içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi tarafından kabul edilmemesi hâlinde, menfaat sahibi, hak sahibine karşı fiillerinin tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesi talebiyle dava açabilir. Bildirimin yapılmış olması, açılacak davada dava şartı olarak aranmaz. Bu dava, kendisine karşı tecavüz davası açılmış bir kişi tarafından açılamaz. Birinci fıkra uyarınca açılan dava, sicile kayıtlı tüm hak sahiplerine tebliğ edilir. Birinci fıkra uyarınca açılan dava, hükümsüzlük davasıyla birlikte de açılabilir.” Görüldüğü üzere, genel olarak sınai mülkiyet haklarına tecavüzün mevcut olmadığına ilişkin dava ve şartlarını düzenleyen bu hüküm, somut uyuşmazlığa konu, patente tecavüz olmadığının tespiti davalarına da uygulanacaktır. Öte yandan, patent hakkına tecavüz oluşturan fiiller, SMK’nın 141. maddesi ilk fıkrasında sınırlı sayma yöntemiyle belirlenmiştir. Buna göre; “a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek. b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak. c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek. d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.” fiilleri patente tecavüz oluşturur. Şu halde patente tecavüz oluşturan ve yukarıda sayılan fiillerden en az birinin, tecavüzle suçlanan gerçek kişi veya tüzel kişinin organ ve çalışanları tarafından işlenmesi şarttır. Diğer taraftan patente tecavüz oluşturan bu fiillerin, patent sahibi adına tescilli patentin kapsamında kalan fiiller olması gerekir. Patentten doğan hakkın kapsamı ise, 6769 Sayılı Kanunun 85. Maddesinin 1 ve 2. fıkralarında düzenlenmiş olup şu şekildedir: “(1) Patent sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır. (2) Patent sahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a- Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması; b - Patent konusu olan bir usulün kullanılması; c- Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi. ç- Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması.” Bir patent veya faydalı modeli sahibine sağladığı hakkın kapsamının ne şekilde belirleneceği, SMK’nın “korumanın kapsamı” başlığını taşıyan 89. maddesinde düzenlenmiştir. Düzenleme şu şekildedir: “(1) Patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemler ile belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır. (2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez. (3) İstemler, başvuru veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edilecek şekilde yorumlanır. (4) Patent başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayınlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hali veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hali, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler. (5) Patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibariyle istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir. (6) İstemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır (7) Patent, buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanmaz. Özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.” Davalıya ait .... no.lu patent; Davacının tecavüz etmediği iddiasına konu ettiği davalıya ait ....no.lu patentin konusu parçalara ayrılarak yan yana bağlantı sistemi ve kızaklı bağlantı sistemi aracılığıyla tekli, ikili, üçlü ve köşe koltuk modüllerinin oluşturulmasını sağlayan kargolanabilir, aletsiz kurulumla özelleştirilebilir modüler koltuk üretim yöntemi ve bağlantı sistemi ile ilgilidir. Öte yandan patentin 8 istemi olduğu bu istemlerden 1 no.lu istemin ve 3 no.lu istemin bağımsız istemler olduğu, 2 no.lu istem 1 no.lu bağımsız isteme 4-8 no.lu istemlerin ise 3 no.lu bağımsız isteme bağlı yazıldıkları anlaşılmıştır. Davalıya ait patentin mevcut bağımsız istemleri aşağıda verilmiştir; İSTEM– 1 Buluş, de-monte özelliği ile farklı modüllerin birbirine eklenerek çeşitli koltuk kombinasyonları oluşmasını sağlayan kargolanabilir, aletsiz kurulabilir ve özelleştirilebilir modüler koltuk ve bağlantı sistemi olup özelliği; ● monte de-monte edilen koltuk oturma kısmı olan oturum modülü (30), ● monte de-monte edilen sırt yaslama kısmı olan sırt modülü (40), ● monte de-monte edilen kol dayama yeri olan sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60), ● oturum modülü (30), sırt modülü (40), sağ kol modülü (50), sol kol modüllerinin (60) monte de-monte edilmesini sağlamak üzere pimli (100) geçme ve ardından kilitleme koluyla (110) kilitlenerek monte edilmesini, tersi hareketle de de-monte edilmesini, farklı modüllerin birbirine eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkân sağlayan sırt modülünün (40) yukarıdan değil, yandan takıldığı ve tüm de-monte modüllerde sırt modülünün (40) yanlarında dişi-erkek formatında yan yana bağlantı sistemi (10), ● bahsi geçen sırt modülünün (40) oturum modülün (30) üzerine monte edildiği en az bir kızaklı bağlantı sistemi (20) kullanılarak geçirilmesi, ● oturum modülünün ön bağlantı (11), arka bağlantı (12) ve sırt bağlantısında (13) aynı bağlantının kullanıldığı, yan yana bağlantı sistemini (10) oluşturmak üzere kilit piminin (100) dişi parçadaki (80) deliğe girdikten sonra kilit kolunun itilmesi ve kilit kolundaki deliğin dar kısmının pimin çapının inceldiği yerden pimi kilitlemesi (E), kilit kolu açık konumda iken itilerek kilitlenmesi (F) fonksiyonlarını icra eden dişi parça (80) ile erkek parçadan (90) oluşan yan yana bağlantı sistemi (10) içermesidir. İSTEM– 3 Buluş, de-monte özelliği ile farklı modüllerin birbirine eklenerek çeşitli koltuk kombinasyonları oluşmasını sağlayan kargolanabilir, aletsiz kurulabilir ve özelleştirilebilir modüler koltuk üretim yöntemi olup özelliği; ● monte de-monte edilen koltuk oturma kısmı olan oturum modülü (30), sırt modülü (40), sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) oluşturulması, ● oturum modülünün (30) üstüne sırt modülünün (40) kızaklı bağlantı sistemi (20) ile geçirilmesi, ● sırt modülü (40) yerleştikten sonra sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) kolların oturum ve sırt birleşimi kısmında yan yana geldiğinde birindeki pimler (100) diğerindeki deliklere girerek pim (100) deliğe yerleştikten sonra kilit kolu (110) üzerinden kilitlendiği kilitlenerek monte edilmesini, tersi hareketle de demonte edilmesini, farklı modüllerin birbirine eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkân sağlayan sırt modülünün (40) yukarıdan değil, yandan takıldığı ve tüm de-monte modüllerde sırt modülünün (40) yanlarında dişi-erkek formatında yan yana bağlantı sistemi (10) ile yapılması, ● sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) kollar, sırt modülü (40) ve oturum modülü (30) birbirine kilitlendikten sonra ayaklar (70) oturum modülünün (30) altına monte edilmesi işlem aşamalarını içermesidir. Davacının Menfi Tespit Talebine İlişkin Değerlendirmeler; Menfi tespit taleplerinde değerlendirme, dava konusu patente tecavüz edilip edilmediğine ilişkin incelemeye konu olan ürün ile dava konusu patentin istemlerinde tanımlanan buluşun karşılaştırmalı analizine dayanmaktadır. Patentin en geniş kapsamlı istemi, buluşa konu olan tüm temel özelliklerin açık bir biçimde ifade edildiği ana (bağımsız) istemdir. Dolayısıyla, bu karşılaştırmanın patentin en geniş koruma kapsamını yansıtan ana istem üzerinden yapılması oldukça pratik ve mantıklı bir yaklaşımdır. Nitekim bağımlı istemler ana isteme bağlı olduklarından ana istemde yer alan temel özelliklerin yanı sıra, kendi özelliklerini de taşımak zorundadırlar ve bu durum bağımlı istemlerin koruma kapsamının ana isteme göre daha dar olması anlamına gelmektedir. Ayrıca bir ürünün, ana istemde yer alan tüm temel özellikleri taşımadığı halde, bu ana isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerin tüm özelliklerini içermesi teknik olarak mümkün değildir. Bu bilgiler ışığında yapılan değerlendirmeler neticesinde, dava konusu ürün ana (bağımsız) istemin kapsamında olması durumunda bu ürünün SMK m.141 konusu eylemlere konu edilmesi patente tecavüz anlamına gelecek, ürünün patent kapsamı dışında olması halinde ise patent hakkına tecavüz edilmediği sonucuna varılacaktır. Ancak bu noktada hemen belirtmekte fayda vardır ki, SMK m.154/4 uyarınca Mahkeme, 99 uncu maddenin üçüncü veya yedinci fıkrası ile 143 üncü maddenin onuncu veya onikinci fıkrası uyarınca yapılan yayımdan önce, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak karar veremez. Bunun amacı koruma kapsamının anılan yayımdan önce kesinleşmiş olmamasıdır. Davacının talebi ..... no.lu faydalı modelinin konusunun oluşturan ürünün dava konusu patentin mevcut halinin koruma kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesidir. Esasen ideal değerlendirme somut ürün ile patent istemlerinin kıyaslanmasından geçmektedir. Zira somut ürün özellikleri ile ilgili uyarınca üretildiği iddia edilen belgede tüm özelliklere yer verilmemiş olabilir. Nitekim doktrin ve yerleşik yargı kararlarında da belge – belge kıyaslanması durumunun doğru sonuç vermeyebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle sağlıklı değerlendirme davacının ürünü üzerinde inceleme yapılması ve davalı patent istemleri ile kıyaslanmasıdır. Ancak her halükarda davacı talebi üzerine yukarıdaki ilkeler doğrultusunda .... no.lu faydalı modelinin konusunun oluşturan ürünün ortaya koyulması durumunda bu ürünün dava konusu patentin mevcut halinin koruma kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirilmiştir. Anılan faydalı model konusunun dava konusu patentin 1 no.lu bağımsız istemi uyarınca koruma kapsamında kaldığına kanaat getirilmesi için şu özelliklerin tamamına sahip bir modüler koltuk ve bağlantı sistemi olması gerekmektedir; • monte de-monte edilen koltuk oturma kısmı olan oturum modülü (30), • monte de-monte edilen sırt yaslama kısmı olan sırt modülü (40), • monte de-monte edilen kol dayama yeri olan sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60), • oturum modülü (30), sırt modülü (40), sağ kol modülü (50), sol kol modüllerinin (60) monte demonte edilmesini sağlamak üzere pimli (100) geçme ve ardından kilitleme koluyla (110) kilitlenerek monte edilmesini, tersi hareketle de de-monte edilmesini, farklı modüllerin birbirine eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkân sağlayan sırt modülünün (40) yukarıdan değil, yandan takıldığı ve tüm de-monte modüllerde sırt modülünün (40) yanlarında dişi-erkek formatında yan yana bağlantı sistemi (10), • bahsi geçen sırt modülünün (40) oturum modülün (30) üzerine monte edildiği en az bir kızaklı bağlantı sistemi (20) kullanılarak geçirilmesi, • oturum modülünün ön bağlantı (11), arka bağlantı (12) ve sırt bağlantısında (13) aynı bağlantının kullanıldığı, yan yana bağlantı sistemini (10) oluşturmak üzere kilit piminin (100) dişi parçadaki (80) deliğe girdikten sonra kilit kolunun itilmesi ve kilit kolundaki deliğin dar kısmının pimin çapının inceldiği yerden pimi kilitlemesi (E), kilit kolu açık konumda iken itilerek kilitlenmesi (F) fonksiyonlarını icra eden dişi parça (80) ile erkek parçadan (90) oluşan yan yana bağlantı sistemi (10) Öncelikle bu hususta .... dosyasında alınan 29.06.2022 tarihli rapora bakıldığında, patent istemleri ile ürün unsurları arasında bir kıyaslama yapılmaksızın parça görseli kıyaslamak suretiyle yapılan bir değerlendirmede ulaşılan patent tecavüzü olduğu yönündeki kanaatine ulaşılmasının patent hukuku uygulamaları ile örtüşmediğini belirtmekte fayda vardır. Zira usulüne uygun bir değerlendirme istem ile suçlanan ürün unsurlarının kıyaslanması esasına dayalıdır. ... no.lu faydalı modelin tarifname takımında açıklanan yapılanmaya bakıldığında ve dava konusu patentin 1 no.lu istemi ile kıyaslandığı; • Oturum modülü (30) unsurunun O referanslı Oturak unsuruna karşılık geldiği • Sırt yaslama kısmı olan sırt modülü (40) unsurunun S referanslı Sırtlık unsuruna karşılık geldiği • Kol dayama yeri olan sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) unsurunun K referanslı Kol unsuruna karşılık geldiği • Oturum modülü (30), sırt modülü (40), sağ kol modülü (50), sol kol modüllerinin (60) monte de-monte edilmesini sağlamak üzere pimli (100) geçme ve ardından kilitleme koluyla (110) kilitlenerek monte edilmesini, tersi hareketle de de-monte edilmesini, farklı modüllerin birbirine eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkân sağlayan sırt modülünün (40) yukarıdan değil, yandan takıldığı ve tüm de-monte modüllerde sırt modülünün (40) yanlarında dişi-erkek formatında yan yana bağlantı sistemi (10) unsurunun A ve B referansı ile ifade edildiği, şekil 2 ve 3’de görülebileceği • Bahsi geçen sırt modülünün (40) oturum modülün (30) üzerine monte edildiği en az bir kızaklı bağlantı sistemi (20) unsuru ile ilgili doküman konusu yapılanmada bu özelliğin bulunduğuna ilişkin dokümanda herhangi bir açıklama yer almadığı • Oturum modülünün ön bağlantı (11), arka bağlantı (12) ve sırt bağlantısında (13) aynı bağlantının kullanıldığı, yan yana bağlantı sistemini (10) oluşturmak üzere kilit piminin (100) dişi parçadaki (80) deliğe girdikten sonra kilit kolunun itilmesi ve kilit kolundaki deliğin dar kısmının pimin çapının inceldiği yerden pimi kilitlemesi (E), kilit kolu açık konumda iken itilerek kilitlenmesi (F) fonksiyonlarını icra eden dişi parça (80) ile erkek parçadan (90) oluşan yan yana bağlantı sistemi (10) özelliği ile oturum modülünün sırt bağlantısının nasıl olduğuna dair dokümanda açıklama yer almadığı ancak bağlantı sisteminde kilit pimi, delik dişi ve erkek parçalar bulunduğu (bkn. şekil.1) tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda yukarıda da ifade edildiği üzere davacı faydalı modeli içeriğinde tanımlanan üründe davalı patentindeki unsurların tamamının yer aldığına ilişkin bir kanaate ulaşılması olanaksız olduğundan mevcut bilgiler doğrultusunda ....no.lu faydalı modelin tarifname takımında açıklanan yapılanmanın davalı patentinin 1 no.lu isteminin koruma kapsamında kalmadığı kanaatine varılmıştır. Benzer şekilde diğer bağımsız istem ile kıyaslama yapıldığında da .... no.lu faydalı modelin tarifname takımında açıklanan yapılanmada oturum modülünün (30) üstüne sırt modülünün (40) kızaklı bağlantı sistemi (20) ile geçirilmesi, sırt modülünün (40) yukarıdan değil yandan takılması gibi özelliklerin .... no.lu faydalı model içeriğinden tespit edilemediği anlaşılmıştır. Bu durumda mevcut bilgiler doğrultusunda 2022/001320 no.lu faydalı modelin tarifname takımında açıklanan yapılanmanın davalı patentinin 3 no.lu isteminin koruma kapsamında kalmadığı değerlendirilmiş olup, Netice itibariyle de, davalıya ait patentin ....süreci devam ettiği için koruma kapsamı kesin olarak belli olmadığından patentin mevcut istem seti üzerinden değerlendirme yapılmış olup, ideal bir değerlendirmenin menfi tespit talebinde bulunan davacının ürünü ile davalı nihai patent istem setinin kıyaslanması şeklinde olmasına karşılık .... no.lu faydalı modelin tarifname takımında açıklanan yapılanma üzerinden değerlendirme yapıldığında .... no.lu faydalı modelin tarifname takımında açıklanan özelliklerden oluşan ürünün davalı patentinin mevcut halinin koruma kapsamında kalmadığı kanaatine varılmıştır. Haksız Rekabet Yönünden değerlendirme; Haksız rekabet, TTK'nın 54. maddesinde, “rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar” olarak tanımlanmış ve hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. 55. Maddede ise dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamalar örneklendirilmiştir. Davacı haksız rekabet iddialarına gerekçe olarak davalı tarafından gönderilen bilgilendirme e-postası ve ekinde yer alan .... dosyasında alınan 29.06.2022 tarihli raporun müvekkilinin ilişkide olduğu firmalara gönderilmesini ve böylelikle itibarsızlaştırıldığını göstermektedir. Dayanak içeriğe bakıldığında, davacıya yönelik açık kimlik bilgisine rastlanmadığı gibi, zımni olarak da davacının işaret edildiği bir duruma rastlanmamıştır. Metin içeriğinin sahip oldukları sınai haklarla ilgili ve bu duruma aykırılık oluşması halinde doğabilecek sonuçlarla ilgili tedarikçilerin bilgilendirilmesi mahiyetinde olduğu; yazışma içeriğinden doğrudan ya da dolaylı olarak davacının itibarı ile ilgili bir çıkarım yapılamayacağı, mevcut dosya içeriğinden haksız rekabet teşkil edebilecek bir başka emareye rastlamadığı anlaşılmış olup, netice itibariyle de, haksız rekabet iddialarının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Davaya konu ..... sayılı "Kargolanabilir, .... Üretim Yöntemi Ve Bağlantı Sistemi" buluş başlığı patent için davalı tarafından 21/10/2019 tarihinde patent tescil başvurusunda bulunulduğu, 21.08.2023 tarih ve .... sayılı Bültende yayımlanan ..... buluş başlığı ile işlem gören patent başvurusu ile ilgili 25.02.2021 tarihinde araştırma raporunun 16.08.2023 tarihinde inceleme raporunun düzenlendiği ve anılan raporların değerlendirilmesi sonucu 16.08.2023 tarihinde patent verilmesine karar verildiği görülmüştür. Patent verilmesi kararına karşı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 99 uncu maddesinin 1 inci fıkrası hükümleri uyarınca yukarıda bilgileri bulunan itiraz sahibi tarafından, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 105 inci maddesinin 1 inci fıkrasına göre kararın Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde ve ilgili maddenin 2 nci fıkrasına uygun şekilde itiraz edilmiştir. Patente yapılan itirazlar, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 99 uncu maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca, 23.02.2024 tarihli ve .... sayılı dilekçe ile karşı görüşlerini sunmuştur. Dosya muhteviyatı ve yukarıda yer alan itirazlar ile patent sahibinin karşı görüşleri kapsamında Kurul incelemesi yapılmıştır. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Patentin 2 adet bağımsız istemi olup 1 no.lu bağımsız istem şu şekildedir: Buluş, de-monte özelliği ile farklı modüllerin birbirine eklenerek çeşitli koltuk kombinasyonları oluşmasını sağlayan kargolanabilir, aletsiz kurulabilir ve özelleştirilebilir modüler koltuk ve bağlantı sistemi olup özelliği; ● ... edilen koltuk oturma kısmı olan oturum modülü (30), ●....edilen sırt yaslama kısmı olan sırt modülü (40), ● ... edilen kol dayama yeri olan sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60), ● oturum modülü (30), sırt modülü (40), sağ kol modülü (50), sol kol modüllerinin (60) monte de-monte edilmesini sağlamak üzere pimli (100) geçme ve ardından kilitleme koluyla (110) kilitlenerek monte edilmesini, tersi hareketle de de-monte edilmesini, farklı modüllerin birbirine eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkân sağlayan sırt modülünün (40) yukarıdan değil, yandan takıldığı ve tüm de-monte modüllerde sırt modülünün (40) yanlarında dişi-erkek formatında yan yana bağlantı sistemi (10), ● bahsi geçen sırt modülünün (40) oturum modülün (30) üzerine monte edildiği en az bir kızaklı bağlantı sistemi (20) kullanılarak geçirilmesi, ● oturum modülünün ön bağlantı (11), arka bağlantı (12) ve sırt bağlantısında (13) aynı bağlantının kullanıldığı, yan yana bağlantı sistemini (10) oluşturmak üzere kilit piminin (100) dişi parçadaki (80) deliğe girdikten sonra kilit kolunun itilmesi ve kilit kolundaki deliğin dar kısmının pimin çapının inceldiği yerden pimi kilitlemesi (E), kilit kolu açık konumda iken itilerek kilitlenmesi (F) fonksiyonlarını icra eden dişi parça (80) ile erkek parçadan (90) oluşan yan yana bağlantı sistemi (10) içermesidir. Patente ait 3 no.lu bağımsız istem şu şekildedir: Buluş, de-monte özelliği ile farklı modüllerin birbirine eklenerek çeşitli koltuk kombinasyonları oluşmasını sağlayan kargolanabilir, aletsiz kurulabilir ve özelleştirilebilir modüler koltuk üretim yöntemi olup özelliği; ● monte de-monte edilen koltuk oturma kısmı olan oturum modülü (30), sırt modülü (40), sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) oluşturulması, ● oturum modülünün (30) üstüne sırt modülünün (40) kızaklı bağlantı sistemi (20) ile geçirilmesi, ● sırt modülü (40) yerleştikten sonra sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) kolların oturum ve sırt birleşimi kısmında yan yana geldiğinde birindeki pimler (100) diğerindeki deliklere girerek pim (100) deliğe yerleştikten sonra kilit kolu (110) üzerinden kilitlendiği kilitlenerek monte edilmesini, tersi hareketle de demonte edilmesini, farklı modüllerin birbirine eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkân sağlayan sırt modülünün (40) yukarıdan değil, yandan takıldığı ve tüm de-monte modüllerde sırt modülünün (40) yanlarında dişi-erkek formatında yan yana bağlantı sistemi (10) ile yapılması, ● sağ kol modülü (50) ve sol kol modülü (60) kollar, sırt modülü (40) ve oturum modülü (30) birbirine kilitlendikten sonra ayaklar (70) oturum modülünün (30) altına monte edilmesi işlem aşamalarını içermesidir. İtiraz dilekçesinde, .... sayılı patente ait istemlerin buluş basamağı vasfı taşımadığı, ileri sürülerek itirazın kabulü ve patentin reddi talep edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 83 üncü maddesine göre tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir ve tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklamış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar. Bahsi geçen maddenin 4 üncü fıkrasına göre, tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki uzmana göre aşikar olmayan buluşun, buluş basamağı içerdiği kabul edilir. İtiraz sahibi tarafından inceleme raporunda değerlendirilen .... patent dokümanları ile aşağıda sunulan internet sitesi adreslerinde yer alan içerikler itiraza konu patentin buluş basamağına sahip olmadığını ortaya koyan referanslar olarak sunulmuştur. • .... •.... Öncelikle itiraz sahibi tarafından sunulan internet sitesi içeriklerinin hangi tarihte kamuya açıklandığına bakılmış ve D3 videosunun patent başvuru tarihinden sonra kamuya açıklanmış olduğu anlaşıldığından değerlendirilmede dikkate alınamayacağı değerlendirilmiştir. D4 videosunun yayın tarihi ise 23.09.2019 olup, bu tarihin patent başvuru tarihinden öncesine ait olması neticesinde değerlendirmede dikkate alınması mümkün görülmüştür. İtiraz gerekçeleri incelendiğinde herhangi bir yenilik iddiasının yöneltilmediği anlaşıldığından bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır. Buluş basamağı değerlendirmesine ilişkin; itirazda ileri sürüldüğü ve inceleme raporunda da benimsendiği üzere D1 dokümanı en yakın bilinen teknik dokümanı olarak kabul edilmiştir. 1 no.lu istem ile D1 arasındaki farklar her ne kadar inceleme raporunda “monte-demonte edilen sırt modülü (40) ve farklı modüllerin eklenmesi ile alternatif koltuk kombinasyonlarına imkan sağlayan bağlantı sistemi (10) olarak ifade edilmişse de D1 dokümanının 1 no.lu istem ile ilgili sırt monte-demonte edilen sırt modülü (40) ile ilgili sessiz kaldığı (monte-demonte edilme özelliği sırt modülü ile oturma modülü arasındaki ilişki olarak alınmıştır), bunun bir sonucu olarak sırt modülünün (40) oturum modülün (30) üzerine monte edildiği en az bir kızaklı bağlantı sistemi (20) konusunda da sessiz kaldığı, ancak inceleme raporunda belirtildiğinin aksine farklı modüllerin eklenmesine imkan sağlayan bağlantı sisteminin dokümanın 2 ve 3 no.lu teknik çizimlerinden tespit edilebileceği (ayrıca bkn. par.0055 değerlendirilmiştir. Bu farkların teknik etkisi oturma ve sırt yaslama bölümlerinin de birbirinden kolayca ayrılması / birleşmesi ile ilgili olup, bu durumda objektif teknik problem D1 konusu koltuk bağlantı sisteminde nasıl geliştirme yapılacağı şeklinde tanımlanmaktadır. Bir koltuğun oturma ve sırt kısmının kızaklı bağlantı sistemi ile birbirine monte – demonte edilebilir olması teknik alandaki uzman kişi için öngörülebilecek tasarım seçenekleri arasında yer alan aşikar bir uygulama olarak değerlendirildiğinden (örneğin bkn. D2 şekil.1 ve 5) 1 no.lu bağımsız istemin buluş basamağı kriterine sahip olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 3 no.lu bağımsız istem 1 no.lu bağımsız istemde açıklanan unsurlara sahip bir yapılanmanın monte edilmesine yönelik işlem adımlarıyla ilgili olup, 1 no.lu istem uyarınca bir yapılamanın bu yöntem uyarınca montajının sağlanacağı teknik alandaki uzman kişi için aşikardır. Bu nedenle 3 no.lu bağımsız istemin buluş basamağı kriterine sahip olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bağımsız istemlerin buluş basamağı taşımaması neticesinde bağımlı istemler bakımından da buluş basamağı değerlendirmesi yapılmalıdır. 1 no.lu isteme bağılı yazılmış 2 no.lu istemde sağ kol modülü (50), sol kol modülü (60), sırt modülü (40) ve oturum modülünün (30) birbirine kilitlendikten sonra oturum modülünün (30) altındaki deliklere vidalanan ayaklar (70) içermesi ek bir özellik olarak korunmakta olup, bu özellik D1 dokümanında açıklandığından (bkn. şekil.1H) 2 no.lu istem buluş basamağı kriterine sahip değildir. 4 – 8 no.lu bağımlı istemlerde ise bağlı oldukları 3 no.lu istemdeki işlem adımlarına ek olarak parçaların montajına dair rutin yapısal özellikler korunmakta olup, teknik alandaki uzman kişi için bu işlem adımlarının ve kullanılacak unsurların aşikar olduğu değerlendirdiğinden anılan istemler buluş basamağı kriterine sahip değildir. Bu değerlendirmeler neticesinde itiraz konusu patentin tüm istemlerinin buluş basamağı kriterine sahip olmadığı ve bu durumda itiraz konusu patent için tüm istemleri itibariyle patentlenebilirlik kriterlerini taşımamasına bağlı olarak hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır. Yukarıda belirtilen nedenlerle itirazın kabulü gerekmiştir. KARAR: İtirazın kabulüne ve patentin tüm istemler bakımından hükümsüzlüğüne oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde karar verdiği, kararın 14/04/2025 tarihinde taraflara tebliğ edildiği ve dava açma süresinin 14/06/2025 tarihinde sona erdiği anlaşılmıştır. Neticede, bilirkişi raporları, toplanan delillerden ve tüm dosya kapsamından; ... kurumu kayıtlarından, davalıya ait ....no.lu patentin hükümsüz kılındığı, davacı talebi .... no.lu faydalı modelin davalı patentine tecavüz etmediğinin tespitine ilişkin olsa da ideal değerlendirmenin ürün ile patent kıyaslaması şeklinde olması gerektiği, davacıya ait ... no.lu faydalı model belgesinde açıklanan özelliklere sahip bir ürünün davalının .... no.lu patentinin mevcut halinin koruma kapsamında kalmadığı, haksız rekabet iddialarının ispatlanamadığı anlaşılmış olup, davaya konu patent başvurusu patent kurumu tarafından hükümsüz kılındığı, dolayısıyla, davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından tecavüz ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına, davacı vekilinin haksız rekabete ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Davaya konu patent başvurusu patent kurumu tarafından hükümsüz kılındığından dolayısıyla davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından tecavüz ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına, Davacı vekilinin haksız rekabete ilişkin talebinin reddine, Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 179,90.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 435,5‬0.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, Davalı şirket kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davalının yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.15/10/2025

Kâtip Hâkim 41072 ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır