Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1318 E. 2025/1134 K.

T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALILAR :

VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 08/11/2022 KARAR TARİHİ : 13/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan sigorta (trafik sigortası kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ..... .....tarihinde .....plakalı minibüsle Siverek'ten Diyarbakır istikametine doğru seyahat etmekteyken arkadan gelen .....plakalı tırın müvekkili aracına çarpması sonucu müvekkili aracının şarampole yuvarlandığını ve müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, meydana gelen kazada .....plakalı araç sürücüsü .....%100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası bilinci kapalı şekilde hastaneye kaldırılan müvekkilinin 8 gün boyunca yoğun bakımda kaldığını, hastaneden taburcu olduktan sonra 2 ay boyunca sırtüstü sabit bir şekilde yatağa bağlı kaldığını, sonraki 4 ay boyunca ise korse takılı şekilde her türlü ihtiyacını aile üyelerinden destek alarak karşılayabildiğini, gelinen aşamada .....tarihli sağlık kurulu raporuyla %24 engel hali tespit edilen müvekkilinin kaza öncesi sağlığına bir daha kavuşamayacağını, müvekkilinin kaza öncesinde, yaşadığı köyde kaza sırasında kullandığı araçla okul servis şoförlüğü, hayvancılık ve tarım işlerini yaparak geçimini sağladığını, müvekkilinişn, kazanın üzerinden 2 yıl süre geçmiş olmasına rağmen yalnızca şoförlük yapabildiğini, yıllardır yapmakta olduğu ve tecrübesi itibariyle en iyi bildiği iki iş olan tarım ve hayvancılığı ise işlerin niteliği gereği/ güç gerektirmesi sebebiyle yapamadığını, davalılardan .....Sigorta A.Ş'nin. .....plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olması sebebiyle; .....Ltd. Şti. .....plakalı aracın işleteni olması sebebiyle; ....plakalı aracın sürücüsü olması sebebiyle ve .....ile ....plakalı aracın maliki olmaları sebebiyle işbu davada davalı konumunda olduklarını, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda sulh olunamadığını, sigorta şirketi tarafından başvuruya istinaden .....tarihinde 254.893,95.-TL ödeme yapıldığını beyanla; şimdilik 100,00.-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizle davalılardan müteselsilen tahsiline; 500.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizle davalılardan (sigorta şirketi hariç) müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP :Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen .....plakalı aracın sigortacı şirket tarafından tanzim edilen, .....-.....vadeli .....poliçe numaralı trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı tarafa .....tarihinde 254.893,95 TL ödeme yapılarak müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacı tarafça dosyaya sunulan sağlık kurulu raporunun kanuna ve mevzuata aykırı olduğunu, davacı iddialarının bilirkişi raporu ile ispatlanması gerektiğini beyanla,; davanın reddini savunmuştur. Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle: .....plakalı aracın kaza tarihinde .....Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesinin bulunduğunu, .....Sigorta A.Ş'nin teminat limitleri dahilinde maddi tazminat taleplerinden ilk derecede sorumlu olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı vekilinin dava dilekçesindeki .....plakalı aracın asli kusurlu olduğuna ilişkin beyanlarını kabul etmediklerini, dava dilekçesi ekinde sunulan sağlık kurulu raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, davacı tarafından manevi tazminat talep edilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığını beyanla; davanın reddini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME : Dava, trafik kazasından kaynaklı cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı ile davalı araç sürücüsü .....kusur durumunun tespiti, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oranı ve süresi, tedavi gideri, ulaşım masraflarını talep edip edemeyeceği, bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise süresi ile tazminat miktarlarının tespiti ve davalıların sorumluluk miktarı, davalılar .....Ltd.Şti., .....ile .....ise manevi tazminata ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı, tazminatın miktarı ve faiz başlangıç tarihinin ve türünün tespitine ilişkindir. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır. ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır. .....tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonrasında düzenlenen aynı tarihli kaza tespit tutanağı ve Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma dosyasında alınan .....tarihli raporu uyarınca; .....günü saat .....sıralarında .....kullandığı .....plakalı (.....dorse plakalı) çekici ile Diyarbakır - Şanlıurfa Karayolundan Diyarbakır istikametine sağ şeritte seyir halinde 33. km'ye geldiğinde önü sıra giden aracı geçmek için sol şeride geçeceği sırada aracın sağ ön/köşe kısımları ile aynı istikamete sağ şeritte seyreden .....kullandığı .....plakalı .....marka minibüsün sol arka/köşe kısımlarına çarptığı, çarpışmanın etkisiyle iki aracın da araç seyir istikametine göre yolun sağ tarafında bulunan araziye savrulmasıyla yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır. .....plakalı aracın davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında, kaza tarihi olan .....tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm kişi başına azami sorumluluk limitinin 410.000,00-TL olduğu, sigortalının davalı .....olduğu görülmüştür. Davacı vekili .....tarihli dilekçesi ile davalı .....yönelik tüm taleplerinden feragat ettiğini bildirmiştir. Davacı vekilinin Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih, .....yevmiye numaralı vekaletnamesinin incelenmesinde, davadan feragate ilişkin yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre sonuç olarak; "sürücü .....asli tam kusurlu olduğu, davacı sürücü .....kusursuz olduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Soruşturma dosyasında alınan rapor olaya ve oluşa uygun olduğundan, kusur konusunda nihai takdir ve değerlendirme Mahkemeye ait olduğundan, sürücü .....meydana gelen kazada tam kusurlu kabul edilmiş, ilgili rapor hükme esas alınmış, başkaca kusur raporu alınmasına yönelik taleplerin reddine karar verilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse 1 no'lu ara kararı uyarınca; davacı vekiline maddi tazminat kalemlerini açıklaması ve her birine ilişkin ayrı ayrı dava değeri göstermesi için bir haftalık kesin süre verilmiş olup; davacı vekili .....tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde belirsiz alacak olarak talep edilen 100,00.-TL maddi tazminatın 20,00.-TL'sinin tedavi gideri, 20,00.-TL'sinin bakıcı gideri, 30,00.-TL'sinin geçici işgöremezlik tazminatı ve 30,00.-TL'sinin ise sürekli işgücü kaybı tazminatı olduğuna dair beyan sunmuştur. Mahkememizin .....tarihli celse 2 no'lu ara kararı gereğince; davacının Dicle Üniversitesi ATK'ya sevki ile .....tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle davacı hakkında "Erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik" doğrultusunda değerlendirme yapılarak, dosya içerisinde yer alan maluliyet raporları arasındaki çelişkileri de giderecek şekilde davaya konu kaza nedeniyle davacının geçici ve sürekli iş göremezliğinin bulunup bulunmadığı, bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise oranı ve sürelerinin tespiti hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı tarafından sunulan .....tarihli raporunda sonuç olarak; "davacı .....engel oranının %8 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme - içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme esinin 6 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği" şeklinde rapor ibraz edilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse 8 no'lu ara kararı gereğince; Tedavi ve ulaşım giderlerinin hesaplanması amacıyla hekim bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "Kişinin hastaneden çıktıktan sonra evine özel araçla dönmesi, takip-tedavi ve kontrol için özel araçla ev ve hastane arasında gidiş-dönüş yapması gerektiği, 2020 yılı için bu ulaşım masrafının 200,00.-TL uygun bulunduğu, ayrıca pansuman ve temizlik ürünleri için 200,00.-TL harcamanın ön görüldüğü, kemik kırıklarından sonra artan protein ihtiyacı için özel diyet gereksinimi için ise 600,00.-TL uygun olduğu, belirtilerek SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin toplam 1.000,00.-TL olacağı" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse 2 no'lu ara kararı gereğince; aktüer hesabı yapılması amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir. Aktüer bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "Dava konusu edilen kaza nedeni ile davalı .....Sigorta A.Ş tarafından davacıya .....tarihinde 254.893,95.-TL ödeme yapıldığını gösterir dekontun dosyada yer aldığı görüldüğünden YHGK kararı ile emsal BAM kararları doğrultusunda yapılan ödemenin hesaplanan tazminat tutarını karşılayıp karşılamadığını tespit etmek amacı ile ödeme tarihindeki veriler üzerinden hesaplama yapıldığı, bu kapsamda; davacının asgari ücret üzerindeki geliri, %8 sürekli maluliyet oranı ve davalının %100 kusuruna göre ödeme tarihi olan .....yılı verileri esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda davacının hak ettiği toplam maddi tazminat tutarının 183.177,14.-TL olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından, davacının yapmış olduğu başvuru sonrası %8 maluliyet oranı üzerinden hesaplanan aktüer raporuna göre davacı vekili hesabına 254.893,95.-TL ödeme yapıldığı olduğu dikkate alındığında, davacının bakiye maddi tazminat alacağının kalmayacağı, davacının taşımacılık firmasında sigortalı çalışması dışında hayvancılık nedeni ile de ayrıca gelir elde edeceği ve bu gelirin de tazminat hesabında esas alınması gerektiği kanaatinin hasıl olması halinde ilgili tarım ve hayvancılık müdürlüğünden davacı adına kayıtlı olan hayvan sayısına göre bedeni katkısının ne olacağı ve davacının hayvancılık işinde kendi yerine çalıştıracağı kişiye ödeyeceği ücretin ne kadar olabileceğinin sorulması ve cevabi yazının dosya arasına alınması sonrası hesaplamanın sadece hayvancılıktan elde edilen gelire göre mi yoksa hem sigortalı işten hem de hayvancılıktan elde edilen gelir toplamı üzerinden mi yapılacağının ara kararda belirtilmesi halinde ek rapor düzenlenebileceği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizce Ergani İlçe Tarım Müdürlüğü'nden davacı adına Hayvan Bilgi Sistemine kayıtlı kayıtlı hayvan türü ve sayısına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilerek dosyaya kazandırılmıştır. Mahkememizin .....tarihli celse 2 no'lu ara kararı gereğince; dosyanın ziraat mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek; davacının kaza tarihi ve sonrasında her yıl elde edebileceği aylık gelirin ve bu gelir elde edilirken yıl boyunca çalışması gereken gün sayısının ve hayvancılık bakımından çalışması gereken gün sayısının ve gün içerisinde çalışması gereken saat sayısının belirlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Ziraat Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak: "Davacının yıllara ait hayvan sayısı ve aylık gelirinin kaza tarihi .....itibari ile; 2020 yılına ait 585 adet küçükbaş ve 54 adet büyükbaş hayvanının bulunduğu; yıllık 1.225.006,80.-TL gelir elde edebileceği, 2021 yılına ait 98 adet küçükbaş ve 53 adet büyükbaş hayvanının bulunduğu; yıllık 855.150,36.-TL gelir elde edebileceği, 2022 yılına ait 202 adet küçükbaş ve 27 adet büyükbaş hayvanının bulunduğu; yıllık 744.810,24.-TL gelir elde edebileceği, 2023 yılına ait 583 adet küçükbaş ve 31 adet büyükbaş hayvanının bulunduğu; yıllık 1.105.559,04.-TL gelir elde edebileceği, 2024 yılına ait 583 adet küçükbaş ve 39 adet büyükbaş hayvanının bulunduğu; yıllık 1.273.719,60.-TL gelir elde edebileceği," şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse 1 no'lu ara kararı gereğince; dosyanın daha önce rapor düzenleyen aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek; davacının sadece servis şoförlüğünden elde ettiği gelire göre, sadece hayvancılık faaliyetinden elde ettiği gelire göre ve servis şoförlüğü ve hayvancılıktan elde ettiği toplam gelire göre üç farklı gelir durumu değerlendirilerek; davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan .....tarihli ödemenin yeterli olup olmadığının; davacının talep edebileceği bakıcı giderinin, geçici iş göremezlik tazminatının ve sürekli iş göremezlik tazminatının ayrıntılı ve denetime elverişli olacak şekilde hesaplanmasının istenilmesine; hesaplama yapılırken davacı vekilinin daha önce düzenlenen aktüerya raporuna itirazlarının değerlendirilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli ek raporda sonuç olarak; "Dava dilekçesinde bulunan talepler ve dosya içerisindeki belgeler doğrultusunda, geçici iş göremezlik tazminatı sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin seçenekli olarak hesaplandığı, Buna göre; 1. Seçenek: Davacının sadece servis şoförlüğünden gelir elde ettiğinin kabulü halinde; davacının asgari ücret üzerindeki geliri, 48 sürekli maluliyet oranı ve davalının 4100 kusuruna göre ödeme tarihi olan .....yılı verileri esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda davacının hak ettiği toplam maddi tazminat tutarının 183.177,14 TL olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş tarafından, davacının yapmış olduğu başvuru sonrası 418 maluliyet oranı üzerinden hesaplanan aktüer raporuna göre davacı vekili hesabına 254.893,95 TL ödeme yapılmış olduğu dikkate alındığında, davacının bakiye maddi tazminat alacağının kalmayacağı sonucuna ulaşıldığı, 2. Seçenek: Davacının sadece hayvancılıktan gelir elde ettiğinin kabulü halinde; davacının asgari ücret üzerindeki geliri, %8 sürekli maluliyet oranı ve davalının %100 kusuruna göre ödeme tarihi olan .....yılı verileri esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda davacının hak ettiği toplam maddi tazminat tutarının 183.177,14.-TL olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından, davacının yapmış olduğu başvuru sonrası %18 maluliyet oranı üzerinden hesaplanan aktüer raporuna göre davacı vekili hesabına 254.893,95.-TL ödeme yapılmış olduğu dikkate alındığında, davacının bakiye maddi tazminat alacağının kalmayacağı 3. Seçenek: Davacının hem servis şoförlüğünden hem de hayvancılıktan gelir elde ettiğinin kabulü halinde; davacının asgari ücretin iki katı üzerindeki geliri, %8 sürekli maluliyet oranı ve davalının %100 kusuruna göre ödeme tarihi olan .....yılı verileri esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda, davacının hak ettiği toplam maddi tazminat tutarının 350.054,55.-TL olduğu, davalı .....Sigorta A.Şç tarafından, davacının yapmış olduğu başvuru sonrası %18 maluliyet oranı üzerinden hesaplanan aktüer raporuna göre davacı vekili hesabına 254.893,95.-TL ödeme yapılmış olduğu, yapılan eksik ödeme tutarı nedeni hesap tarihindeki güncel verilere göre yapılan hesaplama sonucu davacının toplam maddi zararının 1.672.259,88.-TL olduğu, bu tutardan davalı .....Sigorta A.Ş'nin daha önce yapmış olduğu ödemeye yasal faiz işletilmek sureti ile hesaplanan güncellenmiş tutarının mahsubu sonucu gerçek zararının 1.311.709,78.-TL olacağı, buna göre 1.311.709,78 TL maddi zararın; sigorta şirketince daha önce yapılan ödemenin güncel değerinin poliçe limitinden mahsubu gerektiğinin kabulü halinde; 57.335,89 TL'sinden davalı .....Sigorta A.Ş. ile birlikte .....plaka sayılı araç işleteni veya işleticinin sahibi olduğu teşebbüsün sahibi ve araç sürücüsünün müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 1.254.373,89 TL'sinden .....plaka sayılı araç işleteni veya işleticinin sahibi olduğu teşebbüsün sahibi ve araç sürücüsünün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, nihai takdirin Mahkememize ait olduğu" şeklinde rapor ibraz edilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celsesinde davacı tanığı .....beyanı alınmış, tanık .....; "Davacı benim uzaktan akrabam olur, daha önce servis işinde birlikte çalışıyorduk, kaza yaptığını hatırlıyorum, kaza Şanlıurfa yolu üzerinde olmuştur, kazada davacı yaralanmıştı, kaza olduğu dönemde ayrıca hayvancılık işi yapıyordu, hayvancılık işi ile kendisi ilgileniyordu, ayrıca kazadan önce bir çobanı vardı, babası da hayvanlara bakıyordu ancak davacının babası davacı gibi yoğun çalışmıyordu, davacının şu anda da bir çobanı vardır, yağmurdan dolayı mera az olduğu için hayvan sayısı bu yıl azalmıştır, bölgemizde çobanlara yaklaşık aylık 70.000,00.-TL ila 80.000,00.-TL ücret verilir, ayrıca çobanın yeme içme ve barınma ihtiyaçları hayvan sahibi tarafından karşılanır" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizin .....tarihli celsesinde davacı tanığı .....beyanı alınmış, tanık .....; "Davacı benim komşum olur, güvenlik korucusu olarak .....köyünde görev yapıyorum, davacının kaza yaptığını hatırlıyorum, kaza Siverek yolunda bizim köyün 5 km çıkışında Diyarbakır istikametinde meydana gelmiştir, kazada davacı yaralanmıştı, beli kırılmıştı, kaza olduğu dönemde ayrıca hayvancılık işi yapıyordu, hayvancılık işi ile kendisi ilgileniyordu, ayrıca kazadan önce bir çobanı vardı, babası da bakıyordu, ayrıca kardeşi .....da hayvanlara bakıyordu, davacının babası yaşlıdır, davacı kadar yoğun çalışmıyordu, davacının şu anda da bir çobanı vardır, bölgemizde çobanlara yaklaşık aylık 65.000,00.-TL ila 80.000,00.-TL ücret verilir, ayrıca çobanın yeme içme ve barınma ihtiyaçları hayvan sahibi tarafından karşılanır" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizin .....tarihli celsesinde davacı tanığı .....beyanı alınmış, tanık .....; "Davacı benim uzaktan akrabam olur, Şanlıurfa yolu üzerinde bulunan Beşyüzevler semtinde galericilik yapıyorum, ikametim Karaburçak köyündedir, davacının kaza yaptığını hatırlıyorum, kaza Siverek yolunda bizim köyün 4-5 km çıkışında Diyarbakır istikametinde meydana gelmiştir, kazada davacı yaralanmıştı, davacının kazada beli kırılmıştı, kaza olduğu dönemde ayrıca hayvancılık işi yapıyordu, hayvancılık işi ile kendisi ilgileniyordu, ayrıca kazadan önce bildiğim kadarıyla çobanı yoktu, babası da hayvanlara, bakıyordu yine kardeşi .....da hayvanlarla ilgileniyordu, ancak davacının babası davacı gibi yoğun çalışmıyordu, davacının şu anda da bir çobanı vardır, bölgemizde çobanlara yaklaşık aylık 70.000,00.-TL ila 80.000,00.-TL ücret verilir, ayrıca çobanın yeme içme ve barınma ihtiyaçları hayvan sahibi tarafından karşılanır, çalışma saatleri uzundur, gece gündüz çalışılır, onun için çoban bulmak zordur, tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizin .....tarihli celsesinde davacı tanıkları .....beyanı alınmış, tanık .....; "Davacı benim abim olur, ben ev hanımıyım, ben kazadan sonra evlendim, şu an ayrı evim vardır, kazadan önce davacı abim ile birlikte yaşıyorduk, kaza Siverek yolunda Diyarbakır istikametinde köye yakın bir yerde meydana gelmiştir, kazada abim yaralanmıştı, kazada beli kırılmıştı, karnından ameliyat olmuştu, sırtında çökme meydana gelmişti, bu nedenle halen bazı işleri yaparken zorlanmaktadır, o dönemde 3-4 ay yatakta kalmıştır, yaklaşık 1 yık korse ile gezdi, sadece yürüyüş yapıyordu, kaza olduğu dönemde ayrıca hayvancılık işi yapıyordu, hayvancılık işi ile kendisi ilgileniyordu, kaza olduğu dönemde çoban yoktu, ben ve babam da yardım ediyorduk, .....o dönemde askerdeydi, askerde olmadığı dönemde yardım ediyordu, babam kazanın olduğu dönemde muhtarlık yapıyordu, abim kadar çok hayvanlarla ilgilenmiyordu, şu anda babam yaşlandığı için çok fazla iş yapamıyor, davacının şu anda bir çobanı olup olmadığını bilmiyorum, benim evim ayrıdır, evde yemle besledikleri dönemde çoban tutmazlar, genelde çobanları olur, bölgemizde çobanlara ne kadar ücret verildiğini bilmiyorum, çobanın yeme içme ve barınma ihtiyaçları hayvan sahibi tarafından karşılanır, çalışma saatleri uzundur, gece gündüz çalışılır, onun için çoban bulmak zordur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizin .....tarihli celsesinde; Mahkememizce aldırılan .....tarihli aktüerya uzmanı ek bilirkişi raporu hüküm kurmak için elverişli ve yeterli görüldüğünden, itiraz edilen hususlar hukuki değerlendirme olarak Mahkememizce değerlendirilmesi gerektiğinden ek rapor alınmasına yönelik davacı vekilinin ve davalı vekillerinin tüm taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamında ne davacının hayvancılıktan elde ettiği gelirdeki şahsi katkısının ne kadar olduğu ne de kendisi yerine çoban çalıştırması halinde ona ödeyeceği ücretin ne kadar olacağına ilişkin herhangi bir belge bulunmamaktadır. Sadece tanık beyanları ile gelir belirleme yoluna gidilmemiş, davacının servis şoförlüğünden asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği, ayrıca hayvancılık işine katkısının asgari ücret düzeyinde olacağı değerlendirilmiş, aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli bilirkişi raporunda üçüncü seçenek olarak gösterilen hesaplama hükme esas alınmıştır. Mahkememizin .....tarihli celsesinde davacı vekiline talep artırım dilekçesi sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde ilk açılan değer üzerinden değerlendirme yapılacağının ihtarına karar verilmiş ve bu husus duruşma esnasında davacı vekiline ihtar edilmiştir. Davacı vekili duruşmada alınan beyanında, talep artırım dilekçesi sunmayacağını bildirmiştir. Bu nedenle, Mahkememizce ilk açılan değer üzerinden değerlendirme yapılması yoluna gidilmiştir. Feragat davaya son veren bir taraf işlemi olup, HMK'nın 307 ilâ 312. maddeleri arasında düzenlenmiştir. HMK'nın 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi olarak tarif edilmiş, HMK.nun 311.maddesinde ise "feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur." hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenlerle; davalı .....yönünden açılan maddi tazminat ve manevi tazminat davalarının ayrı ayrı feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı .....Limited Şirketi aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davaları yönünden Mahkememizce yapılan değerlendirmede; ilgili davalının işleten veya teşebbüs sahibi olduğuna dair herhangi bir delil sunulmadığı, Mahkememizce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na yazılan müzekkereye verilen cevapta kazaya karışan ve davalı .....adına kayıtlı olan aracın işleteninin .....Şirketi olmadığının anlaşıldığı, bu haliyle davalı .....Şirketi'nin aktif husumeti bulunmadığı anlaşılmakla; davanın .....Limited Şirketi yönünden 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Davalılar .....ve .....ve .....Anonim Şirketi yönünden; Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, gelen müzekkere cevapları, kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyası, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyası, ATK raporu, ZMSS poliçesi, bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; .....günü saat .....sıralarında .....kullandığı .....plakalı (.....dorse plakalı) çekici ile Diyarbakır - Şanlıurfa Karayolundan Diyarbakır istikametine sağ şeritte seyir halinde 33. km'ye geldiğinde önü sıra giden aracı geçmek için sol şeride geçeceği sırada aracın sağ ön/köşe kısımları ile aynı istikamete sağ şeritte seyreden .....kullandığı .....plakalı .....marka minibüsün sol arka/köşe kısımlarına çarptığı, çarpışmanın etkisiyle iki aracın da araç seyir istikametine göre yolun sağ tarafında bulunan araziye savrulmasıyla yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre sonuç sürücü .....asli tam kusurlu olduğu, davacı sürücü .....kusursuz olduğu, alınan kusur raporunun olaya ve oluşa uygun olduğu, hüküm kurmak için elverişli ve yeterli olduğu, hükme esas alınması gerektiği; meydana gelen olay sonucu davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik ile tedavi ve bakıcı giderine ilişkin maddi zararın oluştuğu, .....ve .....Limited Şirketi dışındaki davalıların, davalı sigorta şirketi poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere, davacının zararının tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla; davacı tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir. Hükmedilen maddi tazminatlara, talep gereğince, davalı .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, diğer davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir. Davacı taraf, dava dilekçesinde tüm talepleri bakımından hükmedilecek tazminatlara bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz talep etmiştir. Mahkememizce "çoğun içinde az da vardır" prensibi gereğince, tam kusurlu olan araç ticari nitelikte olduğundan, hükmedilen tazminatlara oy çokluğu ile avans faizi işletilmesine karar verilmiştir. Manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi; Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Manevi tazminat ilkeleri kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, davacı için 45.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden harç hesaplamaları ayrı ayrı yapılmış, harçlardan sorumlu olan davalılar hükümde ayrı ayrı gösterilmiştir. Maddi ve manevi tazminat davaları yönünden ayrıca hükmetmek gerektiği için, açılan maddi ve manevi tazminat davaları bakımından, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davacı vekilinin .....tarihli dilekçesi ile davalı .....yönelik tüm taleplerinden feragat ettiği ve davalı .....vekilinin ise feragat beyanından sonra .....tarihinde vekaletname sunduğu anlaşılmakla; davalı .....vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. 6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca; arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması ve bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle; 1.640,00.-TL arabuluculuk ücretinin, kendisine karşı açılan dava ticari dava olan davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davalı .....aleyhine açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE, 2-Davalı .....Limited Şirketi aleyhine açılan maddi tazminat davasının HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 3-Davacı tarafından açılan tedavi giderine ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 20,00.-TL maddi tazminatın davalılar .....ve .....ve .....Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, davalı .....Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 4-Davacı tarafından açılan bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 20,00.-TL maddi tazminatın davalılar .....ve .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, davalı .....Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 5-Davacı tarafından açılan geçici iş göremezlik talebine ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 30,00.-TL maddi tazminatın davalılar .....ve .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, davalı .....Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 6-Davacı tarafından açılan sürekli iş göremezlik talebine ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 30,00.-TL maddi tazminatın davalılar .....ve .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, davalı .....Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 7-Davalı .....aleyhine açılan manevi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE, 8-Davalı .....Şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasının HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 9-Davacı tarafından, davalılar .....ve .....aleyhine açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 45.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istenilen reddine, 10-Maddi tazminat yönünden; a) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40.-TL harcın, davalılar ....., .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, b) Davacının peşin yatırdığı 80,70.-TL başvurma harcının davalılar ....., .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine 11-Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.073,95.-TL harçtan peşin alınan 1.708,10.-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.365,85.-TL karar ve ilam harcının davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, 12-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.640,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 13-Yargılama sırasında davacılar tarafından yatırılan gider avansından harcanan 11.500,00.-TL bilirkişi ücreti, 4.002,50.-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 15.502,50.-TL yargılama giderinin tüm giderler maddi tazminat için yapılması gerektiğinden; davalılar ....., .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 14-Maddi tazminat yönünden; a) Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1,2 maddeleri gereğince hesaplanan 100,00.-TL vekalet ücretinin davalılar ....., .....ve .....Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine b) Davalı .....Limited Şirketi kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2 maddesi gereğince hesaplanan 100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Şirketi'ne verilmesine, c) Davalı .....vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 15-Manevi tazminat yönünden; a) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin, davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b) Davalı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/2 maddesi gereğince, vekalet ücreti davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden, 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....verilmesine, c) Davalı .....Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2 ve 10/2 maddeleri gereğince, vekalet ücreti davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden, 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Limited Şirketi'ne verilmesine, 16-Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 17-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekili, davalı .....ve .....vekili ile davalı .....Limited Şirketi vekilinin vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere OY ÇOKLUĞU ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Başkan Üye Üye Katip

MUHALEFET ŞERHİ

Davacının dava dilekçesinde talep ettiği faiz türü en yüksek banka mevduat faizi olup, bu faiz türü ticari nitelikteki avans faizi veya reeskont faizinden farklı bir türdür. Kazaya karışan ..... plakalı araç çekici olup, ticari nitelikte bir araçtır. Dolayısı ile davacının talep edebileceği faiz türü avans faizi yahut reeskont faizidir. Davacı tarafça açıkça avans faizi yahut reeskont faizi talep edilmemiş olup, hükmün (3), (4), (5), (6) ve (9) numaralı bentlerinde yasal faiz uygulanması gerekirken talepten farklı olacak şekilde avans faizine hükmedilmesi yönündeki Sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyor, söz konusu alacaklara yasal faiz işletilmesi gerektiği düşüncesiyle muhalif kalıyorum. Üye